אינעם פריערדיקן טייל האבן מיר גערעדט וועגן דער עבודה וואס קומט פון ביטול פונעם קנעכט צום ווילן פונעם מלך, און וועגן די ווערטער פונעם ינוקא אז «עובדין טבין» זיינען אין דער בחינה פון שמן (אויל). אין דעם טייל וועלן מיר אריינגיין טיפער אינעם חילוק צווישן דעם געפיל וואס איז אין דער נפש פונעם מענטש און צווישן דער טוה בפועל, און פון דארט וועלן מיר צוגיין צום לשון פונעם אלטן רבין וועגן השראת השכינה און גילוי אלוקות.
דער «איך» וואס ליגט אינעם געפיל, קעגן דעם ווילן פונעם מלך:
א איד גייט דאוונען אן קיין חשק, נאר ווייל ער איז א קנעכט פונעם מלך און דער מלך האט אזוי געוואלט: דאס איז פונקט די נקודה פונעם משל. און וואס, לכאורה, איז ווערט וואס דו האסט געטון וואס דער מלך האט געהייסן? קעגן דעם דארף מען אוועקשטעלן דעם וואס זאגט: «איך קען נישט לייגן תפילין, איך בין דאך א איד אין הארצן». זאגט מען אים: א איד אין הארצן, דאס איז גארנישט - דו פילסט אן זיך אליין, מיט דיין הארץ, מיט דיין געפיל און אויף דיין מדריגה, אבער דעם ווילן פונעם מלך האסטו נישט געטון.
מען דארף נישט נעמען תפילה פאר א ביישפיל, נישט ווייל דער ביישפיל איז נישט גוט, נאר ווייל ביי תפילה פאדערט מען טאקע א געפיל. צדקה אבער, דאס איז זיכער: א מענטש ביי וועמען עס איז ארויסגעפאלן א מטבע, און ער ווייס אפילו נישט אז עס איז אים ארויסגעפאלן, און אן עני האט עס געפונען און דערמיט געהאלטן זיין נפש ביים לעבן - מיט דעם גוטן מעשה האט ער מקיים געווען דעם ווילן פונעם מלך, ווייל דא זעט מען ארויס דעם ווילן פונעם מלך און נישט זיין אייגענעם «איך». און דאס וואס דער מענטש שרייט: «וואס פאר א טעם איז דא אין דעם?» - קומט זיין געשריי פון דער פראגע «וואו איז דא מיין איך?», ווייל דער איך איז דא בכלל נישטא.
[דאס וואס מען זאגט, אז איינער וואס גיט צדקה אדער טוט א מצוה און חרט זיך דערנאך, פארשווינדט ביי אים די מצוה, איז דאס געזאגט געווארן אין א געוויסן מצב; אבער דער כלל איז אז «אין עבירה מכבה מצוה», און א מצוה וואס א מענטש טוט ווערט נישט פארלאשן, און בעצם קען מען זיך גאר נישט חרטה'ן אויף א מצוה.]
די דאזיקע נקודה איז שווער אויפצונעמען און אנצונעמען, ווייל זי איז דער היפוך פון דער מענטשלעכער הנחה. די מענטשלעכע הנחה זאגט: וואו דער מענטש פילט, דארט לעבט ער מער. אבער מען דארף זיך גוט איינהערן: «איך פיל» - דאס איז דאך דער «איך». א וואונדערלעכער עגא, א איידעלער און אן אלוקישער, אבער א עגא.
די כוונה איז נישט אז מען זאל מקיים זיין מצוות טרוקענערהייט; מצוות דארף מען טון מיט חיות. נאר כדי עס זאל זיין קלאר האבן מיר עס געשטעלט אין די צוויי עקסטרעמען: איינער וואס טוט נישט און איז בלויז אנגעפילט מיט געפיל, קעגן איינעם וואס טוט און האט אינגאנצן נישט קיין געפיל. פרעגט מען וואו עס איז דא מער «איך» און מער א פערזענלעכער טעם - זיכער אינעם געפיל; אבער וואו עס איז דא מער א גילוי פונעם מלך - אין דער טוה. און דאס האט דער ינוקא מגלה געווען פאר רבי יוסי און רבי יהודה: די טוה איז דער שמן, זי ווערט דער ברענשטאף וואס פאראייניקט זיך מיטן פייער. דאס איז א טוה וואס איז מבטל די ישות פונעם מענטש און פאראייניקט אים מיטן מלך.
דער לשון פונעם אלטן רבין אין פרק ל״ה:
«מבואר ומובן לכל משכיל כי הנה נשמת האדם» (עס איז קלאר און פארשטאנדיק פאר יעדן משכיל, אז די נשמה פונעם מענטש): לאמיר נעמען די נשמה אן דער טוה, און אפילו אויפן העכסטן מדריגה: א צדיק גמור, וואס איז עובד ה' מיט יראה און מיט אהבה בתענוגים, וואס איז די העכסטע מדריגה פון געפיל צום בורא (און מיר גייען דא נישט אריין אין דער הסברה פון די דאזיקע דרגות). פונדעסטוועגן, מיט אלע מעלות וואס דא זיינען, «אינה בטלה במציאות לגמרי להיבטל ולהיכלל באור ה' ממש להיות לאחדים ומיוחדים בייחוד גמור, רק הוא דבר בפני עצמו» (זי איז נישט אינגאנצן בטל במציאות, זיך בטל צו מאכן און אריינגענומען צו ווערן אין ליכט פון השם ממש, צו ווערן איינס און מיוחד אין א גאנצן ייחוד, נאר זי בלייבט א זאך פאר זיך) - ווייל דאס איז א מציאות וואס האט ליב, א נפש וואס ווערט געצויגן צום מלך. מען קען באשרייבן זיין מציאות און זאגן: «וואס פאר א מציאות ער האט, אזוי ליבנדיק און אזוי גרויס» - און אויב עס איז דא א געוויסע מציאות, איז נישטא דער אבסאלוטער ביטול צום מלך, נאר עס איז דא א צווייטע מציאות: א הייליקע מציאות, אבער א מציאות. א מציאות פון «ירא ה' ואוהבו» - הלוואי אויף אונדז - אבער א מציאות.
[אויב וועט דער פרעגער פרעגן: אהבה און יראה זיינען דאך זיי אליין א טוה פונעם ווילן פונעם מלך, ווייל דער מלך האט באפוילן «ואהבת את ה' אלוקיך»? ריכטיק, די אהבה אלס דער ווילן פונעם מלך איז פונקט ווי די טוה; און מיר רעדן דא נישט וועגן דעם צד פון מצוה וואס איז דא, נאר וועגן דעם צד פון געפיל.]
א פנימיות'דיקער רצון און א חיצוניות'דיקער רצון:
«מה שאין כן המצוות ומעשים טובים שהן רצונו יתברך» (אנדערש איז ביי מצוות און גוטע מעשים, וואס זיי זיינען זיין ווילן יתברך): ביי דער טוה טוט דער מענטש נישט ווייל עס קומט אים אן, נאר ווייל דאס איז דער ווילן פונעם מלך. «ורצונו יתברך הוא מקור החיים לכל העולמות והברואים» (און זיין ווילן יתברך איז דער מקור החיים פאר אלע וועלטן און באשעפענישן): דער ווילן פונעם בורא איז דער מקור און דער עיקר פון אלץ. אבער גלייך שטייט אויף די פראגע: וואס, נאר די מצוות זיינען דער ווילן פונעם בורא? דאס בלעטל אויפן בוים איז נישט דער ווילן פונעם בורא? די זון וואס שיינט אין דער פרי איז נישט זיין ווילן? אלץ איז זיין ווילן. וואס איז דען דער חילוק צווישן די מצוות און דער גאנצער וועלט?
די ענטפער: טאקע אלץ איז דער ווילן פונעם בורא, אבער אין רצון איז פאראן א חיצוניות'דיקער רצון און א פנימיות'דיקער רצון. א משל: א מענטש גייט צו דער ארבעט. איז זיין ווילן צו ארבעטן, אדער צו באקומען די געצאלט? און אפילו ווען ער וויל די געצאלט - וויל ער די געצאלט, אדער וויל ער לעבן? זיין אינערלעכער ווילן איז צו לעבן; און דערפון וויל ער האבן געלט, און דערפון וויל ער גיין ארבעטן. אלע אנדערע ווילן וואס שלעפן זיך נאך הייסן חיצוניות'דיקע רצונות. על דרך משל אזוי איז עס אויך אויבן: אלץ וואס מיר זעען איז דער ווילן פונעם בורא, אבער דער פנימיות'דיקער רצון איז תורה און מצוות, און דער חיצוניות'דיקער רצון איז די גאנצע וועלט. «בראשית ברא אלוקים את השמיים ואת הארץ» - ער האט געוואלט די גאנצע וועלט, און דאס איז זיין ווילן; אבער פאר וואס? «בראשית» - בשביל דעם «ראשית», בשביל ישראל און בשביל דער תורה.
און אזוי גייט דער אלטער רבי ווייטער: דער געטלעכער ווילן אין די באשעפענישן איז אויף זיי אראפגעקומען «על ידי צמצומים רבים, בהסתר פנים של רצון העליון ברוך הוא, וירידת המדרגות עד שיוכלו להתהוות ולהיבראות יש מאין ודבר נפרד בפני עצמו ולא יבטלו במציאות» (דורך פילע צמצומים, מיט א הסתר פנים פונעם רצון העליון ברוך הוא, און א אראפלאזן פון די מדריגות, ביז זיי זאלן קענען ווערן און באשאפן ווערן יש מאין, און זיין א באזונדערע זאך פאר זיך און נישט ווערן בטל במציאות) - אזוי ווי מיר האבן געלערנט בארוכות אין די פריערדיקע פרקים. דער געטלעכער ווילן וואס איז אין דער בריאה איז א ווילן אויף וועלכן עס ליגן אזויפיל כיסויים, ביז עס זיינען געווארן נבראים וואס שרייען: «וואו איז דער בורא בכלל?» - באשאפן געווארן מיטן ווילן פונעם בורא, און ער לייגט בכלל נישט צו קיין האלדז און קאפ אז זיין גאנצער קיום קומט פונעם ווילן פונעם בורא. אזוי ווייט האט זיך דער ווילן באהאלטן אין דער דאזיקער יצירה.
«מה שאין כן המצוות שהן פנימיות רצונו יתברך, ואין שם הסתר פנים כלל» (אנדערש איז ביי די מצוות, וואס זיי זיינען די פנימיות פון זיין ווילן יתברך, און דארט איז בכלל נישטא קיין הסתר פנים): די תרי״ג מצוות וואס שטייען אין דער תורה זיינען דער פנימיות'דיקער ווילן פונעם בורא. און פארוואס האט ער געוואלט דווקא תפילין, שבת און מזוזה? אויף דעם איז נישטא קיין «פארוואס» - אזוי וויל ער. און דער וואס פארבינדט זיך מיט די דאזיקע זאכן, פארבינדט זיך מיט זיין ווילן.
דערקעגן, דער וואס זוכט די הנאות, דאס געפיל, די שמחה, דאס פארחלש'ט ווערן און די אהבה און יראה, וואס זיי זיינען זייער זיס און געשמאק, און אויך דעם שכל און די הבנה, וואס זיי זיינען ליכטיק און גרויס - אויב ער בלייבט דארט שטעקן און גייט נישט ווייטער צו די מצוות, איז ער שטעקן געבליבן אין זיין אייגענער וועלט און אין זיין אייגענעם תענוג, און ער האט זיך נישט פארבונדן מיטן תענוג און מיטן ווילן פונעם מלך.
«אין החיות שבהם דבר נפרד בפני עצמו כלל, אלא הוא מיוחד ונכלל ברצונו יתברך והיו לאחדים ממש» (די חיות וואס אין זיי איז בכלל נישט קיין באזונדערע זאך פאר זיך, נאר זי איז מיוחד און אריינגענומען אין זיין ווילן יתברך, און זיי ווערן ממש איינס): אין דער מינוט וואס א מענטש איז מקיים א מצוה, ווערט זיין גוף פאראייניקט מיטן ווילן פונעם בורא: נישט מיט זיין אייגענעם ווילן און נישט מיט זיינע הנאות, נאר מיט זיין ווילן יתברך. אמת, עס זעט אויס טרוקן קעגן דעם «פארחלש'ט ווערן», וואס זעט אויס לעבעדיק און זאפטיק און קומט מיט א גאנצן צערעמאניע און מיט גלעקלעך - אבער דאס זיינען זיינע גלעקלעך און זיין אייגענער רעש. ביי א מצוה קען דער «איך» פילן א טרוקנקייט, אבער דער מלך איז דארט פארהאן מיט א סך מער גילוי.
און אויב וועסטו פרעגן: לימוד התורה איז דאך אויך דער ווילן פונעם בורא, פארוואס האט דער ינוקא אויסגעקליבן דווקא «עובדין טבין», גוטע מעשים?
אין דעם שלב פונעם פרק איז טאקע נישטא קיין חילוק צווישן תורה און מצוה: אויך דער לערנען איז דער ווילן פונעם בורא (און טאקע, דער לערנען וואס מיר האלטן איצט אין אים, איז די גרעסטע מצוה וואס מיר דארפן טון אין דער דאזיקער מינוט). ווען מיר שטעלן אוועק דעם «איך» פונעם מענטש פשוט קעגן דעם ווילן פונעם בורא, איז נישט נוגע וועלכער ווילן עס איז: דער ווילן פונעם בורא אין לערנען, אין טון אדער אין רעדן, יעדע זאך וואס איז דער ווילן פונעם בורא איז אריינגענומען אין דער דאזיקער מעלה פון טון דעם ווילן פונעם מלך הונדערט פראצענט. אבער אינעם צווייטן העלפט פונעם פרק וועט דער אלטער רבי מסביר זיין פארוואס אין ווילן פונעם בורא אליין איז דא א מעלה אין «עובדין טבין» קעגן לימוד התורה.
דער ענין פון השראת השכינה:
«והנה עניין השראת השכינה הוא גילוי אלוקותו יתברך ואור אין סוף ברוך הוא» (דער ענין פון השראת השכינה איז דער גילוי פון זיין געטלעכקייט יתברך און פונעם אור אין סוף ברוך הוא) אין א זאך: ווען דער בורא אנטפלעקט זיך אין א געוויסער זאך און אין א געוויסן ארט, הייסט דאס א גילוי שכינה. און וואס איז דער גילוי? אז מען קען אנווייזן אויף יענעם ארט, אויף יענעם מענטש און אויף יענער מציאות, און זאגן אויף זיי «שנכלל באור ה' ובטל אליו במציאות לגמרי» (אז ער איז אריינגענומען אין ליכט פון השם און אינגאנצן בטל צו אים במציאות). און ווען קען מען זאגן דעם דאזיקן זאץ? ווען דער מענטש איז מקיים דעם ווילן פונעם בורא, אז דעמאלט ליגן זיינע אייגענע רצונות אן א זייט און דער ווילן פונעם בורא שטייט אויבן אן אין זיינע פריאריטעטן. דאס איז א ביטול במציאות צום ווילן פונעם בורא, און דאס איז השראת השכינה.
א ביישפיל: אין דער דאזיקער שעה איז דער ווילן פונעם בורא אז מיר זאלן מבטל זיין אלע אונדזערע פארנומענקייטן און זיך איינצמצמען אין איין נקודה: פארשטיין די ווערטער פונעם ינוקא. און ווען מיר פארבינדן זיך מיט דער נקודה און זיינען מבטל אלע אנדערע מציאות'ן אונדזערע, איז דאס די השראת השכינה, «שאז הוא ששורה ומתגלה בה ה' אחד» (אז דעמאלט רוט און אנטפלעקט זיך אין איר ה' אחד).
«אבל כל מה שלא בטל אליו במציאות לגמרי - אין ה' שורה ומתגלה בו» (אבער אלץ וואס איז נישט אינגאנצן בטל צו אים במציאות, אין דעם רוט און אנטפלעקט זיך נישט השם): א מציאות אדער א מצב וואס איז נישט אינגאנצן בטל, קען זיין אז זיי זיינען געטלעך, קען זיין אז זיי זיינען רוחניות'דיק, און קען זיין אז זיי רירן אן ביז פארחלש'ן זיך, אזוי ווי אין אלע ביישפילן וואס מיר האבן געבראכט; אבער אויב זיי זיינען נישט בטל צום מלך, נאר דער מענטש טוט עס צוליב דער הנאה וואס ער האט דערפון, איז דאס נישט דער ריכטיקער ארט פאר א השראת השכינה.
«ואף צדיק גמור הדבק בו באהבה רבה» (און אפילו א צדיק גמור וואס איז צוגעקלעפט צו אים מיט אן אהבה רבה): אפילו אויב מיר נעמען א צדיק גמור וואס איז איצט צוגעקלעפט צום מלך מיט אן אהבה רבה, איז דאך «לית מחשבה תפיסא ביה כלל» (קיין מחשבה איז אים בכלל נישט תופס) - עס איז נישטא קיין מחשבה פון א בשר ודם וואס זאל קענען תופס זיין דעם בורא. «כי אמיתת ה' אלוקים אמת - הוא ייחודו ואחדותו, שהוא לבדו הוא ואפס בלעדו ממש» (ווייל די אמת'קייט פון ה' אלוקים אמת, דאס איז זיין ייחוד און זיין אחדות, אז ער אליין איז, און ממש נישטא גארנישט אויסער אים): די אמת'ע מציאות פונעם בורא, אז «אפס בלעדו ממש», דאס איז קיין מחשבה פון א מענטש נישט תופס און נישט אויפנעמענדיק. און דעריבער, דער וואס באנוגנט זיך מיט די דמיונות פון זיין מחשבה אליין און זאגט: «אט פארטיף איך זיך, איך פארבינד זיך און איך הייב זיך, און עס דאכט זיך מיר אז איך האב עפעס געכאפט» - זיך אליין האט ער געכאפט, און אויך דאס מיט שווערניש, אבער נישט דעם ווילן פונעם בורא. און ממילא, יענער אוהב - וואס האט ער ליב? די מדריגה פון די דמיונות צו וועלכע ער איז דערגאנגען, וואס איז א «יש» און נישט קיין «אפס». ער האט זיך נישט מבטל געווען ווי אן אפס, נאר ער איז געבליבן מיט אלע כוחות פון זיין שכל, און מיט זיי נוצט ער זיך צו פארטיפן; און וויבאלד «לית מחשבה תפיסא ביה כלל», איז זיין מחשבה גארנישט תופס, און דעריבער «אין אור ה' שורה ומתגלה בו» (רוט און אנטפלעקט זיך אין אים נישט דאס ליכט פון השם).
און דאס איז דער פארענדיקנדיקער און צוזאמנעמענדיקער זאץ: «אלא על ידי קיום המצוות, שהן רצונו וחכמתו יתברך ממש בלי שום הסתר פנים» (נאר דורך דעם מקיים זיין די מצוות, וואס זיי זיינען ממש זיין ווילן און זיין חכמה יתברך, אן קיין שום הסתר פנים).
און וואס, דען, איז מיטן התבוננות אין דער גדולה פונעם אויבערשטן?
עס איז נישטא קיין שום ספק אז א מענטש דארף אנפילן זיין גאנצע ישות מיט א מחשבה אויף אלוקות, זיין גאנץ הארץ מיט א געפיל צו אלוקות, און אלע זיינע כוחות אינגאנצן. אבער ער דארף וויסן, בשעת ער טוט עס, אז דערמיט פילט ער אן זיין אייגענע ישות, און דאס איז נישט זיין נקודת ההתחברות צום בורא: די נקודת ההתחברות ווערט געשאפן אין דער טוה, אין טון דעם ווילן פונעם בורא. און פונדעסטוועגן קען ער נישט, און טאר ער אויך נישט, זיך באנוגענען בלויז מיט דער טוה: אויב ער וועט זיך באנוגענען מיט איר און זאגן «וואס ארט מיך דאס געפיל און דער שכל», וועלן זיך ביי אים פון זיך אליין אנפילן א בהמה'שער געפיל און א בהמה'שער שכל, און זיי וועלן אים פארבהמה'ן און פאראומרייניקן, און ממילא וועט ער צום סוף אפילו די טוה אליין אויך נישט טון. דעריבער דארף דער מענטש אנפילן זיין גאנצע ישות ווי ווייט ער קען, און וויסן צו שטעלן יעדע זאך אין דער ריכטיקער פראפארציע און אויף איר ארט: די נקודת ההתחברות איז אין טון זיין ווילן, און דאס איז נישט קיין סתירה צו דער חוב אנצופילן אויך די איבעריקע כוחות.
נאך א פראגע: א מענטש ווערט שטארק געצויגן צו א געוויסער תאווה וואס דער אויבערשטער האט פיינט און ער האט באפוילן מען זאל עס נישט טון, און ער צווינגט זיך, פייניקט זיך און ליידט אז ער זאל עס נישט טון - איז דאס לייד דער רצון השם?
די ענטפער איז: יא. היטן א מצות לא תעשה איז א מצוה, און עס ליגט דערין אפילו א באזונדערע התעצמות. אזוי ווי מיר האבן געלערנט אין פרקים כ״ו-כ״ז, דאס איז דער תענוג פונעם בורא פון דער אתכפיא פונעם מענטש. און דאס לייד וואס איז דערביי איז נישט דאס לייד פונעם מענטש אליין, נאר דאס לייד פון דער בהמה וואס אין אים.
און וואס שייך די מחשבה: אויב א מענטש טראכט מיט זיין ווילן אסורע מחשבות קעגן דעם ווילן פונעם בורא, איז דאס טאקע אן עבירה אין מחשבה, און ער איז א רשע אין מחשבה. אבער דער נאמען «רשע» אין מעשה ווערט ערשט געשטעלט ווען די זאך גייט אריבער צום שלב פון טון: אויב די תאווה ברענט אין אים און ער שטייט און קעמפט און פאלט נישט דורך, איז ער נישט קיין רשע. דער מענטש איז צעטיילט אין שיכטן: אין איין שיכט קען זיין אז ער איז דורכגעפאלן, און אין דער אנדערער שיכט האט ער געווונען.
דער משל פון די צוויי ארעסטאנטן אין ליל הסדר:
א איד זיצט ליל הסדר אין א גויאישער תפיסה, ער זעט קיין שום מענטש נישט און ווייס גארנישט, ער ווייס אפילו נישט אז היינט איז פסח. דאס עסן וואס מען גיט אין יענער תפיסה איז שטענדיק, א קביעות, מצות וואס זיינען כשר לפסח (עס איז דארט געווען א סחורה פון הונדערט טאן מצות, און דאס האט מען דארט געגעסן). איז געקומען ליל הסדר, און דער איד ווייס נישט אז דאס איז ליל הסדר און ער ווייס גארנישט; האט מען אים געגעבן א וועטשערע פון מצות, און ער האט געגעסן מצות.
אין דער תפיסה אנטקעגן, וואו דאס עסן וואס מען גיט איז ברויט, זיצט א צדיק וואס ווייס אלע סודות הקבלה פון מצה, און די גאנצע הגדה של פסח אויסנווייניק, פאראויס און צוריק. איז געקומען די צייט: האט ער געזאגט די הגדה אויסנווייניק און געדענקט אלץ. איז געקומען די צייט צו עסן מצה, זאגט ער: «רבונו של עולם, איך האב נישט קיין מצה, אבער לכל הפחות וועל איך מכוון זיין אלע כוונות וואס זיינען על פי קבלה אין מצה». אבער מצה האט ער נישט געגעסן; און פארשטייט זיך, אויך קיין ברויט האט ער נישט געגעסן, ער איז נישט דורכגעפאלן.
ווער פון די צוויי האט יענע נאכט מקיים געווען דעם ווילן פונעם בורא? וואס איז דער ווילן פונעם בורא אין ליל הסדר? עסן מצה. און ווער האט געגעסן מצה? דער ערשטער. קומט אויס אז ער איז דער וואס האט געטון דעם ווילן פונעם בורא. און דער צווייטער, דער אומגליקלעכער, האט זייער געוואלט; אן אנוס איז ער, און זיכער וועט מען אים נישט שטראפן, אבער די מצוה פון מצה האט ער בכלל נישט מקיים געווען.
בקיצור: אין דעם טייל האבן מיר געלערנט אז דאס געפיל, און אפילו דאס הייליקסטע און איידעלסטע געפיל, איז אן אויסדרוק פונעם «איך» פונעם מענטש, בעת די טוה איז אן אויסדרוק פונעם ווילן פונעם מלך. אינעם לשון פונעם אלטן רבין: אפילו די נשמה פון א צדיק גמור וואס איז עובד מיט יראה און מיט אהבה בתענוגים איז נישט אינגאנצן בטל במציאות, נאר זי איז א «דבר בפני עצמו», א מציאות פון «ירא ה' ואוהבו»; אנדערש זיינען די מצוות, וואס זיי זיינען די פנימיות פון זיין ווילן יתברך אן קיין שום הסתר פנים, אנדערש ווי די גאנצע בריאה, וואס איז א חיצוניות'דיקער רצון וואס איז אראפגעקומען מיט פילע צמצומים און מיט א הסתר פנים. מיר האבן זיך אפגעשטעלט אויף דעם אז השראת השכינה איז א גילוי אלוקות אין דעם ארט וואס איז אינגאנצן בטל במציאות, און דעריבער געפינט זי זיך נישט אין די דמיונות פון דער מחשבה און פון דער אהבה, ווייל «לית מחשבה תפיסא ביה כלל», נאר דורך דעם מקיים זיין די מצוות. אזוי אויך איז קלאר געווארן אז דער מענטש דארף אנפילן זיין גאנצע ישות מיט התבוננות און מיט געפיל, אבער וויסן אז די נקודת ההתחברות איז אין טון זיין ווילן, אזוי ווי עס איז ארויסגעקומען אנשויאונגסווייז אינעם משל פון די צוויי ארעסטאנטן אין ליל הסדר.
אינעם קומענדיקן טייל וועלן מיר האלטן ביים צווייטן העלפט פונעם פרק, וואו דער אלטער רבי וועט מסביר זיין פארוואס אין ווילן פונעם בורא אליין איז דא א מעלה אין «עובדין טבין» און אין א מעשה בפועל קעגן לימוד התורה.