אין פריערדיקן חלק האָבן מיר געלערנט אַז חכמה איז דער ענין פון ראייה, פון זען. ווען אַ מענטש זעט אַ זאַך, נעמט ער אויף עפּעס וואָס איז העכער פון זיינע כוחות, העכער פון זיין תפיסה און העכער פון זיינע כלים: די זאַך אַנטפּלעקט זיך צו אים. בינה איז ווידער דאָס איינזאַפּן פון דער זאַך אין זיך אַריין. איצט וועלן מיר אַריינגיין טיפער אינעם כוח החכמה שבנפש, און אינעם צוגאַנג פון דעם 'פתי' צו אמונה.
וואו אין דער נשמה געפינט זיך דער כוח אויפצונעמען אלוקות?
אלוקות איז העכער פון שכל: וואָס אַ מענטש פאַרשטייט איז באַגרענעצט, און אלוקות איז אָן אַ גבול. ווי אַזוי קען דען אַ באַגרענעצטער מענטש אויפנעמען דאָס וואָס איז בלי גבול? דער אויבערשטער האָט אים געגעבן דעם כוח החכמה שבנפש, וועמענס אייגנאַרט איז פּונקט דאָס: ער נעמט אויף זאַכן וואָס זענען העכער פון זיין פאַרשטאַנד און העכער פון דער תפיסה פונעם באַגרענעצטן שכל. דער כוח החכמה שבנפש איז דעריבער דער אָרט וואו אלוקות רוט אין דער נשמה.
אמת, מיט שכל קען מען דעם אויבערשטן נישט תופס זיין, אָבער עס איז דאָ אַ תפיסה וואָס קומט נישט פון שכל: אַ הכרה, אַן אָנערקענונג, און דאָס איז כעין אמונה. דעם אידנס אמונה אינעם בורא עולם איז שטאַרקער פון זיין פאַרשטאַנד, ווייל אַ פאַרשטאַנד קען מען צעברעכן מיט אַ קשיא, און אמונה איז מיט איר קראַפט גרעסער פון הבנה: זי איז אַן אויפנעמען וואָס קומט נישט פון מענטשנס שכל, כלים אָדער כשרונות, נאָר אַן אויפנעמען די אלוקות אַליין. דער אויבערשטער האָט געגעבן דעם מענטשן אַ כוח וואָס פון איין זייט איז ער איינער פון די צען כוחות הנפש, און פונדעסטוועגן האָט ער די מעגלעכקייט אויפצונעמען זאַכן וואָס זענען אין גאַנצן אויסער אים.
דערקלערן וואָס אמונה איז, קען מען נישט, אָבער פילן קען מען זי יאָ. מיט בינה זי צו תופס זיין איז נישט אין דעם מענטשנס כוח, אָבער מיט חכמה יאָ, און דאָס איז פּונקט דער כוח החכמה: אויפנעמען אַ זאַך וואָס ליגט נישט אין די גדרים פון שכל, נאָר איז שטאַרקער פון אים און העכער פון אים, דער מקור פון שכל. אַלץ וואָס אַ מענטש פאַרשטייט איז נאָר קליינע ברעקלעך פון דעם וואָס לייכט ביי אים אין חכמה, וואָס איז אומפאַרגלייכלעך העכער.
און אין די ווערטער פונעם אַלטן רבי׳ן: "הנה החכמה היא מקור השכל וההבנה, והיא למעלה מן הבינה שהוא הבנת השכל והשגתו", חכמה איז דער מקור פון שכל און פון הבנה, און זי איז העכער פון בינה וואָס איז די פאַרשטאַנד און השגה פונעם שכל. ער זאָגט נישט אַז חכמה איז שכל, נאָר אַז זי איז דער מקור פון שכל. "והחכמה היא למעלה מההבנה ומההשגה", העכער אויך פון מחשבה, "והיא מקור להם", זי איז זייער מקור. דער כוח החכמה איז אַ העכערער כוח ווי דאָס אויפנעמען פון הבנה, ווייל הבנה איז אַ קליינע און באַגרענעצטע זאַך.
"וזהו לשון חכמה - כח מ"ה". פאַרוואָס בינה הייסט בינה איז פאַרשטענדלעך: אויפן נאָמען פון הבנה. אָבער פאַרוואָס הייסט חכמה אַזוי? דערקלערט דער אַלטער רבי אַז "חכמה" באַשטייט פון צוויי ווערטער: "כוח מה", אַ צוזאַמענשטעל פון צוויי היפּוכים:
"כוח": זי איז איינער פון די כוחות הנפש.
"מה": ווי משה רבינו האָט אויסגעדריקט זיין בטול צו אלוקות, "ונחנו מה". "מה" איז אויך אַ לשון פון אַ פרעג, ווי אַ בליץ וואָס לייכט אויף און פאַרשווינדט תיכף, און מען קען אים נישט אָנכאַפּן. "שהוא מה שאינו מושג ומובן", דאָס וואָס מען קען נישט משיג זיין און נישט פאַרשטיין.
דאָס איז דער חלק אין דער נשמה וואָס נעמט אויף זאַכן וואָס מען קען נישט משיג זיין און נישט פאַרשטיין. און נישט ווייל דער מענטש איז פּשוט אָדער אויף אַ נידעריקער מדרגה, נאָר ווייל עס איז נישטאָ קיין מענטש אויף דער וועלט וואָס קען פאַרשטיין אלוקות, וואָס איז העכער פון פאַרשטאַנד; אָבער אויפנעמען קען מען זי דורך חכמה. און אין לשון התניא: "ואינו נתפס בהשגה עדיין, ולכן מתלבש בה אור אין סוף ברוך הוא דלית מחשבה תפיסא ביה כלל", דאָס הייסט אַז עס ווערט נאָך נישט אָנגעכאַפּט אין השגה, און דערפאַר באַקליידט זיך אין איר דער אור אין סוף ברוך הוא, אין וועמען קיין מחשבה קען זיך בכלל נישט אָנכאַפּן. מיט מחשבה קען מען אים נישט תופס זיין, און מיטן כוח החכמה יאָ.
אינעם משל וואָס מיר האָבן פריער געבראַכט, פון אַ מענטש וואָס זיצט און לערנט און פּלוצלינג בליצט ביי אים אויף אַ הברקה, דאַרף מען זיך אַריינקוקן ווען זי פאַלט: דווקא ווען ער זיצט פאַרמישט און פילט אַז ער פאַרשטייט שוין גאָרנישט. און פאַרוואָס פאַלט זי נישט אין מיטן לערנען? ווייל כל זמן ער איז פול מיט זיין אייגענעם איך, מיט זיין פאַרשטאַנד און מיט זיינע כשרונות, איז ער נישט קיין כלי פאַרן אין סוף. אין יענעם רגע וואָס ער זאָגט "איך ווייס גאָרנישט, איך ווייס נישט וואָס טוט זיך דאָ", פאַרלירט ער זיך אַליין און מאַכט פון זיך אַן אין, און דאַן ווערט ער אַ כלי צו מקבל זיין דעם אין סוף. דאָס איז די תשובה אויף דער פראַגע ווי אַזוי מען קומט צו דער מדרגה. [די כוונה איז נישט אַז אַ מענטש זאָל תמיד זיין פאַרמישט, נאָר אַז פון צייט צו צייט דאַרף ער שטיין אין בטול כדי צו קענען מקבל זיין].
מיר האָבן געזאָגט אַז די חכמה שבנפש איז די נקודה פון הברקה אין שכל, ווי עס איז דערמאָנט געוואָרן אויך אין פרק ג׳ אין תניא. דאָ דאַרף מען מעיר זיין אַז אין חסידות ווערט דערקלערט אַז אין חכמה, וואָס איז "כוח מ"ה", זענען פאַראַן צוויי מדרגות:
דער "כוח" שבחכמה: די הברקה, "ברק המבריק", דער כוח אין דער נשמה וואָס איז ממציא יעדע המצאה.
דער "מ"ה" שבחכמה: די העכסטע נקודה פון דער נשמה, וואָס ווערט אָנגערופן אין מאמרי חסידות 'יחידה שבנפש'.
דאָ אין תניא איז די כוונה דער עיקר אויפן מ"ה שבחכמה: נישט אויף חכמה ווי אַ בליץ פון אַ שכלדיקן ענין, נאָר אויף דער יחידה שבנפש, פון וועמענס כוח עס קומט די קראַפט פון מסירות נפש, וואָס אַ איד איז גרייט און פעיק אַוועקצוגעבן זיין לעבן פאַרן אויבערשטן. דאָס איז די חכמה שבנפש וועגן וועלכער מען רעדט דאָ, הגם דער אַלטער רבי ניצט דאָס זעלבע וואָרט "חכמה".
"ולכן כל ישראל, אפילו הנשים ועמי הארץ, הם מאמינים בה'", דערפאַר גלייבן אַלע אידן אין אויבערשטן, אפילו די פרויען און די עמי הארץ. לכאורה פאַרוואָס דאַרף מען דאָס אונטערשטרייכן? דער אַלטער רבי קומט אונדז לערנען אַז אַ חסרון אין טיפקייט פון שכל איז בכלל נישט קיין חסרון אין אמונה, און איינס איז נישט אָפּהענגיק פון דעם אַנדערן. אדרבה, עס איז אַ פאַקט אַז דווקא ביי דעם וואָס עס פעלט אים אין טיפקייט פון שכל, קען די אמונה זיין אינעם גרעסטן תוקף. [און אין ספר 'היום יום' ווערט געבראַכט מען זאָל נישט נאָכגיין נאָכן שכל, ווייל דער שכל איז באַגרענעצט און אָפּגעמאָסטן, און ווען אַ מענטש וויל אַלץ אויספאָרשן און פאַרשטיין, שטערט אים דאָס צו גלייבן].
און דער טעם: "שהאמונה היא למעלה מן הדעת וההשגה", אמונה איז העכער פון דעת און פון השגה. אמונה איז נישט אַ פונקציע פון וויסן, פון לערנען, פון פאַרשטיין און פון טיפקייט. אמונה איז העכער פון שכל; אמונה איז ראייה, אמונה איז די חכמה שבנפש.
"כי פתי יאמין לכל דבר וערום יבין גו'". אין פּשוטן פּשט קלינגט דער פּסוק "כי פתי יאמין לכל דבר וערום יבין" ווי אַ חסרון: דער ערום, דער בעל שכל, פאַרשטייט; און דער פתי, וואָס קען נישט פאַרשטיין, גלייבט. אָבער עס ליגט אינעם פּסוק אַ טיפערע הבנה, און זי איז פּונקט פאַרקערט: ווען עס גייט אין זאַכן וואָס זענען העכער פון שכל, אין עניני אלוקות, איז דווקא דער פתי נענטער, און פאַרן ערום, וואָס וויל אַלע מאָל פאַרשטיין, איז דאָס שווער.
אויף וועמען איז דען געזאָגט געוואָרן "פתי יאמין לכל דבר"? אויף משה רבינו. ביים סנה, אינעם ערשטן גילוי אלוקי וואָס ער האָט באַקומען, איז משה רבינו צוגעגאַנגען ווי אַ 'פתי', הגם ער איז געווען קליגער פון אַלע מענטשן, ווייל ער האָט פאַרשטאַנען אַז אין אלוקות איז דער שכל נישט דער כלי. דאָס איז נישט קיין בזיון, נאָר פאַרקערט, און אין לשון התניא: "ולגבי הקב"ה, שהוא למעלה מן השכל והדעת ולית מחשבה תפיסא ביה כלל, הכל כפתיים אצלו יתברך", לגבי דעם אויבערשטן, וואָס איז העכער פון שכל און דעת און קיין מחשבה כאַפּט זיך אין אים בכלל נישט אָן, זענען אַלע ווי פתיים ביי אים יתברך. אין ענינים פון גבול איז דאָ איינער וואָס פאַרשטייט מער און איינער ווייניקער, און דאָרט איז פתיות אַ חסרון; אָבער לגבי אלוקות איז יעדער מענטש אַ פתי, און דאָרט איז די פתיות אַ מעלה. און דער וואָס מיינט אַז ער פאַרשטייט, וועט אים נאָך נעמען צייט ביז ער וועט פאַרשטיין אַז ער פאַרשטייט נישט.
אַזוי ווערט דערציילט וועגן צוויי אידן וואָס זענען אַריין אויף יחידות ביי איינעם פון די רביים: ערשט איז אַריין אַ פּשוטער אָרעמער איד, און ער איז געבליבן נאָר אַ קורצע צייט, און נאָך אים איז אַריין דער גביר און איז געבליבן אַ לאַנגע צייט. האָט זיך דער פּשוטער איד געוואונדערט פאַרוואָס דווקא פאַרן עושר האָט מען אָפּגעגעבן אַזוי פיל צייט. האָט אים דער רבי געענטפערט: דו כאַפּסט דעם ענין תיכף, און איך דאַרף נישט קיין לאַנגע צייט דיר צו דערקלערן אַז דו ביסט אַן אָרעמאַן און דו האָסט גאָרנישט; און ער, וואָס קומט אַריין פול מיט זיך אַליין, פאַר אים דאַרף מען אַ לאַנגע צייט כדי אים צו ברענגען צו דער זעלבער נקודה. דער אָרעמאַן ווייסט תיכף אַז ער האָט נישט, ער קומט מיט אַ פולן בטול און וויל נאָר מקבל זיין. דער וואָס גייט צו ווי אַ פתי, איז אַ גרעסערער כלי פאַר אלוקות.
ווייטער ברענגט דער אַלטער רבי אַ פּסוק אין תהלים (פרק ע"ג), וואָס האָט אין זיך צוויי פּירושים: "דכתיב ואני בער ולא אדע בהמות הייתי עמך, ואני תמיד עמך וגו'" (און דער המשך פונעם פּסוק: "אחזת ביד ימיני"):
דער פּשוטער פּשט: הגם איך בין אַ בער און איך ווייס נישט, און איך בין ווי אַ בהמה וואָס פאַרשטייט גאָרנישט, פונדעסטוועגן בין איך תמיד מיט דיר, און דאָס שטערט נישט.
דער פּירוש פון תניא: פאַרקערט. דוד המלך זאָגט אַז דווקא ווייל "בער ולא אדע בהמות הייתי", דערפאַר "אני תמיד עמך". דער וואָס גייט צו צו אלוקות מיטן וויסן אַז ער ווייסט גאָרנישט, ער איז דער סאַמע מוכשרסטער אויפצונעמען אלוקות, און אין זיין לשון: "כלומר שבזה שאני בער ובהמות אני תמיד עמך".
ווען עס גייט אין ענינים פון פאַרשטאַנד, זאָל דער מענטש נוצן זיינע כשרונות; אָבער ווען עס גייט אין אלוקות און אין אמונה, טאָר ער נישט צוגיין ווי אַ 'חכמולאָג', ווייל דאָס וועט אים שטערן. זאָל ער צוגיין ווי אַ פתי וואָס פאַרשטייט נישט און ווייסט נישט, ווי איינער וואָס איז אַן אין און אַ גאָרנישט, און דאַן וועט ער קענען אויפנעמען און זיך דערנענטערן. ממילא דאַרפן די עמי הארץ נישט פילן קיין חסרון: אפילו דוד המלך זאָגט אויף זיך אַליין "בער ולא אדע בהמות הייתי", און דאָס איז זיין גרויסע מעלה: "ואני תמיד עמך".
פונדעסטוועגן איז די מסקנא נישט אַז מען דאַרף נישט פאַרשטיין. דער שכל אַרבעט די גאַנצע צייט, און אויב דער מענטש וועט אים נישט נוצן צו פאַרשטיין אלוקות, תורה און מצוות, וועט ער פאַרשטיין פאַרקערטע זאַכן, און דאָס וועט אים שטערן אין ענינים פון אמונה. דער מענטש דאַרף פאַרשטיין מיט זיין שכל וויפל ער קען נאָר, און לערנען אָן אַ גבול, נאָר ער זאָל געדענקען אַז אַלץ וואָס ער לערנט און ווייסט איז לגבי אלוקות גאָרנישט. דער שכל שטערט נאָר ווען מען מאַכט פון אים אַן עבודה זרה, ווען ער ווערט דער שפּיץ פון אַלע שפּיצן און העכער פון אים איז נישטאָ; אָבער ווען דער מענטש ווייסט אַז דער שכל איז איינער פון זיינע כלים, ער האָט הענט, ער האָט פיס, און ער האָט אויך אַ מוח, דאַן איז ער נישט קיין שטערענדיקער גורם. אין תורה דאַרף מען פאַרשטיין און מען דאַרף שכל, נאָר דער כלי אויף מקבל זיין אלוקות איז העכער פון שכל.
וויבאַלד דער צוגאַנג פון בטול איז דאָס וואָס דערנענטערט, דערפאַר: "ולכן אפילו קל שבקלים ופושעי ישראל מוסרים נפשם על קדושת ה' על הרוב", דאָס הייסט געוויינטלעך: אַ מענטש וואָס איז פון די קלי שבקלים און פון די פושעי ישראל, ווען עס קומט אָן דער רגע פון מסירות נפש, גיט ער אַוועק זיין לעבן און שטאַרבט על קידוש השם.
ווי די באַוואוסטע מעשה מיטן 'הייליקן גנב', וואָס אין איינער פון די שטעטלעך אין פּוילן געפינט זיך זיין קבר און אויף אים שטייט געשריבן "דער הייליקער גנב": יענער איד איז געווען פון די קלי שבקלים און האָט זיך פּרנסהט פון גנבות, און איין טאָג האָט ער באַשלאָסן צו גנבענען פון דער קירך די זילבערנע און גאָלדענע געצן. ווען מען האָט אים געכאַפּט, האָט מען אים געזאָגט אַז זיין עוון איז אַ טאָפּלטער: נישט גענוג וואָס ער איז אַ גנב, נאָר ער האָט געגנבעט פון דער קירך און דערמיט מחלל געווען זייערע הייליקייטן, און דערויף קומט אַ שווערע שטראָף. אין געריכט האָט אים דער ריכטער פאָרגעלייגט: אויב ער וועט זיך שמדן, וועט ער גערעכנט ווערן ווי אַ געוויינטלעכער גנב און זיין שטראָף וועט דערלייכטערט ווערן, און אויב נישט, וועט מען אים פאַרברענען. האָט יענער גנב געענטפערט: "דאָס, אויף קיין אופן נישט, איך וועל שטאַרבן על קידוש השם". מען האָט אים פאַרברענט און ער איז געשטאָרבן על קידוש השם, און צום סוף האָט מען אים מצליח געווען צו ברענגען צו קבר ישראל. אַ גנב איז ער געווען, אַ קל שבקלים, אָבער אינעם רגע האמת האָט זיך ביי אים אַנטפּלעקט די נקודת היהדות.
און אַזוי ווי די באַוואוסטע מעשה אין גמרא מיט רבי אלעזר בן דורדיא, וואָס עס איז נישט געווען קיין עבירה וואָס ער האָט נישט געטאָן און נישט קיין שווערע זאַך וואָס ער האָט נישט אָפּגעטאָן; און ווען ער האָט געהערט פון יענער פרוי אַז רבי אלעזר בן דורדיא קען שוין מער נישט טון תשובה, האָט דאָס אים געטראָפן אין דער נקודה אַז ער איז פאַרלוירן, און ער האָט געזאָגט: "איך בין פאַרלוירן? דאָס קען נישט זיין". ער האָט געבעטן ביי הימל און ערד, ביי די בערג און ביי די ווינטן פון דער וועלט זיי זאָלן בעטן אויף אים רחמים, און צום סוף האָט ער געזאָגט: "אין הדבר תלוי אלא בי", און ער האָט געטון תשובה ביז זיין נשמה איז אַרויס, און מען האָט אים אָנגערופן "רבי" אלעזר בן דורדיא. מען זעט אַז אפילו אַ קל שבקלים האָט נישט פאַרלוירן די חכמה שבנפש און האָט נישט פאַרלוירן זיין אמונה.
און ווייטער זאָגט דער אַלטער רבי: "וסובלים עינויים קשים שלא לכפור בה' אחד, ואף אם הם בורים ועמי הארץ ואין יודעים גדולת ה', וגם במעט שיודעים אין מתבוננים כלל, ואין מוסרים נפשם מחמת דעת והתבוננות בה' כלל, אלא בלי שום דעת והתבוננות, רק כאילו הוא דבר שאי אפשר כלל לכפור בה' אחד, ובלי שום טעם וטענה ומענה כלל". זיי לייַדן שווערע יסורים נאָר נישט צו לייקענען אין דעם איין אויבערשטן, אפילו אויב זיי זענען בורים און עמי הארץ און ווייסן נישט די גדולת ה', און אפילו דאָס ביסל וואָס זיי ווייסן זענען זיי זיך בכלל נישט מתבונן; זיי זענען נישט מוסר נפש פון וועגן אַ דעת און אַן התבוננות אין אויבערשטן, נאָר אָן קיין שום דעת און התבוננות, פּשוט ווייל עס איז אַ זאַך וואָס עס איז בכלל נישט מעגלעך צו לייקענען אינעם איין אויבערשטן, אָן קיין שום טעם און אָן קיין טענה און מענה. ער איז נישט מוסר נפש ווייל ער האָט געמאַכט אַ חשבון און איז געקומען צום מסקנא אַז מען דאַרף זיין מוסר נפש; די זאַך קומט ביי אים בכלל נישט אַרויף אויף דער מדרגה פון חשבונות. ווען עס וואָלט געווען אַ זאַך פון אַ טעם, וואָלט געווען אַן אָרט פאַר אַ טענה "אפשר נישט" און פאַר אַ מענה "אפשר יאָ"; אָבער וויבאַלד עס איז נישטאָ קיין טעם, איז נישטאָ קיין טענה און נישטאָ קיין מענה, נאָר אַן אַקסיאָמע אַז אַנדערש קען בכלל נישט זיין.
פון וואַנען קומט אָן אַזאַ מסירות נפש ביי איינעם וואָס האָט אַ גאַנץ לעבן נישט געלערנט און נישט מקיים געווען? פון דער חכמה שבנפש, וואָס איז דער כלי פאַר אלוקות. יעדער איינער פון די קינדער פון אברהם יצחק און יעקב, און אויך יעדער וואָס איז זיך מגייר כהלכה און ווערט אַ בן אברהם יצחק ויעקב, באַקומט די חכמה שבנפש. [די נשמה אַליין קען מען אויפהייבן צו אַ העכערער מדרגה "כפי מעשיו", ווי מיר האָבן געלערנט אינעם פריערדיקן חלק, אָבער די חכמה שבנפש דאַרף מען נישט פאַרבעסערן און נישט אויפהייבן: דאָס איז אלוקות אין איר סאַמע שטאַרקייט וואָס לייכט אין זיין נשמה, די בחינה פון יחידה שבנפש].
און דער אַלטער רבי ענדיקט: "והיינו משום שה' אחד מאיר ומחיה כל הנפש על ידי התלבשותו בבחינת חכמה שבה, שהיא למעלה מן הדעת והשכל המושג ומובן", דאָס קומט ווייל דער איין אויבערשטער לייכט און באַלעבט די גאַנצע נשמה דורך זיין התלבשות אין דער בחינת חכמה וואָס אין איר, וואָס איז העכער פון דעת און פון דעם שכל וואָס איז משיג און פאַרשטאַנען. אַזוי ווי ער האָט פריער דערמאָנט "החכמה תחיה בעליה". יעדער שכל וואָס מען איז משיג און פאַרשטייט איז אינעם גדר פון גבול, און די חכמה שבנפש איז העכער פון אים אָן אַ פאַרגלייך.
בקיצור: אין דעם חלק האָבן מיר געלערנט אַז דער כוח החכמה שבנפש, וואָס איז "כוח מ"ה", דאָס וואָס מען איז נישט משיג און נישט פאַרשטייט, איז דער אָרט וואו אלוקות רוט אין דער נשמה, און אין אים באַקליידט זיך דער אור אין סוף וואָס "לית מחשבה תפיסא ביה כלל". חכמה איז דער מקור פון שכל און העכער פון בינה, און דערפאַר זענען דווקא דער בטול און די הרגשה פון "איך ווייס נישט" דער כלי זי צו מקבל זיין. פון דעם קומט אַרויס אַז אמונה הענגט נישט אָפּ אין דער טיפקייט פון שכל, "כל ישראל, אפילו הנשים ועמי הארץ, הם מאמינים בה'", און דווקא דער וואָס גייט צו ווי אַ פתי איז דער גרויסער כלי פאַר אלוקות, ווי משה רבינו ביים סנה און ווי דוד המלך וואָס זאָגט "בער ולא אדע בהמות הייתי עמך". פון דעם קומט אויך די מסירות נפש פון די קלי שבקלים, אָן קיין שום טעם און טענה און מענה, וואָס שפּרודלט פון דער חכמה שבנפש, די יחידה שבנפש. דערמיט זענען געענטפערט געוואָרן די ערשטע צוויי שאלות: דער שורש פון דער אהבה איז די חכמה שבנפש, און זי איז אונדז אַ ירושה פון די אבות, ווייל "אבותינו הן הן המרכבה".
אינעם קומענדיקן חלק וועלן מיר זיך אָפּגעבן מיט די צוויי איבעריקע שאלות: וואָס איז דער ענין פון דער דאָזיקער אהבה און וואָס איז איר פאַרלאַנג, און וואוהין שטרעבט דער מענטש ווען די דאָזיקע אמונה אַנטפּלעקט זיך ביי אים.