הקדמה: דער מהלך פונעם מלבי"ם אין שיר השירים
אין דער לאנגער הקדמה האבן מיר געלערנט די יסודות פון דער שיטה פונעם מלבי"ם, און פאר ווער עס האט געוואלט איבערהיפן און גלייך צוגיין צו די פסוקים - וועלן מיר דא מקצר זיין דעם מהלך בקצרה. דער יסוד הדברים: עס זענען דא אינעם מענטש כוחות הגוף און כוחות הנפש. שלמה המלך אינעם משל שטעלט פאר די כוחות הגוף, און די רעיה שטעלט פאר די כוחות הנפש - דעם רוחניות'דיגן און אלוקי'שן חלק אין שלמה, וואס דאס איז די נשמה. דער דוד איז דער הקדוש ברוך הוא, און די נשמה בענקט און גלוסט שטענדיג צו אים, זי זוכט זיך אפצורייסן פון די בונדן פונעם גשמיות'דיגן און חומריות'דיגן גוף מיט אלע זיינע תאוות און מאכלים, עקלט זיך אין אים און וויל זיך באהעפטן צום דוד.
דער משל אליין: שלמה המלך האט זיך גענומען א פרוי פאר א ווייב, און די דאזיגע פרוי איז געווען פארהייראט צו א רועה צאן, און איר ליבע איז נאך אלץ געווען אינגאנצן געווידמעט צום פאסטוך. כאטש שלמה פרובירט איר צו דערלאנגען פון אלע זיינע תאוות און גלוסטן, פון זיינע פאלאצן און תענוגים - רעדט דאס אלעס נישט צו איר, און זי גלוסט זיך צו פאראייניגן מיט איר רועה צאן וואס איז פארבליבן אין מדבר. און ער קומט צו איר צום פאלאץ, היט אירע וועגן, קוקט דורך די שפאלטן און ווארט אויף איר, און פון צייט צו צייט אנטלויפט זי און פארבינדט זיך מיט אים. קומען די בנות ירושלים, וואס זיי זענען כביכול די כוחות פון שלמה, און נעמען איר צוריק צום פאלאץ. ביז צום פינפטן מאל ווען זי איז מצליח צו אנטלויפן און פאראייניגט זיך מיט איר באליבטן, איר בעל נעורים.
און דער נמשל: די נשמה פון שלמה גייט יעדעס מאל ארויס אין נבואה צום הקדוש ברוך הוא. דער שיר ווערט צעטיילט אין פינף חלקים, ווייל פינף מאל האט זיך די נשמה פון שלמה אפגעריסן פון די בונדן פונעם גוף און זיך באהעפט אין נבואה מיטן הקדוש ברוך הוא, וואס ער איז דער רועה אינעם משל, און די כוחות הגוף האבן איר צוריקגעשלעפט ווען די מראה הנבואה האט זיך געענדיגט. אזוי פיר מאל, און ביים פינפטן מאל - ווען שלמה איז נסתלק געווארן - איז דער חיבור צווישן דער נשמה און הקדוש ברוך הוא געווען א פולקאמער און ענדגילטיגער חיבור, אן דעם וואס די כוחות הגוף זאלן האבן א כוח איר צוריקצוברענגען אויף איר פלאץ.
מיר וועלן אנהייבן צו לערנען קודם דעם ערשטן חלק על דרך המשל, און דערנאך וועלן מיר זען ווי אזוי די פסוקים פארבינדן זיך על דרך הנמשל. מיר וועלן דאס נישט טאן אויפן גאנצן ספר אויף איינמאל, ווייל דעמאלט וועט מען פארגעסן דעם שייכות צווישן דעם משל און דעם נמשל, נאר בחלקים חלקים, כדי מיר זאלן קענען פארשטיין דעם משל אקעגן דעם נמשל.
"שיר השירים" - א שיר וואס פארמאגט פינף שירים
שִׁיר הַשִּׁירִים אֲשֶׁר לִשְׁלֹמֹה׃ (א,א) - דאס געזאנג פון די געזאנגען וואס געהערט צו שלמה.
זאגט דער מלבי"ם: א שיר וואס איז צעטיילט אין פינף שירים, און דערפאר הייסט עס "שיר השירים" - א שיר אין וועלכן עס זענען אריינגערעכנט די שירים פון שלמה.
"ישקני מנשיקות פיהו" - דאס בענקעניש פון דער רעיה צו איר דוד
יִשָּׁקֵנִי מִנְּשִׁיקוֹת פִּיהוּ כִּי־טוֹבִים דֹּדֶיךָ מִיָּיִן׃ (א,ב) - זאל ער מיך קושן מיט די קושן פון זיין מויל, ווייל בעסער איז דיין ליבע ווי וויין.
דער רועה, דאס איז דער דוד, ווארט אונטער דער טיר און דער מזוזה אויף זיין ווייב וואס איז צוגענומען געווארן צום פאלאץ פון שלמה צו זיין איינע פון זיינע פרויען. ער שטייט דארט און ווארט, און זי דערשמעקט אים און ווייסט אז ער געפינט זיך דא אין דער געגנט. דערפאר בענקט זי און בעט: הלואי זאל ער צוקומען צו מיר פנים אל פנים, הלואי זאל ער מיך קושן קושן פון ליבע.
"דודיך" - א לשון פון ליבע, ווי "עת דודים", דאס הייסט די צייט פון ליבע און התחברות, אן ענין פון פריינטשאפט און נאענטקייט. און זי זאגט: "כי טובים דודיך מיין" - מיין ליבע צו דיר איז מיר בעסער פונעם משובח'דיגן וויין וואס איך באקום דא אינעם פאלאץ. אין שלמה'ס פאלאץ איז זיכער געווען א געוואלדיגער שפע, אבער דאס איז א גשמיות'דיגער שפע, און איך האב בעסער די ליבע מיט דיר אין דער דלות פונעם פאסטוך, איידער די היכלות פון שלמה'ס פאלאץ.
"שמן תורק שמך" - השגה דורך ריח
לְרֵיחַ שְׁמָנֶיךָ טוֹבִים שֶׁמֶן תּוּרַק שְׁמֶךָ עַל־כֵּן עֲלָמוֹת אֲהֵבוּךָ׃ (א,ג) - צו דעם ריח פון דיינע גוטע בוימלען, א פליסיגער בוימל איז דיין נאמען, דעריבער האבן די מיידלעך דיך ליב געהאט.
כאטש איך זע דיך נישט און איך שפיר דיך נישט אויף א פיזישן אופן, שפיר איך יא דעם ריח. אין די פריערדיגע צייטן פלעגט מען שריצן און שמירן אויפ'ן גוף א געשמאקן בוימל מיט א ריח, און אויך שמן האפרסמון וואס זיין ריח איז גאר באזונדער - איז געווען א בוימל. זייערע בשמים זענען געווען פליסיגע בוימלען. "לריח שמניך טובים" מיינט דער גוטער בוימל וואס שמעקט פון ווייטנס. "שמן תורק שמך" - מיר האבן נישט קיין השגה נאר דורך דיין גוטן נאמען, פונקט ווי א מענטש וואס נעמט בוימל אדער בשמים און גיסט עס אויס פון איין כלי אין א צווייטן, און דער ריח גייט ווייט אוועק. אזוי זאגט די רעיה: איך טרעף זיך נישט מיט מיין דוד, אבער איך שמעק אים, איך שפיר אים אין דער סביבה בבחינת א ריח וואס שמעקט פון ווייטנס.
"על כן עלמות אהבוך" - "עלמות" זענען א העכערע מדרגה ווי "בנות", און זיי האבן דיך ליב ווייל זיי פארשטייען דאס גוטס אין דיר און די מעלה אין דיר. און אויב נאר מכח דעם ריח וואס שמעקט פון ווייטנס זוכן זיי זיך צו באהעפטן מיט דיר, על אחת כמה וכמה ווען זיי וואלטן דיך באגעגנט פנים אל פנים.
"משכני אחריך נרוצה" - די בקשה אויף באפרייאונג פונעם פאלאץ
מׇשְׁכֵנִי אַחֲרֶיךָ נָּרוּצָה הֱבִיאַנִי הַמֶּלֶךְ חֲדָרָיו נָגִילָה וְנִשְׂמְחָה בָּךְ נַזְכִּירָה דֹדֶיךָ מִיַּיִן מֵישָׁרִים אֲהֵבוּךָ׃ (א,ד) - צי מיך, נאך דיר וועלן מיר לויפן, דער קעניג האט מיך געברענגט אין זיינע קאמערן, לאמיר זיך פרייען און לוסטיג זיין מיט דיר, לאמיר דערמאנען דיין ליבשאפט מער ווי וויין, מיט יושר האבן זיי דיך ליב געהאט.
די באגעגעניש מיט דיר איז אויף א פיל העכערער מדרגה ווי בלויז צו שמעקן דעם ריח פון דיינע גוטע בוימלען, און דעריבער בעט די רעיה פונעם דוד: "משכני אחריך נרוצה" - נעם מיך ארויס פון דעם געפענגעניש, פון די קאמערן פון שלמה וואו איך בין פארשלאסן, און ווען איך וועל זיין פריי וועל איך דיך באגעגענען פנים אל פנים. "נרוצה" בלשון רבים - איך און די עלמות וואס זענען מיינע חבר'טעס, וואס אינעם נמשל זענען דאס די כוחות פונעם נפש און פון דער נשמה: די חכמה, די בינה, דער דעת, די כוחות השכל.
און פארוואס בעט איך אז דו זאלסט מיך ארויסנעמען אויף דער פריי? "הביאני המלך חדריו" - איך בין דאך איינגעשפארט אין די קאמערן פון שלמה, א חדר לפנים מחדר, און איך האב נישט קיין מעגליכקייט ארויסצוגיין. דעריבער בעט איך אז דו זאלסט טון די פעולה: "משכני אחריך" - צי מיך און נעם מיך ארויס פון דעם געשלאסענעם ארט וואו איך בין פארשלאסן. און דעמאלט, ווען איך וועל זיין פריי, "נגילה ונשמחה בך", ווייל די שמחה וואס איך האב אין דיר איז פיל גרעסער ווי די שמחה אין די קאמערן פון שלמה, פון די הנאות און תאוות וואס ער גיט מיר אין זיין פאלאץ.
גיל ושמחה - א פרישע שמחה און א קבועה'דיגע שמחה
ווי מיר האבן שוין געלערנט עטליכע מאל, קומט "גיל" שטענדיג אויסצודריקן א פרישע שמחה וואס באנייט זיך, בעת "שמחה" דריקט אויס א קבועה'דיגע שמחה. דעריבער זאגט די רעיה "נגילה ונשמחה בך": בשעת דער באגעגעניש אליין וועט זיין אן אויסברוך פון א פרישער שמחה - "נגילה", און נאכדעם וואס איך וועל זיך פאראייניגן מיט דיר וועט דאס זיין א קבועה'דיגע און שטענדיגע שמחה - "ונשמחה בך".
די שמחה פונעם גוף - א דמיונ'דיגע שמחה
און פארוואס וועט דאס זיין אן אמיתי'דיגע שמחה? ווייל די עצמיות'דיגע שמחה וואס איך האב מיט דיר איז גרעסער פון דער שמחה אין די קאמערן פון שלמה; ווארום די שמחה פון שלמה'ס קאמערן - זאגט דער מלבי"ם - איז נישט קיין עצמיות'דיגע מעלה, נאר בלויז א דמיונ'דיגע. אויב מיר גייען פאר איין מינוט צום נמשל: די נשמה ווערט דא נאכגעצויגן נאכ'ן גוף, אבער די הנאות פונעם גוף זענען בלויז דמיונ'דיגע הנאות און נישט קיין ממשות'דיגע הנאות.
און פון וואו ווייסן מיר דאס? א מענטש וואס שטילט זיין תאוה זעט פלוצלונג אז דאס איז גארנישט וואס ער האט געמיינט. דער יצר הרע האט אים אויסגעמאלט די זאך אין ראזעווע פארבן, און צום סוף ווערט אים קלאר אז ס'איז נישט ווי מ'האט געזאגט. און וואס האט זיך ארויסגעשטעלט? אז עס איז געווען דערין א סך פונעם דמיון. דער יצר הרע רעדט צו דעם מענטש מיטן כוח הדמיון - דאס איז איינער פון זיינע שטארקסטע כוחות: ער פארבט די עבירה אין ראזעווע קאלירן, שאפט דמיונות ווי גוט דאס איז, ווי געשמאק און ווי וואונדערבאר, און צום סוף זעט דער מענטש אז מ'האט אים פארקויפט פוסטע אילוזיעס.
און דאס איז וואס דער בן איש חי זאגט: דאס ווארט "עולם" - נעם די אותיות הנסתרות דערפון: ע' - י' נ', ו' - ו', ל' - מ' ד', שטעל אלעס צוזאם און דו באקומסט "דמיונים". דער עולם הזה איז א וועלט פון דמיונות, און דער יצר הרע פארקויפט דערין דמיונות. קוקט ווי מ'פאטאגראפירט פאר אונז א זאך, ווי מ'פארקויפט אונז א פראדוקט: מ'ווייזט דיר קארנפלעקס מיט שפורן פון פאקאן, און דו מיינסט אז ס'איז דא דערין פופציג פראצענט פאקאן; אבער ווען דו עפנסט עס, זעסטו אז ס'איז אפשר דא פינף פראצענט. אזוי איז דער יצר הרע: דאס בילד זעט אויס שיין, איינדרוקספול און זייער ציענדיג, אבער ווען דו קומסט צו דער זאך בפועל, זעסטו אז ס'איז גארנישט אזוי ווי מ'האט געמיינט, אז מ'האט דיר פארקויפט א דמיון. קומט אויס אז אלע ענינים פון עולם הזה זענען דמיונות, און דערפאר איז די אמת'ע שמחה "נגילה ונשמחה בך", ווייל די שמחה אין היכל פון שלמה איז בלויז א דמיונ'דיגע שמחה.
"מישרים אהבוך" - א דירעקטע ליבע און אן אומדירעקטע ליבע
"נזכירה דודיך מיין" - דיין ליבע וועט זיין ביי מיר טייערער פון וויין און פון די תענוגים אינעם היכל פון שלמה, "כי מישרים אהבוך". און וואס באדייט "מישרים"? אויף א גלייכן, דירעקטן אופן, להבדיל פון אן אומדירעקטן אופן.
ווען מ'רעדט וועגן דער ליבע צו שלמה, דאס הייסט וועגן דער ליבע פון דער נשמה צו גשמיות, איז דאס נישט קיין עצמיות'דיגע ליבע נאר אן אומדירעקטע ליבע. ווייל ווען א מענטש האט ליב די ענינים פון עולם הזה, האט ער דאך נישט ליב דעם גוף הדבר, נאר דאס גוטע, דאס געשמאקע און דאס נוצליכע - די תוצאות וואס קומען ארויס פון דער זאך, נישט די זאך אליין. און דערפאר, אין דער רגע וואס ער ווערט באפרידיגט דורך דעם, אינטערעסירט עס אים שוין מער נישט.
א מענטש האט ליב עסן, זאגט מען. און ס'איז באקאנט דאס ווערטל: האט דען דער פישער ליב פיש? אויב ער האט זיי ליב, פארוואס עסט ער זיי? ער גיט זיי א קלאפ אין קאפ - טוט מען דען אזוי צו דעם וועמען מ'האט ליב? גשמיות איז נישט עפעס וואס מיר האבן באמת ליב, נאר עפעס וואס קען באפרידיגן אונזערע גלוסטן, און ס'קומט אויס אז דאס איז אן אומדירעקטע ליבע. און אזוי איז געווען ביי אמנון ותמר: "ויאהבה" - וואס פאר א ליבע איז דאס געווען? בלויז תאווה און באפרידיגונג פון זיינע גלוסטן. און דער באווייז איז, אז ווי נאר די זאך האט זיך געענדיגט, איז די שנאה וואס ער האט זי פיינט באקומען געווען גרעסער ווי די ליבע וואס ער האט זי פריער ליב געהאט. צו לערנען, אז ס'דאכט זיך אונז ווי א ליבע, אבער ס'איז נישט קיין עצמיות'דיגע ליבע, נאר א ליבע צו דעם וואס קומט ארויס און פליסט פון דער זאך אליין.
לעומת זה, די ליבע צום קדוש ברוך הוא איז אן עצמיות'דיגע ליבע: מ'האט אים ליב בעצמותו. נישט ווייל ס'לוינט זיך מיר, נישט ווייל עס קומט מיר עפעס ארויס דערפון, נישט ווייל איך פארדין דערביי, נאר א ליבע צום השם בעצמותו, וויבאלד ער איז דער תכלית הטוב בעצמותו. דערפאר זאגט די נשמה "מישרים אהבוך": די ליבע צום קדוש ברוך הוא איז א דירעקטע ליבע, מצד דער עצמיות'דיגער מעלה פונעם דוד; בשעת די ליבע צו שלמה, צו די גשמיות'דיגע ענינים, איז בלויז אן אומדירעקטע ליבע, וואס דורך איר באקום איך תאוות און די באפרידיגונג פון מיינע באגערן.
"שחורה אני ונאווה" - בלויז אן אויסערליכע שווארצקייט
שְׁחוֹרָה אֲנִי וְנָאוָה בְּנוֹת יְרוּשָׁלָ͏ִם כְּאׇהֳלֵי קֵדָר כִּירִיעוֹת שְׁלֹמֹה׃ (א,ה) - שווארץ בין איך און שיין, טעכטער פון ירושלים, ווי די געצעלטן פון קדר, ווי די פארהאנגען פון שלמה.
כדי די בנות ירושלים ארום איר אינעם פאלאץ זאלן נישט באמערקן אז זי רעדט מיט איר געליבטן דוד, ווענדט זיך די רעיה צו זיי און רעדט צו זיי. און זי זאגט זיי: וויסט פאר אייך, כאטש איך זע אויס שווארץ - ווייל זי איז דאך געווען א פאסטעכקע פון צאן, און צוליב דעם וואס זי האט געהיט די צאן איז זי פארברענט געווארן פון דער זון - איז מיין שווארצקייט נישט ווי די שווארצקייט פון א כושי. די שווארצקייט פון א כושי איז אן עצמיות'דיגע שווארצקייט וואס מ'קען אויף קיין שום אופן נישט אוועקנעמען, אבער ביי מיר, כאטש כלפי חוץ זע איך אויס שווארץ, בין איך "ונאווה": ווען די סיבה וועט אוועקפאלן, וועט אויך דער מסובב אוועקפאלן. מיין שווארצקייט קומט צוליב דער זון-ברענונג, און ווען איך וועל מער נישט זיין אונטער דער היץ פון דער זון - וועט די שווארצקייט אוועקגיין פון מיר.
"כאהלי קדר כיריעות שלמה" - די אוהלי קדר זענען מדבר-געצעלטן, וואס זענען שווארץ. זייער שווארצקייט קומט פון דער שטארקער זון-ברענונג אינעם מדבר, און דאך קען מען זיי אויסוואשן און מאכן ריין און לויטער ווי די פארהאנגען פון שלמה. און אזוי ברענגט די רעיה א משל אויף זיך אליין: כאטש איר זעט מיך שווארץ, איז מיין שווארצקייט נישט קיין אינערליכע און נישט אין מיין טבע, נאר פונקט ווי די אוהלי קדר קענען אויסגעוואשן ווערן און ווערן ווי די יריעות פון שלמה, אזוי אויך וועל איך אויסגעוואשן ווערן און איר וועט זען ווי שיין און נאווה איך בין.
"ששזפתני השמש" - דאס היטן די וויינגערטנער
אַל־תִּרְאוּנִי שֶׁאֲנִי שְׁחַרְחֹרֶת שֶׁשְּׁזָפַתְנִי הַשָּׁמֶשׁ בְּנֵי אִמִּי נִחֲרוּ־בִי שָׂמֻנִי נֹטֵרָה אֶת־הַכְּרָמִים כַּרְמִי שֶׁלִּי לֹא נָטָרְתִּי׃ (א,ו) - קוקט מיר נישט אָן אַז איך בין שוואַרצלעך, ווײַל די זון האָט מיך אָפּגעברענט; די קינדער פֿון מײַן מוטער האָבן זיך פֿאַרביסן אויף מיר, זיי האָבן מיך געשטעלט פֿאַר אַ היטערין פֿון די ווײַנגערטנער, אָבער מײַן אייגענעם ווײַנגאָרטן האָב איך נישט געהיט.
מיינט נישט אַז איך בין שוואַרץ אין מײַן עצמות, נאָר מײַן שוואַרצקייט איז בלויז פֿונדערויסן: "ששזפתני השמש". און אַן אינטערעסאַנטער ענין: וואָס באַדײַט דער לשון "שיזוף"? זאָגט דער מלבי"ם, "שזף" אין לשון הקודש מיינט זען און קוקן, ווי "לא שזפתו עין איה", "עינו שזפתו". דאָס הייסט, דאָס אויג וואָס קוקט ווערט אָנגערופֿן "שוזפת". און דאָ זאָגט זי אויף אַ מליצה'דיקן אופֿן: די זון האָט געקוקט אויף מיר, די זון האָט פֿיל געבליקט אויף מיר, און מחמת דעם בין איך שוואַרצלעך געוואָרן.
און דאָס וואָס איר זעט אַז די שוואַרצקייט איז אַ ביסל אַרײַנגעדרונגען טיפֿער און איז נישט בלויז אויבנאויפֿיק - איז דאָס ווײַל "בני אמי נחרו בי". "חרה" איז אַ לשון פֿון ברענען, ווי "חרה אפו", "חרון אף", "כשכן חררים במדבר". "נחרו בי" - מײַנע ביינער זענען פֿאַרברענט און אויסגעדאַרט געוואָרן פֿון דער זון. און פֿאַרוואָס? ווײַל די קינדער פֿון מײַן מוטער "שמוני נוטרה את הכרמים", זיי האָבן מיך געשטעלט צו היטן די ווײַנגערטנער, און איך בין תמיד געזעסן צווישן די ווײַנגערטנער, און דורך דעם בין איך פֿאַרברענט געוואָרן און מײַן הויט איז פֿאַרטריקנט געוואָרן, און אָט בין איך איצט שוואַרצלעך.
"כרמי שלי לא נטרתי" - אויף מײַן אייגענער שיינקייט האָב איך נישט אָכטונג געגעבן, וואָרום מײַן גאַנצער ענין איז געווען צו היטן יענע ווײַנגערטנער וואָס מען האָט פֿאַרלאַנגט פֿון מיר צו היטן, און צוליב דעם האָב איך נישט געלייגט קיין אַכט אויף מײַן אייגענער חיצונות און איך בין געוואָרן שוואַרצלעך. און דאָס איז מײַן מצב הײַנט, אָבער ווי געזאָגט איז דאָס נישט קיין אינערלעכער מצב, נאָר בלויז פֿונדערויסן.
דער דיוק בלשון: "נוטרה" און נישט "שומרה"
גיט אַכט אויפֿן לשון: "שמוני נוטרה את הכרמים, כרמי שלי לא נטרתי". זאָגט דער מלבי"ם, עס איז פֿאַראַן אַ חילוק אין לשון הקודש צווישן "נטר" און צווישן "שמר" אָדער "נצר". "שמר" און "נצר" באַציִען זיך אויף אַ גשמיות'דיקער זאַך, אָבער "נטר" באַציט זיך תמיד אויף אַן אָפּגעזונדערטער, רוחניות'דיקער זאַך (אַ דבר מופשט), ווי צום בײַשפּיל "נטר לו איבה" (ער האָט געהיט שׂנאה אין האַרצן). מע קען זאָגן "תשמור את הבהמה" - היט די בהמה, אָבער אויף אַ זאַך וואָס איז אין האַרצן קען מען נישט נוצן קיין לשון פֿון שמירה כפשוטו, און פֿאַרקערט - דער לשון פֿון נטירה גייט נישט אויף קיין גשמיות'דיקע זאַך, נאָר אויף אַ דבר מופשט.
אויב אַזוי איז לכאורה דער לשון נישט פֿאַרשטענדלעך: "שמוני נוטרה את הכרמים" - אַ כרם איז דאָך אַ גשמיות'דיקע זאַך, און עס וואָלט נישט געפּאַסט דאָ צו זאָגן "נוטרה", נאָר "שומרה את הכרמים" אָדער "נוצרה את הכרמים". נאָר זאָגט דער מלבי"ם: היות ווי דער גאַנצער ענין פֿון שיר השירים איז דער נמשל און די מליצה, און די מליצה רעדט פֿון רוחניות'דיקע ענינים, דערפֿאַר האָט דער כּתוב גענוצט אַ רוחניות'דיקן לשון - אַן אויסדרוק וואָס גייט אויף אַ דבר מופשט. ווײַל באמת איז דער כרם דאָ נישט קיין גשמיות'דיקער ווײַנגאָרטן, נאָר אַ רוחניות'דיקע זאַך. דאָס איז דער געדאַנק פֿון "נוטרה את הכרמים" לויט דער פֿנימיות הדברים, ווי מיר וועלן זען ווען מיר וועלן מסביר זײַן די מליצה.
צום סך-הכל:
מיר האָבן אָנגעהויבן פרק א' לויטן שיטה פֿונעם מלבי"ם: שלמה איז די כוחות פֿונעם גוף, די רעיה איז די נשמה, און דער דוד דער פּאַסטעך איז דער קדוש ברוך הוא. אין די ערשטע פסוקים בענקט די נשמה צו איר דוד - "ישקני מנשיקות פיהו", זי גיט אַ פֿאָרצוג צו זײַן ליבע איבער דעם גאַנצן ווײַן פֿונעם פּאַלאַץ; זי באַנעמט אים דערווײַל בלויז אין דער בחינה פֿון אַ ריח וואָס שמעקט פֿון דער ווײַטנס - "שמן תורק שמך"; און זי בעט ער זאָל איר ציִען און אַרויסנעמען פֿון די צימערן וווּ זי איז פֿאַרשלאָסן - "משכני אחריך נרוצה", ווײַל די שׂמחה פֿונעם גוף איז אַ דמיון און איר ליבע איז אַן אומדירעקטע, בשעת די ליבע פֿונעם בורא איז אַן עצמיות'דיקע און אַ דירעקטע - "מישרים אהבוך". און צום סוף ווענדט זי זיך צו די בנות ירושלים און לערנט אויס, אַז די שוואַרצקייט וואָס האָט זיך אָנגעקלעפּט אין איר מחמת דער זון און די כרמים איז נישט קיין עצמיות'דיקע נאָר אַן אויסערלעכע, און פּונקט ווי די אהלי קדר וואָס מען וועט אויסוואַשן און זיי וועלן ווערן ווי די יריעות פֿון שלמה - אַזוי אויך איז זי עתיד אויסגעוואַשן צו ווערן און זיך באַווײַזן אין איר גאַנצער שיינקייט.