TheWholeTorah.aiBeta

קאפיטל מ"ב - די שאלה פון ירידה קיין מצרים

לייענען דעם מקור

קאפיטל מ"ב איז איינע פון די שווערסטע און מערסט לערנרייכע קאפיטלען אין ספר ירמיהו: די שארית יהודה, נאכן רצח פון גדליהו בן אחיקם, קומט צו צום נביא און בעט פון אים מתפלל צו זיין און דורש זיין דאס ווארט פון ה' - וואס מען זאל טון און וואו מען זאל גיין. זיי שווערן מיט א הארבער שבועה מקיים צו זיין אלץ וואס מען וועט זיי זאגן, אבער עס שטעלט זיך ארויס אז די גאנצע שאלה איז בלויז געווען א דעקונג אויף א רצון וואס איז שוין געווען באשלאסן פון פריער: אראפצוגיין קיין מצרים. דער קאפיטל איז אן אייביגער שיעור אין דער שאלה וואס מיינט באמת "פרעגן א רב", און וואס עס פאסירט ווען א מענטש פרעגט נישט כדי צו וויסן, נאר כדי צו באקומען אן הסכמה.

די שאלה וואס איז נישט קיין שאלה

וַיִּגְּשׁוּ כָּל־שָׂרֵי הַחֲיָלִים וְיוֹחָנָן בֶּן־קָרֵחַ וִיזַנְיָה בֶּן־הוֹשַׁעְיָה וְכָל־הָעָם מִקָּטֹן וְעַד־גָּדוֹל׃ וַיֹּאמְרוּ אֶל־יִרְמְיָהוּ הַנָּבִיא תִּפָּל־נָא תְחִנָּתֵנוּ לְפָנֶיךָ וְהִתְפַּלֵּל בַּעֲדֵנוּ אֶל־ה' אֱלֹהֶיךָ בְּעַד כָּל־הַשְּׁאֵרִית הַזֹּאת כִּי־נִשְׁאַרְנוּ מְעַט מֵהַרְבֵּה כַּאֲשֶׁר עֵינֶיךָ רֹאוֹת אֹתָנוּ׃ - און עס זענען גענענט אלע שרי החיילים, און יוחנן בן קרח, און יזניה בן הושעיה, און דאס גאנצע פאלק פון קליין ביז גרויס. און זיי האבן געזאגט צו ירמיהו הנביא: זאל ביטע אונזער תחינה פאלן פאר דיר, און זיי מתפלל פאר אונז צום ה' דיין גאט, פאר דער גאנצער דאזיגער שארית, ווייל מיר זענען געבליבן ווייניג פון אסאך, אזוי ווי דיינע אויגן זעען אונז.
וְיַגֶּד־לָנוּ ה' אֱלֹהֶיךָ אֶת־הַדֶּרֶךְ אֲשֶׁר נֵלֶךְ־בָּהּ וְאֶת־הַדָּבָר אֲשֶׁר נַעֲשֶׂה׃ - און ה' דיין גאט זאל אונז אנזאגן דעם וועג וואס מיר זאלן גיין דערין, און די זאך וואס מיר זאלן טון.

גיט גוט אכטונג אויפן לשון פון דער בקשה. זיי האבן נישט געזאגט "ויגד לנו מה נעשה" (און ער זאל אונז זאגן וואס מיר זאלן טון) - דאס האבן זיי דווקא נישט געזאגט. זיי האבן געזאגט: "את הדרך אשר נלך בה ואת הדבר אשר נעשה" (דעם וועג וואס מיר זאלן גיין דערין, און די זאך וואס מיר זאלן טון). זאגט דער מלבי"ם: זיי האבן שוין אפגעמאכט צווישן זיך אז זיי גייען קיין מצרים. דער באשלוס איז שוין געווען געפאלן. דאס איינציגע וואס זיי בעטן איז אז ער זאל זיי זאגן בשם ה' וואס איז דער באקוועמסטער און זיכערסטער וועג אנצוקומען קיין מצרים, און וואס זיי זאלן טון נאכדעם וואס זיי קומען אן אהין - וויאזוי זיי וועלן ניצול ווערן פון דער שווערד פונעם מלך בבל. נישט קיין שאלה צי מען זאל גיין, נאר א שאלה וויאזוי מען זאל גיין.

דער ענטפער פון ירמיהו: איך וועל נישט צוריקהאלטן פון אייך קיין זאך

וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם יִרְמְיָהוּ הַנָּבִיא שָׁמַעְתִּי הִנְנִי מִתְפַּלֵּל אֶל־ה' אֱלֹהֵיכֶם כְּדִבְרֵיכֶם וְהָיָה כָּל־הַדָּבָר אֲשֶׁר־יַעֲנֶה ה' אֶתְכֶם אַגִּיד לָכֶם לֹא־אֶמְנַע מִכֶּם דָּבָר׃ - און ירמיהו הנביא האט צו זיי געזאגט: איך האב געהערט, אט בין איך מתפלל צום ה' אייער גאט לויט אייערע ווערטער, און עס וועט זיין, די גאנצע זאך וואס ה' וועט אייך ענטפערן וועל איך אייך זאגן, איך וועל נישט צוריקהאלטן פון אייך קיין זאך.

ירמיהו לאזט זיי וויסן פון פריער: איך וועל אייך זאגן פונקטליך דאס וואס ה' וועט מיר זאגן. אויב דער ענטפער וועט זיין דער בעסטער וועג אראפצוגיין קיין מצרים - וועל איך אייך זאגן. און אויב דער ענטפער וועט זיין אז איר זאלט גארנישט גיין אויף דעם וועג נאר בלייבן אין ארץ ישראל - וועל איך אייך דאס אויך זאגן. "לא אמנע מכם דבר": איך האב נישט קיין כוונה צו באהאלטן קיין שום תשובה, צי עס איז פאזיטיוו פאר דער ירידה צי נעגאטיוו, אלעס בין איך גרייט איבערצוגעבן פונקט אזוי ווי עס איז.

די שבועה: צי גוט צי שלעכט

וְהֵמָּה אָמְרוּ אֶל־יִרְמְיָהוּ יְהִי ה' בָּנוּ לְעֵד אֱמֶת וְנֶאֱמָן אִם־לֹא כְּכָל־הַדָּבָר אֲשֶׁר יִשְׁלָחֲךָ ה' אֱלֹהֶיךָ אֵלֵינוּ כֵּן נַעֲשֶׂה׃ - און זיי האבן געזאגט צו ירמיהו: ה' זאל זיין אין אונז פאר אן אמת'ן און געטרייען עדות, אויב נישט אז לויט דער גאנצער זאך וואס ה' דיין גאט וועט דיך שיקן צו אונז, אזוי וועלן מיר טון.

זיי פארפליכטן זיך מיט א שבועה: מיר זענען גרייט דאס אנצונעמען. אפילו אויב ה' וועט אונז הייסן נישט צו גיין - א זאך וואס איז אינגאנצן קעגן אונזערע פלענער, ווייל אונזער פלאן יעצט איז דאך יא צו גיין - אויך דעמאלט איז עס אנגענומען ביי אונז, אזוי וועלן מיר טון.

אִם־טוֹב וְאִם־רָע בְּקוֹל ה' אֱלֹהֵינוּ אֲשֶׁר אֲנַחְנוּ שֹׁלְחִים אֹתְךָ אֵלָיו נִשְׁמָע לְמַעַן אֲשֶׁר יִיטַב־לָנוּ כִּי נִשְׁמַע בְּקוֹל ה' אֱלֹהֵינוּ׃ - צי עס איז גוט און צי עס איז שלעכט, צום קול פון ה' אונזער גאט, וואס מיר שיקן דיך צו אים, וועלן מיר צוהערן, כדי עס זאל אונז גוט זיין ווען מיר וועלן צוהערן צום קול פון ה' אונזער גאט.

וואָס מיינט דאָס "אִם טוֹב וְאִם רָע"? אויב הקב"ה וועט אונדז באַפֿעלן צו בלײַבן דאָ אין לאַנד - איז דאָס גוט אָדער שלעכט? פֿאַר אונדז זעט דאָס אויס שלעכט, אָבער כלפי שמיא איז דאָס גוט. דאָס הייסט, לויט אונדזער באַגרענעצטן שׂכל זעט אונדז אויס אַז ס'איז שלעכט, און דאָך זענען מיר גרייט צו פֿאָלגן די עצה פֿונעם אויבערשטן. און פֿאַרוואָס? "לְמַעַן אֲשֶׁר יִיטַב לָנוּ כִּי נִשְׁמַע בְּקוֹל ה' אֱלֹהֵינוּ". דאָס איז דער אמת'ער גוטס, ווי דער פּסוק זאָגט "מָה ה' אֱלֹהֶיךָ שֹׁאֵל מֵעִמָּךְ כִּי אִם לְיִרְאָה", און ווי דער נביא האָט געזאָגט צו שׁאוּל: צו הערן דאָס קול פֿון ה'. דאָס פֿאָלגן אַליין פֿאַרזיכערט און ברענגט מיט זיך הצלחה און ברכה, כאָטש אין אונדזערע אויגן זעט די זאַך אויס שלעכט. דאָס איז דער טײַטש פֿון "אִם טוֹב וְאִם רָע": מיר ווייסן אַז דאָס איז באמת גוט, כאָטש אין אָנהייב קען זייער מעגלעך זײַן אַז ס'וועט אונדז אויסזען ווי שלעכט.

נאָך צען טעג: דער דבר ה' קומט אָן

וַיְהִי מִקֵּץ עֲשֶׂרֶת יָמִים וַיְהִי דְבַר־ה' אֶל־יִרְמְיָהוּ׃ - און עס איז געווען צום סוף פֿון צען טעג, און עס איז געווען דאָס וואָרט פֿון ה' צו ירמיהו.
וַיִּקְרָא אֶל־יוֹחָנָן בֶּן־קָרֵחַ וְאֶל כָּל־שָׂרֵי הַחֲיָלִים אֲשֶׁר אִתּוֹ וּלְכָל־הָעָם לְמִקָּטֹן וְעַד־גָּדוֹל׃ וַיֹּאמֶר אֲלֵיהֶם כֹּה־אָמַר ה' אֱלֹהֵי יִשְׂרָאֵל אֲשֶׁר שְׁלַחְתֶּם אֹתִי אֵלָיו לְהַפִּיל תְּחִנַּתְכֶם לְפָנָיו׃ - און ער האָט גערופֿן צו יוחנן בן קרח און צו אַלע שׂרי החיילים וואָס זענען געווען מיט אים, און צום גאַנצן פֿאָלק פֿון קליין ביז גרויס. און ער האָט צו זיי געזאָגט: אַזוי האָט געזאָגט ה' אלקי ישׂראל, וואָס איר האָט מיך געשיקט צו אים צו לייגן אײַער געבעט פֿאַר אים.

די ערשטע מעגלעכקייט: בלײַבן אין לאַנד

אִם־שׁוֹב תֵּשְׁבוּ בָּאָרֶץ הַזֹּאת וּבָנִיתִי אֶתְכֶם וְלֹא אֶהֱרֹס וְנָטַעְתִּי אֶתְכֶם וְלֹא אֶתּוֹשׁ כִּי נִחַמְתִּי אֶל־הָרָעָה אֲשֶׁר עָשִׂיתִי לָכֶם׃ - אויב איר וועט זיך אומקערן און זיצן אין דעם דאָזיקן לאַנד, וועל איך אײַך בויען און נישט אומװאַרפֿן, און איך וועל אײַך פֿלאַנצן און נישט אויסראָטן, ווײַל איך האָב חרטה געהאַט אויף דעם שלעכטס וואָס איך האָב אײַך געטאָן.

דאָס איז די ערשטע ברירה וואָס דער נביא שטעלט אַוועק. "ובניתי אתכם" - איך וועל אײַך בויען, איר וועט האָבן אַ מלוכה און אַן הנהגה. "ולא אהרוס" - איך וועל אײַך מער נישט צושטערן ווי איך האָב פֿאַרטריבן די פֿריִערדיקע אין גלות. "ונטעתי אתכם ולא אתוש" - איר וועט זײַן אײַנגעוואָרצלט אין לאַנד מיט אַ גרויס פֿאָלק, און איך וועל אײַך נישט פֿאַרלאָזן. "כי ניחמתי אל הרעה" - מײַן רצון איז אַז ס'זאָל בלײַבן אַ שארית אין ארץ ישׂראל און אַן אחרית און אַ האָפֿענונג. דערפֿאַר קענט איר דאָ בלײַבן במנוחה ובשלווה.

אַל־תִּירְאוּ מִפְּנֵי מֶלֶךְ בָּבֶל אֲשֶׁר־אַתֶּם יְרֵאִים מִפָּנָיו אַל־תִּירְאוּ מִמֶּנּוּ נְאֻם־ה' כִּי־אִתְּכֶם אָנִי לְהוֹשִׁיעַ אֶתְכֶם וּלְהַצִּיל אֶתְכֶם מִיָּדוֹ׃ - האָט נישט מורא פֿאַר דעם מלך בבל וואָס איר האָט מורא פֿאַר אים, האָט נישט קיין מורא פֿאַר אים, זאָגט ה', ווײַל איך בין מיט אײַך אײַך צו העלפֿן און אײַך צו ראַטעווען פֿון זײַן האַנט.

דאָס וואָס די לשון איז געדאָפּלט "אל תיראו... אל תיראו" קומט פֿאַר צוויי ענינים. איינס: האָט נישט מורא פֿונעם חשש צוליב וואָס איר ציטערט פֿאַר אים איצט, אַז ער וועט זיך נוקם זײַן אין אײַך פֿאַרן הרגענען זײַן שליח, גדליה בן אחיקם. און דאָס צווייטע רעדט אויפֿן צוקונפֿט: אַז ער זאָל אײַך נישט טאָן קיין ווײַטערדיקע שלעכטס, אײַך נישט שטעלן אויף שווערע אַרבעט וכדומה. "כי איתכם אני" - איך בין מיט אײַך אײַך צו העלפֿן און אײַך צו ראַטעווען פֿון זײַן האַנט, אַז ער זאָל אײַך מיט גאָרנישט שאַטן.

וְאֶתֵּן לָכֶם רַחֲמִים וְרִחַם אֶתְכֶם וְהֵשִׁיב אֶתְכֶם אֶל־אַדְמַתְכֶם׃ - און איך וועל אײַך געבן רחמנות, און ער וועט זיך דערבאַרימען אויף אײַך, און וועט אײַך אומקערן צו אײַער ערד.

איר וועט האָבן רחמים, און "והשיב אתכם אל אדמתכם" - מיינט מען אַז דער גרונט פֿון דער ערד וועט זײַן אײַערס און אין אײַער קנין.

די צווייטע מעגלעכקייט: דאָס אַראָפּגיין קיין מצרים

וְאִם־אֹמְרִים אַתֶּם לֹא נֵשֵׁב בָּאָרֶץ הַזֹּאת לְבִלְתִּי שְׁמֹעַ בְּקוֹל ה' אֱלֹהֵיכֶם׃ - און אויב איר זאגט מיר וועלן נישט וואוינען אין דעם דאזיגן לאנד, כדי נישט צו הערן צום קול פון ה' אייער גאט.

דא גייט דער נביא אריבער פון דער הבטחה צו דער ווארענונג. איר האט מיך געשיקט צום אויבערשטן, געבעטן פון מיר צו הערן זיין ווארט, און אט האב איך אייך איבערגעגעבן דאס ווארט פונעם אויבערשטן אן קיין כחל ושרק. אבער אויב איר וועט זאגן: א גרויסן דאנק ירמיהו פאר וואס דו האסט איבערגעגעבן בשם ה', נאר די רייד געפעלן אונז נישט און מיר קלערן נישט זיי אויסצופירן - צי צוליב דעם וואס איר ווילט נישט וואוינען אינעם לאנד, צי צוליב דעם וואס איר גיט דעם פארצוג פאר ארץ מצרים - דער אויבערשטער זאגט אייך צו אז עס וועט אייך דא זיין גוט, און איר זאגט מיר ווילן נישט דאס דאזיגע לאנד.

לֵאמֹר לֹא כִּי אֶרֶץ מִצְרַיִם נָבוֹא אֲשֶׁר לֹא־נִרְאֶה מִלְחָמָה וְקוֹל שׁוֹפָר לֹא נִשְׁמָע וְלַלֶּחֶם לֹא־נִרְעָב וְשָׁם נֵשֵׁב׃ - צו זאגן: ניין, נאר קיין ארץ מצרים וועלן מיר גיין, וואו מיר וועלן נישט זען קיין מלחמה און דעם קול פון שופר וועלן מיר נישט הערן, און נאך ברויט וועלן מיר נישט הונגערן, און דארט וועלן מיר וואוינען.

דאס איז זייער חשבון: מיר האבן ענדערש ארץ מצרים, ווייל דארט איז נישטא קיין מלחמה, "וקול שופר לא נשמע" - מען הערט נישט קיין סירענעס און שופר-בלאזן צום קאמף, דארט איז מער זיכער. "וללחם לא נרעב" - עס איז נישטא דארט קיין חרפת רעב און נישט קיין באלאגערונג. "ושם נשב" - מיר וועלן וואוינען אין יענעם לאנד אן קיין זארג.

די שטראף: די שווערד און דער הונגער וועלן אייך דערגרייכן דווקא דארט

וְעַתָּה לָכֵן שִׁמְעוּ דְבַר־ה' שְׁאֵרִית יְהוּדָה כֹּה־אָמַר ה' צְבָאוֹת אֱלֹהֵי יִשְׂרָאֵל אִם־אַתֶּם שׂוֹם תְּשִׂמוּן פְּנֵיכֶם לָבֹא מִצְרַיִם וּבָאתֶם לָגוּר שָׁם׃ - און איצט דעריבער הערט דאס ווארט פון ה', די איבערגעבליבענע פון יהודה, אזוי האט געזאגט ה' צבאות דער גאט פון ישראל: אויב איר וועט פעסט שטעלן אייער פנים צו גיין קיין מצרים, און איר וועט קומען דארט צו וואוינען.

דער פסוק איז מדייק דווקא "לבוא מצרים". אויב איר וואלט געגאנגען צו אנדערע לענדער, וואלט אייער גאנצער פארלוסט געווען נאר דאס וואס איר פארלירט די טובה וואס איך זאג אייך צו דא, אבער איר וואלט נישט געשטראפט געווארן דערויף. אבער אויב איר גייט קיין מצרים - דערויף האב איך אייך שוין פריער געווארנט, און בפרט אז עס איז פאראן דערויף אן אלטע אזהרה פון דער תורה נישט צוריקצוגיין קיין מצרים: "לא תוסיפון לשוב בדרך הזה עוד".

וְהָיְתָה הַחֶרֶב אֲשֶׁר אַתֶּם יְרֵאִים מִמֶּנָּה שָׁם תַּשִּׂיג אֶתְכֶם בְּאֶרֶץ מִצְרָיִם וְהָרָעָב אֲשֶׁר־אַתֶּם דֹּאֲגִים מִמֶּנּוּ שָׁם יִדְבַּק אַחֲרֵיכֶם מִצְרַיִם וְשָׁם תָּמֻתוּ׃ - און עס וועט זיין, די שווערד פון וועלכער איר האט מורא, דארט וועט זי אייך דערגרייכן אין לאנד מצרים, און דער הונגער איבער וועלכן איר זארגט, דארט וועט ער זיך צוקלעבן נאך אייך אין מצרים, און דארט וועט איר שטארבן.

פונקט די זעלבע צוויי זאכן פון וועלכע איר לויפט אוועק - די שווערד און דער הונגער - זענען די וואס וועלן אייך דארט דערגרייכן. אין מצרים וועט איר נישט זיין געשיצט פון דער שווערד, זי וועט אייך דעריאגן: נבוכדנאצר, נאכדעם וואס ער וועט דא פארענדיגן זיין ארבעט, וועט גיין ווייטער קיין מצרים.

וְיִהְיוּ כָל־הָאֲנָשִׁים אֲשֶׁר־שָׂמוּ אֶת־פְּנֵיהֶם לָבוֹא מִצְרַיִם לָגוּר שָׁם יָמוּתוּ בַּחֶרֶב בָּרָעָב וּבַדָּבֶר וְלֹא־יִהְיֶה לָהֶם שָׂרִיד וּפָלִיט מִפְּנֵי הָרָעָה אֲשֶׁר אֲנִי מֵבִיא עֲלֵיהֶם׃ - און עס וועלן זיין אלע מענטשן וואס האבן זיך געוואנדן צו גיין קיין מצרים דארט צו וואוינען, זיי וועלן שטארבן ביים שווערד, ביים הונגער און ביי דער מגפה, און עס וועט נישט בלייבן פון זיי קיין שריד ופליט פון וועגן דער רעה וואס איך ברענג אויף זיי.

אויסער דער שווערד און דעם הונגער וואס וועלן אייך דערגרייכן, וועט איר צוקומען צו א מצב אז עס וועט נישט בלייבן פון אייך קיין שריד ופליט - "מפני הרעה אשר אני מביא עליהם". און דא ליגט א גרויסער יסוד. עס זענען פאראן צוויי מיני רעות: עס איז פאראן א רעה וואס קומט פון דעם וואס דער אויבערשטער נעמט אוועק זיין השגחה פון אונז, און דעמאלט איז דער מענטש אויסגעשטעלט צו יעדער סכנה. און פון דער אנדערער זייט איז פאראן א רעה השגחית. ווען דער אויבערשטער נעמט אוועק זיין השגחה, קען זיין אז עס וועט קומען א גרויסע רעה און קען זיין אז גארנישט וועט נישט פאסירן - ווייל מען איז איבערגעגעבן אין דער האנט פונעם טבע, וואס מען רופט "על פי המזל". אבער ווען דער אויבערשטער ווענדט זיין פנים צו באשטראפן, איז דאס פיל ערגער, ווייל דעמאלט וועט זיכער קומען די שטראף און זיכער וועט קומען דאס שלעכטס, ווייל דער אויבערשטער ברענגט די רעה בהשגחה. און דאס איז וואס עס שטייט דא: "הרעה אשר אני מביא עליהם" - א רעה מיט א ספעציעלער השגחה, אז דער אויבערשטער וועט משגיח זיין אז איר זאלט באקומען שלעכטס.

כִּי כֹה אָמַר ה' צְבָאוֹת אֱלֹהֵי יִשְׂרָאֵל כַּאֲשֶׁר נִתַּךְ אַפִּי וַחֲמָתִי עַל־יֹשְׁבֵי יְרוּשָׁלִַם כֵּן תִּתַּךְ חֲמָתִי עֲלֵיכֶם בְּבֹאֲכֶם מִצְרָיִם וִהְיִיתֶם לְאָלָה וּלְשַׁמָּה וְלִקְלָלָה וּלְחֶרְפָּה וְלֹא־תִרְאוּ עוֹד אֶת־הַמָּקוֹם הַזֶּה׃ - ווארום אזוי האט געזאגט ה' צבאות דער גאט פון ישראל: אזוי ווי עס האט זיך אויסגעגאסן מיין כעס און מיין גרימצארן אויף די איינוואוינער פון ירושלים, אזוי וועט זיך אויסגייסן מיין גרימצארן אויף אייך ווען איר וועט קומען קיין מצרים, און איר וועט זיין צו א שבועה און צו א פארוויסטונג און צו א קללה און צו א חרפה, און איר וועט שוין מער נישט זען דעם דאזיגן ארט.

פונקט ווי אין ירושלים איז געקומען אויף אייך דער עונש מיט א פולער השגחה, אזוי וועט אויך זיין ווען איר וועט קומען קיין מצרים: דער אויבערשטער מיט א פולער השגחה וועט אייך געבן אן עונש מאתו יתברך.

די ווערטער פונעם נביא פון זיך אליין: "כי התעיתם בנפשותיכם"

דִּבֶּר ה' עֲלֵיכֶם שְׁאֵרִית יְהוּדָה אַל־תָּבֹאוּ מִצְרָיִם יָדֹעַ תֵּדְעוּ כִּי־הַעִידֹתִי בָכֶם הַיּוֹם׃ - דער אויבערשטער האט גערעדט וועגן אייך, שארית יהודה, גייט נישט קיין מצרים; וויסן זאלט איר קלאר אז איך האב געווארנט אין אייך היינט.

ביז אהער האט ירמיהו איבערגעגעבן דאס ווארט פונעם אויבערשטן; פון דא און ווייטער רעדט ער מדעת עצמו. "דיבר ה' עליכם שארית יהודה" - זעט נאר, דער קדוש ברוך הוא שרעקט און ווארנט אייך אן. הערט זיך צו צום ציווי ה', פאלגט זיין ווארענונג.

כִּי הִתְעֵיתֶם בְּנַפְשׁוֹתֵיכֶם כִּי־אַתֶּם שְׁלַחְתֶּם אֹתִי אֶל־ה' אֱלֹהֵיכֶם לֵאמֹר הִתְפַּלֵּל בַּעֲדֵנוּ אֶל־ה' אֱלֹהֵינוּ וּכְכֹל אֲשֶׁר יֹאמַר ה' אֱלֹהֵינוּ כֵּן הַגֶּד־לָנוּ וְעָשִׂינוּ׃ - ווארום איר האט גענארט אין אייערע נפשות, ווייל איר האט מיך געשיקט צום אויבערשטן אייער גאט צו זאגן: בעט פאר אונז צום אויבערשטן אונזער גאט, און לויט אלץ וואס דער אויבערשטער אונזער גאט וועט זאגן, אזוי זאג אונז און מיר וועלן טאן.

דא ווערט די זאך אויפגעדעקט אין איר גאנצער שארפקייט: עס שטעלט זיך ארויס אז פון פאראויס האט איר גענומען א וועג פון נארעריי און רמאות. איר זענט געקומען צו מיר כביכול מיט תמימות און געזאגט: ירמיהו, קלער אויס ביטע וואס מיר דארפן טאן, אפשר וועלן מיר אראפגיין קיין מצרים און דארט געראטעוועט ווערן. אבער אייער כוונה פון פאראויס איז געווען אראפצוגיין קיין מצרים. איר האט נישט באמת געמיינט אפצושטעלן זיך און שוקל זיין; וואס האט איר געוואלט? באקומען א חיזוק, א גושפנקא. און אין דעם רגע וואס דער אויבערשטער זאגט אייך "ניין, גייט נישט אראפ" - פלוצלונג געפעלט עס אייך שוין נישט און איר גייט סיי ווי אראפ. קומט אויס אז פון פאראויס האט איר אפגענארט דעם אויבערשטן. איר זענט נישט געגאנגען פרעגן א שאלה מיט תמימות פון אן ערנסטן ווילן צו וויסן וואס צו טאן, נאר איר זענט געגאנגען כדי צו באקומען אן הסכמה אויף אייער אינערלעכן ווילן. דאס איז וואס עס הייסט "התעיתם בנפשותיכם" - אפצונארן דעם אויבערשטן.

וָאַגִּד לָכֶם הַיּוֹם וְלֹא שְׁמַעְתֶּם בְּקוֹל ה' אֱלֹהֵיכֶם וּלְכֹל אֲשֶׁר־שְׁלָחַנִי אֲלֵיכֶם׃ - און איך האב אייך היינט דערציילט, און איר האט נישט אויסגעהערט דעם קול פונעם אויבערשטן אייער גאט, און צו אלץ וואס ער האט מיך געשיקט צו אייך.

איר האט מיך געשיקט צום אויבערשטן, געבעטן איך זאל מתפלל זיין פאר אייך, און צוגעזאגט "וככל אשר יאמר ה' אלהינו כן הגד לנו ועשינו" - און איצט ווערט קלאר אז דאס אלעס איז נישט געווען אייער כוונה פון פאראויס, נאר איר האט באמת געמיינט נישט צו פאלגן דאס ווארט פונעם אויבערשטן. פון דעם וועט אייך גארנישט ארויסקומען נאר היזק.

וְעַתָּה יָדֹעַ תֵּדְעוּ כִּי בַּחֶרֶב בָּרָעָב וּבַדֶּבֶר תָּמוּתוּ בַּמָּקוֹם אֲשֶׁר חֲפַצְתֶּם לָבוֹא לָגוּר שָׁם׃ - און איצט וויסן זאלט איר קלאר אז מיטן שווערד, מיטן הונגער און מיט דער מגפה וועט איר שטארבן, אין דעם ארט וואס איר האט געוואלט קומען איינצושטיין דארט.

און מען דארף מדייק זיין אינעם לשון "ועתה": ווען איר וואלט מיך נישט געפרעגט פון פאראויס, וואלט איר נישט געוואוסט וואס עס וועט זיין אייער סוף. אבער איצט, נאכדעם וואס די זאך איז שוין געזאגט געווארן אין נבואה, איז שווער פאר איר זיך צו מבטל זיין. דעריבער ווייסט אייך אז אייער אחרית וועט נישט זיין קיין גוטע אויב איר וועט טאן קעגן דעם ציווי ה'. פון דעם מאמענט וואס איך האב געפרעגט דעם אויבערשטן פאר אייך, איז אייער פליכט צו פאלגן זיין ציווי, און דורך דעם וואס איר וועט בלייבן דא איז אייך פארזיכערט אז איר וועט נישט געשעדיגט ווערן.

צום סך הכל:

שארית יהודה איז געקומען צו ירמיהו מיט א הארציגער בקשה און מיט א שווערער שבועה: "אם טוב ואם רע בקול ה' אלהינו נשמע". נאך צען טעג איז געקומען דאס ווארט פונעם אויבערשטן קלאר און מפורש: בלייבט אינעם לאנד און איך וועל אייך בויען און אייך פלאנצן, און האט נישט קיין מורא פונעם מלך בבל ווייל איך בין מיט אייך; און אויב איר וועט אראפגיין קיין מצרים - וועט די שווערד און דער הונגער פון וועלכע איר לויפט אוועק אייך דערגרייכן דוקא דארט, מיט א שלעכטס פון השגחה וואס עס איז נישטא קיין אנטלויף דערפון. און דער חותם פונעם קאפיטל אנטפלעקט דעם שורש פונעם דורכפאל: "כי התעיתם בנפשותיכם" - זיי האבן נישט געפרעגט כדי צו וויסן, נאר כדי צו באקומען א גושפנקא אויף א רצון וואס איז שוין באשלאסן געווארן. פון דא איז דער גרויסער מוסר השכל פאר די דורות: א שאלה וואס ווערט געפרעגט פון פאראויס מיט א פארטיגער תשובה אין הארצן איז בכלל נישט קיין שאלה, און זי מאכט דעם פרעגער נאך מער מחוייב, ווייל פון דער מינוט וואס דאס ווארט פונעם אויבערשטן איז געזאגט געווארן - קען מען זיך שוין מער נישט פארקוקן דערפון.