קאפיטל ל' אין תהלים - "מִזְמוֹר שִׁיר חֲנֻכַּת הַבַּיִת לְדָוִד" - איז א מזמור פון הודאה אויף הצלה פון קראנקייט און פון צרה. אין דעם חלק וואס שטייט פאר אונז ווענדט זיך דוד המלך צו די חסידים, ער לערנט זיי דעם סוד פונעם יחס צווישן דעם רגע פון כעס און די לעבנס וואס קומען פון רצון, ער אנטפלעקט אז די גאנצע עמידה פונעם גוף ווענדט זיך בלויז אינעם רצון הבורא, און ענדיגט צו מיט א דערקלערונג אז זיין גאנצע בקשה פאר לעבן איז נאר כדי צו זינגען און לויבן דעם אויבערשטן.
זַמְּרוּ לַיהֹוָה חֲסִידָיו וְהוֹדוּ לְזֵכֶר קָדְשׁוֹ׃ - זינגט צום אויבערשטן זיינע פרומע [חסידים], און דאנקט צו דעם אנדענק פון זיין הייליגן נאמען.
זאגט דוד המלך: די חסידי ה' זאלן זינגען צום אויבערשטן און דערציילן דעם שבח פונעם הקדוש ברוך הוא, און דאס איז דער שבח מצד עצמו. און נישט נאר דאס, נאר אויך "הודו לזכר קדשו". ערקלערט דער מלבי"ם אז אן הודאה איז שטענדיג אויף די טובות וואס דער אויבערשטער האט געטאן: מען דאנקט שטענדיג אויף עפעס - דו האסט מיר געטאן א טובה, דאנק איך דיר. און די הודאה איז "לזכר קדשו", דאס הייסט אז דורך דעם וואס איך דאנק, דערמאן איך זיך אין די מעשים פונעם אויבערשטן און איך גיב אים א דאנק. שטענדיג קומט די הודאה נאכדעם וואס מען געדענקט זיינע גוטע מעשים מיט מיר, און דערפאר שטייט "הודו" - צום אנדענק פון די מעשים וואס דער אויבערשטער האט געטאן מיט מיר צום גוטן.
דער אבן עזרא פרעגט דא אן אינטערעסאנטע קשיא: פארוואס דווקא "חסידיו"? צי דען א מענטש וואס איז נישט קיין חסיד דארף נישט זינגען צום אויבערשטן? נאר דוד המלך אליין איז געווען א חסיד - "שָׁמְרָה נַפְשִׁי כִּי חָסִיד אָנִי", "לֹא תִתֵּן חֲסִידְךָ לִרְאוֹת שָׁחַת", "חַסְדֵי דָוִד הַנֶּאֱמָנִים". און דערפאר מעלדט דוד פאר די חסידים: אויב ס'וועט אייך פאסירן אזוי ווי עס האט פאסירט צו מיר, זאלט איר וויסן אז דער אויבערשטער וועט אייך ארויסנעמען פון דער צרה. זמרו לה' חסידיו - זינגט און דאנקט, ווייל איר זעט דאך אז איך בין אויך א חסיד פונקט ווי אייך, און איך בין געקומען אין א צרה און דער אויבערשטער האט מיר אויסגעלייזט און געראטעוועט פון דארט, און אזוי וועט ער אויך אייך ראטעווען אויב ס'וועט אייך פאסירן אזא זאך.
כִּי רֶגַע בְּאַפּוֹ חַיִּים בִּרְצוֹנוֹ בָּעֶרֶב יָלִין בֶּכִי וְלַבֹּקֶר רִנָּה׃ - ווארעם נאר א רגע דויערט זיין צארן, לעבן איז אין זיין רצון; אין אוונט לעגט זיך געוויין אויף דער נאכט, און צום פרימארגן קומט געזאנג.
"כי רגע באפו" - אפילו ווען ס'איז דא א צייט פון אף און כעס, ווי לאנג ציט עס זיך? חז"ל זאגן אז דער כעס פונעם הקדוש ברוך הוא איז בלויז א רגע. און ווי לאנג איז א רגע? "כמימריה" - וויפיל צייט עס נעמט ארויסצוברענגען א ווארט פון מויל. שוין תוספות פרעגן: וואס האט בלעם שוין געקענט זאגן אין אזא קורצן רגע? און זיי ענטפערן אז ער וואלט געקענט זאגן איין ווארט: "כַּלֵּם" - פארטיליג זיי. דאס איז די צייט פון א רגע, נישט מער. און בלעם האט געוואוסט ווי צו כוונון יענעם רגע ווען דער אויבערשטער איז אין כעס, און דאס איז דער טייטש "וְעַמִּי זְכָר נָא מֶה יָעַץ" - געדענק אז דער הקדוש ברוך הוא האט יענע טעג בכלל נישט געכאפט קיין כעס, ווייל ווען ער וואלט געווען אין כעס יענעם רגע ווי זיין שטייגער יעדן טאג, וואלט בלעם געקענט שילטן. און ס'איז דא נאך א דעה אין תוספות, אז אויב ער וואלט אנגעהויבן אין יענעם רגע, כאטש ער וואלט נאכדעם ווייטער געצויגן, שלעפט זיך אלעס נאכן ערשטן רגע און הענגט זיך אן אין דעם.
אויף יעדן פאל קומט דוד המלך דיר זאגן: וויסן זאלסטו, דער אויבערשטער איז א רב חסד, און אפילו אויב עס איז דא א זעם - איז עס בלויז איין רגע אין זיין אף. אבער ווידער "חיים ברצונו" - די השפעה און די גוטס זענען לעבן, און זיי זענען שטענדיג און נישט בלויז אויף א רגע. דער רצון פונעם אויבערשטן אויף א שטענדיגן אופן איז לעבן, און דער כעס איז בלויז א רגע.
און דער מלבי"ם לייגט נאך צו: אפילו אין דער צייט פונעם כעס אליין - "חיים ברצונו". עס איז דא א כעס וואס איז געמאכט אונטערצוברענגען, און עס איז דא א כעס וואס איז געמאכט צו פאררעכטן און אויסהיילן. דער כעס וואס דער אויבערשטער האט געהאט אויף דוד איז געווען כדי אים אויסצוהיילן, כדי פון דעם זאל ער האבן א תיקון. דאס וואס מיר זעען אז דוד איז געווען גערודפט, און אז אבשלום האט אים פארטריבן פון זיין מלוכה, און אז דוד האט געוואנדערט און איז כמעט געקומען ביז די שערי מות - ווארום ווען די עצה פון אחיתופל וואלט נישט בטל געווארן אינעם לעצטן מאמענט וואלט פון דוד גארנישט איבערגעבליבן - דאס אלעס זענען צרות וואס זענען אריבער אויף אים צוליב דעם חטא, ווי מען האט אים געזאגט "הִנְנִי מֵקִים עָלֶיךָ רָעָה מִבֵּיתֶךָ". אבער זאגט דוד: כאטש ס'איז א רגע אין זיין אף, איז דאס נישט קיין כעס וואס קומט אומצוברענגען, נאר א כעס וואס קומט אויסצוהיילן און געבן לעבן. דער אויבערשטער איז אין כעס אויף מיר, און מיט דעם כעס היילט ער מיך אויס. "חיים ברצונו" - זיין רצון איז געווען איך זאל לעבן, און דער כעס איז נישט געקומען צו טויטן נאר כדי אפצומעקן מיינע עבירות, אז דורך די יסורים זאל ער מיך צוריק אויפלעבן.
און דער באווייז אז דער כעס איז אפגעמאסטן: "בערב ילין בכי ולבוקר רינה". אין אוונט ווען איך בין געגאנגען שלאפן איז עס געווען מיט געוויין, און אינדערפרי ווען איך בין אויפגעשטאנען איז שוין געווען געזאנג. די צייט פון די יסורים איז סך הכל געווען פון אוונט ביז צופרי, און דאס קליינע מאס צייט פונעם כעס באווייזט אז זיין גאנצער ענין איז אויסצוהיילן. לויט דעם איז דער טייטש: אין אוונט לעגט זיך דער מענטש שלאפן מיט געוויין, און צום פרימארגן שטייט ער אויף מיט געזאנג און פרייד.
דער אבן עזרא ברענגט דא נאך א ביאור, אביסל א חידוש, בדרך משל: "בערב ילין בכי" - דאס געוויין אליין גייט שלאפן ביינאכט. שוין אין אוונט ווערט דאס געוויין פארשטומט און פארשטילט און דער מענטש וויינט מער נישט, און ווען ער שטייט אויף אינדערפרי ברעכט שוין אויס די שמחה. דאס הייסט אז "ילין" גייט ארויף אויפ'ן געוויין. אבער דער פשוט'ער פשט פונעם פסוק - און דער אבן עזרא ברענגט אים אויך - איז אז עס פעלט דאס פועל-ווארט: בערב ילין המלין בבכי, דער מענטש וואס איז געגאנגען שלאפן נעכטיגט מיט געוויין.
דער רד"ק לייגט צו אז נישט אומזיסט איז די זאך געגליכן צו אוונט און פרימארגן: דער אוונט איז די צייט פון חושך, און ער איז תמיד אן אויסדרוק אויף גלות און אויף א מצב וואו דער מענטש געפינט זיך אין א שלעכטער מציאות. דער אינדערפרי דערקעגן איז תמיד א בחינה פון דעם אור הגאולה, א בחינה פון שפע, ליכטיגקייט און שמחה. זאגט דוד המלך: יענער אף (צארן) וועגן וואס איך האב גערעדט, וואס דערין האט מיר דער אויבערשטער געוויזן מיינע עבירות, איז דער עונש וואס ער האט מיר באשטראפט אויף דער וועלט - און דאס איז נאר אויף א רגע; אבער דער רצון און די בשורה פון סליחת העוון זענען א לאנג לעבן, דאס לעבן פונעם עולם הבא. "בערב ילין בכי", אבער "לבוקר" - די בחינה פונעם אור, ווי עס שטייט "וְהָיָה אוֹר הַלְּבָנָה כְּאוֹר הַחַמָּה וְאוֹר הַחַמָּה יִהְיֶה שִׁבְעָתַיִם כְּאוֹר שִׁבְעַת הַיָּמִים". יעצט געפינען מיר זיך אין דער פינצטערניש פונעם גלות, און לעתיד לבוא וועט זיין די בחינה פונעם אור, און דער דאזיגער אור איז א בחינה פון שפע און רפואה.
וַאֲנִי אָמַרְתִּי בְשַׁלְוִי בַּל אֶמּוֹט לְעוֹלָם׃ - און איך האב געזאגט אין מיין רואיגקייט, איך וועל קיינמאל נישט וואקלען.
ערקלערט דער מלבי"ם: דוד האט געזאגט, איך האב געמיינט אז די חיות און דאס געזונט זענען נאטירלעך. כל זמן דער גוף איז געזונט - איז אלעס אין ארדענונג; איך היט זיך, איך עס געזונט, איך נעם וויטאמינען, איך מאך ספארט, און דאס פארזיכערט מיר געזונט. "אמרתי בשלוי" - ווען דער גוף איז געווען רואיג, בין איך געווען זיכער אז מיין רפואה און מיין געזונט זענען נאטירלעך, און דעריבער "בל אמוט לעולם", איך וועל זיך קיינמאל נישט צוזאמפאלן. דאס הייסט איך האב געמיינט אז אלעס ווענדט זיך אין דער געזונט פונעם גוף. און וואס איז מיר יעצט קלאר געווארן? אז אלעס ווענדט זיך אינעם חפץ ה' און אין זיין רצון.
יְהֹוָה בִּרְצוֹנְךָ הֶעֱמַדְתָּה לְהַרְרִי עֹז הִסְתַּרְתָּ פָנֶיךָ הָיִיתִי נִבְהָל׃ - ה', מיט דיין רצון האסטו געשטעלט שטארקייט פאר מיין בארג, האסטו פארבארגן דיין פנים, בין איך געווארן דערשראקן.
איך האב איינגעזען אז עס איז גארנישט אזוי ווי איך האב געמיינט. מכוח וואס איז געשטאנען דאס לעבן פון מיין גוף, וואס איז בבחינת מיין בארג? מכוח וואס האט דער דאזיגער בארג אנגעהאלטן? בלויז מיט דיין רצון. "ברצונך העמדת להררי" אז עס זאל האבן שטארקייט און כוח צו שטיין - מיין גוף איז געשטאנען על מתכונתו נאר מכוח דיין רצון, נישט צוליב דעם וואס איך עס געזונט. און ווען "הסתרת פניך" - האט דער בארג אנגעהויבן איינפאלן, "הייתי נבהל", זיינע יסודות זענען צובראכן געווארן. קומט אלזא אויס אז די מציאות פון דער קראנקייט איז נישט געווען א פעולה פון א שטראף וואס דער אויבערשטער האט בפועל געטון, נאר עס איז געווען גענוג וואס ער האט פארבארגן זיין פנים פון מיר, און תיכף האט דער בארג אנגעהויבן איינפאלן. כל זמן דאס פנים פונעם אויבערשטן איז אויף מיר - האלט איך זיך פעסט און איך בין אין מיין פולער שטארקייט; אין דער רגע וואס דער אויבערשטער פארקערט זיין פנים - הייבט אלעס אן צוזאמצופאלן.
און פון דא נעמט מען א גרויסן מוסר השכל. מען דערציילט וועגן אן עלטער פארפאלק וואס זענען נסתלק געווארן לבית עולמם און אנגעקומען אויבן אין הימל. מען האט זיי בודק געווען און געזען אז ברוך ה' קומט זיך זיי גן עדן, און מען האט זיי ביידע געשיקט אינאיינעם - בחייהם ובמותם לא נפרדו. זיי זענען אנגעקומען אין גן עדן, געזען ווי הערליך און געוואלדיג עס איז דארט, און זיי זענען געווען העכסט צופרידן. האט דער מאן געזאגט פאר זיין ווייב: מיידעלע, זעסטו? ווען נישט דו און דיין געזונטע עסן, וואלטן מיר שוין געקענט זיין דא מיט צוואנציג יאר צוריק...
מען זאגט חלילה נישט אז מען זאל נישט עסן געזונט, אבער פיל מענטשן האבן געמיינט אז אין דעם ווענדט זיך אלעס. עס זענען דא מענטשן וואס האבן מקפיד געווען אויף אלע כללים פון געזונטהייט - נאר פולקארן ברויט און תבואה, אן קיין פעטנס און אן אלע שעדליכע זאכן - און מיט דעם אלעם, רחמנא ליצלן, זענען זיי נסתלק געווארן בקיצור ימים פון א מחלה וואס האט זיי באטראפן. מען האט אמאל געהערט פון הגאון הרב קורח זצ"ל וואס האט געזאגט אויף זיך אז ער פלעגט זייער מקפיד זיין אויף זיין געזונט, און לויט זיין חשבון וואלט ער געדארפט לעבן נאך פיל יארן, נאר דער אויבערשטער טראכט אנדערש און ער האט אנדערע פלענער פאר מיר. דאס הייסט, היטן דאס געזונט גאראנטירט נאך נישט קיין לעבן, ווייל עס קענען זיין אנדערע זאכן וואס שאפן א גאר אנדערע מציאות.
עס איז געווען איינער וואס איז געגאנגען צו א מגידת עתידות. זי האט געקוקט אויף אים און אים געזאגט: איך זע, מיין הער, אז דאס וואס וועט דיך הרג'ענען איז מארגארין. פון יענעם טאג אן האט ער נישט אנגערירט קיין מארגארין, בורעקעס האט ער נאר געזען אין בילדער. איין טאג גייט ער אריבער די גאס, איז פארבייגעפארן א טראק פון "בלו בענד" (מארגארין) און האט אים איבערגעפארן... בקיצור, עס זענען פאראן זאכן וואס זענען נישט תלוי אין דעם ווי געזונט דער מענטש וועט זיין און וויפיל ספארט ער וועט מאכן. און נאכאמאל, די כוונה איז חלילה נישט צו גרינגשעצן אין געזונט, און א מענטש דארף היטן זיין געזונט; אבער ווי דוד המלך זאגט: "אמרתי בשלוי בל אמוט לעולם" - זאלסט נישט מיינען אז אלעס ווענדט זיך אין דער געזונט פונעם גוף. אויב עס איז ברצונך - העמדת להררי עוז און דער בארג שטייט פעסט אויף זיין ארט; און אויב דער אויבערשטער פארבארגט זיין פנים - "הייתי נבהל", און די גאנצע מציאות פאלט צוזאם חס ושלום ביז עברי פי פחת.
און די זאך ווערט אויך באשטעטיגט דורך פארשונגען. איינע פון די שטעט וואו מענטשן לעבן דאס לענגסטע איז בני ברק, און דער עיקר ספארט וואס מען טוט דארט איז דאס שאקלען זיך ביים סטנדר. אויך קוגל און טשאלנט זענען נישט ממש קיין געזונטע מאכלים, און טאפו איז משמעות'דיג מער דיעטיש, אבער פונדעסטוועגן לעבט מען דארט לאנגע יארן. וואס לערנט מען דערפון? אז אריכות ימים איז פיל תלוי אין דער נפש. ווען די נפש איז געזונט, ווען א מענטש לעבט ריכטיג, גייט אלעס וואס קומט אויף אים אריבער מיט בטחון און אמונה אינעם אויבערשטן, "כל משבריך וגליך עלי עברו". און אויב נישט - האט דאך שוין איינער געזאגט: דאס וואס וועט דיך הרג'ענען איז נישט דאס וואס דו עסט, נאר דאס וואס עסט דיך אויף. ווען א מענטש איז אויפגעגעסן פון אינעווייניג, ער ליגט אין צער, אין מחלוקת, אין כעס און אין הקפדות אויף דער גאנצער וועלט - דאס איז וואס הרג'עט דעם מענטש און דאס ברענגט אלע צרות. דעריבער זאל דער מענטש וויסן: די נפש'דיגע שלמות איז אויך די סיבה פאר דער גופ'ניקער שלמות.
אֵלֶיךָ יְהֹוָה אֶקְרָא וְאֶל אֲדֹנָי אֶתְחַנָּן׃ - צו דיר ה' רוף איך, און צום באשעפער טו איך זיך בעטן.
"אליך ה' אקרא" - מיין תפילה איז בלויז צו דיר און צו גארנישט אנדערש. "ואל ה' אתחנן" - די תפילה איז צוליב דעם אויבערשטן, דאס הייסט אז מיין גאנצער ענין איז כבוד שמים. ווען איך בעט דא לעבן, איז דאס נישט כדי איך זאל קענען עסן נאך עטליכע שטיקער פלייש, נאר כדי איך זאל קענען לעבן א לעבן וואס אין דעם וועל איך מְקַדש זיין שם שמים מיט מיינע מעשים, כדי איך זאל דיר קענען דאנקען און דינען. דאס איז די תכלית פאר וועלכער איך בעט צו לעבן.
מַה בֶּצַע בְּדָמִי בְּרִדְתִּי אֶל שָׁחַת הֲיוֹדְךָ עָפָר הֲיַגִּיד אֲמִתֶּךָ׃ - וואסערע נוצן איז דא אין מיין בלוט ווען איך שטייג אראפ אין גרוב, צי וועט דיר דער שטויב דאנקען, צי וועט ער דערציילן דיין אמת?
"מה בצע" - וואס פאר א רווח וועסטו האבן, רבונו של עולם, אויב איך וועל שטארבן? ס'איז דאך דער גאנצער ציל פארוואס דו האסט באשאפן דעם מענטש, אז ער זאל דיר דינען, ער זאל דיך דערקענען, און נאך די הונדערט און צוואנציג יאר זאל ער צוקומען צו השגת הרוחניות און קרבת אלוקים, צו דער מדרגה פון גן עדן. אבער אויב לעב איך דא און איך זאמל אן פאר זיך גיהנם - צו וואס דארף מען לעבן? ווי חז"ל זאגן: נוח לו שנהפכה שלייתו על פניו, עס וואלט אים בעסער געווען ווען ער ווערט געבוירן א נפל. "מה בצע בדמי" - וואס פאר א תועלת איז דא אין מיין לעבן אויב מיין סוף איז צו גיין אין גרוב? וואס פארדין איך דערמיט וואס איך לעב אויב מיין סוף איז אראפצוגיין אין גיהנם? פארוואס האסטו מיר געגעבן א לעבן אויב נישט כדי אפצוקויפן דערמיט חיי עולם הבא?
און דער רד"ק זאגט: די זינדיקע מענטשן, ווען זיי שטארבן בלייבט נאך זיי גארנישט לעבעדיג, אלעס גייט אראפ צום שטויב. און דאס איז דער טייטש פון "ברדתי אל שחת" - אז אויב דער מענטש איז נישט קיין צדיק און זוכה, גייט אלעס אראפ צום שטויב, און "היודך עפר היגיד אמתך" - דער שטויב וועט דיר נישט דאנקען און נישט דערציילן דיין אמת. די רוח דארף דאך צוריקקערן צום באשעפער וואס האט זי געגעבן, אבער אויב זי איז נישט זוכה דא ביים לעבן - וועט זי נישט צוריקקומען צו אים. אבער אויב זי איז זוכה דא, אז דו וועסט מיר מוחל זיין און פארגעבן, וועט ענדגילטיג די רוח צוריקקומען צום באשעפער, און דעמאלט איז פאראן א בצע אין מיין בלוט, עס איז דא א תועלת אין דעם וואס דו האסט אריינגעלייגט אין מיר די נפש וואס איז דאס בלוט, וואס דאס איז דאס לעבן דא אויף דער וועלט - א לעבן דורך וועלכן מען איז זוכה צו עולם הבא.
שְׁמַע יְהֹוָה וְחָנֵּנִי יְהֹוָה הֱיֵה עֹזֵר לִי׃ - הער אויס, ה', און באגנאדיג מיר, ה' זיי מיר א הילף.
אנא ה', הער אויס און באגנאדיג מיר - "וחנני" באטייט שטעל מיך אויף פון דער קרענק; "היה עוזר לי" - כדי איך זאל דיר קענען דאנקען.
הָפַכְתָּ מִסְפְּדִי לְמָחוֹל לִי פִּתַּחְתָּ שַׂקִּי וַתְּאַזְּרֵנִי שִׂמְחָה׃ - דו האסט איבערגעקערט מיין קלאג אין א טאנץ פאר מיר, אויפגעבינדן מיין זאק און מיך ארומגעגארטלט מיט פרייד.
זאגט דער מלבי"ם: אט זע איך אז דו הערסט טאקע צו צו מיין תפילה בלויז צוליב דעם ענין - נאר כדי דיר צו דאנקען, און נישט פאר קיין אנדערער מטרה. ווייל דאס וואס דו האסט איבערגעקערט מיין קלאג אין א טאנץ איז דאך כדי "למען יזמרך כבוד": דורך דעם וואס דו האסט איבערגעדרייט מיין קלאג אין מיין קרענק און מיך געהיילט, וועל איך קענען לויבן און רומען דעם באשעפער.
און דער מלבי"ם שילדערט דאס בילד: יעדער האט שוין געמיינט אז דוד המלך איז נסתלק געווארן. די קראנקהייט איז אנגעקומען צו אזא מצב אז מען האט פארשטאנען אז עס איז בלויז אן ענין פון שעות ביז דער סיפור איז פארענדיגט, און יעדער האט זיך צונויפגעקליבן אים צו מספיד זיין. און פלוצים קומט דוד צוריק צום לעבן - און אלע יענע וואס זענען געקומען מספיד זיין און זענען געשטאנען ארום זיין בעט, האבן אנגעהויבן טאנצן. "הפכת מספדי" - יענעם הספד אליין - "למחול", זיי האבן געמאכט א טאנץ און א רקידה, זיי טאנצן, לויבן און דאנקען צום אויבערשטן.
און נישט נאר דאס, נאר אויך "פיתחת שקי". ביז יעצט בין איך געווען אנגעטאן אין א שק, און דער שק איז אן אויסדרוק פון כפרת עוונות - דער מענטש וואס וויל מכפר זיין אויף זיינע עבירות טוט אן א שק. אזוי געפינען מיר ביים קעניג וואס האט אנגעטאן א שק "ויהלך אט", און אזוי אויך ביי יהורם אז "השק נראה מבית", עס איז געווען קענטיג אז אונטער זיינע בגדים האט ער געטראגן א שק. "פיתחת שקי" - איך בין געווען אנגעטאן אין א שק צוליב מיינע עבירות, און יעצט נעמסטו אראפ דעם שק כדי איך זאל וויסן אז מען האט מיר מוחל געווען דעם חטא. "ותאזרני שמחה" - אנשטאט דעם שק האסטו מיר געגעבן פרייד, אז אט האב איך באקומען מחילת עוונות. און מען קען דאס זאגן בדרך צחות: "הפכת מספדי למחול לי" - דער זעלבער מצב פון מספד איז פארוואנדלט געווארן אין א מחילה; אל תקרי "למחול" (א טאנץ) נאר "למחוֹל" - צו פארגעבן און מוחל זיין.
לְמַעַן יְזַמֶּרְךָ כָבוֹד וְלֹא יִדֹּם יְהֹוָה אֱלֹהַי לְעוֹלָם אוֹדֶךָּ׃ - כדי די נשמה זאָל דיר זינגען און ניט שווײַגן, ה' מײַן גאָט, אייביק וועל איך דיר דאַנקען.
דאָס אַלץ איז "למען יזמרך כבוד" - כדי די נפש אין מיר, וואָס ווערט אָנגערופֿן כבוד, זאָל קענען לויבן און זינגען צו דיר. "ולא ידום" - עס זאָל נישט זײַן קיין שווײַגן אָדער אַן אָפּשטעל פֿון שיר ושבח צום אויבערשטן, נאָר איך זאָל קענען ווײַטער אָנגיין מיט געזאַנג. און אויב אַזוי, וויבאַלד דער עיקר תכלית פֿאַר וואָס דו האָסט מיר געשענקט דאָס לעבן איז כדי איך זאָל דיר זינגען, זאָגט דוד המלך: וועל איך טאַקע אַזוי טאָן. "ה' אלוקי לעולם אודך" - היות דו האָסט מיר געגעבן מײַן גאַנץ לעבן כדי איך זאָל מקדש זײַן שם שמים מיט מײַנע מעשים, און לויבן און באַזינגען דעם אויבערשטן, זאָג איך צו אַז אַזוי וועל איך טאָן, און איך וועל דיר אייביק דאַנקען, לויבן און באַזינגען דעם הייליקן נאָמען פֿונעם באַשעפֿער.
דער דובנער מגיד האָט דאָ אַן אייגנאַרטיקן ביאור. עס איז דאָ אַ שמחה פֿון אַ גוטער זאַך: אַ מענטש האָט געוואונען אין לאָטעריע, עס איז אים געבוירן געוואָרן אַ קינד, אים איז אונטערגעקומען אַ גוטע פרנסה. און עס איז דאָ אַ שמחה פֿון אַ שלעכטער זאַך וואָס איז אַוועקגענומען געוואָרן פֿון אים: ער איז געווען זייער קראַנק און איז געזונט געוואָרן, ער איז געווען אַ געפֿאַנגענער און איז ניצול געוואָרן - אויף דעם איז ער אויך פֿריילעך. אָבער אויב מען וועט פֿרעגן אַ מענטש וועלכן סאָרט שמחה ער וואָלט געוואָלט זאָל זיך איבערחזרן אויך אין דער צוקונפֿט, וועט ער זיכער זאָגן די ערשטע. וויל ער דען ווידער זײַן אַ געפֿאַנגענער כדי ער זאָל זיך פֿרייען מיט דער הצלה? אָדער ווידער ווערן קראַנק כדי ער זאָל זיך פֿרייען מיט דער רפואה? ניין. אָבער ער וויל יאָ ווידער געווינען אין לאָטעריע און זיך פֿרייען, און עס זאָל אים ווידער געבוירן ווערן אַ קינד און ער זאָל זיך פֿרייען מיט אים. די ערשטע שמחה וויל ער זאָל זיך איבערחזרן נאָכאַמָאל און נאָכאַמָאל, אָבער אויף דער צווייטער זאָגט ער: ניט די צרה און ניט די שמחה, איך בין אויף דעם גאָר מוותר.
און דערפֿאַר גיט אַכט וואָס דוד המלך זאָגט דאָ: "למען יזמרך כבוד ולא ידום" - אַ געזאַנג וואָס זאָל זיך קיינמאָל נישט אָפּשטעלן, אַז תמיד זאָל זײַן "ה' אלוקי לעולם אודך". וואָס פֿאַר אַ שפע בעט איך? אַזאַ שפע וואָס איך וועל שטרעבן צו דאַנקען דערויף נאָכאַמָאל און נאָכאַמָאל - דאָס הייסט, דו זאָלסט מיר געבן גוטס, און ניט קיין שפע פֿון געראַטעוועט ווערן פֿון שלעכטס. וואָרום ניצול צו ווערן פֿון שלעכטס - בין איך נישט פֿאַראינטערעסירט אין אַזעלכע שמחות אויף ווײַטער; איך בין פֿאַראינטערעסירט אין שמחות וווּ דו לייגסט מיר צו טובה, און דעמאָלט איז עס אַ געזאַנג וואָס שטילט זיך נישט אײַן ("שלא ידום"). אָבער אַ געזאַנג וואָס איך זינג אויף דעם וואָס דו האָסט מיר געראַטעוועט פֿון שלעכטס - וואָלט איך בעסער געוואָלט זײַן שטיל דערפֿון, נישט די רעה און נישט דער געזאַנג. דעריבער בעט איך: רבונו של עולם, גיב מיר סיבות צו זינגען פֿונעם מין "לא ידום", אַז איך זאָל שטענדיק ווײַטער זינגען - און דאָס קען נאָר זײַן דורך געבן טובה.
דוד המלך לערנט אויס די חסידים צו זינגען צום אויבערשטן אויף זײַן שבח מצד זיך אַליין און אים צו דאַנקען אויפֿן זכר פֿון זײַנע חסדים, און ער מבשר זיי אַז פּונקט ווי ער איז ניצול געוואָרן, אַזוי וועלן זיי אויך ניצול ווערן. ער אַנטפּלעקט אַז דער כעס איז בלויז פֿאַר אַ רגע, בשעת דאָס לעבן איז פֿאַראַן אין זײַן שטענדיקן רצון, און אַז אַפֿילו דער כעס אַליין קומט בלויז צו היילן און נישט חלילה אומצובענגען - ווי זײַן קורצקייט באַווײַזט: "בערב ילין בכי ולבוקר רינה". ער איז מודה אַז ער האָט פֿאַלש געמיינט אַז די שלוה פֿונעם גוף פֿאַרזיכערט די עקזיסטענץ, ווײַל נאָר דורכ'ן רצון ה' בלײַבט דער באַרג שטיין, און ווען עס איז פֿאַראַן אַן הסתר פנים פֿאַלט ער אײַן. זײַן תפילה אויף לעבן איז בלויז לשם כבוד שמים - "מה בצע בדמי", וואָס האָב איך פֿון מײַן בלוט אויב איך וועל נישט זוכה זײַן דערמיט צום עולם הבא - און דערפֿאַר האָט דער אויבערשטער איבערגעדרייט זײַן קלאָג אויף אַ ריקוד, אויפֿגעבינדן זײַן זאַק און אים אָנגעגאַרטלט מיט שמחה. און ער ענדיקט: "למען יזמרך כבוד ולא ידום", און לויט דעם דובנער מגיד - אַ בקשה אַז די שירה זאָל תמיד קומען פֿון אַ צוגאָב פֿון טובה און נישט פֿון אַן הצלה פֿון אַ רעה, "ה' אלוקי לעולם אודך".