מזמור כ"ה אין תהלים איז געבויט, ווי דער רד"ק שרייבט, לויטן סדר פונעם אל"ף בי"ת: "לדוד אליך ה' נפשי אשא" - אל"ף; "גם כל קֹויך" - גימ"ל; "דרכיך ה' הודיעני" - דל"ת; "הדריכני באמתך" - ה"א; "זכֹר רחמיך" - זי"ן, און אַזוי ווייטער. דער רד"ק לערנט אונדז אויס אַ כלל: יעדער מזמור וואָס ווערט געזאָגט לויטן סדר פונעם אל"ף בי"ת - לויט זיין גרויסקייט און לויט די חשובע און דערהויבענע זאַכן וואָס ווערן אין אים געזאָגט, איז ער אַזוי געזאָגט געוואָרן. דאָס הייסט, ווען דוד המלך קומט זאָגן ווערטפולע און הייליקע ענינים, שטעלט ער אויס דעם מזמור לויטן סדר פון די אותיות. און עס איז באַקאַנט אַז על פי סוד איז דאָ אַ גרויסער עניין אינעם סדר פונעם אל"ף בי"ת - אור ישר און אור חוזר, און לעומת זה דער סדר פון תשר"ק.
נאָר עס זענען דאָ דאָ צוויי אויסנאַמען. דער ערשטער: אינעם ערשטן פסוק זענען אַריינגערעכנט צוויי אותיות - "לדוד אליך" מיט אַן אל"ף, און גלייך "אלֹהי בך בטחתי" מיט אַ בי"ת, און ערשט דערנאָך "גם כל קֹויך" מיט אַ גימ"ל; ווי אויך דער אות וי"ו געפינט זיך אינמיטן פסוק ה': "הדריכני באמתך ולמדני". דער צווייטער: עס זענען פאַראַן צוויי פסוקים וואָס הויבן זיך אָן מיטן אות רי"ש - "ראה עניי ועמלי" און "ראה איבי כי רבו". זאָגט דער רד"ק: עס איז אונדז נישט באַקאַנט פאַרוואָס ביי די דאָזיקע איז אַזוי, סיידן עס איז אים אַזוי געקומען אויפן מויל מיט רוח הקודש. און טאַקע ספר תהלים איז נתחבר געוואָרן מיט רוח הקודש, ווי דוד המלך זאָגט אַליין "ומלתו על לשוני", און דעריבער זענען פאַראַן אין אים פאַרבאָרגענע ענינים און סודות. און על דרך הדרש: "בך בטחתי" - "בך" איז אין גימטריא כ"ב, אַ רמז אויף די כ"ב אותיות אויף וועלכע דער מזמור איז געבויט.
עס זענען דאָ מפרשים וואָס ערקלערן אַז די אותיות ב', ו' און ק' הויבן נישט אָן קיין פסוק אינעם מזמור ווייל זייער גימטריא באַטרעפט "גיהנום", און דערפאַר האָט זיי דוד המלך אויסגעלאָזט, און אַנשטאָט קו"ף האָט ער געשריבן צוויי מאָל רי"ש. און דער רמז איז - ניצול צו ווערן פון גיהנום. דער עניין פאַרבינדט זיך זייער שטאַרק מיט דעם וואָס מען זאָגט דעם מזמור ביי תחנון. עס איז באַקאַנט אַז ביי דעם מזמור דאַרף מען מכוון זיין מוסר נפש צו זיין צום אייבערשטן, און אַראָפּצוגיין ביז אין די טיפענישן פון די קליפות כדי אַרויסצושלעפּן פון דאָרט ניצוצי קדושה. און דערפאַר, אויב אַ מענטש פאַלט אויף זיין פנים און איז נישט מכוון ווי געהעריק, אַנשטאָט ער זאָל אַרויסנעמען די ניצוצות איז ער עלול פאַרשלעפּט צו ווערן מיט זיי חס ושלום. אַזוי ברענגט דער הייליקער אר"י אויף יוחנן כהן גדול, וואָס האָט געזאָגט דעם מזמור און געטאָן נפילת אפים און איז נישט געווען מכוון ווי געהעריק, און זיין נשמה איז נמשך געוואָרן נאָך די קליפות. צוליב דעם מאַכן די ספרדים נישט קיין עכטע נפילת אפים, נאָר זאָגן דעם מזמור זיצנדיקערהייט ווי איינער וואָס ליינט אַ קאַפּיטל תהלים; בעת די וואָס טוען יאָ נפילת אפים זאָגן נישט דעם דאָזיקן מזמור. און לויט דעם שטימט זייער גוט פאַרוואָס די אותיות וואָס זייער גימטריא איז גיהנום פעלן דאָ, ווייל אין דעם מזמור גייט מען אַראָפּ צו דער בחינה פון גיהנום כדי אַרויסצוברענגען פון דאָרט ניצוצי קדושה.
לְדָוִד אֵלֶיךָ ה' נַפְשִׁי אֶשָּׂא׃ - פון דוד: צו דיר, ה', הייב איך אויף מיין נפש.
וואָס מיינט "נפשי אשא"? עטלעכע פירושים זענען דאָ אויף דעם. דער רד"ק ברענגט אַז דאָס איז אַ לשון פון תחינה און געבעט, אַזוי ווי דער לשון "נִשָּׂא לבבנו אל כפים" - איך בעט זיך און פאַרלאַנג פון דיר. און טייל זאָגן אַז דאָס איז אַ לשון פון אַ מנחה און אַ מתנה, ווי "וישא משאֹת מאת פניו" - איך געב דיר מיין נפש ווי אַ קרבן, און אויף דעם וועג גייט אויך דער הייליקער אלשיך. דער מדרש טייטשט עס מלשון האָפענונג און וואַרטן, ווי "ואליו הוא נֹשֵׂא את נפשו" וואָס ווערט געזאָגט אויף אַ פּועל וואָס קוקט אַרויס אויף זיין לוין: מיין נפש קוקט אַרויס צו דיר און האָפט צו דיר, ווי אַ שכיר וואָס האָפט און וואַרט אויף זיין באַצאָלונג. און רש"י טייטשט: "נפשי אשא" - איך וועל מכוון זיין מיין האַרץ, איך ריכט מיין האַרץ און מיין דעת צו דעם וואָס איך דאַוון צו דיר.
אַן אַנדער פירוש ברענגט דער רד"ק בשם דעם מדרש: "נפשי אשא" - דאָס איז וואָס עס שטייט "בידך אפקיד רוחי, פדית אותי ה' אל אמת". ווען אַ מענטש שלאָפט, פאַרקנאַסט ער זיין רוח ביים הקדוש ברוך הוא. און נישט בלויז ביים שלאָפן: די מקובלים זאָגן אַז אין דער צייט פון חצות גייט אַרויס אַ טייל פון דעם מענטשנ'ס נשמה אָפּצוגעבן אַ דין וחשבון. דעריבער האָט מען שוין גערעדט אַז מען מוז מקדים זיין קריאת שמע שעל המיטה פאַר חצות, ווייל נאָך חצות איז שוין די נשמה אַוועקגעגאַנגען, און כאָטש מען דאַרף נאָך אַלץ לייענען - איז די תועלת פיל ווייניקער. און דאָס איז אמת אפילו ווען מען גייט שלאָפן פיר אַ זייגער פאַרטאָגס, און אפילו אויב מען שלאָפט גאָרנישט, ווי אין דער נאַכט פון שבועות און אין דער נאַכט פון הושענא רבה.
און דער מדרש פירט אויס: אפשר שטייט ער אויף צופרי און טרעפט עס נישט? צי איז דען אַמאָל פאָרגעקומען אַז אַ מענטש האָט איבערגעלאָזט זיין גייסט און מען האָט עס אים נישט צוריקגעגעבן? עס שטייט דאָך "אל אמת" - "אמת" איז אַ לשון פון געטריי (נאמן), דער אייבערשטער איז נאמן מיר צוריקצוגעבן מיין רוח. זאָגט רבי אלכסנדרי: לויטן שטייגער פון דער וועלט, געבט אַ מענטש איבער פאַר זיין חבר נייע חפצים, און ער גיט זיי צוריק אַלטע. אויב איך לאָז איבער ביי דיר אַ כלי אָדער אַן אויטאָ, צי באַקום איך עס דען נייער? פאַרקערט, עס קומט צוריק אָפּגענוצט. אָבער דער הקדוש ברוך הוא איז נישט אַזוי: אַ מענטש מוטשעט זיך מיט זיין אַרבעט דעם גאַנצן טאָג, און פאַרנאַכט איז זיין נפש מיד און אויסגעשעפּט, און ער שלאָפט און גיט איבער זיין נפש צום הקדוש ברוך הוא, און צופרי קערט זי זיך אום אין זיין קערפּער ניי און אויסגערוהט, ווי עס שטייט "חדשים לבקרים רבה אמונתך". און חז"ל האָבן געזאָגט: פון דעם וואָס דו באַנייסט אונדז יעדן אינדערפרי, ווייסן מיר אַז גרויס איז דיין אמונה צו תחיית המתים - ווייל דער וואָס האָט מיר לעבעדיק געמאַכט היינט נאָכן טויט פון דער נאַכט (און שלאָף איז דאָך איינס פון זעכציג אין טויט), וועט מיך זיכער אויפלעבן ווען עס וועט קומען די צייט פון תחיית המתים.
דער מלבי"ם ערקלערט אז דער דאזיגער פסוק איז ווי א קעפל און אן ערקלערונג אויף דער כוונה פונעם גאנצן מזמור און זיין יסוד. א מענטש וואס שיסט מיט פיילן שטעלט זיך א ציל און קוקט צי ער האט געטראפן דערין. אזוי זאגט דוד המלך: רבונו של עולם, דער ציל און די תכלית פון אלעס - דאס ביסטו. סיי אין גשמיות'דיגע ענינים און סיי אין רוחניות'דיגע, צו דיר הייבט זיך מיין נפש, נאר צו דיר. דו ביסט דער עיקר פון מיין שטרעבונג, צו דיר איז מיין האפענונג, דו ביסט די גאנצע תכלית פון וואס איך זוך, און איך בעט גארנישט מער אויף דער וועלט. א מענטש האט אייגענע רצונות, שטרעבונגען און תענוגים; זאגט אבער דוד: פאר מיר אליין האב איך גארנישט, מיין איינציגער רצון איז צו מאכן א נחת רוח פאר דיר. אזוי האט הגאון הרב שטיינמאן זצ"ל געזאגט ווען ער איז נאך געווען א בחור, ווען מ'האט אים געפרעגט אין שווייץ וואס זיין שטרעבונג איז - "צו זיין א מרכבה לשכינה". דאס איז געווען דוד'ס שטרעבונג, צו זיין די פערטע פוס אין דער מרכבה. און אלע זיינע געברויכן זענען בלויז א מיטל צום תכלית: אויב ער בעט א גשמיות'דיגע זאך, איז דאס כדי עס זאל אים מקרב זיין צום אויבערשטן. איך דארף א הויז כדי צו קענען וואוינען דערין, לערנען און דינען דעם אויבערשטן, אבער איך בעט נישט דאס הויז אלס אן אייגענע תכלית.
דער הייליגער אלשיך ערקלערט: דער סדר פון דער וועלט איז, אז ווען א מענטש שיקט א דורון פאר איינעם וואס איז גרעסער פון אים, ווערט דער ווערט פונעם דורון געשאצט לויטן משלח און לויטן מקבל. אזוי געפינען מיר אויך אין די דינים פון משלוח מנות - דער שיעור איז לויטן נותן און לויטן מקבל. אויב איך גיב א מתנה פאר א שר אדער פאר א מלך, וועל איך אים נישט ברענגען עפעס פשוט'ס נאר א בכבוד'יגע זאך; און פונעם צווייטן צד, אויב א שר אדער א מלך גיט פאר א פשוט'ן מענטש, וועט ער אויך נישט געבן א זאך מיט א קליינעם ווערט, ווייל ס'איז נישט לויט זיין כבוד.
מען דערציילט א מעשה וואס איז פארגעקומען: דער קעניג חסן פון מאראקא פלעגט פארברענגען א חודש אין יאר אין פראנקרייך ביי זיין זון. א איד פון ארץ ישראל וואס איז אנגעקומען אהין צו פייערן די בר מצוה פון זיין זון, האט געהערט אז דער קעניג געפינט זיך אין דעם שטאק העכער אים, און מען האט אים פארגעשלאגן ער זאל מאכן אויף אים די ברכה "ברוך שחלק מכבודו לבשר ודם". ער איז אריין מיט זיין זון, געבעטן רשות, און געמאכט די ברכה. האט אים דער קעניג געפרעגט וואס ער מאכט און וואס זענען זיינע מעשים, און ער האט דערציילט אז ער איז געקומען פון ארץ ישראל צו פראווען די בר מצוה פון זיין קינד. האט דער קעניג געוואלט געבן א מתנה פארן בר מצוה בחור, האט ער ארויסגענומען א טשעק-ביכל און אויסגעשריבן א טשעק אויף צען טויזנט דאלאר. דער איד איז פארשעמט געווארן און געזאגט אז דאס איז צופיל, האבן זיי אים געזאגט: דער קעניג קען נישט געבן ווייניגער ווי דעם, ס'פאסט נישט פארן כבוד המלכות. ס'איז נישט קיין כבוד אז א קעניג זאל געבן צוויי הונדערט שקל. דאס איז פונקט דער יסוד וואס דער אלשיך לערנט אונז.
און מיט דעם ערקלערט דער אלשיך דעם פסוק: זאגט דוד, במה אקדם פניך, וואס פאר א דורון קען איך געבן פארן מלך מלכי המלכים? מצד מיר אליין בין איך בלויז בגדר "לדוד" - אן קיין שום טיטל און אן קיין שום מלכות'דיגן גלאנץ, ווייל קעגן דעם אויבערשטן וואס בין איך דען? גארנישט מיט נישט. און מצד דעם מקבל, ביסטו דאך א מלך רם ונישא. וואס קען א קליינער מענטש ווי מיר געבן פאר אזא גרויסן מלך? וואס איז די טייערסטע זאך וואס איך פארמאג? די נפש. דער גוף איז דאך גשמיות'דיג און ווערט פארווערמט אין קבר, אבער די נפש איז די רוחניות'דיגע זאך אין מיר, א חלק אלוה ממעל, פון דיר יתברך. דערפאר - "אליך ה' נפשי אשא", מיין נפש וועל איך דיר געבן אלס א דורון.
אֱלֹהַי בְּךָ בָטַחְתִּי אַל אֵבוֹשָׁה אַל יַעַלְצוּ אוֹיְבַי לִי׃ - מיין גאט, אויף דיר האב איך בטחון געהאט, זאל איך נישט פארשעמט ווערן, זאלן זיך מיינע פיינט נישט פרייען איבער מיר.
פירט דער אלשיך ווייטער אויס: אפשר וועסטו זאגן, אז דער דורון אליין קען זיך שעמען - זע נאר ווי פארפלעקט און פגומ'דיג די נפש איז. אויף דעם זאגט דוד: פון דעם האב איך נישט קיין מורא, "אלהי בך בטחתי אל אבושה", ווייל איך ווייס אז מיין נפש איז אויסגעלייטערט און איך דין דיר מיט אן אמת. פון וואס יא האב איך מורא? אז ווען איך וועל איבערגעבן מיין נפש אלס א מתנה - וועל איך שטארבן, און דעמאלט "אל יעלצו אויבי לי". עס זענען דא מענטשן וואס קוקן ארויס א גאנצן טאג ווען מען וועט שוין פטור ווערן פון מיר, זיי רעדן לשון הרע און רעדן קעגן מיר - דואג האדומי, אחיתופל און אלע שונאים פון דוד. פון דעם האב איך מורא: אז אויב דו וועסט יעצט צונעמען מיין נפש וועלן זיך מיינע שונאים פרייען, און עס וועט זיין דערפון א חילול השם. דעריבער, רבונו של עולם, נעם אן פון מיר דעם גוטן ווילן - עס איז גענוג וואס איך האב א גאנצן רצון דיר איבערצוגעבן מיין נפש, הגם בפועל גיב איך זי נישט איבער.
דער מלבי"ם ערקלערט אז דוד בעט דא סיי אויף זיינע גשמיות'דיגע צרכים און סיי אויף זיינע נפשיות'דיגע צרכים, און הייבט אן מיט די גשמיות'דיגע. אין אלע מיינע גשמיות'דיגע ענינים - "בך בטחתי", און דערפאר "אל אבושה". ס'איז צוגעגליכן צו א קינד וואס קומט בעטן געלט פון זיין טאטן: ווען די מאמע האט אים געשיקט איינקויפן אין קרעמל, שפירט ער בכלל נישט קיין אומאנגענעמקייט, אלעס איז דאך פארן טאטן; אבער ווען ער בעט פאר זיך אליין, שפירט ער זיך נישט באקוועם. זאגט דוד: ווען איך בעט מיינע גשמיות'דיגע צרכים - "בך בטחתי", אלע מיינע צרכים זענען בלויז פאר דיר, כדי איך זאל דיר קענען דינען. דעריבער שעם איך זיך נישט צו בעטן, און איך בעט נאך דערצו "אל אבושה" - ווייל אויב איך וועל בעטן און נישט באקומען, וועט נתחלל ווערן שם שמים און מען וועט זאגן: זעט נאר, דוד בעט פונעם אויבערשטן און ער ווערט נישט געענטפערט, און דעמאלט "יעלצו אויבי לי", וועלן זיך מיינע פיינט פרייען. מיין גאנצער ציל איז דער קידוש השם וואס וועט ארויסקומען דורך דעם.
גַּם כָּל קֹוֶיךָ לֹא יֵבֹשׁוּ יֵבֹשׁוּ הַבּוֹגְדִים רֵיקָם׃ - אויך אלע וואס האפן צו דיר זאלן נישט פארשעמט ווערן, פארשעמט זאלן ווערן די וואס פארראטן מיט ליידיגקייט.
זאגט דער מלבי"ם: דוד לייגט צו אז דורך דעם וואס דו וועסט דערפילן מיין בקשה, וועט ארויסקומען אז אויך אלע וואס האפן צו דיר וועלן נישט פארשעמט ווערן; ווידעראום אויב דו וועסט נישט ערפילן מיין בטחון - וועלן די וואס האפן צו דיר פארשעמט ווערן. און דורך דעם "יבֹשו הבוגדים ריקם": די וואס רעבעלירן קעגן דיר וועלן פארשעמט ווערן ווען זיי וועלן זען אז דער וואס האפט צום אויבערשטן, וואס האט בטחון אין אים און איז דבוק אין אים - באקומט, בשעת די וואס קלעבן זיך צו הבל האבן גארנישט באקומען, ווייל זיי האבן נישט געהאט קיין בטחון אינעם אויבערשטן.
וואס מיינט "הבוגדים ריקם"? דער רד"ק טייטשט: דאס זענען די וואס פארראטן מיר און דיינע יראים אומזיסט, דאס הייסט בחנם און אן קיין שום סיבה - די וואס שטעלן זיך קעגן מיר און קעגן דיינע קווים בלויז צוליב שנאה, אזוי ווי די וואס שפאטן פון די מלאכי האלוקים. זיי וועלן זיך שעמען, ווייל זיי האבן נישט געטרויעט אין דיר, בשעת איך וואס האב יא געטרויעט אין דיר - וועסטו מיך ראטעווען. און רש"י טייטשט אנדערש: "הבוגדים ריקם" זענען די גזלנים און חמסנים, וואס פארראטן דעם אויבערשטן און לאזן איבער די בארויבטע עניים ליידיג, זיי ליידיגן זיי אויס פון זייער פארמעגן.
און דער מדרש שוחר טוב זאגט: "גם כל קֹויך לא יבֹשו" - דאס זענען כלל ישראל. האט דוד געזאגט: אין דער צייט וואס איך שטיי אין תפילה פאר דיר, בין איך מתפלל סיי אויף מיר און סיי אויף דיין פאלק ישראל. דער מדרש קומט מסביר זיין פארוואס דוד לייגט פלוצלונג אריין "כל קוויך" אין זיין פריוואטער תפילה, און ער ענטפערט: דאס אליין איז זיין כוונה - איך בין נישט מתפלל בלויז פאר זיך אליין. "אל תהי תפילתי מאוסה לפניך, מפני שעיני כל ישראל תלויות בי ועיניי תלויות בך" - זיי קוקן ארויס אויף מיין תפילה און ווארטן צו זען צי איך וועל געענטפערט ווערן, און איך קוק ארויס אויף דיר. און אויב דו וועסט הערן מיין תפילה, איז עס כאילו דו האסט אויסגעהערט זייער תפילה, ווייל אלע זענען אנגעהאנגען אין מיר און קוקן ארויס אויף וואס ס'וועט ארויסקומען פון מיין מויל. דעריבער "לא יבֹשו", נאר "יבֹשו הבוגדים ריקם".
דְּרָכֶיךָ ה' הוֹדִיעֵנִי אֹרְחוֹתֶיךָ לַמְּדֵנִי׃ - דיינע וועגן, ה', לאז מיך וויסן, דיינע שטעגן לערן מיר אויס.
ביז אהער האט ער גערעדט וועגן גשמיות'דיגע באדערפענישן; פון דא און ווייטער, זאגט דער מלבי"ם, גייט ער איבער צו די נפשיות'דיגע באדערפענישן - קרבת אלוקים, דערקענען די הנהגה פונעם אויבערשטן און זיינע וועגן, און די דביקות פונעם נפש אין אים. און מיר האבן שוין געלערנט פילע מאל אינעם פירוש המלבי"ם אויף משלי דעם חילוק צווישן א "דרך" און אן "אורח": דער דרך איז דער אויסגעטראטענער וועג פארן ציבור, די הויפט גאס, בשעת דער אורח איז דער שטעג וואס צעצווייגט זיך פונעם הויפט וועג און פירט אריין אין שטאט אדער צו פריוואטע פלעצער. און דעריבער שטייט "ילכו אורחות עקלקלות" - ארומיגע וועגן און שמאלע שטעגן וואס פירן צו געוויסע פלעצער.
אינעם נמשל: "דרכיך" זענען די געווענליכע און אפטע דרכי הנהגה פונעם קדוש ברוך הוא, און די דארפן נישט קיין טיפן עיון, דעריבער איז ביי זיי גענוג מיט "הודיעני". אבער "אורחותיך" זענען די פריוואטע און אומגעווענליכע הנהגות ווי אזוי ער פירט זיך מיט באזונדערע מענטשן, און דאס פאדערט שוין א לימוד און עיון - דעריבער זאגט ער "למדני", ווייל לימוד איז פיל גרעסער ווי בלויז הודעה. צום ביישפיל, ווען א מענטש זעט איינעם וואס איז אדורך א שווערע צרה און ער פרעגט זיך פארוואס איז אים דאס געשען, און ער זעט אז די מדת הדין האט אים געטראפן - דאס איז בגדר אורחות, באזונדערע פעלער וואס דער מענטש פארשטייט נישט. און אזוי אויך אין דער הנהגה פונעם מענטש אליין: אויפן געווענליכן אופן גילט "מה הוא רחום אף אתה רחום, מה הוא חנון אף אתה חנון, מה הוא ארך אפים" - דאס איז בגדר דרכיך. אבער אמאל דארף מען אדרבה זיך פירן מיט שטרענגקייט, ווען עס רעדט זיך פון רשעים וואס מען טאר נישט רחמנות האבן אויף זיי כדי ס'זאל נישט ארויסקומען קיין היזק - און דאס איז בגדר אורחותיך. דעריבער בעט דוד: דאס זאלסטו מיר אויסלערנען, ווען פאסט עס, ווי אזוי און אין וועלכער מאס, כדי איך זאל נישט טון קיין זאך וואס איז קעגן דעם רצון פונעם בורא יתברך.
הַדְרִיכֵנִי בַאֲמִתֶּךָ וְלַמְּדֵנִי כִּי אַתָּה אֱלֹהֵי יִשְׁעִי אוֹתְךָ קִוִּיתִי כָּל הַיּוֹם׃ - פיר מיך אין דיין אמת און לערן מיך אויס, ווארום דו ביסט דער גאט פון מיין ישועה, צו דיר האב איך געהאפט דעם גאנצן טאג.
נאכדעם וואס ער האט געבעטן מען זאל אים מודיע זיין די הנהגה אין די מדות, בעט דוד יעצט אויף די זאכן וואס זענען פארבארגן פונעם מענטשליכן שכל, וואס מען קען זיי נישט משיג זיין נאר דורך נבואה, בבחינת "סוד ה' ליראיו": ווער ס'האט עס באקומען בנבואה - וועט משיג זיין, און ווער נישט - וועט נישט משיג זיין. דאס זענען חלקים וואס ס'איז נישט פאראן קיין וועג אנצוקומען צו זיי מיטן שכל, נאר דורך שפע עליון אליין.
און דא איז פאסיג צו דערמאנען וואס מיר האבן שוין מסביר געווען מער ווי איינמאל: נבואה בעיקר איז נישט באשטימט געווארן איבערצוגעבן שליחות'ן, ווי פילע מאכן א גרייז און מיינען. א נביא איז זוכה צו נבואה כדי אים צו דערהויבן אין עבודת השם: ווען א מענטש דערגרייכט א מדרגה פון דביקות, איז ער זוכה צו א קשר מיטן קדוש ברוך הוא, און דער קשר פארבינדט אים נאך מער צו אים און ברענגט אים צו השגות וואס ער האט פריער נישט געהאט. און ווען דער אויבערשטער דארף איבערגעבן א שליחות, גיט ער עס איבער דורך נביאים. אבער קוקט נאר: עס זענען געווען אין כלל ישראל א מיליאן און צוויי הונדערט טויזנט נביאים, בשעת נביאים וועמענס נבואה איז פארשריבן געווארן און איבערגעגעבן געווארן פאר די דורות זענען געווען בלויז אכט און פערציג נביאים און זיבן נביאות. זעט איר דאך ווי ווייניג נביאים זענען געשיקט געווארן איבערצוגעבן שליחות'ן קעגן די וואס האבן זוכה געווען צו נבואה אן איבערצוגעבן קיין שום זאך - ווייל דער עיקר פון נבואה איז מקרב צו זיין דעם נביא צו זיין בורא.
און די דאזיגע חלקים, זאגט דער מלבי"ם, טיילן זיך אין צוויי: מעשי און עיוני. דער שכל העיוני פארנעמט זיך מיט עניני אלוקות - צו פארטיפן אין זיין אלוקות יתברך, אין זיינע מדות, אין זיינע דרכים, אין די ספירות און אין זיינע דרכי הנהגה; און דער שכל המעשי פארנעמט זיך מיט תורה ומצוות און עבודת השם - ווי אזוי מקיים צו זיין יעדער מצוה און ווי אזוי זי צו טון. אויפן מעשה'דיגן חלק בעט ער "הדריכני באמתך" - איך דארף בלויז אן הדרכה ווי אזוי צו טון די זאכן לויט זייער אמת'דיגן מהות; און אויפן עיונ'דיגן חלק, וואס דאס איז א פיל גרעסערער לימוד, בעט ער "ולמדני".
און פארוואס בעט ער דאס? "כי אתה אלֹהי ישעי" - דו ביסט דער וואס ראטעוועט מיך סיי בגשמיות און סיי ברוחניות, דו ביסט דער ציל און דו ביסט דער מושיע אין אלעם. דעריבער בעט איך אז דו זאלסט מיך ראטעווען אויך אין דעם, און מיר געבן די דאזיגע ידיעות, די דאזיגע נאנטקייט און די מעגליכקייט דיך משיג צו זיין. "אותך קִויתי כל היום" - אלעס וואס איך בעט איז נאר א מיטל אנצוקומען צו דיר, און איך האב דאך אין מיין גאנצן טאג נישט קיין שום אנדערן ענין זיך צו פארנעמען דערמיט, נאר דו ביסט די גאנצע תכלית פון מיין האפענונג, אזוי ווי מיר האבן אנגעהויבן: "אליך ה' נפשי אשא". און וויבאלד מיין גאנצער ענין איז דאך בלויז דיין נאנטקייט - אדרבה, מאך מיך זוכה דיך בעסער צו פארשטיין און זיך צו פארטיפן אין דיין הנהגה און אין די וועגן פון דיין גוטסקייט.
מזמור כ"ה איז געבויט לויטן סדר פונעם אל"ף בי"ת צוליב דער גרויסער חשיבות פון די ענינים וואס זענען דערין, און עס פעלן דערין די אותיות ב' ו' ק' וואס זייער גימטריא איז גיהנום - א רמז אויפן אראפנידערן אין די טיפענישן פון די קליפות ארויסצוציען פון דארט ניצוצי קדושה, און פון דעם שטאמט די גרויסע זהירות מיט די כוונה ביים אים זאגן ביי תחנון. "אליך ה' נפשי אשא" איז דער קעפל פונעם מזמור: לויטן מלבי"ם - אן ערקלערונג אז דער אויבערשטער איז די מטרה און די תכלית פון אלע מעשים פונעם מענטש, און אלעס אנדערש איז בלויז אן אמצעי; און לויטן אלשיך - איז די נפש דער איינציגער דורון וואס א קליינער מענטש קען אויפברענגען פאר א מלך רם ונישא. פון דא בעט דוד צום ערשט אויף זיינע גשמיות'דיגע געברויכן מתוך ביטחון, אבי עס זאל נישט נתחלל ווערן קיין שם שמים און זיינע פיינט זאלן זיך נישט פרייען, און אזוי אויך זאלן נישט פארשעמט ווערן אלע וואס האפן צום אויבערשטן וואס זענען אנגעהאנגען אין זיין תפילה; און דערנאך שטייגט ער צו די בקשות פון דער נפש: צו דערקענען די געווענליכע דרכי ה' ("הודיעני"), זיינע פערזענליכע וועגן ("למדני"), און די פארהוילענע חלקים וואס מען קען משיג זיין בלויז פון אויבן - למעשה אין הדרכה, און בעיון אינעם לימוד. און דאס אלעס צוליב איין טעם: "אותך קויתי כל היום".