קאפיטל ק"א איז א מזמור אין וועלכן דוד המלך שילדערט די וועגן פון זיין הנהגה: ווי אזוי ער פירט זיך מיט זיך אליין, מיט זיין שטוב, מיט זיין פאלק און מיט זיין באשעפער. דער רד"ק ערקלערט, אז אינעם מזמור איז פאראן א באשרייבונג פון די משפטי המלוכה פון דוד - אויף וואספארא אופן ער פירט זיך מיט כלל ישראל, און אויך וואס ער טוט אין זיינע ליידיגע שעה'ן. ווען עס קומען נישט פאר אים קיין בעלי דינים, ווען ער איז זיך מתבודד און אפגעזונדערט פון מענטשן, אין יענע שעה'ן איז ער פריי און פארנעמט זיך מיט דרכי החכמה, ער ווענדט אפ זיין הארץ פון די ענינים פון דער וועלט און גרייט צו זיין הארץ מקבל צו זיין רוח הקודש. און פון דעם ארויס באשרייבט ער דאס וואס גייט אויף אים איבער דורכאויס דעם טאג.
דער אלשיך הקדוש שטעלט דא פאראויס א כלל בשם חכמי האמת: וואס איז דער חילוק צווישן "לדוד מזמור" און "מזמור לדוד"? ווען דוד האט געדארפט מאכן הכנות כדי ס'זאל אויף אים רוהען רוח הקודש - ווי צום ביישפיל "והיה כנגן המנגן" און די איבעריגע וועגן ווי אזוי ער פלעגט זיך באהעפטן און פארבינדן צו רוחניות - שטייט "לדוד מזמור": קודם איז דא אן עבודה פון דוד, און ערשט דערנאך קומט דער מזמור. אבער ווען רוח הקודש פלעגט קומען אויף אים תיכף ומיד, אן קיין פריערדיגע מיה און הכנות, און דער מזמור פלעגט ארויסברעכן פון אים פון זיך אליין - שטייט "מזמור לדוד".
לְדָוִד מִזְמוֹר חֶסֶד־וּמִשְׁפָּט אָשִׁירָה לְךָ יְהֹוָה אֲזַמֵּרָה׃ - פון דוד א מזמור: אויף חסד און משפט וועל איך זינגען, צו דיר, ה', וועל איך לויבזאנגען.
רש"י ערקלערט: ווען דו טוסט מיט מיר חסד - לויב איך דיך און זאג "ברוך הטוב והמטיב". און ווען דו פירסט זיך מיט מיר מיט משפט - זינג איך "ברוך דיין האמת". סיי אזוי און סיי אזוי, "לך ה' אזמרה" - אין יעדן פאל זינג און לויב איך צו דיר.
דער רד"ק לייגט צו נאך א פנים: "חסד ומשפט אשירה" - איך זינג און לויב צום אייבערשטן אויפן חסד און אויפן משפט וואס איך טו. איך דאנק דיין הייליגן נאמען, ריבונו של עולם, וואס דו האסט מיר ממליך געווען איבער כלל ישראל, און וואס דו האסט מיר געגעבן א גוט הארץ צו קעניגן איבער זיי מיט משפט און צדקה, אזוי ווי עס שטייט "ויהי דוד עושה משפט וצדקה לכל עמו". גיט אכטונג: דוד נעמט נישט קיין קרעדיט פאר זיך. ער זאגט - מיט דיין חסד, ה', האסטו מיר געגעבן א גוט הארץ זיי צו משפט'ן מיט משפט און צדקה.
און מיר האבן שוין גערעדט וועגן דעם איבער דער מעשה פונעם חפץ חיים. ווען ער האט אויסגערעכנט אלעס וואס מיר האבן געטאן פארן הקדוש ברוך הוא - אז מיר האבן פארשפרייט דיין תורה, ריבונו של עולם, און ווער וואלט וועגן דעם געהערט, און מיר האבן מוסר נפש געווען אין אלע דורות - האט ער אויך אויסגערעכנט די חסדים וואס דער אייבערשטער האט געטאן מיט אים און מיט כלל ישראל, און צווישן אנדערע האט ער געזאגט: "דו האסט מיר געגעבן די משנה ברורה". דאס הייסט, ער האט נישט אנגעקוקט די משנה ברורה ווי עפעס וואס "איך" האב געטאן לכבוד ה', נאר ווי א חסד וואס דער אייבערשטער האט געטאן מיט אים און אים זוכה געווען צו פארפאסן אזא יסודות'דיגן ספר אין הלכה. א געוואלדיגע זכות וואס דער אייבערשטער האט אים מזכה געווען אין דעם ענין.
און דער רד"ק ברענגט א מדרש: "חסד ומשפט אשירה" - "כי עמך החסד והמשפט", סיי דער חסד און סיי דער משפט קומען ביידע פונעם אייבערשטן. ביי משפט שטייט "ויגבה ה' צבאות במשפט", און ביי צדקה "והאל הקדוש נקדש בצדקה". אויב אזוי, דער דאזיגער שפע וואס איך פארמאג איז א חסד פון דיר, עס האט זיך אנגעהויבן ביי דיר, דו האסט דאס משפיע געווען אויף מיר. רב הונא בשם רבי אחא ערקלערט אזוי ווי דער פירוש פון רש"י: אויב משפט - אשירה, אויב חסד - אשירה, און צו דיר ה' וועל איך זינגען. און ווי די ווערטער פון איוב: "ה' נתן וה' לקח יהי שם ה' מבורך" - צו דאנקען דעם אייבערשטן אויך אויף דעם וואס זעט אויס אין מיינע אויגן ווי משפט און דינים.
דער מלבי"ם ערקלערט, אז דוד שילדערט דא זיינע הנהגות, סיי אין ענינים פון בין אדם למקום און סיי אין ענינים פון בין אדם לחברו, און ער הייבט אן מיט ענינים פון בין אדם למקום. די הנהגה פונעם הקדוש ברוך הוא ביי מיר איז אדער חסד אדער משפט - עס איז אין איר גארנישט קיין שלעכטס. דאס וואס דער אייבערשטער איז אויף מיר משפיע טובות, איז עס מצד זיין חסד. וואס איז דער גדר פון חסד? "מי הקדימני ואשלם" - צי האב איך דען עפעס געטאן אז דער אייבערשטער זאל מיר דארפן געבן? דער הקדוש ברוך הוא גיסט אויף מיר אויס אן אומענדליכן שפע מיט זיין גרויס חסד. און אויב וועסטו זאגן: עס זענען דאך אויך פאראן שלעכטע זאכן, דו ביסט א נרדף און דו ליידסט - אויף דעם זאגט דוד: דאס איז משפט. משפט מיינט אז דער אייבערשטער משפט'ט דעם מענטש לויט ווי עס קומט אים, און דוד זאגט: דאס קומט זיך מיר.
און דאס איז א געדאנקען-גאנג וואס איז פונקט פארקערט ווי עס איז איינגעפירט ביי מענטשן. ווען דער אויבערשטער גיט מיר - נו, עס קומט זיך מיר דאך, וואס דען, ניין? און ווען ס'איז מיר שלעכט - פארוואס טוט מיר דער אויבערשטער דאס? זאגט דוד המלך פונקט פארקערט: ווען דער אויבערשטער גיט מיר - וואס הייסט עס קומט זיך מיר? דאס איז חסד! און ווען ס'איז מיר שלעכט - דאס איז מיט משפט, דאס קומט זיך מיר, לכפר עוון ולחתום חטאת. און פון דעם קומט אויס פארשטענדליך: אויף ביידע דארף מען זינגען. אויפן חסד - אז וואס ס'קומט זיך מיר נישט גיט ער מיר מיט זיין גרויס חסד; און אויפן משפט - וואס דורך דעם פארטיליגט ער מיינע זינד און פארגעבט מיר. און דערפאר ביי ביידע אזמרה, איך וועל לויבן דעם אויבערשטן.
דער מלבי"ם ערקלערט דעם חילוק צווישן "אשירה" און "אזמרה". דער זמר איז א פיל העכערער שבח ווי דער שיר. א שיר נעמט אריין אלע ענינים, און עס איז שייך אויך ביי דברי חול. דערקעגן "זמר" קומט אלעמאל בלויז כלפי קודשא בריך הוא. דערפאר וועט מען תמיד געפינען "שירה וזמרה" אין דעם סדר: קודם שיר, וואס איז נאך שייך אויך אין עניני חולין, און נאכדעם זמרה, וואס איז פיל העכער און איז געצילט בלויז כלפי הקדוש ברוך הוא. און דאס איז "אשירה" - אויך אויף פריוואטע ענינים, אבער "לך ה' אזמרה" - דער זמר איז בלויז פאר דיר, און עס איז נישט שייך אין עניני חולין.
אַשְׂכִּילָה בְּדֶרֶךְ תָּמִים מָתַי תָּבוֹא אֵלָי אֶתְהַלֵּךְ בְּתׇם־לְבָבִי בְּקֶרֶב בֵּיתִי׃ - איך וועל זיך מתבונן זיין אין א תמימות'דיגן וועג, ווען וועסטו קומען צו מיר; איך וועל ארומגיין מיט דער ריינקייט פון מיין הארץ אינעווייניג אין מיין הויז.
רש"י ערקלערט: "אשכילה בדרך תמים" - איך וועל פארשטיין און זיך מתבונן זיין איבער דעם תמימות'דיגן וועג; "מתי תבוא אלי" - ווען וועט דער דאזיגער וועג קומען צו מיר, דער גראדער וועג אין וועלכן איך זאל גיין. און איך וועל זיין בתום לבבי, נישט בלויז אין דער אלגעמיינער הנהגה נאר אויך אין קרב ביתי, בצנעא און נישט בלויז בפרהסיא.
און דער רד"ק ערקלערט: "אשכילה בדרך תמים" - איך וועל לייגן מיין הארץ צו פארשטיין דעם וועג וואס איז תמים, און איך קוק ארויס ווען דער וועג וועט קומען צו מיר מיט רוח הקודש. "מתי תבוא אלי" - גייט ארויף אויפן הקדוש ברוך הוא. דאס הייסט: איך גיי אין א תמימות'דיגן וועג, און ווי באקאנט פלעגן בני הנביאים טון פעולות כדי זוכה צו זיין צו השגת השם און צו נבואה, און מיין גאנצע האפענונג איז ווען וועל איך זוכה זיין צו קרבת אלוקים, אז דער הקדוש ברוך הוא זאל שאפן מיט מיר א קשר און משפיע זיין אויף מיר פון זיין רוח הקודש.
און וואס איז דאס גיין פון "אתהלך"? דער רד"ק ערקלערט אן אינטערעסאנטן ביאור: ווי א מענטש וואס לייגט זיין גאנצן קאפ צו טראכטן איבער א זאך, און ער שפאצירט אין שטוב אהין און צוריק. א מענטש וואס איז פארטיפט אין אן ענין, ער איז זיך מתבונן דערין, און מ'זעט אים גיין אינעם צימער אין דער לענג און אין דער ברייט, פאראויס און צוריק. אזוי ווי עס שטייט ביי אלישע: "וילך בבית אחת הנה ואחת הנה" - א מענטש וואס לייגט אריין אלע זיינע מחשבות אינעם ענין וואס ער קלערט דערין.
דער מלבי"ם דעפינירט: תמימות מיינט אז א מענטש טוט א פאסיגע מעשה, א מעשה פון צדק, אן קיין שום פניה חיצונית. זיין גאנצער ציל איז לשם שמים - נישט צוליב שכר און נישט צוליב מורא פון עונש, און נישט כדי מ'זאל אים אָנקוקן ווי א צדיק און פארשטיין וואס פאר א בעל מעלה ער איז, אויס גאווה און זיך בארימען. דער תמים טוט זיינע מעשים בלויז לשם ה', מצד ליבשאפט צום גוטן ווייל ס'איז גוט, און מצד וואס דער אויבערשטער האט אים באפוילן. און אויף א ברייטערן אופן, ווערט אנגערופן תמים דער וואס זעט אויס פון אינדרויסן ווי איינער וואס גייט מיט צדק און בייגט קיינמאל נישט אפ דערפון. תמים איז א לשון פון שלם: ביי אים זענען נישטא קיין נפילות און ס'איז נישטא ביי אים קיין סטיות, ער האלט תמיד אן אויפן זעלבן וועג.
נאר דא, זאגט דער מלבי"ם, ליגט די פראבלעם: ס'איז זייער מעגלעך אז כלפי חוץ זעט ער אויס תמים, מען זעט אין אים א מענטש וואס גייט תמיד אויפן גראדן וועג, אבער אין זיין הארץ איז ער נישט אינגאנצן תמים - ווייל אינעם הארץ האט ער פניות. ער האט עס געטון כדי צו האבן א תועלת, ער האט עס געטון כדי צו באקומען שכר, ער האט עס געטון כדי מען זאל אים האלטן פאר עפעס און עס זאל מאכן א רושם. און גאר גרינג קען זיך א מענטש דערין טועה זיין. און דאס איז טאקע איינע פון די מערסט פארשפרייטע טעותים: דער מענטש איז זיכער אז ער טוט עס בלויז לשם שמים, "וואס גייט מיר אן, איך בין מצד זיך גארנישט", און אלעס איז ביי אים לשמה.
און ווי באקאנט, פלעגט הרב שטיינמן תמיד מעורר זיין אויף לימוד תורה לשמה, און פלעגט חזר'ן און באטאנען אז דאס איז א גאר הויכע מדרגה, און מ'זאל זיך נישט איינרעדן אז מ'איז שוין דארט אנגעקומען. אמאל האט מען געוואלט בעטן פון אים ער זאל פארפאסן א נוסח תפילה, און מ'האט אים געזאגט: א תפילה וואס מיר זאלן מתפלל זיין צום אויבערשטן אז ער זאל אונז העלפן זיך דערנענטערן צום לשמה. צו אזא נוסח האט ער מסכים געווען, און האט זיי מסדר געווען א קורצן נוסח פון צוויי שורות. זיי האבן געוואוסט אז אויב זיי וואלטן געזאגט "שטעל אונז צו א תפילה אז מיר זאלן זוכה זיין צו לערנען תורה לשמה" - וואלט ער נישט געווען גרייט צו הערן, כדי ס'זאל נישט אויסקומען אז א מענטש בעט און איז זיכער אז מארגן לערנט ער שוין לשמה. דאס זענען גאר הויכע השגות, און אין דמיונות טאר מען נישט לעבן. דערפאר האבן זיי מנסח געווען "שאתקרב אל הלשמה" - דערויף קען מען שוין רעדן.
זאגט דער מלבי"ם: מבחין צו זיין צווישן איינעם וואס איז באמת תמים אין זיין הארץ און צווישן איינעם וואס איז נישט אינגאנצן תמים - איז א גאר שווערע זאך, ווייל א מענטש מיינט אז ער מיינט לשם שמים, אבער למעשה האט ער נאך חשבונות און כוונות. דערפאר הייסט דער וואס איז באמת תמים "תם לבב": נישט קיין אויסערלעכע תמימות פון איינעם וואס זעט אויס אויפ'ן אויסנפלאך ווי א צדיק תמים, נאר א תמימות אינעם הארץ, אינעווייניג. און ווען א מענטש קוקט אריין טיף אין זיך, וועט ער אפטמאל אנטדעקן אז זאכן וואס האבן אים אויסגעזען געטאן צו ווערן מיט'ן גרעסטן תמימות לשם ה', האבן געהאט אין זיך פלענער, כוונות און נגיעות וואס לכתחילה האט ער זיי גארנישט באמערקט, און ערשט מיט טיפער התבוננות איז ער געקומען דערצו.
מ'האט אמאל דערציילט איבער א מענטש וואס איינער איז אים שולדיג געווען געלט. ער האט אים גערופן צו בית דין, בית דין האט מחייב געווען דעם נתבע מיט א שבועה, און יענער האט געשוואוירן. ווען דער תובע האט געהערט די שבועה איז ער געווארן דערציטערט און אויסגעשריגן: "שומו שמים על זאת! צו הערן ווי א מענטש שווערט פאלש!" - און ער האט אים באזידלט מיט שווערע ווערטער, ווי שעמסטו זיך נישט, לאז אפ דאס געלט, אבער שווערן אויף ליגן?! און ער האט געריסן קריעה אויף דעם וואס ער האט געהערט א שבועת שקר.
נאך עטליכע חדשים איז דער זעלבער מענטש ארויפגעגאנגען אויפ'ן בימה אין בית המדרש וואו ביידע האבן געדאוונט, און געזאגט: רבותי, איך בעט מחילה פון יענעם. נישט אז ער איז מיר נישט שולדיג דאס געלט, אבער דאס וואס איך האב אים פארשעמט און באזידלט איז נישט געווען ווי ס'פאסט, און איך האב אים פארשעמט אומזיסט. ווען ער איז אראפגעקומען האט מען אים געפרעגט וואס איז געשען. האט ער געזאגט: איך בין ווידער געווען אין בית דין, און ווידער געזען ווי מ'באשווערט א מענטש, און נאכאמאל געזען א מענטש שווערן פאלש - און איך האב באמערקט אז ס'האט מיך בכלל נישט בארירט. איך האב נישט געזידלט, נישט געריסן קריעה, גארנישט. מ'קען זיך איינרעדן "נו, ס'איז שוין דאס צווייטע מאל, מ'איז צוגעוואוינט" - אבער דער אמת איז אסאך פשוט'ער: דאס מאל איז עס נישט געווען מיין געלט, און דערפאר האט עס מיר שוין נישט געבאדערט. און דעמאלט האב איך פארשטאנען אז איך האב יענעם מענטש באליידיגט שלא כדין.
און דער לימוד איז קלאר: אפטמאל האט א מענטש א נגיעה, און ער איז זיכער אז ס'איז ריין לשם שמים. אבער אויב ער וועט זיך בודק זיין, און אמאל ערשט נאך א צייט, וועט ער געוואויר ווערן: טייערער איד, ס'איז בכלל נישט געווען לשם שמים, ס'איז געווען א דמיון. ס'איז דא געווען אן ענין פון געלט וואס דו האסט פארלוירן, און דו האסט זיך איינגערעדט אז דיין כעס קומט פונעם שרעקליכן חילול השם וואס איז דא געשען.
אזוי ווי דער טעות איז אזוי פארשפרייט און גרינג קען א מענטש נכשל ווערן, זאגט דוד: "אשכילה בדרך תמים מתי תבוא אלי". איך וועל זיך מתבונן זיין אין דעם דרך התמימות, און איך ווארט ווען דער דאזיגער וועג וועט קומען צו מיר, ביז איך וועל באמת זיין תמים, "בתום לבבי". און קוקט אויפ'ן דיוק: "מתי תבוא אלי" - אז דער דרך זאל קומען צו מיר, און נישט אז איך זאל גיין צו אים. פארוואס? "איך זאל גיין צו אים" מיינט אז איך וועל זיך צוגעוואוינען צו תמימות, און דאס קומט פון מיינע אייגענע פעולות, און דעמאלט קען גאר זיין אז איך וועל נישט אנקומען דערצו און זיך נאך איינרעדן אז איך האב יא דערגרייכט. אבער וואס איז איינגעווארצלט אינעם מענטש'ס נפש איז נאטירלעך ביי אים, וויבאלד אזוי איז עס איינגעקריצט געווארן אין אים פון דער שעה פון זיין באשאף. דערפאר בעט ער: רבונו של עולם, לאז נישט אז איך זאל צוקומען צום דרך התמימות נאר דורך געוואוינהייט, בשעת איך בלייב מיטן גרונטלעכן טבע פון חוסר תמימות - נאר דו זאלסט איינפלאנצן אין מיר די תמימות, אז דער וועג זאל קומען צו מיר. דערויף בעט איך און דערויף דאווען איך, און אזוי וועל איך וויסן אז איך האב זוכה געווען צו תמימות בשלימות.
און וואס איז דער פראבע? "אתהלך בתום לבבי בקרב ביתי". אינעווייניג אין שטוב איז נישטא קיין התפארות, נישטא קיין לויב פון מענטשן, מ'מאכט נישט קיין רושם. אינדרויסן מאכט נאך א מענטש א רושם און שפילט שפילן, אבער אין שטוב - דארט איז דער פראבע. ס'איז דא א ווארט: צוויי קענען דעם מענטש גוט - דער קדוש ברוך הוא און די אייגענע פרוי. פאר זיי קען מען נישט שפילן קיין שפילן. אפילו אויב מ'שפילט א חודש, צוויי חדשים, א יאר, אין א געוויסן מאמענט כאפט די פרוי אלע שפילן און קען דעם מענטש גאר גוט, און אזוי אויך פארקערט: מאן און ווייב וואס לעבן אינאיינעם קענען זיך בעל פה.
און באמת איז דאס די מציאות: א מענטש אין זיין שטוב שפירט זיך פיל מער באקוועם און פריי ווי אינדרויסן. און דערפאר, ווי מיר האבן געזאגט, זענען די מענטשן וואס ווערן פון אים דאס מערסטע פארווייטאגט דווקא די נאנטע צו אים: פון פרעמדע איז אים אומבאקוועם, און די איינציגע אויף וועמען ער קען ארויסווארפן גלייך וואס ער טראכט זענען די בני בית. דארט האט ער נישט קיין מאסקעס און קיין שום צוריקהאלטן. און דערפאר האבן מיר אמאל געזאגט אז דער ענין פון מחילה פאר יום כיפור איז בעיקר א מאן פון זיין ווייב און קינדער פון די עלטערן - א קינד איז מסוגל צו זאגן פאר זיינע עלטערן וואס ער וואלט קיינמאל נישט געזאגט פאר'ן מנהל אדער מחנך, ווייל ער שפירט זיך מיט זיי מער אפן און פריי. דאס הייסט, א מענטש טוט בקרב ביתו זאכן וואס ברבים וואלט ער קיינמאל נישט געטאן.
דערפאר זאגט דוד: דער נסיון און פארהער איז בקרב ביתי - וויאזוי א מענטש פירט זיך אויף מיט זיין ווייב, מיט זיינע קינדער, מיט זיינע קנעכט און דינער ווי עס איז געווען איינגעפירט אין יענע צייטן. דארט זעט מען אויב דער מענטש איז א מענטש, אדער צי ער איז א "אני ואפסי עוד" און די וואס זענען אונטער אים זענען צום פארטרעטן. זאגט דוד: אויך מיט א תמימות פון הארץ וועל איך גיין אינעווייניג אין מיין הויז. די תמימות וועט זיין א תום לבב, אינעווייניגסט און נישט אויסערלעך, און איר בחינה איז אין א פלאץ וואו עס זענען נישטא קיין שפילן און מען מאכט נישט קיין רושם אויף אנדערע.
דער מלבי"ם בינדט צונויף דעם פסוק צום ערשטן פסוק. ווער עס איז נישט תמים, נאר טוט זיינע מעשים צוליב אויסערלעכע פניות - טראכט ער: וואס פאר א תועלת וועט מיר ארויסקומען, וואס פאר א רווח, מען זאל מיר מכבד זיין, עס זאל ארויסגיין אויף מיר א נאמען פון א צדיק. און אזוי אויך האלט ער זיך צוריק פון אן עבירה נישט ווייל דער אויבערשטער האט באפוילן, נאר ווייל ער האט מורא פון א שטראף - ווידער אן אייגענע תועלת: איך האב נישט ליב ווען מען שלאגט מיר. ביי אזא מענטש זענען חסד און משפט בכלל נישט גלייך. אויף דעם חסד דאנקט ער - ברוך ה', ווי וואונדערבאר; אבער דער משפט געפעלט אים נישט, פארוואס מאכט מען מיט מיר א משפט? ווייל זיין גאנצע עבודה איז דאך בלויז צו דערווייטערן פון זיך דעם משפט און ניצל ווערן פון דער שטראף.
אבער ווער עס איז באמת תמים - איז ביי אים גלייך דער משפט און דער עונש פונקט ווי דאס גוטס און דער חסד וואס ער באקומט פונעם אויבערשטן. און אויב מיר ווילן עס נעמען צום שפיץ: ווען מען זאל זאגן פאר דעם שלם און תמימות'דיגן מענטש אז פון יעצט אן האט דער הקדוש ברוך הוא אויפגעטוישט, און אויף מצוות באקומט מען אן עונש און אויף עבירות באקומט מען שכר, אבער מיין רצון איז אז דו זאלסט מקיים זיין מצוות - וואלט ער מקיים געווען מצוות. צי דין איך דען דעם אויבערשטן פאר מיין אייגענער טובה? איך דין דעם אויבערשטן ווייל דאס איז זיין רצון. דער אויבערשטער וויל איך זאל טון מצוות - וועל איך טון מצוות, אפילו אויב עס וועלן זיין דערויף עונשים.
און דערפאר הייבט דוד אן דווקא מיט דעם: "חסד ומשפט אשירה" - סיי אויפן חסד און סיי ווען עס איז פאראן משפט און עונשים, זינג איך צום אויבערשטן. און ווער קען דאס זאגן? נאר איינער וואס איז תמים. און גלייך דערנאך פירט ער אויס "אתהלך בתום לבבי" - דיר צו זאגן אז די דאזיגע מדה געהערט פאר דעם וואס איז תם אין זיין הארץ. ביי דעם וואס איז תם אין הארצן איז נישטא קיין חילוק צווישן חסד און משפט, ווייל ער דינט נישט כדי ניצל צו ווערן פון עונשים, נאר ווייל דאס איז דער רצון ה'.