קאפיטל נ"ז איז געזאגט געווארן דורך דוד המלך בשעת ער איז אנטלאפן פון שאול'ן און ער האט זיך געפונען צוזאמען מיט אים אין דער מערה. די דריי דערנעבנדיגע מזמורים הייבן זיך אלע אן מיטן לשון "אל תשחת", און אלע דריי באשעפטיגן זיך מיט דער רדיפה פון שאול נאך דוד'ן. רש"י ערקלערט אז דוד האט אזוי אנגערופן דעם מזמור ווייל ער איז געווען נאנט צום טויט, און "אל תשחת" (מיט א תי"ו, פון לשון השחתה און נישט פון לשון שחיטה) איז א בקשה: פארדארב מיר נישט, ה', ברענג מיר נישט אום. און מיר געפינען דעם לשון בפירוש ביי דוד'ן אליין, ווען ער האט געזאגט צו אבישי וואס האט געוואלט שלאגן שאול'ן: "אל תשחיתהו, כי מי שלח ידו במשיח ה' וניקה" - זעט מען דאך אז השחתה באדייט אומברענגען. דא בעט דוד: ברענג מיר נישט צו קיין מיתה אין דער רדיפה פון שאול נאך מיר.
דער רד"ק שרייבט אז ער האט שוין באמערקט ביים אנהייב ספר אז מיר האבן נישט קיין קלארן בירור אויף דער באדייטונג פון די ווערטער ביים קאפ פון די מזמורים און אויף די חילוקים צווישן זיי - וואס איז "למנצח על הגיתית", וואס איז "מכתם" און ענליכס. רוב מפרשים ערקלערן אז דאס זענען מינים פון כלי זמר אדער אופנים פון נגינה, אזוי ווי מען זאגט היינט "א געוויסער מקאם", און מיט יענעם ניגון פלעגט מען שפילן דעם מזמור.
לַמְנַצֵּחַ אַל תַּשְׁחֵת לְדָוִד מִכְתָּם בְּבָרְחוֹ מִפְּנֵי שָׁאוּל בַּמְּעָרָה׃ - פארן מנצח, אל תשחת, פון דוד'ן א מכתם, ווען ער איז אנטלאפן פאר שאול'ן אין דער מערה.
דער מלבי"ם באמערקט אז עס איז פאראן נאך א מזמור אויף דער זעלבער געשעעניש - מזמור קמ"ב - און עס איז דא א חילוק צווישן זיי. דארט רעדט דוד בלויז וועגן זיין פערזענליכער צרה, בעת דא רעדט ער אויך וועגן דער התמודדות נישט צו הרג'ענען שאול'ן. ווייל ביי דוד'ן זענען געווען צוויי פחדים, אזוי ווי מיר געפינען ביי יעקב אבינו "ויירא וייצר לו": טאמער וועט ער געהרג'עט ווערן, און טאמער וועט ער הרג'ענען. טאמער וועט ער געהרג'עט ווערן - ער אנטלויפט און וויל נישט שטארבן; און טאמער וועט ער הרג'ענען - טאמער חלילה וועט ער קומען צו א מצב אז ער וועט הרג'ענען שאול'ן, דעם מלך ישראל, און "מי שלח ידו במשיח ה' וניקה".
דעריבער איז דער מזמור צעטיילט אין צוויי חלקים: ביז פסוק ח' דאוונט דוד אז ער זאל נישט געהרג'עט ווערן און אז דער אויבערשטער זאל אים ראטעווען; און פון דארט און ווייטער בעט ער אז דער אויבערשטער זאל אים ראטעווען אז ער זאל נישט פגע'נען אין שאול'ן און נישט גורם זיין צו זיין טויט. ווייטער אינעם מזמור ווערט אויך גערעדט וועגן דעם וואס דוד האט נישט געהרג'עט שאול'ן און האט איינגעצוימט זיין יצר, און די זאך איז אים געווען צו כבוד און תפארת, און דערין האט זיך אנגעזען זיין צדקות - ביז שאול אליין האט דערין דערזען דוד'ס גערעכטיקייט: ער האט דיך דאך געקענט הרג'ענען אין איין רגע, און דאס איז א ראיה אז דוד רעדט דעם אמת און זוכט נישט דיין לעבן. און דאס איז דער צווייטער חלק פונעם מזמור.
חָנֵּנִי אֱלֹהִים חָנֵּנִי כִּי בְךָ חָסָיָה נַפְשִׁי וּבְצֵל כְּנָפֶיךָ אֶחְסֶה עַד יַעֲבֹר הַוּוֹת׃ - זיי מיר חונן, גאט, זיי מיר חונן, ווארום אין דיר האט זיך מיין נפש געשוצט, און אינעם שאטן פון דיינע פליגלען וועל איך זיך שוצן, ביז עס וועלן פאראיבערגיין די בייזע גזרות.
דער רד"ק ערקלערט אז די כפילות קומט צו פארשטארקן די זאך: ער בעט צוויי מאל, און האט אפילו נישט געטוישט זיין ווארט, אזוי ווי דער שטייגער פון איינעם וואס שרייט און חזר'ט איבער זיינע ווערטער. "עד יעבור הוות" - ביז עס וועט אריבערגיין די שלעכטע זאך וואס שאול טראכט אויף מיר, דאס הייסט ביז עס וועט מיר קומען אן הצלה פון די צרות; ווארום איך האב דאך נישט קיין שוץ און קיין העלפער נאר דיר. "הוות" באדייט א בראך און א שלעכטע זאך: ביז דער בראך וועט אריבערגיין פון מיר - ווייל אין דיר האט מיין נפש געזוכט שוץ און אויף דיר פארלאז איך זיך, און דעריבער זאלסטו מיך באגנאדיגן און מיר ראטעווען, פון לשון חנינה.
דער מצודת דוד לייגט צו א דקות: דוד ווייסט אז אפילו אויב די צרה וועט יעצט פאראיבערגיין וועט זי נישט ווערן בטל, ווייל כל זמן שאול לעבט וועט ער נאך אלץ זיין א ציל פאר א רדיפה. דעריבער בעט ער "עד יעבור הוות" - ביז עס וועט אינגאנצן פאראיבערגיין און בטל ווערן. נישט אזא מצב וואו ער ווערט יעצט געראטעוועט און ווארט אויפן קומענדיגן קאמף, אזוי ווי מיר האבן געזען איין מערכה נאך דער צווייטער, יעדן מאל אן אנדער רדיפה, אין אן אנדער פלאץ און מיט אן אנדער הלשנה - נאר דער בראך זאל פאראיבערגיין לחלוטין.
דער מלבי"ם ערקלערט אז דוד בעט אז דער אויבערשטער זאל אים חונן זיין ביז דער בראך וועט אריבערגיין פון פאר זיינע אויגן, ביז שאול און זיינע מענטשן וועלן אוועקגיין פון דאנען. און די כפילות "חנני... חנני" איז קעגן די צוויי חששות וואס מיר האבן דערמאנט, און אזוי איז אויך די דרשת חז"ל און אזוי טייטשט רש"י: חנני אז איך זאל נישט געשעדיגט ווערן פון שאול'ן, און חנני אז איך זאל נישט שעדיגן אים, ווייל איך וויל נישט אויסשטרעקן מיין האנט קעגן משיח ה'. אויף דער ערשטער בקשה - ער זאל נישט נכשל ווערן אין אנרירן שאול'ן - זאגט ער "כי בך חסיה נפשי", ווייל "נפשי" באצייכנט געווענליך די רוחניות'דיגע נפש: רבונו של עולם, מיין נפש זוכט שוץ אין דיר אז דו זאלסט איר נישט ברענגען צו א מכשול צו פגע'נען אין משיח ה'. און אויף דער צווייטער בקשה, ער אליין זאל נישט געשעדיגט ווערן, זאגט ער "ובצל כנפיך אחסה" - דיינע פליגלען זאלן שיצן אויף מיר אז שאול זאל מיר נישט אנרירן. דאס איז די גשמיות'דיגע הצלה, ווי א פויגל וואס שפרייט אויס זיינע פליגלען איבער זיינע פגעלעך און פארדעקט זיי, און אזוי זוך איך שוץ אין שאטן פון די פליגלען פונעם קדוש ברוך הוא.
אֶקְרָא לֵאלֹהִים עֶלְיוֹן לָאֵל גֹּמֵר עָלָי׃ - איך וועל רופן צום העכסטן ג-ט, צום אייבערשטן וואס פירט אויס פאר מיר.
כאטש וואס דוד ווערט יעצט גערודפ'ט, זאגט ער: מיט דעם אלעם וועל איך רופן צו אלקים עליון. ווער איז דער "עליון" וואס שטייט קעגן אים? דער מלך. און דער מלך יאגט נאך - און ווען דער מלך רודפ'ט, וואס איז דער שאנס צו ווערן געראטעוועט? זיינע כוחות זענען אן א שיעור, זיין מאכט איז אומענדליך, און די גאנצע ארמיי איז מיט אים. אויף דעם זאגט דוד: איך האב עמיצן העכער - אלקים, וואס ער איז עליון, העכער פון שאול המלך. און וויבאלד ס'איז אזוי, "לאל גומר עלי" - דער הקדוש ברוך הוא וועט משלים זיין זיין חסד מיט מיר. ווייל ביז היינט האט ער געטאן מיט מיר חסדים, און ער וועט משלים זיין זיין חסד ביז ער וועט מיך ברענגען צו דער מלוכה, וואס מען האט דאך צוגעזאגט אז דוד וועט קעניגן, און ה' וועט משלים זיין זיין חסד בשלימות אז איך זאל ווערן קעניג.
דער מלבי"ם ערקלערט: איך וועל רופן צום אייבערשטן כדי ניצול צו ווערן פון די צוויי ענינים וואס מיר האבן גערעדט - א נפשי'דיגע הצלה אז איך זאל נישט הרג'ענען שאול'ן און ניצול ווערן פונעם חטא, און א גופני'דיגע הצלה אז שאול זאל מיך נישט הרג'ענען. און וואס מיינט "עליון"? דער אנפאנג פון אלע סיבות, די ערשטע סיבה צו יעדער זאך, העכער פון אלעס. און ווען ס'איז דא א זאך העכער, יעדע זאך וואס קומט אראפ משתלשל זיך פון דעם: ווען מען רעדט פון ספירות, פון וואו הויבט זיך אלעס אן? פונעם שם י-ה-ו-ה; און ווען מען רעדט פונעם דאקן קו אור וואס איז אראפגעקומען און אויף אים האבן זיך די ספירות אנגעטון, רעדט מען ווידער פונעם שם י-ה-ו-ה. אלעס הייבט זיך אן פונעם אייבערשטן וואס ער איז דער עליון, די סיבה און דער אנפאנג פון אלעס וואס ס'איז פארהאן.
נאר מען דארף צולייגן: צי איז ער בלויז דער אנפאנג, און פון דארט און ווייטער איז די זאך מער נישט אנגעהאנגען אין אים? אויף דעם זאגט דער מלבי"ם א וואונדערבארע זאך: "לאל גומר עלי" - ער איז אויך די לעצטע סיבה. א משל צום פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן וואס האט געגעבן א באפעל; צי איז ער אויך דער לעצטער פאליציאנט וואס פירט דאס אויס למעשה? פון דער מינוט וואס ער האט געגעבן דעם באפעל איז עס דורך פילע השתלשלות'ן, דער געזעץ איז דורכגעגאנגען, איז געגאנגען פון איין ביורא צום צווייטן, ביז ס'איז אנגעקומען צום פאליציאנט וואס פירט עס אויס בפועל. די ערשטע סיבה איז נישט די לעצטע סיבה. אבער ביים הקדוש ברוך הוא יא: ער איז עליון, דער אנפאנגער פון אלעס, און ער איז אויך "גומר עלי", דער וואס ענדיגט אלעס צו. ס'איז נישט קיין צווייטער, און ס'איז נישט ווי די טענה פון איוב אז ג-ט האט אלעס איבערגעגעבן אין דער האנט פון דער מערכה, גלייך ווי ער האט געמאכט אן ערשטן באשלוס און די מערכה פירט די ענינים. ניין - ער איז אויך די לעצטע סיבה פאר אלעס וואס געפינט זיך דא אויף דער וועלט.
דער ילקוט שמעוני (רמז תשע"ה, און זיין מקור איז אינעם ירושלמי) ברענגט: אמר רבי אבין, "אקרא לאלוהים עליון לאל גומר עלי" - בת שלוש שנים ויום אחד, האבן זיך בית דין מיישב געווען מעבר צו זיין די יאר, בתוליה חוזרין; און אויב נישט, אינן חוזרין. און דאס איז א פלאי פלאים: דער פסק פונעם בית דין שאפט ממש א מציאות אויף דער וועלט. ווייל עס איז דא אן הלכה אז א מיידעלע וואס אירע בתולים זענען אראפגעפאלן צוליב סיי וואספארא סיבה ביז דריי יאר - קומען אירע בתולים צוריק און וואקסן צאם (ווי דער מציאות אין דער צייט פון חז"ל); און אויב ס'איז איר אזוי געשען נאך דריי יאר, קומען אירע בתולים מער נישט צוריק. און וואס איז דער דין ווען זי איז אלט געווארן דריי יאר און די בתולים זענען אראפגעפאלן, און בית דין האבן באשלאסן מעבר צו זיין די יאר, און ס'קומט אויס אז ס'זענען נאך נישט אדורך דריי יאר, ווייל אין דעם יאר זענען דא דרייצן חדשים און נישט צוועלף? זאגט דער ירושלמי: אירע בתולים קומען צוריק. פארוואס? ווייל דער הקדוש ברוך הוא פירט די וועלט לויט די הכרעות פונעם בית דין של מטה, און אויב זיי האבן קובע געווען אז די יאר האט זיך נאך נישט געענדיגט - האט זיך די יאר נישט געענדיגט. און דאס איז "לאל גומר עלי": וואס בית דין זענען קובע דא, פירט דער אייבערשטער אויס און איז משלים און באשטעטיגט, און ברענגט זייערע ווערטער מכח אל הפועל לויט זייער באשלוס.
יִשְׁלַח מִשָּׁמַיִם וְיוֹשִׁיעֵנִי חֵרֵף שֹׁאֲפִי סֶלָה יִשְׁלַח אֱלֹהִים חַסְדּוֹ וַאֲמִתּוֹ׃ - ער וועט שיקן פון הימל און מיך ראטעווען, דער וואס שטרעבט מיך צו פארציקן האט געשאלטן סלה, ג-ט וועט שיקן זיין חסד און זיין אמת.
דער רד"ק ערקלערט: כאטש זיי זענען פיל און איך בין א יחיד קעגן זיי, ישלח משמים ויושיעני - ווייל דער אייבערשטער פארמאגט מחנות און מלאכים אן א שיעור, און ער וועט שיקן זיין שליח און זיין מלאך מיך צו ראטעווען פון שאול'ס האנט. "חרף שואפי" - יענער וואס שטרעבט מיך איינצושלינגען, דאס איז שאול, האט געשאלטן דעם אייבערשטן. און פארוואס זאל מען אים אנרופן א מחרף אלקים? ערקלערט דער רד"ק: אויב שאול וואלט נישט פארשעמט דאס ווארט פונעם אייבערשטן, וואלט ער אים נישט נאכגעיאגט, ווייל ער האט דאך שוין געוואוסט אז על פי ה' האט אים שמואל הנביא געזאלבט אלס מלך; און אויב דו ווייסט אז ער איז אזוי געזאלבט געווארן און דו יאגסט אים דאך נאך - ווילסטו דאך מבטל זיין דאס ווארט פונעם אייבערשטן. "ישלח אלקים חסדו ואמיתו" - דעם חסד וואס ער האט געטאן מיט מיר פון אנפאנג ווען ער האט מיך אויסדערוויילט אלס קעניג, דעם וועט ער יעצט ארויספירן מכח אל הפועל; און "אמיתו" - אז דאס ווארט פון ה' זאל פעסטגעשטעלט ווערן אלס אמת, אז ווען איך וועל אנקומען צו דער מלוכה וועט מקוים ווערן וואס ער האט געזאגט, אמר ויהי.
רש"י טייטשט אז "חרף שואפי" איז נישט קיין לשון פון שילטן, נאר א לשון פון שאַנד און חרפה: ה' וועט מיך ראטעווען פון דער חרפה פון מיין פארציקער. "שואף" איז א לשון פון איינשלינגען און שלינגען, דער וואס גלוסט און וויל איינשלינגען און טויטן דוד'ן - און פון זיין חרפה וועט מיך דער אייבערשטער ראטעווען.
דער מלבי"ם ערקלערט אז דער גאנצער פסוק איז א מאמר מוסגר (אין קלאמערן), לויטן כלל וואס מיר האבן שוין געלערנט פון אים עטליכע מאל אין תהלים, אז יעדער ארט וואו עס שטייט "סלה" איז דאס א סיום פונעם ענין אדער א באזונדערער ענין פאר זיך. און דאס איז אן ארגינעלער און הערליכער פירוש: מען דארף ליינען "שואפי חירף - ישלח משמים ויושיעני". דאס הייסט, דער וואס וויל מיך איינשלינגען שאלט און לעסטערט מיך, און מיט וואס? מיט דעם וואס ער זאגט מיט שפאט: "ישלח משמים ויושיעני" - דוד האט נישט קיין שום שאנס ניצול צו ווערן, ער דארף א כח פון הימל. און ווער עס זאגט אויף א מענטש אז נאר א כח עליון קען אים ראטעווען, זאגט למעשה אז ער האט נישט קיין שום אויסזיכט; ס'וועט קומען א נס פון הימל? דאס זענען ווערטער פון וויץ און ליצנות.
אויף דעם קומט דוד און בעט: רבונו של עולם, זיי זאגן דאס כדי חוזק צו מאכן פון מיר, אז בלויז א כוח עליון קען אים ראטעווען - און איך בעט אז דו זאלסט דאס טאקע טאן למעשה. דאס וואס זיי שפאטן פון מיר, זאלסטו זיי ווייזן אז ס'איז אמת: א כוח מן השמים וועט אים מושיע זיין, און דו וועסט מיך ראטעווען פון זייער האנט. און דערפאר "אקרא לאלהים עליון", ער זאל באמת שיקן זיין חסד און אמת. איך האף נישט אויף א נאטירלעכער ישועה; דאס וואס זיי האבן מיך פארשעמט מיט דעם - דערין בין איך חפץ. זיי האבן געשפעט אז דער דארף הילף מן השמים? יא, רבונו של עולם, הילף מן השמים וויל איך. איך ווענד זיך נישט צו קיינעם נאר צו דיר, נישט קיין נאטירלעכע תשועה נאר א תשועה מן השמים - צי מצד זיין חסד און צי מצד זיין אמת, דאס הייסט זיין הבטחה אז איך וועל קעניגן.
נַפְשִׁי בְּתוֹךְ לְבָאִם אֶשְׁכְּבָה לֹהֲטִים בְּנֵי אָדָם שִׁנֵּיהֶם חֲנִית וְחִצִּים וּלְשׁוֹנָם חֶרֶב חַדָּה׃ - מיין נשמה ליגט צווישן לייבן, איך ליג צווישן ברענענדיקע מענטשן, זייערע ציין זענען ווי א שפיז און פיילן, און זייער צונג איז א שארפע שווערד.
דער רד"ק טייטשט "בתוך לבאים" - צווישן די אידן וואס יאגן נאך מיר. און וואס מיינט "בתוך"? אז הגם ער איז אנטלאפן פון זיי, איז עס אזוי ווי ער וואלט געווען צווישן זיי, ווייל ער האט נישט וואוהין צו גיין. און ווי דוד אליין זאגט: וואוהין זאל איך אנטלויפן, קיין חוץ לארץ? און מיר האבן שוין געזען וואס ס'איז געשען ווען ער האט פרובירט צו אנטלויפן צו אכיש מלך גת. אפילו ווען איך פרוביר צו אנטלויפן - איז מיין נשמה צווישן זיי. און "אשכבה לוהטים" - דאס ווארט "בתוך" שטייט פאר צוויי און ציט נאך איינס מיט זיך: נפשי בתוך לבאים, אשכבה בתוך לוהטים. אזוי ווי מיר האבן מסביר געווען עטליכע מאל ביים לשון "שלא שם חלקנו כהם וגורלנו ככל המונם", אז דאס ערשטע "לא" גייט אויך ארויף אויפ'ן צווייטן חלק. און וואס מיינט "לוהטים"? אז זיי פארברענען מיך מיט זייער הבל פיהם, זיי רעדן אויף מיר שלעכטס און דערציילן פאר שאול מיין גנות, און דאס איז "שיניהם חנית וחיצים ולשונם חרב חדה". און פארוואס דערמאנט ער דווקא ציין און צונג? ווייל מיט זיי ווערן די אותיות אויסגעשניטן: ס'איז פאראן אותיות וואס ווערן ארויסגעברענגט מיט דער צונג - דטלנ"ת, און ס'איז פאראן מיט די ציין - זסשר"ץ.
דער מלבי"ם, און אזוי אויך רוב מפרשים, ערקלערן "לבאים" מלשון לביא - לייבן; און "לוהטים" זענען שלענג, ווייל דער שלאנג ווערט אנגערופן לוהט צוליב דעם וואס זיין סם ברענט, "נחש שרף ועקרב". נאר דוד טענה'ט אז ס'וואלט אים געווען בעסער צו ליגן צווישן ממשות'דיגע לייבן און שלענג ווי איידער צווישן די מענטשן אויף וועמען ער רעדט. פארוואס? ווייל מיינע לייבן און שלענג זענען נישט קיין בעלי חיים נאר בני אדם: א לייב האט בלויז ביינערנע ציין, אבער ביי די דאזיגע זענען זייערע ציין ווי א שפיז און פיילן פון אייזן - פיל מער געפערליך; און א שלאנג האט בלויז סם, אבער ביי די דאזיגע איז זייער צונג א שארפע שווערד - ערגער ווי ברענענדיקע שלענג. און דוד, וואס האט געשלאגן דעם לייב און דעם בער, דערשרעקט זיך נישט פון לייבן; מיט זיי וואלט ער זיך אן עצה געגעבן, אבער די דאזיגע זענען פיל מער געפערליך.
און פון דא שטאמט דער באקאנטער אויסדרוק אין די סליחות: "הביאני בבור לבאים והנחילני קצפו, ונשכחתי בבית כלאים וטבעתי בים זעפו, בכל יום ירדתי פלאים אחרי האריך לי אפו, השכח חנות אל אם קפץ באף רחמיו" - "חנות אל" מיינט חנינת האל, און "קפץ באף" מיינט אז ער דערבארמט זיך נישט אויף אונז. דאס איז דער פיוט "למתוודה על חטאתיו", וואס רוב מענטשן זאגן אים נישט און זאגן אנשטאט דעם "בזוכרי על משכבי", און די צוויי מזמורים שטייען איינס לעבן דעם צווייטן. און "הביאני בבור לבאים" איז געבויט אויף אונזער פסוק: אין א גרוב וואס אין איר זענען פאראן לייבן.
הרב מזוז אינעם ספר "אמת קנה" ערקלערט א פרישן און זיסן ביאור אויף "אשכבה לוהטים": צעטייל דאס ווארט אויף צוויי - "אש כבה". ווארום אזוי איז געווען די מציאות ביי שאול: אפילו ווען ער איז אביסל איינגעשטילט געווארן און האט זיך מרחם געווען אויף דוד'ן, זענען שטענדיג געווען ארום אים אזעלכע וואס האבן אים פון פריש אנגעהעצט. דער מאנטל איז אפגעשניטן געווארן? זאגט מען אים אז ס'איז אפגעריסן געווארן פון א דארן, און דוד האט דאס געפונען און דיר פארקויפט מעשיות אז ער האט דיך געקענט הרג'ענען. און ווען דוד האט געוויזן דעם קריגל וואסער (צפחת המים) און געזאגט: אט בין איך צוגעקומען ביז שאול'ן און צוגענומען זיין קריגל - האט מען אים געזאגט אז מען האט פארגעסן דעם קריגל ביים ברונעם ווען מ'איז געגאנגען שעפן פאר דיר וואסער, און דארט האט ער עס געפונען. שטענדיג זענען געווען אזעלכע וואס העצן אן, און בארואיגן אים פון זיין התרצות און רחמנות אויף דוד'ן. דאס איז "אש כבה - לוהטים": ווען דאס פייער איז שוין פארלאשן געווארן און אביסל איינגעגאנגען, זענען תיכף געקומען אבנר און די איבעריגע מענטשן וואס זענען געווען מיט שאול'ן און האבן עס פון ס'ניי אנגעהעצט קעגן מיר.
תרגום יונתן, און אויך דער מאירי, טייטשן "לבאים" אזוי ווי "להבים", מיט אן אויפבייטונג פון אותיות, אזוי ווי "כבש - כשב" און "שמלה - שלמה". און לויט דעם שטימט דער פסוק הפלא ופלא: נפשי בתוך להבים, אשכבה לוהטים - ס'איז דא דא א פלאם, און דער פלאם איז אויך ברענענדיג.
און חז"ל אין ירושלמי פאה (א', ט"ז) דרש'נען: "נפשי בתוך לבאים" - דאס זענען אבנר און עמשא, וואס זענען געווען ווי לייבן אין תורה; "אשכבה לוהטים" - דאס זענען דואג און אחיתופל, וואס זענען געווען פארברענט נאך לשון הרע. און רש"י טייטשט אז די לוהטים זענען די זיפים, וואס זענען געווען להוטים נאך לשון הרע. "בני אדם שיניהם חנית וחיצים" - דרש'נט דער ירושלמי: דאס זענען בעלי קעילה, ווי ס'שטייט "היסגירוני בעלי קעילה בידו... ויאמר ה' יסגירו"; "ולשונם חרב חדה" - דאס זענען די זיפים, ווי ס'שטייט "בבוא הזיפים ויאמרו לשאול הלא דוד מסתתר עמנו". קומט אויס אז אלע רודפים אינאיינעם ווערן דא מרומז אין איין פסוק.
קאפיטל נ"ז איז געזאגט געווארן אין דער מערה, אין סאמע ברען פון דער רדיפה, און עס דרוקט אויס צוויי שרעקן אויפאמאל: טאמער וועט דוד אומקומען, און טאמער וועט ער אליין הרג'ענען דעם משיח ה'. פון דא שטאמט די כפילות "חנני אלקים חנני" - א רוחניות'דיגע הצלה נישט נכשל צו ווערן מיט שאול, און א גשמיות'דיגע הצלה נישט אריינצופאלן אין זיין האנט. דוד ווענדט זיך צום קל "עליון", וואס איז העכער פון א מלך בשר ודם, וואס ער איז דער ערשטער שורש פון אלע סיבות, און אויך "גומר עלי" - די לעצטע סיבה וואס ברענגט אלעס ארויס מכח אל הפועל, ביז אז אפילו דער פסק פון בית דין שלמטה ווערט פארענדיגט און באשטעטיגט דורך אים. דעם שפאט פון זיינע שונאים, אז בלויז א כח פון הימל קען אים ראטעווען, פארוואנדלט דוד אין א תפילה: טאקע אזוי, בלויז א ישועה פון הימל זוך איך, מצד דיין חסד און מצד דיין אמת. און זיינע רודפים באשרייבט ער ווי לייבן און ברענענדיגע שלענג, און נאך ערגער פון זיי - ווייל זייערע ציין זענען שפיזן און פיילן, און זייער לשון איז א שארפע שווערד, און עס איז גארנישט פאראן ווי דער קלאפ פון לשון הרע.