מיר קומען אן צום לעצטן טייל פון מזמור נ"ה, וואו דוד המלך שילדערט דעם ווייטאג פון דער בגידה פון דעם וואס איז געווען נאנט צו אים און געטריי אין זיינע אויגן. די פסוקים פאר אונז באהאנדלען דעם אופן וויאזוי די בגידה איז געפלאכטן געווארן: מיט גלאטע רייד, מיט ווערטער וואס זענען ווייכער פון אויל, און מיט א הארץ וואס איז פול מיט מלחמה. פון דעם קומט דוד צו איינע פון די גרעסטע יסודות'דיגע אויסדרוקן אין ספר תהילים: "השלך על ה' יהבך" - און צו זיין שלוס-תפילה אויף די אנשי דמים ומרמה.
שָׁלַח יָדָיו בִּשְׁלֹמָיו חִלֵּל בְּרִיתוֹ׃ - ער האט אויסגעשטרעקט זיינע הענט קעגן די וואס זענען געווען בשלום מיט אים, ער האט פארשוועכט זיין בונד.
רש"י ערקלערט אז דאס גייט ארויף אויף אחיתופל הרשע. "שלח ידיו בשלומיו" - אין דעם וואס איז געווען רואיג און גאנץ מיט אים. דוד זאגט: איך בין געווען רואיג און בשלום מיט אים, איך האב זיך פארלאזט אויף אים, ער איז געווען נאמן אין מיינע אויגן, און ער האט אויסגעשטרעקט זיין האנט קעגן די מענטשן וואס זענען בשלום מיט אים און האט אויפגעשטעלט א מרד קעגן מיר.
דער רד"ק ערקלערט אז עס פעלט דא א ווארט, און עס איז כאילו עס שטייט "באיש שלומיו", אזוי ווי מיר געפינען "וַאֲנִי תְפִלָּה" - וואס דער כוונה איז 'איך בין א מאן פון תפילה'. נאך א פירוש: "שלומיו" בלשון רבים גייט ארויף אויף דוד און זיין סיעה, די חבורה פון זיינע מענטשן וואס זענען מיט אים, וואס זענען געווען בשלום מיט אחיתופל, און ער האט אויסגעשטרעקט זיין האנט קעגן זיי.
דער מלבי"ם טייטשט דאס אויך אויף אחיתופל, נאר ער איז מדייק אינעם לשון "שלח ידיו" ממש: אחיתופל האט געבעטן נאכצולויפן אליין - "אבחרה נא שנים עשר אלף איש וארדפה אחרי דוד הלילה" - און זיין פלאן איז געווען צו הרג'ענען דוד מיט זיינע אייגענע הענט. און דאס איז "חילל בריתו": עס איז דאך געווען צווישן אונז א ברית און ידידות, און יעצט זוכט ער אויסצושרעקן זיין האנט, צו גיין אליין און מיך הרג'ענען.
חָלְקוּ מַחְמָאֹת פִּיו וּקְרָב לִבּוֹ רַכּוּ דְבָרָיו מִשֶּׁמֶן וְהֵמָּה פְתִחוֹת׃ - גלאט זענען די רייד פון זיין מויל ווי פוטער אבער זיין הארץ איז מלחמה, ווייכער פון אויל זענען זיינע ווערטער אבער זיי זענען שווערדן.
דער רד"ק ערקלערט אז די מ"ם פון "מחמאות" איז מנוקד מיט א פתח און זי איז א מ"ם השימוש, כאילו עס שטייט "מֵחֶמְאוֹת" - זיין מויל איז גלאטער פון פוטער. דאס הייסט: יעצט זע איך אז אלעס וואס ער האט פריער גערעדט צו מיר מיט חלקת לשון איז געווען מן השפה ולחוץ, און אין הארצן האט ער מיך פיינט געהאט און איז געווען ווייט פון מיר. "וקרב לבו" - יעצט ווערט קלאר אז אלע זיינע ווערטער זענען געווען געצילט צו ברענגען צו מלחמה; ער האט געזוכט מיך צו בארואיגן כדי צו מאכן מיט מיר א קאמף, און אין זיין הארץ איז געווען קריג.
"והמה פתיחות" - ערקלערט דער רד"ק אז פתיחות איז מלשון שווערדן, און אזוי ברענגט אויך רש"י בשם מנחם, מלשון "וְאֶת אֶרֶץ נִמְרֹד בִּפְתָחֶיהָ", און אויפן שטייגער פון "או כפיות חרב" - עס זענען דא ערטער וואו דער אויסדרוק "פתיחה" באציט זיך אויף א שווערד. דאס הייסט: זיינע ליפן זענען טאקע געווען גלאט, "רכו דבריו משמן", אבער דארט זענען געווען שווערדן וואס שטעכן מיך.
רש"י ברענגט נאך א ביאור: "פתיחות" לשון קללה בארמית, אזוי ווי "כתב אמימר פתיחא עליה" - א שטר שמתא. "והמה פתיחות" - אויף זייער לשון און זייערע ליפן זענען קללות. כלפי חוץ זענען זייערע ווערטער רכו משמן, ווייכער פון פוטער, אבער אינעווייניג אין זיי איז רשעות, און באמת זוכן זיי קללה.
הַשְׁלֵךְ עַל ה' יְהָבְךָ וְהוּא יְכַלְכְּלֶךָ לֹא יִתֵּן לְעוֹלָם מוֹט לַצַּדִּיק׃ - וואַרף אויף דעם אויבערשטן דיין משא און ער וועט דיך אויסהאַלטן, ער וועט קיינמאָל ניט לאָזן דעם צדיק זיך וואַקלען.
עס איז דאָ דאָ אַ שוועריקייט: ביז אַהער האָט דוד גערעדט וועגן זיי און וועגן זיך אַליין, און פלוצים ווענדט ער זיך מיט אַ באַפעל צו עמעצן אַנדערש. צו וועמען איז דער ווענדונג? עס זענען דאָ וואָס ערקלערן אַז דוד זאָגט דאָס צו זיך אַליין, אָדער צו יעדן איינציקן צדיק: דוד שטאַרקט זיך און זאָגט - דוד, השלך על ה' יהבך, דערשרעק זיך ניט פון זיי. אָדער ער ווענדט זיך צו יעדן צדיק: דערשרעק זיך ניט, אפילו אויב מען רודפ'ט דיך, השלך על ה' יהבך; אָט האָט מען מיך גערודפ'ט און איך האָב בטחון געהאַט אינעם אויבערשטן, זאָלסטו זיך אויך ניט דערשרעקן.
רש"י פאַרענטפערט די שוועריקייט אויף אַן אַנדער וועג: דאָ הייבט אָן די רוח הקודש צו רעדן. ביז אַהער האָט דוד באַשריבן וואָס עס גייט איבער אויף אים, און דער קדוש ברוך הוא ענטפערט אים: דוד, האָב ניט קיין מורא, פאַרלאָז זיך אויף מיר און איך וועל דיך ראַטעווען - השלך על ה' יהבך.
וואָס באַדייט "יהבך"? דערקלערט דער רד"ק: דיין משא, דיין לאַסט. וואַרף אויפן קדוש ברוך הוא דיין משא, האָב ניט קיין מורא פון מענטשן, בטח בה' און ער וועט דיך שטיצן. און פאַרוואָס? "כי לא יתן לעולם מוט לצדיק" - דער קדוש ברוך הוא וועט קיינמאָל ניט לאָזן דעם צדיק צוזאַמענברעכן.
חז"ל דערציילן אַז מען האָט ניט געוואוסט דעם טייטש פון דעם דאָזיקן וואָרט. די גמרא אין מגילה י"ח זאָגט: די רבנן האָבן ניט געוואוסט וואָס עס מיינט "השלך על ה' יהבך", ביז זיי האָבן געהערט יענעם טייעא (אַן ישמעאלישן סוחר) זאָגן צו אַ מענטשן: "שקול יהביך ושדי אגמלאי" - נעם דיין משא און לייג עס אַרויף אויף מיין קעמל; און פון דאָרט האָבן זיי פאַרשטאַנען אַז "יהבך" מיינט דער משא.
דאָס איז אַ גוטע און וואונדערבאַרע עצה פאַר יעדן מענטש וואָס עס גייען אים איבער צרות און פּראָבלעמען. אַ מענטש האָט אַ שווערן משא וואָס ער טראָגט אויף זיך - דעם דאָזיקן משא וואַרף אויפן אויבערשטן. די אַלע פּראָבלעמען און די אַלע צרות זאָלסטו ניט טראָגן אַליין.
וואָס ברענגט אַ מענטש צו אַ צוזאַמענברוך? פאַרוואָס זענען מענטשן וואָס זענען שומרי מצוות און בעלי אמונה געזונטער, אפילו ווען זיי עסן ניט דוקא געזונטער אָדער טוען ספּאָרט, און סטאַטיסטיש לעבן זיי לענגערע יאָרן? אַחוץ דעם סגולה'דיקן ענין פון "למען ירבו ימיך" און אַלע מצוות וואָס מען האָט צוגעזאָגט אויף זיי אריכות ימים, זאָגן די פּסיכאָלאָגן אַז אַ שומר מצוות נעמט ניט אַזוי פיל זאַכן צום האַרצן: ער האָט ביטחון, ער גלייבט אינעם אויבערשטן און פאַרלאָזט זיך אויף אים, און ער ווייסט אַז אַלץ איז בגזירת מרום - ער וואַרפט אויפן אויבערשטן זיין לאַסט. און וואָס מער אַ מענטש וואַרפט אויפן אויבערשטן, אַלץ מער איז ער באַרויִקט.
אַ מענטש וואָס טראָגט זאַכן אויפן האַרצן - ברעכט זיין האַרץ צוזאַמען אין אַ געוויסן שלב. די דאָקטוירים זאָגן אַז דער הויפּט גורם צו פּראָבלעמען פון אולקוס (מאַגן-געשוואיר), האַרץ, בלוט-גערינסן אינעם מוח וכדומה, איז סטרעס און דרוק. ווען אַ מענטש איז מער באַרויִקט - לעבט ער לענגער. און עס האָט שוין עמעצער געזאָגט: דערצייל ניט פאַרן קדוש ברוך הוא ווי גרויס דיינע צרות זענען, נאָר דערצייל פאַר דיינע צרות ווי גרויס דער קדוש ברוך הוא איז. דעמאָלט וועסטו שפירן אַז דו האָסט אויף וועמען זיך צו פאַרלאָזן.
"והוא יכלכלך" - וואַרף עס אַראָפּ, און דער קדוש ברוך הוא וועט דיך מפרנס זיין, ער וועט דיך אויסהאַלטן און זאָרגן פאַר אַלע דיינע געברויכן. און נאָך אַ פירוש אין "יכלכלך": מלשון סבל און טראָגן, ווי "הנה השמים ושמי השמים לא יכלכלוך" - זיי קענען אים כביכול ניט פאַרטראָגן און אויסהאַלטן, ווייל ער איז אין סוף. אַזוי אויך דאָ מיינט "יכלכלך" ער וועט דיך פאַרטראָגן און אויפהייבן, ער וועט דיך טראָגן.
דער מלבי"ם ערקלערט אז דוד קומט דא באשרייבן אויף וואספארא אופן מען האט אים ארומגענארט. אחיתופל האט גענוצט גלאטע רייד, און אויף אונזער שפראך היינט: ער האט איינגעשלעפערט דוד'ן, כדי ווען דער מרד וועט אויסברעכן זאל ער זיך געפינען אינגאנצן אומגעגרייט. וויאזוי האט ער דאס געטאן? "חלקו מחמאות פיו" - מיט זיין מויל האט ער תמיד גערעדט מיט שיינע, גלאטע ווערטער.
יעדעס מאל ווען דוד האט אנגעהויבן שפירן אז עס איז פאראן אן אומרואיגקייט אדער אן אומצופרידנקייט ביים פאלק - און מיר האבן שוין פריער דערמאנט אז דער מרד פון אבשלום האט מצליח געווען צוליב דעם וואס עס איז געווען אן הקפדה פונעם פאלק נאך דער מכת הדבר וואס איז געקומען ווייל דוד האט געציילט כלל ישראל, און ס'איז געווען א פארביטערונג ביים פאלק קעגן אים - מיט וועמען האט ער געהאט זיך מורה עצה צו זיין? מיטן גרעסטן יועץ וואס ס'איז נישט פאראן קיין גלייכן צו אים, וואס זיך באראטן מיט אים איז געווען "כאשר ישאל איש בדבר האלהים". זאגט דוד: איך האב זיך מייעץ געווען מיט אחיתופל, איך האב אים געזאגט אז ס'איז אפשר דא אביסל אומרו ביים פאלק, וואס האלטסטו? "חלקו מחמאות פיו" - ער האט מיך די גאנצע צייט בארואיגט: דו האסט גארנישט וואס צו זארגן.
און לויטן מלבי"ם איז דאס א הערליכער המשך פון די פסוקים: "רכו דבריו משמן" - און וואס זענען געווען די ווייכע רייד? "השלך על ה' יהבך והוא יכלכלך, לא יתן לעולם מוט לצדיק". דאס זענען געווען די רייד פון אחיתופל: וואס זארגסטו זיך, דוד? הקדוש ברוך הוא איז מיט דיר, ער וועט דיר נישט לאזן פאלן. אבער זיין הארץ איז געווען פול מיט קריג - "וקרב לבו" - אינעווייניג אין זיין הארץ האבן זיך געוועבט די פלענער וויאזוי אויסצופירן דעם מרד. און מיר האט ער כסדר בארואיגט: גארנישט איז נישט געשען, אלעס וועט זיין בסדר, דער אויבערשטער וועט דיך האלטן.
און דורך דעם, זאגט דוד, בין איך איינגעשלאפן: איך האב נישט נאכגעפארשט דעם מרד, נישט נאכגעקוקט דערויף און זיך נישט אפגעגעבן דערמיט בעת ס'איז נאך געווען אין איר אנהויב. און וואס מיינט "והמה פתיחות" לויטן מלבי"ם? כפשוטו: יעצט איז שוין אלעס אפן און אנטפלעקט פאר יעדן. אלעס וואס ווערט יעצט קלאר איז געטאן געווארן מיט עקמימיות און מיט א פריערדיגן פלאן פון אחיתופל, וואס האט מיך איינגעשלעפערט כדי איך זאל נישט באמערקן.
וְאַתָּה אֱלֹהִים תּוֹרִדֵם לִבְאֵר שַׁחַת אַנְשֵׁי דָמִים וּמִרְמָה לֹא יֶחֱצוּ יְמֵיהֶם וַאֲנִי אֶבְטַח בָּךְ׃ - און דו, גאט, וועסט זיי אראפנידערן אין דער גרוב פון אונטערגאנג, מענטשן פון בלוט און באטרוג וועלן נישט האלבירן זייערע טעג, און איך וועל זיך פארלאזן אויף דיר.
בעט דוד: יענע פאררעטער - זאלסטו זיי אראפנידערן אין באר שחת, אין גיהנום. דאס הייסט, אז אין דער צייט וואס זייער קערפער גייט אונטער, זאל שוין נישט זיין קיין קיום פאר זייער נשמה, נאר אויך זייער נשמה זאל פארלארן גיין. נישט בלויז אז זיי זאלן אונטערגיין פון דער וועלט, נאר אויך פון דער קומענדיגער וועלט. און אויך זייער גופליכע מיתה זאל זיין מיט כרת, אז זיי זאלן נישט דערגרייכן צו דער העלפט פון זייערע יארן, ווייל זיי האבן נישט מורא געהאט פון דיר. און איינס קומט נישט אויפן חשבון פונעם צווייטן: "לא יחצו ימיהם" איז איין שטראף, און דערנאך "תורידם לבאר שחת". "ואני אבטח בך" - אז דו וועסט זארגן פאר מיר, רבונו של עולם.
יִשְׁמַע אֵל וְיַעֲנֵם וְיֹשֵׁב קֶדֶם סֶלָה אֲשֶׁר אֵין חֲלִיפוֹת לָמוֹ וְלֹא יָרְאוּ אֱלֹהִים׃ - גאט וועט אויסהערן און זיי ענטפערן, ער וואס זיצט פון אייביג אן סלה, די וואס האבן נישט קיין נאכפאלגער און האבן נישט מורא געהאט פון גאט.
דער אלשיך הקדוש ערקלערט איין המשכדיגן מהלך פון פסוק כ' ביזן סוף פונעם קאפיטל, און דערפאר האבן מיר דאס איבערגעלאזט אויף צום סוף, כדי צו זען דעם גאנצן מהלך אויף זיין שטייגער. אין דער צייט וואס דוד איז אנטלאפן פון אבשלום האט ער געהאט דריי שונאים: דואג, אחיתופל און שמעי. דואג און אחיתופל זענען באקאנט; שמעי איז דער וואס האט אים באווארפן מיט ערד און געשאלטן א שארפע קללה: "צא צא איש הדמים".
ווען דוד זעט מיט וועמען ער שטייט דא, בעט ער: "בלע אדני פלג לשונם" - פארשלונג זיי. אבער וועמען? דא קומט דער הערליכער פירוש פונעם אלשיך: נישט יעדן איינעם, נאר "אשר אין חליפות למו" - די וואס עס וועט פון זיי נישט ארויסקומען קיין גוטס. אבער די וואס האבן יא חליפות, וואס זענען עתיד צו געבוירן ערליכע קינדער - זיי זאלסטו נישט פארשלונגען.
און אויף וועמען רעדט זיך דאס? חז"ל זאגן אינעם מדרש אז דוד האט נישט געהרג'עט שמעי'ן צוליב דעם וואס עס זענען עתיד ארויסצוקומען פון אים מרדכי און אסתר - "בן שמעי בן קיש"; כאטש דאס איז נישט ממש דער זעלבער שמעי, נאר פון דער שושלת פון שמעי. און ערשט פאר שלמה המלך האט ער שפעטער געזאגט ער זאל זיך רעכענען מיט אים - ווען? נאכדעם וואס שמעי וועט שוין באווייזן צו האבן קינדער, און ווען מרדכי און אסתר וועלן שוין קענען קומען אויף דער וועלט, דעמאלט קען מען זיך שוין רעכענען מיט אים.
דערפאר בעט דוד: רבונו של עולם, נעם די וועלכע "אין חליפות למו"; אבער די וואס זענען עתיד איבערצולאזן און צו געבוירן ערליכע, צדיקישע קינדער - זיי נעם נישט יעצט, נאר הערשט שפעטער, נאכדעם וואס זיי וועלן געבוירן ווער ס'דארף געבוירן ווערן, אז ווען די צייט וועט קומען זאלן קומען מרדכי און אסתר, און ערשט דעמאלט נעם זיי אוועק.
און לויט דעם טייטשט דער אלשיך הקדוש דעם לשון הפסוק: ער דאווענט צום אייבערשטן "ויושב קדם סלה" - דער הקדוש ברוך הוא וואס איז בחינת היה הוה ויהיה. "יושב" - אינעם הוה, "קדם" - אינעם עבר, "סלה" - אויף אייביג, אינעם עתיד. אלעס איז אפן פאר אים, און פאר אים איז אנטפלעקט ווער עס האט חליפות און ווער עס האט נישט קיין חליפות; ער איז דער וואס ווייסט ווער ס'איז עתיד צו געבוירן צדיקים און ווער נישט. דערפאר: רבונו של עולם, וויבאלד די זאך איז אפן פאר דיר, נעם נאר די וואס עס איז "אין חליפות למו" - כדי צו לאזן צום סוף שמעי בן גרא.
און אויב וועסטו פרעגן: פארוואס אנצוהענגען שמעי'ס רעטונג אין "חליפות למו", שמעי האט דאך סיי ווי תשובה געטאן? ווען דוד המלך איז צוריקגעקומען צו זיין מלכות, ווער איז געווען דער ערשטער אים מקביל פנים צו זיין? שמעי בן גרא. ער האט פארשטאנען אז אויב דוד קערט זיך צוריק צום מלכות, וועט מען דאך אפשניידן זיין קאפ פונעם גוף, ווייל ער איז דאך חייב מיתה: ער האט געמורד אינעם מלך, געשאלטן א.א.וו. וואס האט ער געטאן? ער האט זיך געאיילט צו קומען דער ערשטער און זאגן פאר דוד אז ער חרטה'ט זיך אויף וואס ס'איז געווען, און האט נאך געטענה'ט: אויב דו וועסט מיך הרגענען, וועלן אלע וואס זענען געווען קעגן דיר זאגן אז דוד גלייכט אויס חשבונות, און זיי וועלן ווייטער גיין מיטן מרד; אבער אויב וועסטו מיך אויפנעמען, וועט מען זאגן: זעט, דוד המלך איז אן ארך אפים, אפילו איינעם וואס האט קעגן אים געמורד איז ער גרייט צו פארגעבן - און דעמאלט וועסטו באווייזן צוזאמצוברענגען אלע אונטער זיך און פעסטשטעלן דיין מלכות. א גאר ערמומישער פלאן וואס איז געווען ריכטיג און האט געלונגען, און דוד האט אים נישט גערירט.
און אויב וועסטו זאגן: מלך שמחל על כבודו אין כבודו מחול, און וואס העלפט די תשובה? איז דאך עכ"פ גענוג די תשובה אים צו פארלענגערן די טעג און אנזאגן פאר שלמה זיך אפצורעכענען מיט אים שפעטער. פארוואס דארף מען דען צוקומען צום טעם אז ער איז עתיד צו געבוירן צדיקים?
אויף דעם זאגט דער פסוק: "שלח ידיו בשלומיו חילל בריתו" - ער האט אויסגעשטרעקט זיין האנט קעגן דוד וואס עס איז געווען שלום צווישן זיי, ער איז דאך געווען דער רבי פון זיין זון שלמה, און זינט דעמאלט האט ער מחלל געווען זיין בונד. און אויב וועסטו זאגן: ער האט דאך איבערגעבעטן דוד'ן? זאגט דיר דער פסוק: דאס איז בלויז געווען מן השפה ולחוץ - פון מויל ארויס ווייל ער איז געווען אונטער א גרויסן דרוק אז מען וועט אים הרגענען.
און דאס איז דער המשך פון די ווערטער: "חלקו מחמאות פיו וקרב לבו, רכו דבריו משמן והמה פתיחות". פארוואס האט ער אזוי געשמייכלט און געלויבט דוד'ן? כדי דוד זאל אים צום סוף צוריקנעמען. אבער צי האט ער טאקע תשובה געטאן און געטוישט זיינע וועגן? "וקרב לבו" - טיף אין הארצן איז מלחמה, ער וויל קעמפן קעגן דוד; נאר ער פארשטייט אז יעצט איז דוד דער הערשער, און מען מוז זיך צושטעלן צום מצב - אבער נישט אז ער האט באמת תשובה געטאן.
און וואס זענען געווען די "מחמאות פיו"? וואס האט שמעי געזאגט פאר דוד'ן? ער האט אים געזאגט: השלך על ה' יהבך. אפילו אז דו ביסט אנגעקומען צו אזא שווערן מצב אין דער מלחמה - השלך על ה' יהבך; און דאס אליין וואס דער אייבערשטער האט דיך געראטעוועט איז א ראיה אז דו ביסט א צדיק, ווייל "לא יתן לעולם מוט לצדיק". און דאס איז פונקט פארקערט פון וואס ער האט אים געזאגט פריער: "והנך ברעתך כי איש דמים אתה" - דארט האט ער אים געזאגט אז ער איז א רשע, און דערפאר האט ער געכאפט די שטראף אז זיין זון האט געמורד אין אים; און פלוצים יעצט האט ער אן אנדערן ניגון: דער אייבערשטער האט דיך געראטעוועט, ווי צדיקיש ביסטו! דאס איז די גלאטע פוטער און דער גלאטער בוימל וואס קומט ארויס פון זיין מויל - אבער טיף אין הארצן איז מלחמה און שנאה. דערפאר קען מען דאס נישט אננעמען פאר קיין אמת'ע תשובה, און אויב ס'איז פאראן א סיבה צו היטן און שוצן אויף שמעי, מוז מען צוקומען צום טעם פון "חליפות למו": וויבאלד ס'איז עתיד ארויסצוקומען פון אים א צדיק - דאס איז די איינציגע סיבה אים צו לאזן ביים לעבן.
וויאזוי פארבינדן זיך די צוויי טיילן פונעם פסוק? לכאורה איז נישטא קיין שייכות צווישן "לא יחצו ימיהם" און "ואני אבטח בך". לייגט דער אלשיך הקדוש פאר א הערליכן ביאור: אמאל זעט מען אז דער הקדוש ברוך הוא נעמט אוועק די יארן וואס זענען פארשריבן געווארן אויף א מענטש, און נעמט אים אוועק פאר זיין צייט - און פאר וועמען גיט מען איבער די דאזיגע יארן? פאר ווער עס ברויך זיי; צום ביישפיל איינער וואס איז מעביר על מדותיו, שענקט אים דער אייבערשטער דאס לעבן וואס ער האט צוגענומען פון אנדערע.
זאגט דוד: מען וואלט געקענט מיינען אז איך בעט "לא יחצו ימיהם" כדי איך זאל באקומען זייערע יארן - דוד המלך האט דאך בכלל נישט געדארפט לעבן, ער איז געבוירן א נפל, און לויטן דין וואלט ער זיך נישט געדארפט האלטן. דעריבער שטעלט ער קלאר: ניין און ניין; "לא יחצו ימיהם" - "ואני אבטח בך", איך פארלאז זיך אויף דיר אז דו וועסט זארגן פאר מיר, רבונו של עולם. און טאקע אזוי זעט מען אז דוד האט באקומען יארן פון אדם הראשון, פון אברהם און פון די אבות הקדושים - אבער נישט פון זיי, פון זיינע שונאים; נישט זייער לעבן וויל איך האבן, און דאס וואס איך בעט זיי זאלן נישט דערלעבן האלב פון זייערע יארן איז נישט כדי איך זאל באקומען יענע יארן.
דער מלבי"ם ערקלערט: "ואתה אלהים תורידם לבאר שחת" - כאטש דו, רבונו של עולם, ביסט נישט דער וואס הרג'עט זיי, וויבאלד זיי האבן דאך אליין זיך גענומען דאס לעבן, וועסטו זיין דער וואס וועט זיי אראפנידערן אין באר שחת, דאס הייסט אפשניידן פון זיי דאס אייביגע גליקליכע לעבן און זיי אראפפירן אין גיהנום. "אנשי דמים ומרמה לא יחצו ימיהם" - דורך דעם וואס ער האט זיך גענומען דאס לעבן האט ער כביכול געוואלט צעטיילן זיינע טעג אויף האלב: איין העלפט דא אויף דער וועלט און דאס איבעריגע זאל ער באקומען אין עולם הבא. זאגט דער כתוב: לא יחצו ימיהם; נאר פונקט ווי דא אויף דער וועלט איז זיין סוף געווען ביטער, אזוי אויך אויף יענער וועלט וועט אים זיין שלעכט. "ואני אבטח בך" - אז דו וועסט מיר געבן בלויז גוטס.
מיר וועלן שליסן מיט א ווארט פונעם הרב מאזוז, און אן גימטריאות קען מען דאך ביי אים נישט. "לא יחצו ימיהם" איז בגימטריא "פוליטיקה" - און די זאכן שטימען זייער גוט מיטן המשך פונעם פסוק: "אנשי דמים ומרמה", דמים מלשון געלט, וואס זייער גאנצער ענין איז נאר געלט און שווינדל.
און נאך א רמז: "לא יחצו ימיהם ואני אבטח בך" - ראשי תיבות יואב. וואס דאס קומט מרמז צו זיין אויך אויף יואב, אז כאטש ער איז דא נישט געווען אזוי צענטראל ווי אחיתופל און דואג, בעט דוד אז אויך יואב זאל זיין בכלל די וואס וועלן נישט האלבירן זייערע טעג; ווי באקאנט האט דוד געהאט א שווערע התמודדות מיט יואב, "ובני צרויה קשים הם ממני", און דערפאר בעט ער ביי דער געלעגנהייט אריינצורעכענען אויך אים בכלל די אנשי דמים ומרמה.
דער סוף פונעם מזמור אנטפלעקט דעם אמת'ן פנים פונעם פארראט: א מויל גלאטער ווי שמאלץ אבער א הארץ פול מיט קריג, ווערטער ווייכער פון בוימל וואס הינטער זיי ליגן שווערדן און קללות - און לויטן מלבי"ם, בארואיגונגס-ווערטער וואס זענען באשטימט געווען איינצושלאפן דוד, ביז ער האט נישט באהאנדלט דעם אויפשטאנד בעת ער איז נאך געווען אין זיין אנהויב. און דוקא פון יענער גלאטער צונג קומט ארויס דער גרויסער יסוד: "השלך על ה' יהבך והוא יכלכלך" - ווארף דיין לאסט אויפן הקדוש ברוך הוא, טראג נישט דיינע צרות אליין, און דערצייל פאר דיינע צרות ווי גרויס דער הקדוש ברוך הוא איז. דער אלשיך לערנט אז דוד האט געבעטן א משפט בלויז אויף "אשר אין חליפות למו", אבער דער וואס איז עתיד אויפצושטעלן צדיקים ווי מרדכי און אסתר - זאל געראטעוועט ווערן אויף דער וויילע; און דוד שליסט מיט דעם וואס ער בעט נישט די יארן פון די רשעים, נאר ער פארלאזט זיך אויפן אייבערשטן אליין: "ואני אבטח בך".