אין דעם חלק פונעם קאפיטל קומט איוב צו צום לעצטן שלב פון זיין פארטיידיגונג. ער גייט דורך איינס ביי איינס די באשולדיגונגען וואס זיינע רעים האבן געווארפן אויף אים, און שווערט אויף יעדער איינער פון זיי אז ער איז נישט נכשל געווארן אין דעם: נישט מיט בטחון אין עשירות, נישט מיט כפירה אין השגחה, נישט מיט שמחה לאיד, נישט מיט באהאלטן חטאים און נישט מיט גזילת קרקעות. צום סוף פונעם אפשניט קומט די חתימה: "תמו דברי איוב" - און פון דא און ווייטער קומט אליהוא בן ברכאל הבוזי אריין אינעם בילד.
אִם־שַׂמְתִּי זָהָב כִּסְלִי וְלַכֶּתֶם אָמַרְתִּי מִבְטַחִי׃ - אויב האב איך געשטעלט גאלד פאר מיין שוץ, און צום ריינעם גאלד האב איך געזאגט: דו ביסט מיין בטחון.
אליפז האט באשולדיגט איוב'ן: "כי נטה אל אל ידו ואל שדי יתגבר", און האט אים געזאגט "ואמרת מה ידע אל הבעד ערפל ישפוט" - כביכול דו האסט אינגאנצן אוועקגענומען דיין בטחון פונעם אויבערשטן, און דו טענה'סט אז דער קדוש ברוך הוא זעט נישט און ווייסט נישט, אז עס איז פאראן א נעפל און א מחיצה וואס פארשטעלן און ער ווייסט נישט וואס עס טוט זיך מיט דיר. ענטפערט אים איוב: עס איז גארנישט אזוי. קיינמאל האב איך נישט אראפגענומען מיין בטחון פונעם אויבערשטן, און קיינמאל האב איך נישט געבטכט אין מיין גאלד.
דער מלבי"ם איז מדייק דעם חילוק צווישן "כסלי" און צווישן "מבטחי". "כסל" איז א לשון פון בטחון קעגן א שלעכטער זאך: א מענטש לייגט זיין כסל אז עס זאל נישט קומען אויף אים קיין צרה, אז עס זאל אים נישט פאסירן קיין עקסידענט, אז ער זאל נישט געשעדיגט ווערן. "מבטח" ווידער איז א בטחון אז דורך דער דאזיגער זאך וועט אים אויך קומען א טובה. זאגט איוב: איך האב נישט געמאכט דאס גאלד פאר א פעסטונג אז מיר זאל נישט אנקומען קיין שלעכטס, און אויך האב איך נישט געזאגט צום כתם - וואס איז טייערער פון גאלד - אז בזכות דעם וועט אויף מיר קומען דאס גוטס. זאלסט נישט מאכן קיין טעות צו מיינען אז איך האב געבטכט אין מיין עשירות; מיין גאנצער בטחון איז געווען נאר אינעם אויבערשטן.
אִם־אֶשְׂמַח כִּי־רַב חֵילִי וְכִי־כַבִּיר מָצְאָה יָדִי׃ - צי האב איך זיך געפרייט ווייל מיין פארמעגן איז גרויס, און ווייל מיין האנט האט אסאך געפונען.
"חילי" איז מיין פארמעגן און מיין כוח. זאגט איוב: איך האב זיך נישט געפרייט מיט דעם ריבוי פונעם פארמעגן, און איך האב זיך נישט אנגעלענט אויף דעם וואס די הצלחה איז אזוי גרויס אז איך קום שוין אויס אליין. עס זענען דא עשירים וואס זייער גאנצע שטעלונג איז ווי די ווערטער פון בר כוכבא צום קודשא בריך הוא: רבונו של עולם, העלף נישט און שטער נישט - כביכול ער קומט אליין אויס און לעבט אליין. זאגט איוב: איך בין נישט געווען אזוי.
אִם־אֶרְאֶה אוֹר כִּי יָהֵל וְיָרֵחַ יָקָר הֹלֵךְ׃ - צי האב איך צוגעקוקט צום ליכט ווען עס שיינט, און צו דער לבנה וואס גייט אין איר פראכט.
צי האב איך געגעבן מיין קאפ אויפן ליכט פונעם מזל וואס שיינט העכער מיר, אויף דער זון פון הצלחה וואס לייכט מיר, אדער אויף דער לבנה וואס גייט און ווייזט אויף מיין כבוד און אויף מיין הצלחה?
וַיִּפְתְּ בַּסֵּתֶר לִבִּי וַתִּשַּׁק יָדִי לְפִי׃ - און מיין הארץ איז בסתר פארפירט געווארן, און מיין האנט האט געקושט מיין מויל.
נישט בלויז וואס איך האב נישט ארויסגעברענגט אזעלכע ווערטער מיטן מויל - וואס דאס אליינס איז שוין א זאך וואס פאסט נישט - נאר אפילו בסתר האט זיך מיין הארץ נישט געלאזט פארפירן צו טראכטן אז אלעס איז בזכות מיין גליק און מיין הצלחה. "ותשק ידי לפי" - לשון פון השקה, דערנענטערן א זאך צו א זאך: אפילו אויב עס וואלט נאר געווען אויפגעקומען אין מיין געדאנק דאס ארויסצוברענגען פון מיין מויל.
גַּם־הוּא עָוֺן פְּלִילִי כִּי־כִחַשְׁתִּי לָאֵל מִמָּעַל׃ - אויך דאס וואלט געווען א פארברעכערישע זינד וואס דארף געמשפט ווערן, ווייל איך וואלט געלייקנט אינעם באשעפער פון אויבן.
זאגט איוב: ווען בתוכי תוכו וואלט ביי מיר אריבערגעגאנגען אזא מחשבה - אז איך בין דער מצליח, אז איך פארמאג גאלד און זילבער און קיין שלעכטס וועט מיך נישט טרעפן - איז אויך אזא הרהור אן עוון פלילי, און עס קומען זיך מיר דערויף אלע עונשים וואס דער אויבערשטער האט מיר געגעבן, ווייל מיט דעם האב איך דאך "כיחשתי לאל ממעל": געלייקנט אין דער השגחה און אנגעהאנגען די הצלחה אין דער לבנה, אין די שטערנס, אין די מזלות און אינעם עשירות. און כאטש מען ווערט נישט באשטראפט אויף א מחשבה, אויף כפירה אין השי"ת האבן מיר דאך א כלל אז מען ווערט יא באשטראפט אויף דער מחשבה, ווייל די עצם כפירה איז עבודה זרה. זאגט איוב: אויב וואלט איך אזוי געטראכט - קומט זיך מיר דער גאנצער עונש; אבער איך עדות'ט אויף מיר אליין אז נישט בלויז וואס איך האב דאס נישט ארויסגעזאגט מיטן מויל, נאר אפילו קיין מחשבה פון דעם סארט איז נישט אדורך אין מיר, און אלעס האב איך געוואוסט אז מיין בטחון איז בלויז אינעם אויבערשטן.
אִם־אֶשְׂמַח בְּפִיד מְשַׂנְאִי וְהִתְעֹרַרְתִּי כִּי־מְצָאוֹ רָע׃ - צי האב איך זיך געפרייט מיטן בראך פון מיין שונא, אדער בין איך נתעורר געווארן ווען שלעכטס האט אים באטראפן.
זאלסט נישט זאגן אז די יסורים זענען געקומען אויף מיר ווייל איך האב זיך געפרייט מיט דער מפלה פון מיינע שונאים, ווייל עס שטייט דאך "בנפול אויבך אל תשמח... פן יראה ה' ורע בעיניו והשיב מעליו אפו". "פיד" איז אזוי ווי איד, א בראך. זאגט איוב: חס ושלום אז איך זאל זיך פרייען מיטן בראך פון מיין שונא.
וְלֹא־נָתַתִּי לַחֲטֹא חִכִּי לִשְׁאֹל בְּאָלָה נַפְשׁוֹ׃ - און איך האב נישט געלאזט מיין גומען זינדיגן, צו פארלאנגען זיין לעבן מיט א שבועה און א קללה.
נישט בלויז וואס איך האב זיך נישט געפרייט, נאר איך האב אים אויך נישט געשאלטן און נישט געבעטן פונעם אויבערשטן אז עס זאל קומען אויף אים א קללה, און איך האב נישט גערעדט מיט מיין גומען און מיין מויל קיין שום שלעכטס קעגן אים. און מער פון דעם - "והתעוררתי כי מצאו רע": ווען שלעכטס פלעגט אים טרעפן, האב איך נישט געזאגט "דאס גייט מיך נישט אן", נאר איך פלעג זיך אויפוועקן נאכצודרשענען און אויספארשן.
אִם־לֹא אָמְרוּ מְתֵי אׇהֳלִי מִי־יִתֵּן מִבְּשָׂרוֹ לֹא נִשְׂבָּע׃ - צי האבן נישט די מענטשן פון מיין געצעלט געזאגט: ווער קען געבן אז מיר זאלן פון זיין פלייש נישט זאט ווערן.
איך פלעג נאכפארשן צי עס איז חלילה ארויס א קללה פון מויל פון "מתי אהלי" - מיינע הויזגעזינט און די מענטשן וואס קומען אין מיין שטוב. איך האב טאקע גארנישט געזאגט, אבער אפשר האט איינער פון זיי געזאגט "מי יתן מבשרו לא נשבע", דאס הייסט הלוואי זאלן מיר קענען נעמען פון זיין פלייש אן זיך זעטיגן - אלס משל, מיר וועלן אים צעשניידן, מאכן פון אים קציצות. אויך דאס האב איך נאכגעפארשט. מיט פשוט'ע ווערטער: נישט גענוג וואס איך האב נישט געוואלט קיין שלעכטס פאר מיינע שונאים, נאר אפילו ווען עס איז זיי געשען שלעכטס פלעג איך אנהייבן נאכצופארשן צי אפשר האט איינער פון מיינע בני בית געבעטן די דאזיגע שלעכטס. ביז אזא מאס האב איך זיך נישט געפרייט מיט דער שלעכטס פון מיינע פיינט.
בַּחוּץ לֹא־יָלִין גֵּר דְּלָתַי לָאֹרַח אֶפְתָּח׃ - אינדרויסן האט קיין פרעמדער נישט גענעכטיגט, מיינע טירן האב איך פארן גאסט געעפנט.
איוב האט שוין פריער באשריבן אז ער האט געגעבן ברויט פאר די יתומים און קליידער פאר די עניים. יעצט לייגט ער צו: מיינט נישט אז איך האב זיך באגנוגנט בלויז מיט דעם - איך האב זיך געזארגט פאר זיי אויך פאר דירה און אכסניא. אפילו א פרעמדן גר האב איך נישט געלאזט נעכטיגן אינדרויסן, און אפילו פאר א סתם עובר אורח פלעג איך עפענען מיינע טירן און אים איינארדענען ביי מיר אין שטוב, אזוי ווי עס שטייט: "הֲלוֹא פָרֹס לָרָעֵב לַחְמֶךָ וַעֲנִיִּים מְרוּדִים תָּבִיא בָיִת כִּי־תִרְאֶה עָרֹם וְכִסִּיתוֹ".
אִם־כִּסִּיתִי כְאָדָם פְּשָׁעָי לִטְמוֹן בְּחֻבִּי עֲוֺנִי׃ - צי האב איך פארדעקט מיינע פשעים ווי דער שטייגער פון מענטשן, צו באהאלטן מיין עוון אין מיין בוזעם.
כִּי אֶעֱרוֹץ הָמוֹן רַבָּה וּבוּז־מִשְׁפָּחוֹת יְחִתֵּנִי וָאֶדֹּם לֹא־אֵצֵא פָתַח׃ - ווייל איך האב מורא געהאט פונעם גרויסן המון, און די שפאט פון די משפחות זאל מיך דערשרעקן, און איך זאל שווייגן און נישט ארויסגיין פון דער טיר.
אפשר וועסטו זאגן: אפשר האט ער געזינדיגט בסתר און ער האט עוונות וואס ער האט באהאלטן? אויף דעם זאגט איוב: "אם כיסיתי כאדם פשעי" - אזוי ווי דער שטייגער פון אנדערע מענטשן וואס פארדעקן זייערע זינד; "לטמון בחובי עווני" - צו באהאלטן די עבירות אין א געהיימען פלאץ. און פאר וואס טוט א מענטש אזוי? "כי אערוץ המון רבה" - ווייל ער האט מורא אנטפלעקן זיינע עוונות צוליב דעם גרויסן המון וואס וועט געוואויר ווערן פון זיינע חטאים; "ובוז משפחות יחתני" - אז זיי וועלן שיטן אויף אים בוז און שפאט, אים פארשעמען, אראפנעמען פון זיין חשיבות אדער אים צוברעכן; "ואדום לא אצא פתח" - ביז ער מוז שווייגן און שעמט זיך אפילו ארויסצושטעקן די נאז פון דער טיר פון זיין הויז. זאגט איוב: איך האב נישט מורא פון קיין שום מענטש און נישט פונעם המון, און איך דארף נישט באהאלטן קיין חטאים צוליב מורא וואס אנדערע וועלן זאגן.
דער מלבי"ם איז מדייק דעם חילוק צווישן פשע און עוון. פשע איז א מרד בגלוי, אן אפענער אויפשטאנד, דערפאר שטייט דערויף א לשון פון כיסוי: "אם כיסיתי כאדם פשעי" - אן אפענע זאך וואס מען דארף פארדעקן כדי עס זאל זיך נישט אנטפלעקן. עוון איז אן עיוות המחשבה, א קרומקייט אין מחשבה, און די מחשבה איז דאך ממילא פארדעקט און נישט מפורסם; דערפאר שטייט ביי דעם "לטמון בחובי עווני" - עס איז שוין מצד זיך פארדעקט, און מען דארף נאר אן עקסטרע באהאלטונג (הטמנה) כדי עס זאל שפעטער נישט ארויסקומען.
מִי יִתֶּן־לִי שֹׁמֵעַ לִי הֶן־תָּוִי שַׁדַּי יַעֲנֵנִי וְסֵפֶר כָּתַב אִישׁ רִיבִי׃ - ווער וועט מיר געבן איינעם וואס זאל מיך אויסהערן! אט איז מיין צייכן, זאל דער אייבערשטער מיר ענטפערן, און א ספר וואס מיין קעגנער האט אנגעשריבן.
"מי יתן לי שומע לי" - ווער גיט מיר אז איינער זאל מיר אויסהערן און מודה זיין צו מיינע טענות. "איש ריבי" איז דער וואס קומט זיך קריגן מיט מיר, וואס טענה'ט אז איך בין שולדיג און ווייסט נישט מיין אומשולד. ער ענטפערט מיר: וואס דינגסטו זיך צי דו האסט יא חטאים צי נישט? לאמיר לייענען וואס עס שטייט געשריבן - און דאס געשריבענע איז איינגעקריצט אין דיין קערפער! "תוי" איז מלשון "תו", א סימן. כביכול דער אויבערשטער דרוקט אויס אינעם עונש וואס ער גיט דיר די עוונות וואס זענען אין דיר, און אנטפלעקט דיינע פשעים דורך די נגעים אויף דיין לייב; דאס איז דער בריוו וואס דער אייבערשטער שרייבט און פארצייכנט דערין דיינע עוונות. וואס פארלאנגסטו אז דער אייבערשטער זאל מגלה זיין דיינע זינד? אט איז אלעס געשריבן - דיין גאנצער קערפער איז אן אות, א סימן און א מופת, די עוונות און פשעים זענען איינגעקריצט אין דיין גוף.
אִם־לֹא עַל־שִׁכְמִי אֶשָּׂאֶנּוּ אֶעֶנְדֶנּוּ עֲטָרוֹת לִי׃ - פארזיכער וואלט איך דאס געטראגן אויף מיין פלייצע, איך וואלט דאס ארומגעבונדן ווי קרוינען פאר מיר.
מִסְפַּר צְעָדַי אַגִּידֶנּוּ כְּמוֹ־נָגִיד אֲקָרְבֶנּוּ׃ - די צאל פון מיינע טריט וואלט איך אים דערציילט, ווי א פירשט וואלט איך אים דערנענטערט צו מיר.
ענטפערט איוב: דער דאזיגער ספר, די נגעים און דער שחין און אלעס וואס איך לייד - "על שכמי אשאנו", עס איז א שווערער משא אויף מיינע פלייצעס וואס איך קען נישט טראגן. אבער ווען מען וואלט געשריבן אויף מיר א ספר של אמת, "אענדנו עטרות לי" - וואלט איך דאס ארומגעבונדן ווי א קרוין אויף מיין קאפ, ווייל אין מיין ספר וואלטן געווען פילע זכיות און נישט קיין עוונות. אן אמת'ער ספר וואלט געציילט "מספר צעדי" - וויפיל מיינע טריט זענען ווערט לטובה, און איך וואלט דאס דערנענטערט צו מיר "כמו נגיד", ווי א מנהיג און א שר, און זיך באקרוינט דערמיט וואס מיינע מעשים זענען דערין פארשריבן. אבער דו ווילסט דרונגען א מסקנא פון מיינע ייסורים - און פון זיי קען מען נישט ברענגען קיין ראיה, און מען קען אין זיי נישט זען קיין ספר וואס שרייבט אן מיינע עוונות.
אִם־עָלַי אַדְמָתִי תִזְעָק וְיַחַד תְּלָמֶיהָ יִבְכָּיוּן׃ - אויב מיין ערד שרייט אויף מיר, און אירע תלמים וויינען אינאיינעם.
איוב ענדיגט זיינע רייד און פרעגט: צי דען די ערד וואס שרייט איבער דעם וואס זי איז פארוויסט - שרייט זי אויף מיר? צי דען האב איך גורם געווען איר חורבן? און אירע תלמים וואס וויינען איבער דעם וואס ס'איז נישטא ווער ס'זאל גראבן, אקערן, זייען און שניידן - איז דען אויף מיר זייער תלונה? עס איז דאך נישט צוליב מיר געבליבן מיין ערד פארוויסט, און נישט דורך מיין שולד גיט זי נישט ארויס קיין תבואה.
אִם־כֹּחָהּ אָכַלְתִּי בְלִי־כָסֶף וְנֶפֶשׁ בְּעָלֶיהָ הִפָּחְתִּי׃ - אויב איך האב געגעסן איר קראפט אן געלט, און די נשמה פון אירע אייגנטומער האב איך אויסגעבלאזן.
צי האב איך געגעסן דעם כח פון דער ערד אן געלט, דאס הייסט איך האב צוגערויבט דאס פעלד פון אירע אייגנטומער אן באצאלן? און "נפש בעליה הפחתי" - האב איך אויסגעבלאזן זיין נשמה, אים געהרגעט כדי צוצונעמען זיין פעלד? איז דען דאס פעלד געגזל'ט ביי מיר אין דער האנט, און דערפאר וואקסט ארויס א דארן אנשטאט ווייץ און זי ווערט פארוויסט? מיינע פעלדער האב איך דאך געקויפט פאר פולן געלט, איך האב נישט געגזל'ט און נישט געעשק'עט, און אויב אזוי האט מיין ערד קיין שום סיבה זיך צו באקלאגן אויף מיר.
תַּחַת חִטָּה יֵצֵא חוֹחַ וְתַחַת־שְׂעֹרָה בׇאְשָׁה תַּמּוּ דִּבְרֵי אִיּוֹב׃ - אנשטאט ווייץ זאל ארויסקומען א דארן, און אנשטאט גערשטן שלעכטע קרויט; געענדיגט זענען די רייד פון איוב.
דער פשט פונעם פסוק איז: עס האבן זיך געענדיגט זיינע ענטפערס צו זיינע דריי חברים. אויך די דריי חברים האבן אויפגעהערט צו ענטפערן פון דא און ווייטער, און ביי דעם פונקט קומט אליהוא בן ברכאל הבוזי אריין אין בילד - און ער איז דער ערשטער וואס הייבט אן רעדן זאכליכע ווערטער וואס האבן א טעם, קעגנאיבער די חברים און נאנטע פון איוב וואס האבן גערעדט באשולדיגונגען וואס האבן נישט קיין אמת אין זיך.
דער ילקוט פרעגט: עס איז דאך שפעטער דא נאך עטליכע נבואות וואס איוב זאגט, וויאזוי קען מען זאגן "תמו דברי איוב"? לויט ווי מיר האבן מסביר געווען פארשטייט מען עס זייער גוט: עס האבן זיך געענדיגט נאר זיינע תשובות צו די חברים, ווייל פון יעצט אן באשולדיגן זיי אים מער נישט און ער זעט נישט קיין באדארף זיי צו ענטפערן. אבער דער מדרש טייטשט עס אויף אן אנדערן אופן: איוב האט געזאגט, אויב איך האב נישט אזוי געטאן - זאלן זיך ענדיגן מיינע רייד און איך זאל נישט האבן קיין פתחון פה צו זאגן פאר דיר "ביערתי הקודש מן הבית"; דעריבער ווארנט משה רבנו כלל ישראל "עשר תעשר". דאס הייסט, איוב טענה'ט אז ער האט אפגעגעבן אלע מתנות עניים וואס קומען זיך פונעם פעלד, יעדער איינער מיט זיין חלק, און פארוואס דען זאל אנשטאט ווייץ ארויסקומען א דארן און אנשטאט גערשטן שלעכטע קרויט? און אויב איך האב באמת נישט געהאנדלט ווי עס פירט זיך - זאלן זיך ענדיגן מיינע ווערטער, איך זאל נישט האבן קיין פתחון פה פארן רבונו של עולם און איך וועל שווייגן, און איך וועל מער נישט האבן קיין שום טענה.
מען לערנט אין א ברייתא בשם רבי נחמיה: דער סדר פונעם מענטשליכן לעבן איז, אז איינער וואס פארמאגט א פעלד גיט עס איבער פאר א צווייטן ער זאל עס באארבעטן פאר א העלפט, א דריטל אדער א פערטל - לויטן אפמאך צווישן דעם בעל השדה און דעם אריס. אבער דער הייליגער באשעפער איז נישט אזוי: ער בלאזט די ווינטן, ער ברענגט די וואלקענעס, ער גיסט אראפ רעגנס, ער שיקט טוי, ער מאכט וואקסן די פלאנצן און מאכט פעט די פרוכט. אויב ער האט געטאן ניינציג פראצענט פון דער ארבעט - וואלט אים לכאורה געקומען ניינציג פראצענט; און וואס האסטו געטאן? דו האסט גענומען דעם קערל, אים צעשפרייט, און ביים סוף האסטו אפגעשניטן דאס וואס איז ארויסגעקומען. און דאך "לא אמר לנו להפריש אלא אחד מעשרה" - ער האט אונז געהייסן אפטיילן נאר איינס פון צען. פאר אן אריס וואלסטו געצאלט פיל מער, און דער אויבערשטער, וואס האט געטאן כמעט די גאנצע ארבעט, בעט פון דיר גארנישט צו ברענגען פאר אים אליין - נאר אז דו זאלסט געבן פאר די ארימעלייט וואס עס קומט זיך זיי.
דער ילקוט זאָגט: איוב האָט געזאָגט "אם עלי אדמתי תזעק ויחד תלמיה יבכיון". האָט מען געזאָגט צו איוב: האָסטו דען אין איר מער ווי פיר אַמות בשעת דיין מיתה, און דו זאָגסט "אם עלי אדמתי תזעק"? היאך עבידא דידך - ווי אַזוי איז עס דיינס? די טענה קעגן איוב איז אויפ'ן עצם אויסדרוק "אדמתי", ווי גלייך ער האָט אַ בעלות און ער איז דער בעל הבית. מען זאָגט אים: וואָס פֿאַר אַ בעל הבית ביסטו? אויף וואָס ביסטו אַ בעל הבית צום סוף? אויף פיר אַמות, בלויז אויפ'ן קבר. ווי מען זאָגט: ס'איז נישט קיין חילוק מיט וואָס מען פֿאָרט דאָ, מיט אַ סובאַרו אָדער מיט אַ מאַזדאַ - צום סוף פֿירט מען יעדן מיט אַ מערצעדעס. וואָס בלייבט דיר בסופו של דבר? נאָר פיר אַמות, און גאָרנישט מער. און דו רופֿסט דאָס אָן "אדמתי"?
רבי חייא רבה האָט געזאָגט: אַ משל צו איינעם וואָס האָט פֿאַרקויפֿט אַ טלית אין מאַרק, איז פֿאַרבייגעגאַנגען אַ מענטש, האָט עס געזען און געזאָגט "ס'איז מײַנס". האָט ער אים געזאָגט: וויקל זיך אײַן אין דעם; אויב עס נעמט דיך אַרום - איז עס דײַנס, און אויב נישט - איז עס נישט דײַנס. דאָס הייסט, טו עס אָן און לאָמיר זען צי די מאָס פּאַסט דיר; און אויב דו ביסט עקסטראַ-לאַרדזש און דער בגד איז סמאָל, קענסטו דאָך אפֿילו אין די אַרבל נישט אַרײַנגיין. אַזוי האָט דער הקדוש ברוך הוא געזאָגט צו איוב: בין איך דען נישט דער וואָס האָט אָנגעשריבן "הלוא את השמים ואת הארץ אני מלא"? און דו זאָגסט "אם עלי אדמתי תזעק"? קום לאָמיר זען דײַן בעלות אויף איר - וויפֿיל פֿאַרנעמסטו? פיר אַמות בסופו של דבר.
רבי שמעון בן חלפתא האָט געזאָגט: אַ משל צו איינעם וואָס האָט פֿאַרקויפֿט אַ שפחה אין מאַרק, איז פֿאַרבייגעגאַנגען אַ מענטש, האָט איר געזען און געזאָגט "זי איז מײַנע". האָט ער אים געזאָגט: שילט איר אָן; אויב זי פֿאָלגט דיר - איז זי דײַנע, און אויב נישט - איז זי נישט דײַנע. אַן עבד ציטערט פֿאַר זײַן הער, און אַ שפחה פֿאַר איר הער און איר גבירה - קום לאָמיר זען צי זי דערשרעקט זיך פֿאַר דיר. אַזוי האָט דער הקדוש ברוך הוא געזאָגט צו איוב: בין איך דען נישט דער וואָס האָט געשריבן אויף זיך "המביט לארץ ותרעד יגע בהרים ויעשנו"? איך קוק בלויז אויף דער ערד און זי ציטערט; און דו וואָס זאָגסט "אדמתי" - זאָג איר עפּעס און לאָמיר זען צי זי פֿאָלגט דיר.
אין יענער שעה האָט איוב געזאָגט פֿאַר'ן הקדוש ברוך הוא: רבונו של עולם, נישט אַזוי האָב איך געזאָגט פֿאַר דיר, נאָר אויף דעם לשון האָב איך געזאָגט: "אם עלי אדמתי תזעק" - זי זאָל שרײַען אויף מיר אויב איך האָב נישט אָפּגעשיידט אירע מעשרות ווי געהעריק; "יחד תלמיה יבכיון" - אויב איך האָב זי פֿאַרזייט מיט כלאים; "אם כוחה אכלתי בלי כסף" - דאָס איז מעשר שני, וואָס אויף דעם שטייט "ונתתה בכסף", אַז איך האָב עס געגעסן אָן דעם עס אויסצולייזן מיט געלט; "ונפש בעליה הפחתי" - דאָס איז מעשר עני. און אויב איך האָב אַזוי נישט געטאָן און נישט אויסגעפֿירט מײַנע פֿליכטן ווי געהעריק, דאַן קומט זיך מיר אַז "תחת חטה יצא חוח". אָבער חלילה האָב איך נישט געמיינט מיט "אדמתי" אַז איך האָב אַ בעלות אויף איר, נאָר אַז די ערד זאָל זיך נוקם זײַן אין מיר אויב איך האָב זיך נישט געפֿירט מיט איר כראוי.
רבי הושעיא האָט געלערנט: די תורה לערנט דיר אויס דרך ארץ - אַ פֿעלד וואָס לאָזט וואַקסן חוחים, איז פּאַסיק צו פֿאַרזייען דאָרט ווייץ; אַ פֿעלד וואָס לאָזט וואַקסן באושים, איז פּאַסיק צו פֿאַרזייען דאָרט גערשטן. און וואָס איז דער טעם? "תחת חטה יצא חוח ותחת שעורה באשה". האָבן מיר געלערנט אַז אַן אָרט וווּ ס'איז געוויינטלעך צו וואַקסן גערשטן, דאָרט קלײַבט זיך אָן די באשה, און אַן אָרט וווּ ס'איז געוויינטלעך צו וואַקסן ווייץ, דאָרט קלײַבט זיך אָן דער חוח. דערפֿאַר, דער וואָס זעט באשה וואַקסן אויף אַ געוויסן אָרט און ער וויל עס אויסרײַסן און פֿאַרזייען - זאָל ער דאָרט נישט פֿאַרזייען מלפפונים, נאָר גערשטן, ווײַל דער אָרט פֿון דער באשה איז דער אָרט פֿון די גערשטן, און דער אָרט פֿון דעם חוח איז דער אָרט פֿון די ווייץ.
ביים שלוס פֿון זײַן רעדע האָט איוב געשוואוירן אַז ער האָט קיינמאָל נישט בוטח געווען אין גאָלד און אין כּתם, נישט אַלס אַ שוץ קעגן שלעכטס און נישט אַלס אַ מקור פֿון טוֹבֿה, און ער האָט זיך נישט געפֿרייט מיט דער מערהייט פֿון זײַנע נכסים ווי איינער וואָס קומט אויס אָן דעם הקדוש ברוך הוא. אפֿילו קיין הרהור פֿון אָנהענגען די הצלחה אין מזל און אין די כוכבים איז אים נישט אַריבער אין האַרצן, ווײַל אויף כפירה ווערט מען באַשטראָפֿט אַפֿילו אין מחשבה. ער האָט זיך נישט געפֿרייט לאיד פֿון זײַנע שׂונאים, און האָט נאָך נאכגעפֿאָרשט צי זײַנע הויזגעזינט האָבן זיי נישט געשאָלטן, ער האָט געעפֿנט זײַנע טירן פֿאַר'ן גר און פֿאַר'ן גאַסט, און האָט נישט באַהאַלטן קיין חטאים פֿון שרעק פֿאַר דער ביזיון פֿון מענטשן. די נגעים זאָגט ער זיך אָפּ צו אָננעמען ווי אַן אָנקלאַגע-אַקט: אַן אמת'ער בוך איבער זײַנע מעשׂים וואָלט ער געטראָגן ווי אַ קרוין, בעת דער בוך פֿון ייסורים איז אַ שווערער משא אויף זײַנע פּלייצעס. צום סוף זאָגט ער עדות אַז זײַן ערד שרײַט נישט אויף אים, אַז ער האָט זי נישט געגזל'ט און האָט נישט אָפּגעראַבעוועט קיין מתנות עניים - און אויף דעם קומען די ווערטער פֿון מדרש, אַז דער מענטש האָט נישט קיין אמת'ע בעלות אויף דער ערד נאָר פיר אַמות פֿון אַ קבר, און אַז דער הקדוש ברוך הוא, וואָס טוט די גאַנצע מלאכה, פֿאַרלאַנגט בלויז מען זאָל געבן פֿאַר די עניים זייער חלק. דאָ "תמו דברי איוב", און פֿון דאַנען און ווײַטער קומט אַרײַן אליהוא בן ברכאל הבוזי.