TheWholeTorah.aiBeta

פרק כ"ח - דער פארבארגענער ארט פון חכמה - חלק א'

לייענען דעם מקור

קאפיטל כ"ח אין ספר איוב הייבט זיך אן מיט וואס עס קוקט אויס ווי א שיעור אין געאלאגיע: איוב באשרייבט די טייערע מעטאלן און די שטיינער גוטע (אבנים טובות) וואס זענען באהאלטן אין בויך פון דער ערד, און ער רעכנט אויס פינף אופנים ווי אזוי זיי ווערן אנטפלעקט פארן מענטש. אבער דער גאנצער באשרייבונג איז נישט מער ווי א הקדמה צום עיקר פון זיינע רייד: אויב דאס גאלד און דעם ספיר, וואס זענען באהאלטן אין די טיפענישן פון דער ערד, האט דער מענטש באוויזן צו געפינען מיט זיינע תחבולות - די חכמה, וואס איז די טייערסטע זאך פון אלעם, האט ער נישט געפונען און ווייסט אפילו נישט וואו זי צו זוכן. לאמיר גיין לויטן סדר פון די פסוקים.

פאר יעדער טייערער זאך איז פאראן אן ארט און א מוצא
כִּי יֵשׁ לַכֶּסֶף מוֹצָא וּמָקוֹם לַזָּהָב יָזֹקּוּ׃ בַּרְזֶל מֵעָפָר יֻקָּח וְאֶבֶן יָצוּק נְחוּשָׁה׃ - ווארום עס איז פאראן א מוצא פאר זילבער, און אן ארט פאר גאלד וואס מען לייטערט; אייזן ווערט גענומען פון שטויב, און מען גיסט אויס א שטיין צו קופער.

איוב הייבט אן און זאגט: אפילו די טייערע און זעלטענע זאכן אין דער נאטור, אפילו די באהאלטענע זאכן - די טייערע מיני גאלד, די בריליאנטן, די אבנים טובות - איז פאראן א וועג אנצוקומען צו זיי. "כי יש לכסף מוצא": מענטשן האבן געפארשט און געזוכט און געפונען זיין ארט, וואו עס איז דער פלאץ פון וואו מען גראבט אין דער ערד ארויסצונעמען זילבער. "ומקום לזהב יזוקו": מיר האבן אויך א וועג צו וויסן וואו עס איז דאס ארט פונעם גאלד, דער פלאץ פון וואו מען לייטערט דאס גאלד פונעם שטויב. און אזוי אויך דאס אייזן ווערט גענומען פון דער ערד, און עס איז פאראן א שטיין וואס מען גיסט איר אויס און פון איר קומט ארויס דאס קופער - און "אבן" דא מיינט נישט געוויינלעכער שטויב אדער א געוויינלעכער שטיין, נאר קופער-שטיינער.

דער ערשטער אופן: אבן אופל וצלמוות
קֵץ שָׂם לַחֹשֶׁךְ וּלְכָל־תַּכְלִית הוּא חוֹקֵר אֶבֶן אֹפֶל וְצַלְמָוֶת׃ - א סוף מאכט ער צום פינצטערניש, און ביז יעדן עק פארשט ער דורך דעם שטיין פון פינצטערניש און טויט-שאטן.

נאכדעם וואס ער האט מסביר געווען אז פאר די מעטאלן וואס זענען טייער ביי די מענטשן איז פאראן אן ארט און א מוצא אין דער ערד, קומט איוב צו ערקלערן וואס איז דער וועג דורך וועלכן מען געפינט זיי. כאטש זיי געפינען זיך אין א פינצטערן ארט, אין טיפעניש פון דער ערד, האבן זיי געהאט אין זייער צייט אן "אבן אופל וצלמוות". דער שטיין איז געווען א שטיין וואס דורך דעם וואס מען פלעגט אים לייגן אויף געוויסע ערטער, האט מען געוואוסט דורך אים וואו עס געפינט זיך אין בויך פון דער ערד א טייערער מעטאל - אזוי ווי א מאגנעט וואס דורך דעם קען מען וויסן וואו עס איז פאראן אייזן. דער וואס האט געטראגן דעם שטיין האט געשפירט דורך אים וואו עס געפינען זיך טייערע מעטאלן. און מען רופט אים "אופל וצלמוות" ווייל זיין קאליר איז געווען שווארץ, און טייל זאגן ווייל זיין פלאץ איז געווען אין אן ארט וואס ווערט גערופן גיא צלמות, א פינצטער ארט וואס איז נישט קיין יישוב.

און דערפאר "קץ שם לחושך": א זאך וואס איז געווען אין חושך און אין פינצטערניש, יענע טייערע מעטאלן וואס זענען באהאלטן פון אונז - איז דער חושך געענדיגט, עס איז מער נישטא קיין פינצטערניש, זיי קומען ארויס צום ליכט. "ולכל תכלית הוא חוקר" - דורך וואס פארשט ער? דורך דעם אבן אופל וצלמוות. דאס איז איין וועג ווי אזוי יענע טייערע מעטאלן ווערן אנטפלעקט.

דער צווייטער אופן: דער טייך וואס האט דורכגעבראכן א נייעם וועג
פָּרַץ נַחַל מֵעִם־גָּר הַנִּשְׁכָּחִים מִנִּי־רָגֶל דַּלּוּ מֵאֱנוֹשׁ נָעוּ׃ - עס ברעכט אויס א טייך פון וואו ער פליסט, פארגעסן פון א פוס; זיי ווערן ארויפגעהויבן, אוועקגערוקט פונעם מענטש.

פון וואו איז געקומען דער "גאלד-געיעג" אין אמעריקע? פון די טייכן. דאס גאלד געפינט זיך אין די ערטער פון די טייכן, אויסגעמישט מיטן זאמד אויפן גרונט פונעם טייך, און דאס פלעגט מען זיפן און פון דארט ארויסנעמען דאס גאלד. זאגט איוב: "פרץ נחל מעם גר" - "גר" איז לשון ניגר, פליסנדיגע וואסערן. אמאל ברעכט דער טייך אויס פון דעם ארט פון וואו ער פליסט און מאכט זיך א נייעם וועג, און דעמאלט טרוקנט זיך אויס דער ארט וואו די וואסערן זענען געלאפן ביז איצט. א טיפער ארט וואו מען האט פריער נישט געהאט קיין צוטריט ווערט יעצט אויפגעדעקט.

"הנשכחים מני רגל" - אן ארט וואו א מענטש האט נישט געקענט טרעטן, ווייל עס איז געווען א טייך און קיין פוס האט דארט נישט געטראטן; אדער מלשון "רוגל", די וואס זוכן און שפיאנירן נאך גאלד, וואס דער דאזיגער ארט איז געווען ביי זיי ווי פארגעסן ווייל זיי האבן נישט געהאט קיין צוטריט דערצו. און יעצט, ווען דער טייך האט איבערגעריסן זיין גרעניץ און איז אריבער צו א צווייטן ארט - "דלו מאנוש נעו": יענע ערטער וואס זענען געווען פארבארגן פון מענטשן און זיי זענען געווען אפגערוקט פון זיי, "דלו", דאס הייסט זיי האבן זיך אויפגעהויבן און זענען געווארן אנטפלעקט. דאס איז א צווייטער וועג דורך וועלכן די טייערע מעטאלן ווערן אנטפלעקט.

דריטער אופן: ערד-ציטערניש און איבערקערעניש פון דער ערד
אֶרֶץ מִמֶּנָּה יֵצֵא־לָחֶם וְתַחְתֶּיהָ נֶהְפַּךְ כְּמוֹ־אֵשׁ׃ מְקוֹם־סַפִּיר אֲבָנֶיהָ וְעַפְרֹת זָהָב לוֹ׃ - אן ערד פון וועלכער עס קומט ארויס ברויט, און איר אונטערשטער טייל ווערט איבערגעקערט ווי פייער. אן ארט פון ספיר זענען אירע שטיינער, און ערד-שטויב פון גאלד פארמאגט זי.

צומאל ווערט די מעטאל אנטפלעקט דורך אן ערד-ציטערניש - "מוסדי הרים ירגזו". דאס פייער וואס געפינט זיך אונטן אין בויך פון דער ערד פירט צו ציטערנישן, און דורך דעם גייען די אונטערשטע טיילן ארויף אויבן און די אויבערשטע גייען אראפ אונטן. די ערד קערט זיך איבער, ווי א וואולקאן אדער אן ערד-ציטערניש וואס די אונטערשטע חלקים ווערן אויבערשטע, און די ערד שפייאט כביכול אויס די גאלד-זאמד און די ספיר שטיינער.

און דאס איז וואס ער זאגט: "ארץ ממנה יצא לחם" - אן ערד וואס אויף א נאטירלעכן אופן איז געווען ראוי צו פלאנצן, א לאנד פון תבואה, "ותחתיה נהפך כמו אש" - אין טיפעניש פון דער ערד איז פאראן א וואולקאנישע טעטיקייט. און דורך דער זעלבער איבערקערעניש, אז דאס אונטערשטע גייט ארויף אויבן און דאס אויבערשטע גייט אראפ אונטן, אנשטאט א פעלד פון תבואה ווערט עס "מקום ספיר אבניה": עס ווערן פלוצלונג אנטפלעקט ספירן און טייערע שטיינער וואס זענען געווען אין טיפעניש פון דער ערד, "ועפרות זהב לו" - די דאזיקע גאלד-שטויב ווערט איצט איבערגעגעבן אין דער האנט פונעם מענטש.

פערטער אופן: דאס וואסער וואס קערט איבער דעם בארג פון זיין ווארצל
נָתִיב לֹא־יְדָעוֹ עָיִט וְלֹא שְׁזָפַתּוּ עֵין אַיָּה׃ לֹא־הִדְרִיכוּהוּ בְנֵי־שָׁחַץ לֹא־עָדָה עָלָיו שָׁחַל׃ בַּחַלָּמִישׁ שָׁלַח יָדוֹ הָפַךְ מִשֹּׁרֶשׁ הָרִים׃ - א שטעג וואס קיין רויב-פויגל ווייסט אים נישט, און דאס אויג פונעם פאלק האט אים נישט געזען. די שטאלצע חיות האבן אים נישט באטראטן, דער לייב האט נישט פאריבערגעשפרייזט איבער אים. אויפן פעלזנשטיין האט ער אויסגעשטרעקט זיין האנט, ער האט איבערגעקערט בערג פון זייער ווארצל.

צומאל איז פאראן א פארבארגענער שטעג, אן ארט וואו וואסער פליסט אראפ פון שפיץ בארג אין א הייל אונטער דעם בארג לעבן אים. לאמיר זיך פארשטעלן צוויי בערג, איינער הויך און איינער נידעריק. די רעגנס רינען אראפ פונעם הויכן בארג און גייען אריין אין א שפאלט צווישן די בערג און ווערן דארט איינגעזאפט אין דער ערד, און דאס וואסער זאמלט זיך אן אונטן. לויטן געזעץ פון כלים שלובים, אויב עס זאמלט זיך דארט אן א גרויסע מאס וואסער - לאמיר אננעמען אז דאס וואסער וועגט הונדערט טאן און דער קלענערער בארג וועגט פופציג טאן - און דאס וואסער קומט אריין אונטער אים, וועט דער בארג זיך פשוט איבערקערן. דער כוח פון דעם פליסנדיקן וואסער איז געוואלדיג, און ווען עס קומט אריין פון אונטן האט עס דעם כוח צו שטופן דעם בארג לעבן זיך און אים איבערקערן. ווער ס'וועט אריינקוקן אינעם קלאסישן פירוש המלבי"ם, אין די אלטע ספרים, וועט געפינען ביים סוף פונעם ספר א צייכענונג וואס ווייזט דעם אופן וויאזוי די זאכן קומען פאר. דער מלבי"ם זאגט: אזעלכע זאכן אין דער נאטור זענען שוין געווען באקאנט אין זיין צייט.

און לויט דעם ווערן די פסוקים פארטייטשט. "נתיב לא ידעו עיט": "נתיב" איז א רער, ווי א וואסער-רער וואס פליסט אראפ פונעם שפיץ בארג ביז צו דער הייל אונטער דעם קליינעם בארג כדי אים איבערצוקערן. דער דאזיקער ארט איז אזוי פארבארגן און באהאלטן, אז אפילו די עופות השמים קענען אים נישט - "ולא שזפתו עין איה", און איה איז א סארט פויגל. "לא הדריכוהו בני שחץ": אויך די שרעקעדיגע און פורכטלאזע באשעפענישן קענען אים נישט. "לא עדה עליו שחל": "שחל" איז א לייב, און "עדה" איז מלשון טרף, ווי אין פסוק "בבוקר יאכל עד" - אפילו דער לייב קומט נישט צו יענעם פארבארגענעם ארט צו זוכן דארט זיין רויב.

און אין יענעם באהאלטענעם ארט קומט אריין דאס וואסער, און דורך דעם "בחלמיש שלח ידו הפך משורש הרים": דער דאזיקער נתיב וואס גיסט דאס וואסער שטרעקט כביכול אויס זיין האנט אינעם הארטן פעלז און קערט איבער די בערג פון זייער ווארצל, ווי מיר האבן מסביר געווען.

בַּצּוּרוֹת יְאֹרִים בִּקֵּעַ וְכָל־יְקָר רָאֲתָה עֵינוֹ׃ - אין די פעסטונגען האט ער טייכן געשפאלטן, און יעדן טייערן חפץ האט זיין אויג געזען.

דורך דעם שפאלט ער דאס וואס איז באפעסטיגט איבער די טייכן. דער טייך קומט אריין אונטער דעם בארג, און דער באפעסטיגטער בארג פון אויבן האט ביז איצט פארהאלטן דאס וואסער פון ארויסגיין. "בצורות יאורים בקע" - ווער האט געשפאלטן די באפעסטיגטע בערג? דער טייך. די טייכן האבן געשפאלטן דעם באפעסטיגטן בארג. און ממילא, ווען דער בארג קערט זיך איבער - "וכל יקר ראתה עינו": אונטן געפינען זיך די טייערע זאכן, די מעטאלן און טייערע שטיינער וואס זענען געווען אין טיפעניש פון דער ערד, און איצט קומען זיי צום אויפדעקונג.

פינפטער אופן: דער טייך וואס שוועמט אין א נייעם וועג
מִבְּכִי נְהָרוֹת חִבֵּשׁ וְתַעֲלֻמָהּ יֹצִא אוֹר׃ - פונעם שטראָמען פון טייכן פארבינדט ער, און דאס פארהוילענע ברענגט ער ארויס צום ליכט.

אמאל פארבינדט הקדוש ברוך הוא דעם לויף פון די טייכן און מאכט אז דער טייך זאל זיך אויסוועלן א נייעם וועג, א פלאץ וואו זיין וועג איז פריער נישט געווען. פריער האט ער אונז געלערנט אז אינעם אלטן וועג, וואס טריקנט זיך אויס, ווערן נתגלה אוצרות; דא לערנט ער אז אויך אינעם נייעם וועג ווערן נתגלה אוצרות, ווייל דער טייך מיט זיין שוועמען און לויפן שוועמט אוועק אלעס וואס איז אויף זיין וועג, און עס ווערן נתגלה די זאכן וואס געפינען זיך טיף אין דער ערד.

"מבכי נהרות חבש" - "חִבֵּשׁ" איז מלשון תחבושת, וואס דאס איז איינבינדן א זאך, און אזוי ווי "לחבוש בבית האסורים": דער אויבערשטער בינדט איין דעם גאנג פון די טייכן און צווינגט דעם טייך צו גיין אויף א געוויסן וועג. און דורך דעם "ותעלומה יוציא אור": הקדוש ברוך הוא ברענגט ארויס צום ליכט די תעלומה, דאס פארבארגענע. וואס איז די תעלומה? יענע זאכן וואס אין די נייע וועגן זענען זיי געווען אונטער דער ערד און מיר האבן זיי נישט געקענט און נישט געוואוסט; דער טייך הויבט אן צו שוועמען, און פלוצלונג ווערן פאר אונז נתגלה אלערליי טייערע מעטאלן און אבנים טובות ומרגליות וואס געפינען זיך אין די טיפענישן פון דער ערד.

דער תורף הדברים: והחכמה מאין תמצא
וְהַחָכְמָה מֵאַיִן תִּמָּצֵא וְאֵי זֶה מְקוֹם בִּינָה׃ - און די חכמה, פון וואנען וועט זי געפונען ווערן, און וואו איז דער ארט פון בינה.

דא גייט איוב אריבער צום עיקר פון זיינע רייד. די חכמה איז די טייערסטע זאך אויף דער וועלט, און אויף איר ווערט געזאגט "אם תערכנה ככסף ואם כמטמונים תחפשנה" - ואף על פי כן, "מאין תמצא"? מיט פשוטע ווערטער: אלעס האבן מיר געפונען, אבער די חכמה האבן מיר נישט געפונען.

און צוויי שאלות זענען דא דא. איינס - "החכמה מאין תמצא": עס זענען אונז נישט באקאנט די אופנים דורך וועלכע די חכמה וועט געפונען ווערן און נתגלה ווערן, מיט וואספארא תחבולה מען דעקט אויף די תעלומות פון חכמה. און דאס צווייטע - "ואי זה מקום בינה": מילא אויב מיר וואלטן געוואוסט וואו זי געפינט זיך און בלויז נישט געוואוסט וויאזוי איר ארויסצונעמען; אבער מיר ווייסן דאך אפילו נישט וואו זי געפינט זיך, און דאס איז נאך ערגער. ווייל אויב מיר וואלטן געוואוסט דאס ארט, וואלטן מיר אפשר נאך געזוכט תחבולות; אבער יעצט האבן מיר אפילו נישט מיט וואס צו זוכן תחבולות, ווייל מען ווייסט דאך בכלל נישט וואו דער מקום הבינה איז.

די חכמה ווערט מקובל פונעם אויבערשטן

מיר ווייסן אז דער פלאץ פון דער חכמה איז ביים אויבערשטן, און אז די חכמה ווערט נישט דערגרייכט נישט דורך פאָרשן, נישט דורך עיון און נישט דורך דעם מענטשנ'ס בינה, נאר פון השי"ת אליין, און מען באקומט זי בלויז פון אים. דערפאר שרייבט דער הייליגער אריז"ל אז מען זאל נישט אננעמען די ווערטער פון די פריערדיגע מקובלים, חוץ עטליכע וואס ער האט אויסגערעכנט ביי זייערע נעמען - דער ריקאנאטי, דער רמב"ן און נאך - און אויסער זיי האט ער געזאגט אז מען זאל נישט מעיין זיין אין די ספרים פון די פריערדיגע מקובלים. פארוואס? ווייל זייער קבלה איז נישט מפי אליהו הנביא. ביי א זאך פון קבלה דארף מען מקבל זיין; קבלה איז נישט קיין זאך וואס מען זאגט דערויף "עס דאכט זיך מיר" און מען זאגט סברות. וואס וועט א מענטש זאגן, "מיר דאכט זיך אז עס זענען דא ספירות אזוי און אזוי"? אויב דו האסט נישט געלערנט וועלכע ספירות עס זענען דא, פון וואנען זאלסטו וויסן וואס עס איז דא? דערפאר מוז מען מקבל זיין מפי רב. און פארוואס איז די תורה פונעם אריז"ל אזוי אנגענומען געווארן? ווייל זיין גאנצע תורה איז מפי אליהו הנביא, און ממילא איז דאס א קבלה וואס איז מקובל ביי אונז אז זי איז מאת השם.

דאס איז וואס ער זאגט דיר: "החכמה מאין תמצא ואי זה מקום בינה" - א מענטש האט נישט קיין שום השגה דערין, נאר אויב דער אויבערשטער גיסט אויס אויף אים א רוח ממרום און גיט אים די חכמה פונעם מקור החכמה. אבער מצד זיך אליין ווייסן מיר נישט וויאזוי זי צו משיג זיין.

וואס איז דער חילוק צווישן חכמה און בינה

חכמה מיינט צו וויסן און פארשטיין און אויספארשן די זאך, צו וויסן אירע יסודות - "כוח מה", וואס איז דער כוח הפועל אין יעדער זאך. בינה איז דאס וואס קומט נאכדעם וואס מען האט שוין די יסודות אין דער האנט, און לויט זיי פארשטייט מען דבר מתוך דבר. א משל: נאכדעם וואס א מענטש לערנט זיך אויס די כללים פון חשבון, קענסטו אים געבן פארפּלאָנטערטע פראגעס צו לייזן, כאטש די שאלה אליין האט ער נישט געלערנט - אבער ער פארשטייט דבר מתוך דבר: אויב דארט אין אזא מצב טוט מען אזוי, איז דאך דא אין אזא מצב מוז דער חשבון זיין אזוי. און די גאנצע גמרא איז געבויט אויף בינה, אויף מבין זיין דבר מתוך דבר.

און איוב זאגט: נישט נאר וואס עס איז אונז נישט באקאנט דער ארט פון בינה, נאר אפילו איר שורש און יסוד, פון וואו זי נעמט אירע התחלות, ווייסן מיר נישט. ווייל מען קען דאך נישט געבן פאר א מענטש צו לייזן א פארפלעכטענע שאלה אין נעלמים ווען ער האט בכלל נישט געלערנט קיין נעלמים. און אויב וועסטו זאגן, מען לערנט דאך ארויס דבר מתוך דבר - אמת, אבער גיב מיר א יסוד און איך וועל דערפון לערנען דבר מתוך דבר; אויב דו גיבסט מיר אפילו נישט קיין יסוד, פון וואס זאל איך אנהויבן דעם היקש? דאס איז "אי זה מקום בינה": מיר האבן אפילו נישט קיין התחלות פון וואו מען זאל אנהויבן צו פארגלייכן און מדמה זיין.

אזוי ווי מען האט אמאל גערעדט וועגן מענטשן וואס זענען אריבער אן ערפארונג פון מוות קליני, און האבן געזאגט אז זיי האבן געהאט א גוף - א רוחניות'דיגן גוף. ווען מען האט זיי געפרעגט צי זיי קענען באשרייבן דעם דאזיגן גוף, האט איינער געזאגט "עס איז ווי א וואלקן", א צווייטער האט געזאגט "ווי רויך", און זיי האבן נישט געהאט קיין הגדרה. און איינער האט עס דעפינירט אויפ'ן מערסט פונקטליכן אופן: איך קען נישט, איך האב נישט קיין ווערטער דאס אראפצומאלן. און דאס איז צוליב דעם וואס יעדער באשרייבונג פאדערט צו געבן א דוגמא פון זאכן און פאקטן וואס זענען דיר באקאנט. למשל אויב מען זאגט: די זאך איז הארט. הארט ווי וואס? הארט ווי דיקט. דו ווייסט דאך וואס איז דיקט, און פון יעצט אן וועסטו פארשטיין אז דער קלאסער איז אויך הארט ווי דיקט - האט מען דיר געגעבן א דמיון צו עפעס וואס דו פארשטייסט, און דו קענסט עס תופס זיין. אבער ווען מען קען דיר נישט זאגן "דאס איז ענליך צו...", וויבאלד דו האסט נישט קיין שום התחלה, בלייבט די זאך אן ערטילאי'דיגער מושג פאר דיר, און מען האט דיר גארנישט געהאלפן און נישט פאראויסגעריקט. דאס איז ענליך צו איינעם וואס פרובירט צו מסביר זיין פאר א בלינדן וואס איז דאס א ווייסער קאליר; ער האט דאך קיינמאל אין זיין לעבן נישט געזען קיין קאליר. וואס וועסטו אים מסביר זיין - "ווייס ווי מילך"? וועט ער דיר זאגן: אה, דאס איז עפעס א פליסיגע זאך. ער ווייסט דאך נישט וואס דאס איז, ער קען דאך בכלל נישט קיין קאלירן. דאס איז "אי זה מקום בינה": וואס זענען די יסודות פון וועלכע מען קען אנהויבן צו פארשטיין דבר מתוך דבר? דאס איז אויך נשגב פון אונזער בינה.

צוויי חסרונות ביים משיג זיין חכמה
לֹא־יָדַע אֱנוֹשׁ עֶרְכָּהּ וְלֹא תִמָּצֵא בְּאֶרֶץ הַחַיִּים׃ - א מענטש ווייסט נישט איר ווערד, און זי וועט נישט געפונען ווערן אין לאנד פון די לעבעדיגע.

צוויי חסרונות זענען דא ביים משיג זיין חכמה קעגן דעם משיג זיין גאלד און יענע טייערע זאכן וואס מיר האבן געזאגט אז מען האט אין זיי אן השגה. ביי די טייערע מעטאלן ווייסט יעדער מענטש זייער ווערד: זיי האבן א ווערט אויף דער בערזע, ווער עס פארמאגט א שטיק גאלד איז אן עושר. א מענטש ווייסט וואס איז דער ווערט פון גאלד, ער ווייסט פארוואס ער דארף עס, ער ווייסט וואס ער קען קויפן דערמיט; יעדער מענטש ווייסט וויפיל גאלד קען ערפילן זיינע באדערפענישן און אים מסדר זיין דאס לעבן. אבער די חכמה - "לא ידע אנוש ערכה", א מענטש ווייסט נישט איר ווערד. א מענטש זאגט: אויב וועל איך זיין קלוגער, וואס וועט מיר דאס העלפן? ער שעצט נישט די מעלה פון חכמה. און ממילא, וויבאלד מען ווייסט וואס איז דער ווערט פון גאלד לויפט מען דערויף - וואס טוט א מענטש א גאנצן טאג? ער יאגט זיך נאך געלט, ווייל ער ווייסט זיין ווערט. אבער דעם ווערט פון חכמה ווייסן די מענטשן נישט, און ממילא זענען אירע מבקשים ווייניג. און דאס איז א גרויסער חיסרון קעגן כסף וזהב, וואס מענטשן פארשטייען גוט זייער ווערט און כאטש זוכן זיי עס.

און נאך א זאך: אפילו אויב ער וואלט יא געוואוסט איר ווערד און אפילו אויב ער וואלט זי געזוכט - געפינען זיך דאך די מעטאלן און פערל אין א געוויסן ארט, בעת וואס די חכמה "לא תמצא בארץ החיים", זי געפינט זיך נישט דא אין דער גשמיות'דיגער און חומריות'דיגער מציאות.

התהום והים אומרים: אין עמדי
תְּהוֹם אָמַר לֹא בִי־הִיא וְיָם אָמַר אֵין עִמָּדִי׃ - דער תהום האט געזאגט, זי איז נישט אין מיר, און דער ים האט געזאגט, זי איז נישט מיט מיר.

די טייערע מעטאלן געפינען זיך אינעם תהום, אין דער טיפעניש פון דער ערד, און מען האט שוין געגעבן פינף אופנים וויאזוי זיי ווערן אונז אנטפלעקט. אבער ווען מען גייט זוכן די חכמה, "לא תמצא בארץ החיים": זאגט דער תהום "לא בי היא", זי איז נישט דא. און די מעטאלן און פערל געפינען זיך אויך אין די טיפענישן פון די ימען און אין די טייכן; פרעגט מען דעם ים, און דער ים זאגט "אין עמדי", זי געפינט זיך נישט ביי מיר.

לֹא־יֻתַּן סְגוֹר תַּחְתֶּיהָ וְלֹא יִשָּׁקֵל כֶּסֶף מְחִירָהּ׃ - מען קען נישט געבן קיין ריין גאלד אנשטאט איר, און מען קען נישט אפוועגן קיין זילבער פאר איר פרייז.

און אויך דורך חליפין קען מען זי נישט דערגרייכן: נישט אויפ'ן אופן פון חליפין און נישט אויפ'ן אופן פון מקח וממכר.

צום סך-הכל:

איוב רעכנט אויס פינף אופנים ווי אזוי די אוצרות פון דער ערד ווערן אנטפלעקט: אן אבן אופל וצלמות וואס ווי א סארט מאגנעט אנטפלעקט עס מעטאלן; א טייך וואס האט זיך דורכגעבראכן א נייעם וועג און איבערגעלאזט זיין אלטן ארט אויפגעדעקט; אן ערדציטערניש און דאס איבערקערן די אונטערשטע אויף ארויף; וואסערן וואס גייען אריין אונטערן בארג און קערן אים איבער פון זיין שורש; און א טייך וואס ווערט פארשטאפט צו א נייעם וועג און שוועמט אויס אין זיין גאנג די באהאלטענע זאכן. מיט דעם אלעם האט דער מענטש מצליח געווען אויפצודעקן דאס פארהוילענע. און פון דא קומט ער צו זיין פראגע: "והחכמה מאין תמצא ואי זה מקום בינה" - די חכמה קען מען נישט אנטדעקן מיט קיין שום תחבולות, מיר ווייסן נישט די דרכים ווי איר משיג צו זיין און אויך נישט איר ארט, און אפילו נישט די יסודות פון וואו מען הייבט אן צו פארשטיין א דבר מתוך דבר. חכמה ווערט נישט קונה געווען דורך פארשונג און עיון, נאר דורך קבלה מאת השם, און דערפאר איז אויך איר ווערט נישט אנערקענט ביי מענטשן אזוי ווי דער ווערט פון גאלד, און ממילא זענען אירע זוכער גאר ווייניג. נישט דער תהום און נישט דער ים, נישט קיין חליפין און נישט קיין מקח וממכר - אין זיי איז נישטא קיין שום וועג צו דער חכמה.