קאפיטל כ"ד איז דער המשך פון איוב'ס ענטפער צו אליפז. ביז אהער האט איוב אפגעווארפן אליפז'ס מיינונג וועגן די יסורים פון צדיקים, און יעצט קערט ער זיך צוריק אפצופרעגן זיין מיינונג בנוגע די שלות השקט פון די רשעים. נאר איידער ער הייבט אן מיט דער טענה אליין, שטעלט ער פאר א שארפע פרינציפיעלע הקדמה: כביכול דער קדוש ברוך הוא קוקט בכלל נישט אראפ אויף די מעשים וואס ווערן געטאן דא אונטן.
מַדּוּעַ מִשַּׁדַּי לֹא־נִצְפְּנוּ עִתִּים וְיֹדְעָו לֹא־חָזוּ יָמָיו׃ - פארוואס זאל מען זאגן אז פון דעם אויבערשטן זענען נישט פארבארגן די צייטן, בשעת די וואס קענען אים האבן קיינמאל נישט געזען זיינע טעג?
די טענה איז א פילאסאפישע טענה: דער קדוש ברוך הוא געפינט זיך העכער דעם זמן, און ווער עס געפינט זיך למעלה מן הזמן קען נישט וויסן וואס עס קומט פאר אונטער דער ממשלה פונעם זמן. די ידיעה פונעם קדוש ברוך הוא איז העכער פון דער צייט. און דאס איז דער טייטש "מדוע משדי לא נצפנו עתים" - פארוואס זאלסטו זאגן מיט אזא זיכערקייט אז די צייטן און זמנים זענען נישט פארבארגן און באהאלטן פונעם אויבערשטן, אז ער ווייסט אויך די זאכן וואס באנייען זיך? דאך "ויודעיו לא חזו ימיו": די חוקרים, די וואס פארטיפן זיך און קלערן אריין אין אלוקות כדי דאס צו פארשטיין, קענען זיך גארנישט פארשטעלן אז דער קדוש ברוך הוא זאל חלילה זיין אונטערגעווארפן אונטער דער ממשלה פון זמן און טעג.
מיר כאפן נישט אזוי גוט דעם שייכות צווישן די זאכן, ווייל מיר האבן נישט קיין פילאסאפישע השגה. ווער עס וויל באקענען די דאזיקע תפיסה דארף לערנען דעם מורה נבוכים, און דעם חובת הלבבות אין שער הבטחון און אין שער האמונה. די פילאסאפישע תפיסה איז א לאגישע תפיסה: אויב איך פארשטיי א געוויסע זאך מיט שכל, לויט א לאגישן פארשטאנד שטעל איך פעסט, למשל, אז איין זאך מוז זיין איינציג און אומצעטיילבאר. דאס זענען געווען לאגישע הנחות וואס זענען געווען זייער אנגענומען אין יענע צייטן, און היינט זעען מיר נישט דוקא דעם שייכות, ווייל היינט קענען מיר פארשטיין אז דער קדוש ברוך הוא איז העכער דעם זמן און פונדעסטוועגן ווייסט ער אלעס וואס קומט פאר אינעם זמן. אבער לויט זייער תפיסה, קען דער וואס איז למעלה מן הזמן נישט וויסן דאס וואס באנייט זיך בתוך הזמן, ווייל אויבן איז די זאך קבוע און דא בייטן זיך די זאכן, און זיין ידיעה איז זיין עצמות - ממילא שייך נישט כביכול ער זאל וויסן וואס עס טוט זיך דא.
דאס איז די הקדמה: איוב הייבט אן דערמיט אז דער קדוש ברוך הוא גיבט זיך נישט אפ מיט דעם וואס עס קומט פאר דא אונטן. און צו וואס צילט ער? צו דער טענה וואס ער האט שוין פריער געטענהט, אז דער מענטש האט נישט קיין בחירה חופשית: אלעס וואס דער אויבערשטער ווייסט אז דער מענטש וועט טאן, איז ער געצוואונגען צו טאן, און די פריערדיקע ידיעה פונעם בורא עולם איז קובע זיינע מעשים. און אין וואס זענען די זאכן למעשה תלוי? אין דעם וועמען דער קדוש ברוך הוא האט באשטימט צו פירן דא אונטער דער צייט - די כוכבים און די מערכה, די גרמי השמים וואס זענען משפיע און באשטימען אונטער וואספארא מזל א מענטש וועט געבוירן ווערן און וואס עס וועט מיט אים פאסירן. אבער דאס איז נישט דער ענין אדער די באשעפטיקונג פונעם קדוש ברוך הוא, וואס ער איז למעלה מן הזמן און דא איז תחת הזמן, ווי צוויי באזונדערע וועלטן וואס עס איז נישטא קיין שום פארבינדונג צווישן זיי.
נאך דער הקדמה קומט איוב און טענהט אזוי: אליפז האט געזאגט אז עס איז נישט מעגלעך אז דער רשע זאל גלייך באשטראפט ווערן דא פאר זיינע מעשים, ווייל אויב אזוי ווערט צוגענומען די בחירה חופשית. ווייל אויב דער רשע ווערט תיכף באשטראפט, ווער וועט נאך האבן א תאווה צו זיין א רשע? אויב א מענטש ווייסט אז אויב ער וועט מחלל שבת זיין און פארן אין שבת וועט אים גלייך פאסירן חלילה א קאר עקסידענט, ווער וועט פארן שבת? און דער ציל איז דאך נישט סתם צו מאכן די וועגן ליידיג פון פארן שבת, נאר דער מענטש זאל בוחר זיין מרצונו הטוב און פון זיין פרייען ווילן נישט מורד צו זיין אינעם אויבערשטן און טאן זיין רצון. אויב דער אויבערשטער לייגט צו א ביקס צום קאפ פונעם מענטש און ער פאלגט - האט מען מיט דעם גארנישט פארדינט, דאס איז נישט דער ציל.
אויף דעם ענטפערט איוב: עס איז פאראן אן אופן ווי דער קדוש ברוך הוא קען אונטערברענגען רשעים אן דעם וואס די בחירה חופשית זאל אין גאנצן געשעדיגט ווערן. פון וועלכע רשעים רעדט מען? פון רשעים וואס זיצן אין פארשטופטע פלעצער - אין די ווייטע ימים, אין מדבריות און אין היילן - וואס אויב דער קדוש ברוך הוא פארטיליקט זיי דארט, וועט קיינער נישט וויסן דערפון. פילע פון זיי פארביטערן דאס לעבן פונעם גאנצן ישוב. פארוואס פארניכטעט זיי נישט דער קדוש ברוך הוא אין זייערע לעכער? דא קען מען דאך נישט זאגן "קוק וואס ס'האט פאסירט צו יענעם רשע", ווייל די זאך איז פארבארגן פון מענטשליכע אויגן. טא אויב אזוי, פארוואס באצאלט זיי נישט דער קדוש ברוך הוא - אויב עס איז טאקע דא השגחה פרטית אזוי ווי דו זאגסט, אליפז?
גְּבֻלוֹת יַשִּׂיגוּ עֵדֶר גָּזְלוּ וַיִּרְעוּ׃ - גרעניצן ריקן זיי אוועק, א פאדע שאף האבן זיי געגזל'ט און פאשען זיי.
עס זענען פאראן רשעים וואס גזל'ענען די פעלדער פון די ארימעלייט און ריקן זייערע גרעניצן, זיי גזל'ענען א פאדע שאף און פאשען עס אויף די זעלבע געגזל'טע פעלדער.
חֲמוֹר יְתוֹמִים יִנְהָגוּ יַחְבְּלוּ שׁוֹר אַלְמָנָה׃ - דעם אײזל פֿון די יתומים פֿירן זײ אַוועק, זײ נעמען אין משכון דעם אָקס פֿון דער אַלמנה.
און נישט נאָר דאָס, נאָר זײ באַגייען די גרעסטע עוולות, וואָרום די גרעסטע עוולה פֿון אַלע איז דאָס פֿאַרווונדן יתומים און אַלמנות, און ביי זײ איז נישטאָ קיין שום צאַם. "חמור יתומים ינהגו" - זײ נעמען און פֿירן אַוועק, דאָס הייסט זײ רויבן דעם אײזל פֿון די יתומים. "יחבלו שור אלמנה" - פֿונעם לשון פֿון "לא תחבול בגד אלמנה"; אויך דער אָקס פֿון אַן אַלמנה שטעלט פֿאַר זײ נישט קיין שום שטערונג.
יַטּוּ אֶבְיֹנִים מִדָּרֶךְ יַחַד חֻבְּאוּ עֲנִיֵּי־אָרֶץ׃ - זײ פֿאַרקירעווען די אבֿיונים פֿונעם וועג, צוזאַמען באַהאַלטן זיך די אָרעמעלייט פֿונעם לאַנד.
עס איז פֿאַראַן נאָך אַ מין רשעים: לסטים וואָס שטייען ביי די שיידוועגן צו באַרויבן מענטשן. זײ שטייען ווי רויבער אויף די וועגן און קערן אָפּ פֿונעם וועג אַפֿילו די אבֿיונים - וואָס כאָטש דער אבֿיון פֿאַרמאָגט גאָרנישט, דערשרעקט ער זיך שוין צו גיין אויפֿן זעלבן וועג צוליב די לסטים. ביז אַזאַ מדרגה אַז אַפֿילו די עניי הארץ באַהאַלטן זיך אין זייערע וואוינונגען פֿאַר שרעק פֿון די רויבער. זע וויפֿיל יתירה'דיגע שרעק די דאָזיגע רשעים וואַרפֿן אָן אויף דער וועלט.
הֵן פְּרָאִים בַּמִּדְבָּר יָצְאוּ בְּפׇעֳלָם מְשַׁחֲרֵי לַטָּרֶף עֲרָבָה לוֹ לֶחֶם לַנְּעָרִים׃ - זע, ווי ווילדע חיות אין מדבר גייען זײ אַרויס צו זייער אַרבעט זוכן רויב, דער מדבר איז ווי ברויט פֿאַר אים און פֿאַר די קינדער.
עס איז פֿאַראַן אַ מין רשעים וואָס וואוינען גאָרנישט אין יישוב און אין שטעט, נאָר אינעם מדבר. "הן פראים במדבר" - ווי חיות טרף אינעם מדבר, און פֿונקט ווי זײ זענען זײ משחר לטרף: יעדן באַגינען גייען זײ אַרויס זוכן רויב, און דער רויב זענען מענטשן, זײ צו באַרויבן און באַגזל'ען. "ערבה לו לחם לנערים" - די ערבֿה איז ווי ברויט פֿאַר אים און פֿאַר זיינע באַדינער און קינדער, דאָס הייסט זייער שטענדיגער וואוינאָרט איז אין דער ערבֿה; ער וואוינט גאָרנישט אין אַ יישוב, נאָר אינעם מדבר און אין דער ערבֿה.
בַּשָּׂדֶה בְּלִילוֹ יִקְצוֹרוּ וְכֶרֶם רָשָׁע יְלַקֵּשׁוּ׃ - אין פֿעלד שניידן זײ זיין פֿוטער, און דעם וויינגאָרטן פֿונעם רשע קלויבן זײ שפּעט אָפּ.
איצט באַשרייבט איוב די שלעכטיקייט פֿון זייערע מעשים. "בשדה בלילו יקצורו" - זיינע אַרבעטער שניידן זיין תבואה אינעם פֿעלד; "בלילו" פֿונעם לשון פֿון יבֿול, אָדער פֿונעם לשון פֿון בלילה, די געמיש וואָס מען מישט אויס פֿאַר בהמות, ווי דער לשון "ויבול לחמורים". "וכרם רשע ילקשו" - זײ שניידן אויך זיין וויינגאָרטן, און אַפֿילו דעם לקש, דאָס שפּעטע שניידן. אַלץ ווערט געטאָן דורך זיינע אַרבעטער.
עָרוֹם יָלִינוּ מִבְּלִי לְבוּשׁ וְאֵין כְּסוּת בַּקָּרָה׃ - נאַקעט נעכטיגן זײ אָן אַ לבוש, און ס'איז נישטאָ קיין דעק אין דער קעלט.
און ווי אַזוי פֿירט ער זיך מיט די דאָזיגע אינגלעך, וואָס דאָס זענען זיינע אַרבעטער וואָס שניידן זיין פֿעלד און קלויבן זיין וויינגאָרטן? די דאָזיגע נעבעכדיגע אַרבעטער לאָזט ער נעכטיגן נאַקעט אינעם פֿעלד, אָן קיין לבוש צוצודעקן זייער הויט, און מען גיט זיי אַפֿילו נישט קיין צודעק צוצודעקן זייער קערפּער אין דער קעלט.
מִזֶּרֶם הָרִים יִרְטָבוּ וּמִבְּלִי מַחְסֶה חִבְּקוּ־צוּר׃ - פֿונעם שטראָם פֿון די בערג ווערן זײ נאַס, און פֿון נישט האָבן קיין באַשיצונג האָבן זײ אַרומגענומען אַ שטיין.
און זיי ווערן נאַס פֿונעם רעגן און פֿון די שטראָמען וואָס גיסן זיך אַראָפּ פֿון די בערג, און זיי האָבן נישט קיין שום שוץ; דאָס איינציקע וואָס בלײַבט זיי איבער איז זיך אָנצוטשעפּען און אַרומנעמען דעם פֿעלדז, כּדי צו געשעדיקט ווערן אַזוי ווייניק ווי מעגלעך פֿון די ווינטן, פֿון די רעגנס און פֿונעם גוואַלדיקן פֿלייץ וואָס קומט אויף זיי אָן.
יִגְזְלוּ מִשֹּׁד יָתוֹם וְעַל־עָנִי יַחְבֹּלוּ׃ - זיי רויבן דעם יתום פֿון די בריסטן פֿון זײַן מאַמען, און פֿונעם אָרעמאַן נעמען זיי אַ משכּון.
זיי גזלנען דעם יתום פֿון דער מאַמעס ברוסט, און אויפֿן עני טוען זיי "חובלים" - פֿון לשון "לא יחבול רחים ורכב", וואָס דאָס מיינט נעמען אַ משכּון. זיי נעמען דעם אָרעמאַן פֿאַר אַ משכּון צוליב זײַנע חובות, כּדי ער זאָל ווערן בײַ זיי אַן עבֿד און באַאַרבעטן זייערע פֿעלדער און ווײַנגערטנער.
עָרוֹם הִלְּכוּ בְּלִי לְבוּשׁ וּרְעֵבִים נָשְׂאוּ עֹמֶר׃ - נאַקעט גייען זיי אָן קיין מלבוש, און הונגעריקע טראָגן זיי דאָס גאַרב.
די דאָזיקע נעבעכדיקע יתום און עני טראָגן גאַרבנס פֿון די תּבֿואות פֿון די רשעים, און זיי אַליין זענען הונגעריק. און די תּורה האָט דאָך אָנגעזאָגט "לא תחסום שור בדישו" - ווען דער אָקס דרעשט, לאָז אים עסן פֿון דער תּבֿואה וואָס ער דרעשט! און קום זע ווי אַזוי די דאָזיקע פֿירן זיך אויף מיט זייערע פּועלים: נאַקעט און אָן קיין לבוש, און הונגעריק טראָגן זיי דאָס גאַרב; מע מאַטערט זיי אויס מיט שווערע אַרבעט בשעת זיי הונגערן, און מע לאָזט זיי נישט אַפֿילו פֿאַרזוכן פֿון דעם וואָס זיי טראָגן.
בֵּין־שׁוּרֹתָם יַצְהִירוּ יְקָבִים דָּרְכוּ וַיִּצְמָאוּ׃ - צווישן זייערע רייען פֿון איילבערטן מאַכן זיי אייל, זיי טרעטן אין די ווײַנפּרעסן און לעכצן נאָך וואַסער.
"יצהירו" איז פֿון לשון "יצהר", דאָס הייסט בוימל: כאָטש זיי פּרעסן בוימל צווישן די רייען פֿון די איילבערט-גערטנער, און כאָטש זיי טרעטן די ווײַנפּרעסן - פֿונדעסטוועגן "ויצמאו", מע לאָזט זיי נישט טרינקען אַפֿילו פֿונעם בוימל וואָס זיי האָבן אַרויסגעפּרעסט און פֿונעם ווײַן וואָס זיי האָבן געטראָטן. דאָס איז דאָך אַ שרעקלעכע, ביטערע רשעות, אַפֿילו קעגן די אייגענע אַרבעטער און פּועלים וואָס אַרבעטן פֿאַר זיי.
מֵעִיר מְתִים יִנְאָקוּ וְנֶפֶשׁ־חֲלָלִים תְּשַׁוֵּעַ וֶאֱלוֹהַּ לֹא־יָשִׂים תִּפְלָה׃ - פֿון דער שטאָט קרעכצן די שוואַכע מענטשן, און די זעל פֿון די דערהרגעטע שרײַט, און גאָט לייגט נישט אויף דעם קיין אומיושר.
ביז אַהער איז געווען וועגן זייערע מעשׂים אין מדבר און אין די פֿעלדער, און איצט וועגן זייערע מעשׂים אין די שטעט. "מעיר מְתִים ינאקו" - "מְתִים" מיט אַ שבֿא, דאָס הייסט שוואַכע מענטשן; פֿון די שטעט שרײַען די שוואַכע פֿונעם גזל, רויבערײַ און אומרעכט פֿון די דאָזיקע רשעים. "ונפש חללים תשווע" - דאָס בלוט פֿון די דערמאָרדעטע וואָס מע האָט באַרויבט און אומגעבראַכט, זייער קול שרײַט אַרויף צום הימל. "ואלוה לא ישים תפלה" - און דאָס איז איובֿס קלאָג: דער אייבערשטער שטראָפֿט זיי נישט און רירט זיי נישט אָן, כאָטש זיי לייגן חרובֿ די וועלט. "תּפֿלה" איז אַזוי ווי "ולא נתן תפלה לאלוקים", און דער מלבי"ם עפֿנט אויף: ער האָט נישט געלייגט קיין דופי און שאַנדע אויף זײַן הנהגה, צו זאָגן אַז ער פֿירט נישט מיט גערעכטיקייט און אַז זײַנע וועגן זענען ווי עפּעס וואָס איז "תָּפֵל", אָן זאַלץ און אָן אַ טעם. דאָ אַלזאָ מיינט עס: דער קדוש ברוך הוא באַשולדיקט נישט זייער הנהגה, ער שטעלט נישט אָפּ זייערע שלעכטע מעשׂים, און הרגעט זיי נישט אין זייערע היילן, אין יענע ערטער וווּ זיי באַהאַלטן זיך.
הֵמָּה הָיוּ בְּמֹרְדֵי־אוֹר לֹא־הִכִּירוּ דְרָכָיו וְלֹא יָשְׁבוּ בִּנְתִיבֹתָיו׃ - זיי זענען געווען צווישן די וואָס רעבעלירן קעגן דעם ליכט, זיי האָבן נישט דערקענט זײַנע וועגן און זענען נישט געזעסן אין זײַנע שטעגן.
און וואָס וועסטו זאָגן, אַז דער אייבערשטער לאָזט זיי איבער כּדי ס'זאָל בלײַבן אַ מקום פֿאַר בחירה, אַזוי ווי אליפֿז האָט געטענהט? אויף דעם ענטפֿערט איובֿ: "המה היו במורדי אור". געוויינטלעך האָט אַ מענטש ליב ליכטיקייט און לויפֿט אַוועק פֿון דער פֿינצטערניש, אָבער די דאָזיקע רעבעלירן קעגן דעם ליכט און אַנטלויפֿן פֿון אים. ווער לויפֿט אַוועק פֿונעם ליכט? דער וואָס וויל טאָן זײַנע מעשׂים אין דער טונקלקייט. ווער האָט ליב חושך? די גנבֿים, וואָס זייערע אַרבעטס-שעה'ן זענען בײַ נאַכט, וואָרום בײַ טאָג אין דער ליכטיקייט איז דאָ אַ פּראָבלעם: ס'איז דאָ קאַמערעס, מע זעט זיי! דערפֿאַר זענען זיי תּמיד אין אַ טונקלען אָרט, אין אַ פֿאַבאָרגענעם אָרט, אין היילן און אין גרובער. "לא הכירו דרכיו" - זיי האָבן נישט געוואָלט קענען די גרויסע וועגן פֿונעם ליכט, "ולא ישבו בנתיבותיו" - אַפֿילו נישט אין די קליינע שטעגן; דאָס הייסט, אַפֿילו אין אַ קליין ביסל ליכט זיצן זיי נישט, נאָר זוכן אַ פֿולקאָמענע פֿינצטערניש. און אויב אַזוי, וואָס וואָלט געווען די פּראָבלעם זיי צו הרגענען דאָרט אין זייערע באַהעלטענישן? מע וואָלט דאָך דערמיט גאָרנישט צוגענומען די בחירה חופֿשית! איז דאָך דאָ אַ טענה: פֿאַרוואָס טוט "אלוה לא ישים תפלה", פֿאַרוואָס טוט דער אייבערשטער נישט פֿאַרדאַמען די מעשׂים פֿון די רשעים און שטעלט זיי נישט אָפּ?
לכאורה איז דא א קשיא אויף איוב'ס טענה: פון וואנעט ווייסט מען אז דער אויבערשטער הרג'עט זיי נישט? איך זע דאך אז זיי קומען צוריק נאכאמאל און נאכאמאל. און אויב דער אויבערשטער וואלט זיי געהרג'עט - וואלטן זיי דאך מער נישט געקומען, און אויב זיי קומען נישט וועלן מיר וויסן אז זיי זענען געשטארבן, און אויב מיר ווייסן אז זיי זענען געשטארבן ווערט דאך בטל די בחירה. אבער דאס איז נישט קיין מוכרח: אויב זענען דא געווען רויבער און האבן אויפגעהערט צו קומען, זענען זיי דען בהכרח געשטארבן? ניין, עס קען גאר זיין אז זיי האבן געפונען א צווייט ארט. און אזוי אויך אויב הקדוש ברוך הוא וועט זיי הרג'ענען אין זייערע באהעלטענישן - ווייסט מען דאך נישט וואו זיי באהאלטן זיך, און קיינער גייט נישט זוכן זייערע ביינער. ממילא וועט קיינער נישט וויסן אז יענע רויבער האבן באצאלט א טייערן פרייז פאר זייערע מעשים און אז אזוי האט הקדוש ברוך הוא געראטעוועט דעם ישוב. איז דער לימוד זכות ממילא נישט ריכטיג: אפילו אויב ער וואלט זיי פארטיליקט, בלייבט די בחירה חופשית געהיטן, ווייל מיר האבן נישט געזען זייער עונש און זייער אונטערגאנג, און מיר קענען מיינען אז זיי זענען אריבער צו א צווייטן ארט און געעפנט דארט זייער געשעפט, וויבאלד דא האבן זיי שוין אלעס פארניכטעט.
און דער שורש פונעם מחלוקת: איוב טענה'ט אז מען דארף "למען ישמעו ויראו", און אליפז טענה'ט אז דאס וועט שעדיגן די בחירה חופשית. דער אויבערשטער וויל נישט מען זאל זען און מורא האבן, נאר ער וויל אז מען זאל זען אז מען קען זיין א רשע און מצליח זיין, און דאך זאל מען אויסוועלן צו זיין א צדיק. ווארום אויב מען זעט גלייך דעם עונש - וואס האט מען דא אויפגעטאן? צי באקומט דען א מענטש שכר פאר נישט אריינשטעקן די האנט אין פייער? דאס איז דאך נישט קיין גבורה נאר אן אינסטינקט. אבער אויב מען וועט מיר צוזאגן ממון פארן אריינשטעקן די האנט אין אן ארט וואו עס וועט מיר נישט געשען קיין שום שאדן, און פונדעסטוועגן וועל איך זיך מתגבר זיין און זאגן אז דער אויבערשטער וויל נישט - דאס איז באמת צדקות.
לָאוֹר יָקוּם רוֹצֵחַ יִקְטׇל־עָנִי וְאֶבְיוֹן וּבַלַּיְלָה יְהִי כַגַּנָּב׃ - ביים ליכט שטייט אויף דער רוצח, ער הרג'עט דעם עני און אביון, און ביינאכט איז ער ווי א גנב.
"לאור יקום רוצח" - אין דער צייט פונעם ליכטיגקייט הרג'עט ער אינעם פעלד, און דארט קוילעט ער בלויז דעם עני און אביון, ווייל די עשירים גייען דאך נישט אין קיין געפארפולע ערטער, אין מדבריות און פעלדער וואס זענען די וואוינארטן פון די רוצחים. "ובלילה יהי כגנב" - ביינאכט קומט ער און גנב'עט אין די הייזער פון די עשירים.
וְעֵין נֹאֵף שָׁמְרָה־נֶשֶׁף לֵאמֹר לֹא־תְשׁוּרֵנִי עָיִן וְסֵתֶר פָּנִים יָשִׂים׃ - און דאס אויג פונעם נואף ווארט אויפן פארנעכט, זאגנדיג: קיין אויג וועט מיך נישט זען, און ער לייגט א באדעקונג אויפן פנים.
ער האט פיינט דאס ליכטיגקייט צוליב נאך א סיבה, ווייל זיין באשעפטיקונג איז מיט ניאוף. דאס אויג פונעם נואף ווארט און קוקט ארויס אויפן "נשף", דאס איז דער אנהויב פון דער נאכט, ווייל ביינאכט "לא תשורני עין", וועט מען נישט קענען זען זיינע מעשים, און דעמאלט "וסתר פנים ישים" - פארשטעלט און באהאלט ער זיין פנים מען זאל אים נישט דערקענען. און דאס איז דער שטייגער פונעם וואס וויל נואף זיין: ער ווארט אויף דער נאכט, אויף דער שעה ווען דער מאן זעט נישט און די זאך איז פארבארגן פון די אויגן.
חָתַר בַּחֹשֶׁךְ בָּתִּים יוֹמָם חִתְּמוּ־לָמוֹ לֹא־יָדְעוּ אוֹר׃ - ער גראבט אונטער הייזער אין דער פינצטערניש, בייטאג האבן זיי זיך אנגעצייכנט, זיי ווילן נישט וויסן פונעם ליכט.
און נאך דארף ער דעם חושך, ווייל אין דער פינצטערניש גראבט ער אונטער די הייזער וואס "יומם חתמו למו" - בייטאג האבן זיי זיך אנגעצייכנט דאס הויז, צו זאגן: היינט ביינאכט קום איך אהער. אזוי ברענגט די גמרא אז זיי פלעגן טאן: ער זעט בייטאג א געוויסן פלאץ, און כדי זיך נישט צו פארמישן ביינאכט פון וועלכן הויז פונקטליך עס רעדט זיך, מאכט ער א סימן אויפן הויז און ביינאכט קומט ער מסדר זיין די זאך. די גמרא ברענגט אז מען פלעגט באשמירן דאס הויז מיט שמן אפרסמון, און ביינאכט האט ער געפונען דעם ארט לויטן ריח. און אפילו אין אונזערע טעג איז אזוי: ווען מען וויל באמבארדירן א געוויס הויז, לייגט מען ארויף א מארקיר-געצייג, און דעמאלט קומט די באמבע אן הונדערט פראצענט צו יענער פונקט און פארפעלט נישט צו אנדערע ערטער; היינט זענען שוין פאראן מער קלוגע מעטאדן מיט א לייזער שטראל, אבער אמאל האט מען געטון אויף דעם אופן. "לא ידעו אור" - זיי ווילן נישט וויסן פון קיין ליכטיגקייט, ווייל דאס ליכט שאדט זיי.
כִּי יַחְדָּו בֹּקֶר לָמוֹ צַלְמָוֶת כִּי־יַכִּיר בַּלְהוֹת צַלְמָוֶת׃ - ווארום דער פרימארגן איז פאר זיי אלע ווי צלמוות, ווען מען דערקענט די שרעקענישן פונעם טויטנשאטן.
דער אינדערפרי איז ביי זיי ווי צלמוות, ווי דער שאטן פונעם טויט; ווען דער פרימארגן קומט באהאלטן זיי זיך ווי מענטשן וואס ציטערן פונעם טויט, און אזוי ווי א מענטש אנטלויפט פון מיתה, אזוי אנטלויפן זיי פונעם ליכטיגן טאג. און פארוואס? "כי יכיר בלהות צלמוות" - דורכן פרימארגן דערקענען די מענטשן די שרעקליכע מעשים וואס זענען אפגעטאן געווארן אין דער פינצטערער נאכט: וואס מען האט געגזל'ט און מיט וועמען מען האט מנאף געווען. אלעס ווערט דערקענט ערשט אינדערפרי, און דעמאלט שיקט מען שוין מחנות זיי צו זוכן, דעריבער איז דער אינדערפרי פאר זיי פונקט ווי א פחד פונעם טויט.
קַל־הוּא עַל־פְּנֵי־מַיִם תְּקֻלַּל חֶלְקָתָם בָּאָרֶץ לֹא־יִפְנֶה דֶּרֶךְ כְּרָמִים׃ - גרינג און פלינק שווימט ער אויפן פלאך פונעם וואסער, זייער חלק אויף דער ערד ווערט פארשאלטן, ער ווענדט זיך קיינמאל נישט צום וועג פון די וויינגערטנער.
נאכדעם וואס ער האט באשריבן די מעשים פון די שודדים, די גנבים, די רוצחים און די מנאפים אויף דער יבשה און אין די מדבריות - זיי גזל'ענען פעלדער, גזל'ענען הייזער, גזל'ענען פרויען פון זייערע מענער - הייבט איוב אן צו באשרייבן די ים-רויבער. זיי דערווייטערן זיך אויך פון מענטשן, ווייל זיי זענען מחריבי היישוב און זיי קענען זיך נישט ערלויבן צו וואוינען צווישן מענטשן טאמער וועט מען זיי כאפן. "קל הוא על פני מים" - זיין פאך איז צו פארן אויפן ים, און דער מלבי"ם ערקלערט אז ער פארט מיט לייכטע שיפלעך געמאכט פון ראָר (כלי גומא), מיט וועלכע מען קען אנקומען זייער שנעל פון איין ארט צום צווייטן כדי צו בארויבן די וואס פארן אויפן ים. "תקולל חלקתם בארץ" - זייער חלק אויף דער יבשה האבן זיי פארלאזט, ווייל זיי קומען אהער בכלל נישט. "לא יפנה דרך כרמים" - ער ווענדט זיך קיינמאל נישט צום יישוב, צום ארט פון די פעלדער און וויינגערטנער. זיי זענען נאך ווייטער פון מענטשן ווי די שודדי המדבר, און געפינען זיך נישט צווישן מענטשן, נישט אין זומער און נישט אין ווינטער.
צִיָּה גַם־חֹם יִגְזְלוּ מֵימֵי־שֶׁלֶג שְׁאוֹל חָטָאוּ׃ - אין טריקעניש און היץ רויבן זיי, און אין דער צייט פון שניי-וואסערן זינדיגן זיי אין שאול.
אין דער צייט פון דער טריקעניש און היץ, דאס הייסט אין זומער, בארויבן זיי די שיפן וואס פארן אויפן ים. און אין דער צייט פון "מימי שלג", ווען דער ים פרירט איין און קיין שיפן פארן נישט - "שאול חטאו", זיצן זיי אין שאול, אין טיפע היילן אויף די ים-אינזלען, ערטער וואו קיין מענטשן קומען נישט אן. און וואס איז דער חטא וואס זיי זינדיגן דארט אין ווינטער? עס איז דאך נישט פאראן דארט וועמען צו גזל'ענען; נאר דארט זינדיגן זיי מיט זנות, ווי עס וועט ווערן מער מבואר אין די קומענדיגע פסוקים.
יִשְׁכָּחֵהוּ רֶחֶם מְתָקוֹ רִמָּה עוֹד לֹא־יִזָּכֵר וַתִּשָּׁבֵר כָּעֵץ עַוְלָה׃ - די פרוי פארגעסט אים, מיט זיסקייט האט ער זי אפגענארט, זי וועט מער נישט געדענקט ווערן, און ווי א בוים ווערט די אומרעכט צובראכן.
דער פסוק באשרייבט: ער פארפירט א מיידל צו זינדיגן מיט איר, און נאכדעם וואס ער שטילט מיט איר זיין תאוה, ווערט זי אים מאוס און ער נעמט זיך א צווייטע. און יענע גיט ער צו טרינקען א כוס של עיקרין (אן עקרות-געטראנק), כדי איר שיינקייט זאל זיך נישט פארלירן - ווייל קימפארן שוואכט אפ די שיינקייט פון א פרוי - און זי זאל פארבלייבן אויף אייביג יונג, בשעת די ערשטע זיצט ווי אן אלמנה חיה, עלנד און פארלאזט. און דאס איז "ישכחהו רחם": יענע פרוי וואס ער האט פארפירט געדענקט ער שוין מער נישט. "רחם" איז א ביליגער אויסדרוק פאר א פרוי, ווייל ווען איר גאנצע באדייט איז פאר זנות רופט מען איר אזוי, כאילו דאס איז איר איינציגער ענין. "מתקו רמה" - מיט זיין זיסן לשון האט ער זי אפגענארט, און דאס ווארט "רמה" קומט דא נישט פון לשון רימה ותולעה (ווערים), נאר מלשון רמאות. "עוד לא יזכר" - ער פארגעסט איר אינגאנצן. "ותישבר כעץ עוולה" - "עוולה" באציט זיך אויף יענע מיידל, ווי דער לשון "אויל" וואס באדייט א יונגער בחור וואס פירט זיך נישט ערליך, און צוזאמען מיט "עול ימים" וואס באדייט א יונגער מענטש; און זי ווערט צובראכן ווי א בוים וואס איז אויסגעטריקנט געווארן און צובראכן, ווייל ער האט קיין שום געפילן צו איר, ער פיינט איר און פארלאזט איר.
וּמָשַׁךְ אַבִּירִים בְּכֹחוֹ יָקוּם וְלֹא־יַאֲמִין בַּחַיִּין׃ - ער שלעפט מעכטיגע שיפן מיט זיין כוח, ער שטעלט זיך אויף און גלייבט נישט אינעם לעבן.
נאכדעם וואס ער האט באשריבן זייערע מעשים אין ווינטער, קערט ער זיך צוריק צו באשרייבן זייערע מעשים אין זומער, וואס אויף דעם איז געזאגט געווארן "ציה גם חום יגזלו", אז אין דער צייט פון דער היץ גייט ער און בארויבט די שיפן. און וויאזוי? "ומשך אבירים בכוחו" - די שטארקע און גרויסע שיפן שלעפט ער צו זיין פלאץ, ער באווייזט זיי צו פירן, זיך משתלט זיין אויף זיי און זיי בארויבן. "ולא יאמין בחיין" - ער ברענגט זיי צו א מסוכן'דיג ארט, אן ארט וואו מען קען נישט האפן אויפן לעבן, וואו די שיף האט נישט קיין שום שאנס איבערצולעבן און בלייבן. אהין ברענגט ער די שיף און גזל'עט זי אויס, און געווענליך פלעגט מען דערנאך דערטרענקען די שיפן, כדי עס זאל נישט בלייבן קיין שום סימן און זכר.
יִתֶּן־לוֹ לָבֶטַח וְיִשָּׁעֵן וְעֵינֵיהוּ עַל־דַּרְכֵיהֶם׃ - ער גיט אים צו זיצן מיט זיכערקייט און אנצולענען זיך, און זיינע אויגן זענען אויף זייערע וועגן.
כאטש יענער ארט איז מסוכן און די שיפן האבן מורא זיך צו דערנענטערן אהין, דאך שטייט ער דארט לבטח און לענט זיך אן, ער ווארט און לויערט אויף זיי, און זיינע אויגן זענען אויף זייערע וועגן - ער קוקט אויף וועלכן וועג זיי פארן, כדי צו גיין נאך זיי און זיי שלעפן צו זיין פלאץ, זיי אויסצורויבן און דערנאך זיי צו פארזינקען.
רוֹמּוּ מְּעַט וְאֵינֶנּוּ וְהֻמְּכוּ כַּכֹּל יִקָּפְצוּן וּכְרֹאשׁ שִׁבֹּלֶת יִמָּלוּ׃ - זיי האבן זיך דערהויבן א ביסל און ער איז מער נישטא, זיי ווערן גענידערט און פארשלאסן ווי יעדער איינער, און ווי דער שפיץ פון א שבולת ווערן זיי אפגעשניטן.
"רומו מעט" - אויב די רייכע און אנגעזעענע שיפס-אייגנטומער הייבן זיך אויף א ביסל כדי זיך אומצוקוקן, וואלטן זיי אים געקענט זען אין זיין באהעלטעניש וואו ער גרייט אן פאר זיי א הינטערהאלט, אבער דעמאלט "ואיננו", גלייך לאזט ער אראפ זיין קאפ און באהאלט זיך פון זיי. "והומכו" - און ווען זיי ווערן גענידערט, לאזן אראפ זייער קאפ, אדער זיי קומען אן צו א פלאץ וואו דאס וואסער איז נידעריג און פלאך, "ככל יקפצון", אז ער ברענגט זיי צו אן ארט וואו זיי שפרינגען ווי מיט'ן קאפ פאראויס אריין אין די פלאכע וואסערן און אין א געפארפולן פלאץ. "וכראש שיבולת" - שיבולת מיינט א וואסער-ווירבל אדער א כוואליע, ווי דער לשון פון יונה אין זיין תפילה: "שיבולת שטפתני, סוף חבוש לראשי", און אזוי ווי די שיבולת המים ביים ירדן, וואס בני אפרים האבן נישט געקענט ריכטיג ארויסרעדן און האבן געזאגט "סיבולת". ער ברענגט זיי צו א פלאץ וואו ס'איז פאראן ווירבלען און כוואליעס אדער צו א נידעריגן ארט, און דורך דעם זינקט די שיף, "יימלו" - זיי ווערן אפגעשניטן, ווי דער לשון פונעם הלל "סבוני כדבורים דועכו כאש קוצים בשם ה' כי אמילם", וואס דער טייטש איז איך וועל זיי אפשניידן, מלשון מילה וואס איז דאס אפשניידן די ערלה. און אזוי בארויבט ער זיי, נעמט זייער פארמעגן און טייט זיי.
וְאִם־לֹא אֵפוֹ מִי יַכְזִיבֵנִי וְיָשֵׂם לְאַל מִלָּתִי׃ - און אויב איז עס נישט אזוי, ווער קען מיך אפלייקענען און מאכן פאר גארנישט מיינע ווערטער?
און אויב די זאכן זענען נישט ווי איך האב געזאגט - מי יכזיבני, מלשון כזב, ווער קען זאגן אז מיינע ווערטער זענען נישט ריכטיג? ווער קען מאכן פאר גארנישט מיין רייד, מבטל זיין מיינע ווערטער? און אויב אזוי, האב איך דאך שטארקע טענות אויף דער השגחה: פארוואס טוט דער הקדוש ברוך הוא נישט הרג'ענען די דאזיגע רשעים אויף זייער ארט? זיי קומען דאך נישט נאנט צום יישוב, און זיי געפינען זיך אין א פלאץ וואו זייער טויט דארט וואלט נישט געשאדט קיינעמס בחירה, און דער הקדוש ברוך הוא וואלט דאך דערמיט געראטעוועט דעם גאנצן יישוב פון זיי. אויב אזוי, פארוואס ווערט דער הקדוש ברוך הוא נישט נפרע פון זיי?
פרק כ"ד איז דער המשך פון איוב'ס ענטפער צו אליפז איבער דעם ענין פון שלוות הרשעים. איוב הייבט אן מיט א פילאסאפישער הקדמה לויט וועלכער דער הקדוש ברוך הוא איז העכער פונעם זמן און ווייסט כביכול נישט וואס עס באנייט זיך אונטער דעם זמן, און ממילא איז נישט פאראן קיין השגחה און קיין בחירה. און דערנאך בויט ער זיין הויפט טענה: ער רעכנט אויס די גזלנים פון די פעלדער וואס זענען מסיג גבול און גזל'ענען דעם אייזל פון יתומים און דעם אקס פון אן אלמנה, די ליסטים אויף די וועגן וואס ווארפן אן א שרעק ביז די ארימעלייט פונעם לאנד באהאלטן זיך, די ווילדע אינעם מדבר וואס זוכן נאך רויב, זייער אכזריות'דיגע באהאנדלונג קעגן זייערע ארבעטער וואס גייען נאקעט, הונגעריג און דארשטיג, די רוצחים, גנבים און נואפים, ליבהאבער פון דער פינסטערניש, וואס אנטלויפן פונעם פרימארגן ווי פון צלמוות, און די ים-רויבער וואס רויבן אינעם זומער און פירן זיך אויף מיט הפקרות און זנות אינעם ווינטער אין די היילן אויף די ים-אינזלען. אלע די דאזיגע זיצן אין פארבארגענע ערטער וואס קיינער ווייסט נישט זייער ארט, און דערפאר טענה'ט איוב אז אויב דער הקדוש ברוך הוא וואלט זיי דארט פארטיליגט, וואלט דאס גארנישט געשאדט דער בחירה חופשית, ווייל קיינער וואלט דאך נישט געזען זייער שטראף. און אויף דעם איז זיין קלאגע: "ואלוה לא ישים תפלה" - פארוואס טוט זיך דער הקדוש ברוך הוא נישט נפרע זיין פון זיי און ראטעווען דעם יישוב פון זייערע הענט.