מיר הייבן אן ספר איוב. דער ספר באשרייבט די יסורים וואס איוב האט מיטגעמאכט, ווען דער אנהויב איז אין דעם שמועס און משא ומתן צווישן דעם שטן און דעם הקדוש ברוך הוא, וואו דער אייבערשטער איז מסכים אויסצופרואוון איוב'ן. איוב ליידט שווערע און שרעקליכע יסורים, ביז ער איז שוין ענדערש מוחל דאס לעבן און וויל בעסער דעם טויט. דאן קומען אן זיינע גוטע פריינט און רעים, און יעדער פון זיי פרואווט צו געפינען ביי אים די סיבות און דעם שכל הינטער דעם צער וואס ער גייט דורך. בעיקר פרואוון זיי צו געפינען אין אים חטאים, עוונות און חסרונות, כדי אנצוהענגען אין זיי די יסורים וואס דער אייבערשטער שיקט אים, ווייל לויט זייער מיינונג איז נישט מעגליך אז דער אייבערשטער זאל געבן פאר א מענטש יסורים אן קיין שום עבירה. דעריבער זוכט יעדער פון זיי עפעס א חסרון און א פגם אין איוב'ס מעשים, כדי אנצוהענגען אין דעם די יסורים. ביז ענדליך קומט אליהוא בן ברכאל הבוזי און זאגט פאר איוב די אמת'ע סיבה פון זיינע יסורים, און צום סוף אנטפלעקט זיך דער אייבערשטער צו אים, ערקלערט און פארטייטשט אים אלעס וואס איז אויף אים אריבער, און צום לעצט קערט ער צוריק פאר איוב דאפלט פון וואס ער האט געהאט פריער. דאס איז דער קיצור פון ספר איוב.
מיר וועלן לערנען ספר איוב ווי אונזער שטייגער על פי המלבי"ם, און זען וויאזוי ער ערקלערט דעם גאנצן משא ומתן אינעם ספר. יעדער וואס האט אמאל פרובירט צו לערנען איוב ווייסט אז דאס איז א גאר שווערער ספר מצד דער שפראך. אזוי ווייט אז די שיטה פונעם אבן עזרא איז אז דער ספר איז למעשה אן איבערגעזעצטער ספר, דאס הייסט אז ער איז לכתחילה געשריבן געווארן אין אן אנדער שפראך און מען האט אים איבערגעזעצט אויף לשון הקודש, און צוליב דעם איז זיין לשון אזוי שווער. עס הייסט נישט אז אזוי איז אנגענומען, ווייל די אנגענומענע מיינונג איז דאך אז משה רבנו האט געשריבן זיין ספר און ספר איוב, און אויב משה רבנו האט עס געשריבן - זאגט דער שכל אז ער האט עס געשריבן אויף לשון הקודש. אבער זיכער זענען די לשונות אינעם ספר שווער, און עס געפינען זיך אין אים ווערטער וואס שטייען נישט אין גאנץ תנ"ך נאר בלויז אין איוב.
אחוץ דעם שוועריקייט אין די ווערטער אליין, פעלט אויס צו פארשטיין דעם גאנצן צוזאמענשטעל פון די פסוקים. א מענטש ליינט פסוקים וואס זענען פאר זיך שווער צו פארשטיין, און ס'איז אים אויך שווער צו באגריפן דעם אלגעמיינעם געדאנק אין זיי: וואס קומט איוב ארויסברענגען אין יענעם קאפיטל, און וואס קומען זיינע פריינט טענה'ן קעגן אים. פיל מפרשים האבן זיך אפגעגעבן מיט ספר איוב, און יעדער פון זיי גייט מיט זיין אייגענעם דרך און מהלך, און מיר וועלן נאכגיין דעם מלבי"ם און זען וויאזוי ער באלייכט אין יעדן פרק וואס זענען איוב'ס טענות און וואס ענטפערן אים קעגן דעם זיינע גוטע פריינט און רעים.
איידער מיר פאנגען אן די פסוקים, וועלן מיר זיך אפשטעלן אויף א פראגע וואס ווערט אסאך דערמאנט אין חז"ל: ווער איז איוב, און אין וועלכער תקופה האט ער געלעבט? אויך אויף דעם זענען פאראן פילע דעות און מחלוקות. ווי אויך וועלן מיר ביים סוף פונעם ספר זען ווער איוב איז געווען לויט קבלה און לויט תורת הגלגול: וועמענס גלגול ער איז געווען, וואס ער איז געקומען מתקן זיין, און וואס איז די סיבה פון זיינע יסורים. דאס אלעס וועלן מיר לאזן אויפן לעצטן פרק, נאכדעם וואס מיר וועלן דורכטון און לערנען אלע צוויי און פערציג פרקים פונעם ספר, און דעמאלט וועט מען האבן נאך א קלארן בליק צו פארשטיין פארוואס איוב ליידט דאס וואס ער מאכט מיט און וואס דאס קומט מתקן זיין.
די גמרא אין מסכת בבא בתרא (דף ט"ו) שמועסט שיין אויס באריכות דעם ענין פון איוב. רב לוי בר חמא זאגט: איוב איז געווען אין די צייטן פון משה רבנו, און די גמרא ברענגט ראיות דערויף. רבא זאגט: איוב איז געווען אין די צייטן פון די מרגלים. און דאס איז זייער שיין מוסבר, ווייל ווען משה רבנו האט געפרעגט די מרגלים "היש בה עץ אם אין", איז זיין כוונה געווען צי עס איז נאך פאראן דארט א צדיק וואס איז ראוי צו שיצן אויף זיי ווי א בוים. און פונקט אין יענער שעה ווען די מרגלים זענען דארט געווען איז איוב נסתלק געווארן, און זיי האבן געזען א גרויסע לוויה און זענען געווען זיכער אז די גאנצע באפעלקערונג פונעם לאנד איז אלעמאל פארנומען נאר מיט באגראבן טויטע. "היש בה עץ" - אל תקרי עץ אלא עוץ, א רמז אויף איוב.
לויט דער שיטה פון רבי שמואל בר נחמני, איז איוב "לא היה ולא נברא אלא משל היה" - ער איז קיינמאל נישט געווען און נישט באשאפן געווארן, נאר ער איז געווען א משל. איינער האט אמאל געזאגט בדרך לצנות: וואס איז געווען איוב'ס גרעסטע פלאג פון אלע זיינע יסורים? אז נאך אלע שווערע פיינען וואס ער האט געליטן, זענען נאך פאראן אזעלכע וואס זאגן אז ער איז בלויז געווען א משל. דאס איז שוין א ביטערע זאך וואס מען קען נישט אויסהאלטן. און די גמרא פרעגט אויף אים פון פסוק:
אִישׁ הָיָה בְאֶרֶץ־עוּץ אִיּוֹב שְׁמוֹ וְהָיָה הָאִישׁ הַהוּא תָּם וְיָשָׁר וִירֵא אֱלֹהִים וְסָר מֵרָע׃ - א מאן איז געווען אין לאנד עוץ, איוב איז געווען זיין נאמען, און יענער מאן איז געווען ערליך און גראד, א ירא אלקים און אפגעטון פון שלעכטס.
דער פסוק זאגט דאך עדות אז ער איז יא געווען! ענטפערט ער דערויף: עס שטייט דאך "ולרש אין כל כי אם כבשה אחת קטנה אשר קנה" - און דאס איז דער משל וואס נתן הנביא האט דערציילט פאר דוד המלך. אט איז א גאנצע מעשה: דער ארעמאן האט גארנישט געהאט, נאר איין קליין שעפעלע וואס ער האט געקויפט, עס איז געקומען צו אים אן אורח וכו'. איז דאס אויך טאקע געווען? ס'איז דאך זיכער א משל! אזוי אויך דא. האט ער אים געזאגט: אויב אזוי, שמו ושם עירו למה? דאס הייסט, אויב ס'איז בלויז א משל, פארוואס האט אויסגעפעלט אנצוברענגען זיין נאמען און דעם נאמען פון זיין שטאט, "איש היה בארץ עוץ איוב שמו"? אינעם משל וואס נתן האט געברענגט פאר דוד'ן האט מען דאך נישט דערמאנט קיין נעמען: עס איז געווען אן עושר, ער האט געהאט א סך שאף, עס איז געקומען צו אים אן אורח, און ער האט צוגענומען דאס קליינע שעפעלע פונעם ארעמאן און עס געשאכטן און דערלאנגט פאר אים. עס שטייט נישט וויאזוי ער האט געהייסן און וואו ער האט געוואוינט - ווייל דאס איז א משל. אבער דא ווערן אויסגערעכנט נעמען און פלעצער, צו לערנען אז די זאך איז נישט קיין משל.
עס איז וויכטיג צו באטאנען: אויך דער רמב"ם אין מורה נבוכים באשעפטיגט זיך אסאך מיט איוב, און ער ערקלערט אז מען טאר נישט מאכן קיין טעות און פארשטיין דעם מאמר "איוב לא היה ולא נברא אלא משל היה" כפשוטו, אז ער איז נישט געווען במציאות. נאר די כוונה איז: זיין מעשה איז נישט געשריבן און דערציילט געווארן נאר לשם א משל. א משל איז א וועג איבערצוגעבן א מסר, און צו יעדן משל איז פאראן א נמשל. דאס הייסט, מען האט נישט געשריבן די מעשה פון איוב ווייל עס אינטערעסירט אונז וואס עס איז אריבער אויף א פריוואטן מענטש וואס האט געליטן יסורים, נאר בלויז צוליב די מסקנות וואס מען דארף ארויסנעמען דערפון. לויטן רמב"ם איז זיכער אז איוב איז יא געווען, און זיין גאנצע מעשה איז אינגאנצן אמת. אנדערש - קען מען דאך שרייבן וועגן פיל מענטשן וואס האבן געליטן אזוי און אזוי און געהאט אזא מין לעבן. דער גאנצער ענין פון איוב, זאגט דער רמב"ם, איז כדי דיר צו לערנען א משל, דאס הייסט צו לערנען מוסר, אז דו זאלסט וויסן וואס איז דער שורש פון צער און יסורים אינעם לעבן פונעם מענטש.
רבי יוחנן און רבי אלעזר זאגן: איוב איז געווען מעולי גולה, און זיין בית מדרש איז געווען אין טבריה. פרעגט די גמרא: ווי אזוי קען דאס זיין? עולי גולה איז דאך א פיל שפעטערע תקופה, און מיר האבן דאך געלערנט אז די יארן פון איוב זענען געווען פון ווען כלל ישראל איז אריין קיין מצרים ביז זיי זענען ארויס - צוויי הונדערט און צען יאר. און די גמרא ענטפערט: די כוונה איז נישט אז ער האט געלעבט אין יענער תקופה, נאר אז די צוויי הונדערט און צען יאר זענען געווען די לענג פון זיין לעבן, אין וועלכער תקופה עס זאל נאר זיין.
פרעגט די גמרא ווייטער: מיר האבן דאך געלערנט אז זיבן נביאים האבן נבואה געזאגט פאר די אומות העולם, און דאס זענען: בלעם, זיין פאטער בעור, איוב, אליפז התימני, בלדד השוחי, צופר הנעמתי, און אליהוא בן ברכאל הבוזי. זעט מען דאך אז איוב ווערט געציילט צווישן די נביאי האומות פונקט ווי בלעם. און די גמרא ענטפערט: אליהוא בן ברכאל הבוזי איז דאך געווען א איד, ווייל עס שטייט אויף אים "ממשפחת רם", און חז"ל דרשנ'ען אז ער איז געווען פון אברהם אבינו'ס משפחה, און טייל זאגן אז אליהוא בן ברכאל הבוזי איז געווען יצחק אבינו אליין. און אזוי ווי אליהוא איז געווען א איד, אזוי אויך איז איוב געווען א איד. נאר דאס וואס עס שטייט "נתנבאו לאומות העולם" מיינט אז זיי האבן נבואה געזאגט פאר די באדערפענישן פון די אומות, אבער זיי אליין, א טייל פון זיי זענען געווען אידן.
פרעגט די גמרא ווייטער: מיר האבן דאך געלערנט, א חסיד איז געווען ביי די אומות העולם און איוב איז געווען זיין נאמען, און ער איז נאר געקומען אויף דער וועלט כדי צו באקומען זיין שכר. האט דער הקדוש ברוך הוא געברענגט אויף אים יסורים, האט ער אנגעהויבן צו לעסטערן און שילטן - האט אים דער הקדוש ברוך הוא געדאפלט זיין שכר אויף דער וועלט כדי אים ארויסצושטויסן פון עולם הבא. זעט מען דאך מפורש אז ער איז געווען א חסיד מאומות העולם, און דער אויבערשטער האט אים געגעבן זיין שכר דא אויף דער וועלט און עס געדאפלט פאר אים, ווי מיר וועלן זען ביים סוף פונעם ספר, כדי אים צו פארטרייבן פון עולם הבא.
און די גמרא ענטפערט: דאס איז א מחלוקת תנאים. רבי אלעזר זאגט: איוב איז געווען אין די טעג פון שפוט השופטים, און ברענגט ראיות. רבי יהושע בן קרחה זאגט: איוב איז געווען אין די טעג פון אחשוורוש, און ברענגט ראיות. רבי נתן זאגט: איוב איז געווען אין די צייטן פון מלכות שבא, ווייל מיר וועלן זען שפעטער אז זיי באפאלן און נעמען צו פון איוב'ס קנעכט און פארמעגן. חכמים זאגן: ער איז געווען אין די צייטן פון די כשדים, וואס אויך כשדים ווערן דערמאנט ווייטער. און טייל זאגן: איוב איז געווען אין די טעג פון יעקב און האט חתונה געהאט מיט דינה בת יעקב, און אויך אין דעם וועלן מיר מאריך זיין שפעטער, און צו דער דעה ציען מער די מקובלים. און אלע האלטן אז איוב איז געווען א איד, אויסער איין דעה וואס האלט אז איוב איז געווען פון די אומות העולם. ווייל משה רבינו האט דאך געבעטן "ונפלינו אני ועמך" - אז די שכינה זאל נישט רוען אויף די אומות העולם נאר בלויז אויף כלל ישראל, און דעריבער איז נאר געווען איין נביא פאר די פעלקער, און דאס איז בלעם. קומט אויס אז איוב איז נישט געווען קיין נביא פאר די אומות נאר א נביא פון כלל ישראל. לאמיר דאס קיצור'דיג צוזאמעננעמען: כמעט לויט אלע דעות איז איוב געווען א איד, און לויט איין דעה איז ער געווען א גוי.
זאגט דער ילקוט שמעוני אויף די פסוקים "ויהי אחרי הדברים האלה ויגד לאברהם לאמור הנה ילדה מלכה גם היא בנים לנחור אחיך. את עוץ בכורו ואת בוז אחיו ואת קמואל אבי ארם, ואת כשד ואת חזו ואת פלדש ואת ידלף ואת בתואל, ובתואל ילד את רבקה. שמונה אלה ילדה מלכה לנחור אחי אברהם. ופילגשו ושמה ראומה ותלד גם היא את טבח ואת גחם ואת תחש ואת מעכה". ווער איז "עוץ בכורו"? אמר רבי שמעון בן לקיש משום בר קפרא: דאס איז איוב, און איוב איז געווען אין די טעג פון אברהם. און וואס מיינט "עוץ בכורו"? "איש היה בארץ עוץ". אויך אויף דעם מדרש באציען זיך די מקובלים, ווי מיר וועלן זען ביים סוף פון די דברים.
דער מדרש אין במדבר רבה פרשה י"ז שילדערט אונז צוליב וואס איוב האט געליטן יסורים. אין יענער שעה, נאכן ניסיון העקידה, האט אברהם געזאגט: איך ריר זיך נישט פון דא ביז דו שווערסט מיר אז דו וועסט מיך מער קיינמאל נישט פרואוון, ווייל אויב וואלט איך דיר חס ושלום נישט אויסגעהערט - וואלסטו מיר פארלוירן אלעס וואס איך האב געהארעוועט מיין גאנץ לעבן. קומט אברהם נאך דער עקידה און זאגט: גענוג, רבונו של עולם, איך וויל דו זאלסט מיר שווערן אז איך וועל מער נישט דורכגיין קיין נסיונות. האט דער הקדוש ברוך הוא אים געזאגט: ביי דיין לעבן, אזוי איז עס, און ער האט געשוואוירן אז ער וועט אים מער נישט אויספרואוון, ווי עס שטייט "ויאמר בי נשבעתי נאום השם".
און גיט אכטונג אויפן המשך: שווערע יסורים און אנדערע נסיונות וואלטן געדארפט קומען אויף אברהם, און זיי קומען נישט. און וועלכע יסורים זענען דאס - די וואס זענען געקומען אויף איוב, זיי וואלטן געדארפט קומען אויף אברהם. און דערפאר איז די פרשה פון "ויהי אחרי הדברים האלה ויגד לאברהם" נסמך צו פרשת העקידה. נאך וועלכע זאכן? נאכן ניסיון העקידה. און דעמאלט "ויגד לאברהם הנה ילדה מלכה", וועמען? עוץ. דאס הייסט: אברהם, דו האסט א פארטרעטער, און דער פארטרעטער איז עוץ, דאס איז איוב. האט דער הקדוש ברוך הוא געזאגט פאר אברהם: לך אכול בשמחה לחמך כי כבר רצה אלוקים את מעשיך.
דער אמת איז אז דער דאזיגער מדרש איז אינגאנצן פארשטעקט. וואס באדייט דאס? עס זענען דא יסורים, און דער הקדוש ברוך הוא קומט און זאגט פאר אברהם אז ער דארף זיך נישט זארגן ווייל פון יעצט אן האט ער א פארטרעטער. וואס איז דער שייכות צווישן אברהם און איוב? פארוואס דארף איוב באקומען די יסורים וואס דארפן קומען אויף אברהם, די נסיונות און שוועריקייטן פון אברהם? עס איז נישטא קיין לאגיק און באדייט דערצו, נאר אויב מיר וועלן לערנען די ווערטער פון די מקובלים: ווער איז געווען עוץ, ווער איז געווען איוב, וואס זענען זייערע תיקונים - און דעמאלט וועט דער מדרש שטימען אויפן ריכטיגן אופן. און ווי דערמאנט, וועלן מיר דאס איבערלאזן אויפן סוף פונעם ספר.
רב אבא בר כהנא זאָגט: אין די טעג פון יעקב איז ער געווען, און דינה איז געווען זיין פרוי. רבי לוי זאָגט: אין די טעג פון די שבטים איז ער געווען. רבי יוסי בר חלפתא זאָגט: ווען זיי זענען אַראָפּ קיין מצרים איז ער געבוירן געוואָרן, און ווען זיי זענען אַרויף איז ער געשטאָרבן - און לויט זיין מיינונג איז איוב געווען איינער פון פרעה'ס יועצים. און אַזוי געפינט מען טאַקע אַז דער עיקר פון איוב'ס יאָרן איז געווען צוויי הונדערט און צען יאָר, און ישראל זענען געווען אין מצרים צוויי הונדערט און צען יאָר.
און נאָך אַ מדרש: אַ משל צו אַ פּאַסטעך וואָס איז געשטאַנען און געקוקט אויף זיין צאן, און עס איז געקומען אַ וואָלף זיך צוטשעפּען צו זיי, דאָס הייסט צוקומען צום צאן כדי צו כאַפּן איינע פון זיי. און טייל גירסאות זאָגן אַז ער האָט אַריבערגעפירט זיין צאן איבער אַ טייך, און עס איז געקומען אַ וואָלף און האָט געוואַרט צו פאַרצוקן אַ שעפּס. וואָס האָט ער געטאָן? האָט ער געזאָגט: גיט אים אַ באָק ער זאָל זיך רייצן מיט אים. האָט ער גענומען אַ גרויסן באָק און געזאָגט: גיט אים צום וואָלף ער זאָל זיך פאַרנעמען מיט אים. דער וואָלף קען אים נישט גלייך טויטן, און עס וועט אים נעמען אַ פערטל שעה אָדער צוואַנציק מינוט, און דערווייל וועל איך פאַרענדיקן אַריבערצופירן דאָס צאן אויף יענער זייט טייך, און דערנאָך וועל איך גיין ראַטעווען דעם באָק און זיך אָפּגעבן מיט יענעם וואָלף.
אַזוי אויך דער הקדוש ברוך הוא: ער האָט געוואָלט אַריבערפירן כלל ישראל דעם ים, איז געקומען דער שטן און מקטרג געווען: הללו עובדי עבודה זרה, והללו עובדי עבודה זרה. האָט דער הקדוש ברוך הוא געזאָגט: גיט אים איוב'ן. איז דער שטן געגאַנגען און זיך פאַרנומען מיט איוב'ן און אים געפּלאָגט מיט ייסורים, און דערווייל זענען ישראל אַריבערגעגאַנגען דעם ים. און אויך דאָ זעען מיר די זעלבע זאַך: עס איז דאָ אַ פּראָבלעם מיטן שטן - איז איוב דער קאַנדידאַט אים אַוועקצושיקן צו אים. וואָס וויל מען פונעם נעבעכדיקן איוב? ביי אברהם איז דאָ אַ פּראָבלעם - שיקט מען איוב'ן. ביי קריעת ים סוף - שיקט מען איוב'ן. וואָס וויל מען פון אים? אויך וועגן דעם וועלן מיר רעדן צום סוף.
רבי חנינא זאָגט: אַ גוי איז ער געווען, ווייל רבי חייא האָט געלערנט: איין צדיק האָב איך געהאַט ביי די אומות העולם אין מיין וועלט, און איך האָב אים געגעבן זיין שכר און אים אָפּגעפטרט, און ווער איז דאָס? דאָס איז איוב.
חז"ל זאָגן אַז איינער פון פרעה'ס יועצים איז געווען איוב, און זיי ערקלערן פון דעם פאַרוואָס ער איז אַזוי שטאַרק געפּלאָגט געוואָרן מיט ייסורים: ווייל איוב האָט געשוויגן. אויף בלעם שטייט אַז ער האָט געגעבן אַ שלעכטע עצה, זיי אַלע צו הרגענען. יתרו איז אנטלאָפן - ער האָט געזאָגט: צי איך וועל שווייגן צי איך וועל רעדן וועל איך זיך פאַרפּלאָנטערן, און ער איז אנטלאָפן. און איוב האָט געשוויגן.
אגב, לויטן זוהר איז ממש פאַרשטענדלעך פאַרוואָס איוב איז געפּלאָגט געוואָרן מיט ייסורים, ווייל דער זוהר זאָגט אַז איוב האָט נישט געשוויגן, נאָר ער האָט געהאַט אַ מסודר'דיגן פּלאַן. ער האָט געזאָגט צו פרעה: הרגע זיי נישט, נאָר נעם זייער געלט, מאַך זיי אָרעם, פּלאָג זיי מיט שווערע עבודה, און וואַרף אַריין זייערע קינדער. אַזוי וועסטו לעזן אַלע דיינע פּראָבלעמען: זיי וועלן זיך נישט מערן, זיי וועלן נישט ווערן גרויס אינעם לאַנד און מלחמה האַלטן מיט אונדז און אַרויפגיין פונעם לאַנד, ווייל זיי וועלן זיין דערנידעריקט און פאַרהאָרעוועט מיט זייער אַרבעט - און זיי אַליין לאָז ביים לעבן, און נאָר זייער נשמה היט אָפּ. האָט דער הקדוש ברוך הוא געזאָגט: אַזוי ראָטסטו אויף מיינע קינדער? ביי דיין לעבן, אַז דאָס וועט געשען צו דיר! און אַזוי איז טאַקע איבערגעגעבן געוואָרן צום שטן: דו קענסט שלאָגן איוב'ן אין זיין גוף, אָבער היט זיין נפש, דאָס הייסט היט זיך ער זאָל נישט שטאַרבן. מען האָט צוגענומען זיינע קינדער ווי מיר וועלן זען, מען האָט צוגענומען זיין געלט, און וואָס מען האָט אים איבערגעלאָזט איז בלויז זיין לעבן - פּונקט ווי איוב אַליין האָט געראָטן.
אָבער לויט אונדזער גמרא האָט איוב געשוויגן, ער איז נישט אַנטלאָפן און האָט אויך נישט געראָטן קיין שלעכטס. און אויב אַזוי, פאַרוואָס קומען אים אַזעלכע ייסורים? ערקלערט מען, אַז ווען דער הקדוש ברוך הוא איז געקומען אין טענות צו איוב'ן און אים געפרעגט פאַרוואָס ער האָט געשוויגן, האָט איוב געטענה'ט און געזאָגט: רבונו של עולם, וואָס האָב איך געהאַט צו טאָן? צי אויב איך וואָלט גערעדט וואָלט מען מיר אויסגעהערט? וואָס האָב איך געקענט טאָן? האָב איך געשוויגן. וואָס האָט דער הקדוש ברוך הוא געטאָן? ער האָט אָנגעהויבן ברענגען אויף אים ייסורים, און איוב האָט אָנגעהויבן שרייען אויפן קול מיט גרויסע קולות. האָט אים דער הקדוש ברוך הוא געפרעגט: איוב, פאַרוואָס שרייסטו? האָט ער אים געזאָגט: רבונו של עולם, עס טוט וויי! האָט ער אים געזאָגט: און מיט דעם וואָס דו שרייסט העלפט עס עפּעס? האָט ער געזאָגט: ניין, עס העלפט נישט, אָבער ווען עס טוט וויי - שרייט מען. האָט ער אים געזאָגט: אויב אַזוי, פאַרוואָס האָסטו נישט געשריגן דעמאָלט, ווען דו האָסט געזען ביי פרעה יענע עצה און דו האָסט געשוויגן? אויב דו האָסט געשוויגן, איז אַ סימן אַז עס האָט דיר טאַקע נישט וויי געטאָן, ווייל ווען עס וואָלט דיר וויי געטאָן, וואָלסטו כאָטש געדאַרפט שרייען. ווען עס טוט וויי שרייט מען, אפילו אויב עס העלפט נישט. פאַרוואָס האָסטו נישט געשריגן? און דערפאַר האָט ער געבראַכט אויף אים די דאָזיקע ייסורים.
דער אבן עזרא האַלט אַז איוב איז געווען פון די קינדס-קינדער פון נחור, ווי מיר האָבן געזען: "הנה ילדה מלכה גם היא בנים לנחור אחיך". און ער זאָגט אַז עס קען נישט זיין אַז איוב איז נישט געווען אויף דער וועלט, און ער ברענגט אַ ראיה דערצו פון דעם וואָס איוב ווערט דערמאָנט אויך אינדרויסן פון זיין ספר. וואו? אין יחזקאל קאַפּיטל י"ד פּסוק י"ד - אַ לייכטער סימן צו געדענקען, י"ד י"ד: "והיו שלשת האנשים האלה בתוכה נח דנאל ואיוב המה בצדקתם ינצלו נפשם נאם ה' אלקים". דער נביא זאָגט אַז אויב דער אויבערשטער ברענגט אַ רעה אויף אַ שטאָט, אפילו עס וועלן דאָרט זיין אַזעלכע דריי גרויסע צדיקים, וועלן זיי נישט קענען ראַטעווען די אַנדערע, נאָר בלויז זייער אייגענע נפש. און איוב ווערט דאָך דאָרט קלאָר אויסגערעכנט אַלס איינער פון די דריי צדיקים, און דאָס באַווייזט אַז פּונקט ווי נח און דניאל היו ונבראו - אַזוי אויך איוב היה ונברא.
און אויב דו וועסט קומען און זיך קלוג מאַכן צו זאָגן אַז דאָס איז געווען אַן אַנדער איוב, און נישט דער איוב וואָס שטייט געשריבן אויף אים אינעם ספר - זאָגט דיר דער אבן עזרא: אויב אַזוי, וועסטו אויך זאָגן אַז דאָס איז געווען אַן אַנדער נח און אַן אַנדער דניאל? דאָס קען דאָך זיכער נישט קומען אויפן געדאַנק, נאָר דאָס זענען די באַקאַנטע נח און דניאל. און אַזוי אויך דער איוב וואָס שטייט דאָרט געשריבן איז דער באַקאַנטער איוב. יחזקאל זאָגט אָן אַ נבואה פאַר זיין דור און זאָגט זיי אַז מען וועט נישט קענען ראַטעווען די שטאָט, ווייל אפילו עס זאָלן דאָרט זיין אַזעלכע דריי גרויסע צדיקים, וועלן זיי נישט ראַטעווען נאָר בלויז זיך אַליין.
מיר האבן אנגעהויבן מיטן תמצית פונעם ספר: דער משא ומתן צווישן דעם שטן און דעם קדוש ברוך הוא, די יסורים פון איוב, די טענות פון זיינע רעים וואס זוכן אין אים אן עוון, דער ענטפער פון אליהוא בן ברכאל, די התגלות השם, און דאס צוריקקערן דאס פארמעגן בכפליים צום סוף. מיר האבן זיך אפגעשטעלט אויף דער שווערקייט פון דער שפראך פונעם ספר און אויף אונזער וועג אים צו לערנען לויטן מלבי"ם. מיר האבן געזען די פארשידענע דעות אין דער גמרא אין בבא בתרא און אין די מדרשים ווען איוב האט געלעבט און ווער ער איז געווען: בימי משה, בימי מרגלים, בימי השופטים, בימי אחשורוש, בימי יעקב, בשעת ירידת מצרים און ביים ארויפגיין - ווי אויך די דעה אז ער איז געווען מישראל, קעגן דער דעה אז ער איז געווען א חסיד מאומות העולם. דער רמב"ם האט אונז געלערנט אז "לא היה ולא נברא אלא משל" באדייט אז זיין מעשה איז בלויז געשריבן געווארן כדי אונז צו לערנען א מוסר איבער דער סיבה פון ליידן און יסורים, און דער אבן עזרא האט געוויזן פון יחזקאל אז איוב איז ממש געווען און באשאפן געווארן. מיר האבן געזען די מדרשים איבער עוץ בכור נחור, איבער די יסורים וואס האבן געדארפט קומען אויף אברהם, איבער דעם משל פונעם באק און דעם וואלף ביי קריעת ים סוף, און איבער איוב'ס שווייגן ביי דער עצה פון פרעה. א טייל פון די קשיות וואס זענען פארבליבן אפן - וואס איז דער שייכות צווישן אברהם און איוב, און פארוואס דווקא ער איז געשיקט געווארן ביי יעדן קטרוג - וועלן פארענטפערט ווערן צום סוף פונעם ספר אין די דברי המקובלים איבער דעם גלגול און תיקון פון איוב. און פון דא וועלן מיר אנפאנגען בעזרת השם מיט די פסוקים פונעם ספר אליין.