משנה ה' אין מסכת יבמות קומט צו פֿארשטארקן װאָס מיר האָבן געלערנט אין דער פֿריערדיקער משנה װעגן דעם סריס: דער סריס "לא חולץ ולא מייבם".
װעגן װאָסער סריס רעדט מען?
סריס אדם - איינער װאָס איז געװאָרן א סריס דורך א מענטש אָדער דורך א שאָדן.
סריס חמה - איינער װאָס איז אזוי געבוירן געװאָרן פֿון דער געבורט.
די גמרא באווערט אז אונדזער משנה איז געלערנט געװאָרן לויט דער שיטה פֿון רבי עקיבא: דער װאָס טוט נישט חליצה און נישט ייבום איז דװקא איינער װאָס איז געװען א סריס פֿון אָנהייב אָן, דהיינו א סריס חמה. דער יסוד פֿון דעם פֿארגלייך איז צום פֿאל װאָס קומט אין דער משנה - די איילונית - װאָס אויך איר מצב איז אין איר פֿאראן פֿון תחילת אָן.
די איילונית:
מען רעדט נישט װעגן א שאָדן װאָס איז איר געשען, נאָר װעגן א מצב װוּ מען האַלט אז עס האַנדלט זיך װעגן א מום פֿון דער געבורט. אזוי װי דער מאן דארף זיין פֿעיִק צו האָבן קינדער כדי צו זיין אין דער פּרשה פֿון ייבום, אזוי אויך די פֿרוי; און װייל זי האָט נישט די כּח צו געבערן, איז זי בכלל נישט אין דער פּרשה פֿון ייבום. דעריבער טוט די איילונית נישט חליצה און װערט נישט מיובם, און אויף איר איז אפֿילו אסור דער ייבום, װייל זי איז די אשת אחיו פֿון דעם ניפֿטר, זיין אלמנה.
געטאָן חליצה אָדער בעל געװען - װאָס איז איר דין לכהונה?
א סריס װאָס האָט געטאָן חליצה צו זיין יבמה - "לא פסלה". הגם אז געװײנטלעך איז א חלוצה אסור פֿאר א כהן, האָט אָבער די דאָזיקע חליצה נישט קיין תוקף, און װייל זי האָט נישט קיין תוקף איז עס װי זי װאָלט בכלל נישט געטאָן געװאָרן, און זי איז נישט קיין חלוצה.
א סריס װאָס האָט בעל געװען זיין יבמה - "בעלה פסלה", און זי װערט אסור פֿאר א כהן. דער טעם: זי איז לגבי אים א גמורע ערווה, װייל זי איז נישט מחויב אין ייבום, און עס קומט אויס אז ער איז געװען בא זיין ברודערס פֿרוי נישט אין א מקום פֿון מצות ייבום, און זיין בעילה איז א בעילת זנות.
אן איילונית װאָס די ברידער האָבן איר געטאָן חליצה - הגם זי איז נישט מחויב אין חליצה, פּסלט די חליצה זי נישט פֿון דער כהונה.
האָבן די ברידער זי בעל געװען - האָבן זיי זי געפּסלט, װייל איר בעילה איז א בעילת זנות מיט אן ערווה: זי איז זיין ברודערס פֿרוי און זיין אלמנה, בא װעלכער עס איז נישטאָ קיין מצות ייבום.
לסיכום: אין דער דאָזיקער משנה האָבן מיר געלערנט אז דער סריס - און לויט רבי עקיבא א סריס חמה װאָס איז אזוי געװען פֿון אָנהייב אָן - און אזוי אויך די איילונית, זענען נישט אין דער פּרשה פֿון חליצה און ייבום, מחמת זיי זענען נישט ראוי צו האָבן קינדער. דערפֿאר האָט א חליצה װאָס איז געטאָן געװאָרן בא זיי נישט קיין תוקף און פּסלט נישט פֿון דער כהונה, אָבער די בעילה פּסלט, מחמת זי איז א בעילת זנות בא א ברודערס פֿרוי בא װעלכער עס איז נישטאָ קיין מצות ייבום.