פֿאַר אונדז איז פרק ו', משנה ד'. די דאָזיקע משנה גייט װײַטער צו רעדן װעגן די פּרטים פֿונעם כהן גדול'ס חיוב צו נעמען דװקא אַ בתולה.
"כהן גדול לא ישא אלמנה":
דער כהן גדול טאָר נישט נעמען אַן אלמנה. אַ כהן הדיוט מעג נעמען אַן אלמנה, און איז נאָר אסור אין אַ גרושה; אָבער דער כהן גדול איז אסור אין ביידע, אין אַ גרושה און אין אַן אלמנה. דער דאָזיקער איסור איז נוהג סײַ בײַ אַן אלמנה מן האירוסין (װאָס האָט נאָר געהאַט קידושין) און סײַ בײַ אַן אלמנה מן הנישואין.
"ולא ישא את הבוגרת":
די מיינונג פֿון תנא קמא: אַפֿילו אַ בוגרת איז אויף אים אסור. אַ בוגרת איז אַ נערה װאָס עס זײַנען אריבער אויף איר זעקס חדשים זינט זי איז געקומען צו די סימני הבגרות. אין יענער שעה האָבן די חכמים געזאָגט אַז זי האָט שוין נישט די פֿולע בתולים, נאָר זיי װערן אַלץ װייניקער. און װײַל בײַם כהן גדול שטייט "והוא אשה בבתוליה יקח" - אַז ער זאָל נעמען אַ פֿרוי אין אַ מצב װאָס זי האָט בתולים - האָט תנא קמא געלערנט אַז זי דאַרף האָבן די פֿולע בתולים, און דעריבער נעמט ער נאָר אַ נערה, דהיינו אין די ערשטע זעקס חדשים נאָך דער בגרות.
די מיינונג פֿון רבי אלעזר און רבי שמעון: "רבי אלעזר ורבי שמעון מכשירין בבוגרת" - אַפֿילו אַ בוגרת איז כשר צו חתונה האָבן מיט אַ כהן גדול, װײַל זיי טײַטשן דאָס װאָרט "בתולה" אַפֿילו אויף אַ מקצת בתולים.
"ולא ישא את מוכת עץ":
אַ מוכת עץ איז אַ פֿרוי װאָס איז קיינמאָל נישט נבעל געװאָרן, נאָר זי האָט זיך געשעדיקט אין אָרט פֿון די בתולים דורך אַ זאַך, װי אַ שטיקל האָלץ, און אויך זי האָט נישט קיין בתולים - הגם עס איז נישט מחמת אַ ביאה. אויך זי נעמט דער כהן גדול נישט.
אַ כהן הדיוט װאָס האָט מקדש געװען אַן אלמנה און איז געװאָרן אַ כהן גדול:
אַ כהן הדיוט װאָס האָט מקדש געװען אַן אלמנה - איז דאָס מותר, װײַל ער איז נישט קיין כהן גדול. און אויב ער איז געװאָרן אַ כהן גדול איידער ער האָט מיט איר פֿאַרענדיקט די נישואין, זאָגט די משנה: "יכנוס" - עס איז אים מותר זי אַרײַנצונעמען, װײַל זי רעכנט זיך שוין פֿאַר זײַן פֿרוי.
"ומעשה ביהושע בן גמלא":
יהושע בן גמלא האָט מקדש געװען מרתא בת ביתוס, אַן אלמנה אַ עשירה, און דער מלך האָט אים ממנה געװען צו זײַן אַ כהן גדול (און װי די גמרא איז מבאר, איז דער מינוי געקומען מיט דער הילף פֿון זײַן פֿרוי, פֿון איר קעשענע). איז זען מיר אַז ער איז געװאָרן אַ כהן גדול בעת זי איז נאָך געװען אַן אלמנה און בעת עס איז צװישן זיי נאָך געװען נאָר קידושין - "וכנסה", און די חכמים האָבן אים דאָס מתיר געװען. און הגם דער אופֿן פֿונעם מינוי גופֿא איז נישט געװען פֿון די בעסטע, נאָך אַלץ קען מען דערפֿון ברענגען אַ ראיה אַז עס איז אים מותר געװען זי אַרײַנצונעמען הגם זי איז אַן אלמנה, װײַל ער האָט שוין געהאַט מיט איר קידושין.
אַ שומרת יבם װאָס איז געפֿאַלן פֿאַר אַ כהן גדול:
אַ פֿרוי װאָס איר מאַן איז געשטאָרבן אָן קינדער, װאַרט זי אויף ייבום און פֿאַלט פֿאַר איר יבם, דעם ברודער פֿונעם מאַן. אויב דער יבם איז אַ כהן גדול, אָדער ער איז געװאָרן אַ כהן גדול איידער ער האָט מייבם געװען, האָט זי מיט אים נאָר אַ זיקה - אַ קשר פֿון ייבום, אַ קשר בכוח, אָבער דאָס איז נישט קיין קידושין.
און הגם װען ער װאָלט מיט איר געהאַט קידושין װאָלט זי זיך גערעכנט פֿאַר זײַן פֿרוי און ער װאָלט זי אַרײַנגענומען, דאָ, פֿונעם עצם פֿאַקט װאָס זײַן ברודער איז געשטאָרבן און זי איז געפֿאַלן פֿאַר אים אויף ייבום, איז זי נישט זײַן פֿרוי - און דעריבער טאָר ער זי נישט אַרײַננעמען, װײַל דאָס איז אַזוי װי צו נעמען אַן אלמנה.
איינער װאָס איז שוין געװען אַ כהן גדול און זײַן ברודער איז געשטאָרבן:
אויף אים ליגט דער חיוב איר צו חלצן, װײַל אין דעם דאָזיקן איסור איז נישטאָ קיין כרת. דעריבער דאַרף ער זיך פֿאַרנעמען מיט דער זיקה און זי אַראָפּנעמען דורך חליצה, אָבער ער איז נישט מייבם זי, װײַל זי איז אַן אלמנה.
לסיכום: אין דער דאָזיקער משנה האָבן מיר געלערנט די פּרטים פֿון די איסורים בײַ אַ כהן גדול - אַן אלמנה (סײַ מן האירוסין און סײַ מן הנישואין), אַ בוגרת (אין אַ מחלוקת צװישן תנא קמא און רבי אלעזר און רבי שמעון) און אַ מוכת עץ, אַלץ מכוח דעם פּסוק "והוא אשה בבתוליה יקח". נאָך האָבן מיר געלערנט אַז אַ כהן הדיוט װאָס האָט מקדש געװען אַן אלמנה און איז געװאָרן אַ כהן גדול נעמט זי אַרײַן, װי דער מעשה מיט יהושע בן גמלא און מרתא בת ביתוס, און פֿאַרקערט, אַ שומרת יבם װאָס האָט מיט אים נאָר אַ זיקה קומט צו אים נישט אַרײַן, נאָר ער חלצט איר.