יבמות, פרק י"ב, משנה ב'. מיר גייען װײַטער אין ענין פון מצות חליצה. די דאָזיקע משנה רעכנט אויס ביישפילן פון סאָרטן שיך און אופנים פון חליצה װאָס זײַנען כשר בדיעבד, אָבער מ'טאָר זיי נישט טאָן לכתחילה.
פורעמען פון חליצה װאָס זײַנען כשר בדיעבד:
"חליצה בסנדל שאינו שלו" - אַ סנדל װאָס איז אויסגעליען געװאָרן פון אַן אַנדער מענטש.
"או בסנדל של עץ" - אַ הילצערנער שוך װאָס איז באַדעקט מיט לעדער, װײַל אַלנפאַלס דאַרף עס האָבן לעדער.
"או בשל שמאל בימין" - אַ שוך פון לינקן פוס װאָס איז אָנגעטאָן געװאָרן אויפ'ן רעכטן פוס.
אין אַלע די - "חליצתה כשרה".
אַזוי אויך אין דער מאָס פון שוך:
"בגדול שיכול להלך בו" - אַ שוך גרעסער פון זײַן פוס, אַבי ער קען גיין דערמיט און עס פאַלט נישט אַראָפ בעת ער גייט.
"או בקטן שחופה את רוב רגלו" - אַ שוך אַ ביסל קלענער פון זײַן פוס, אָבער עס דעקט אָפ דעם רוב פון פוס.
אויך אין זיי איז "חליצתה כשרה", נאָר עס איז נישט לכתחילה.
"חליצה בלילה":
לויט דעם תנא קמא איז "חליצתה כשרה", װײַל די חליצה איז געגליכן צו גמר דין - דעם סוף פון אַ דין תורה און דער אָפּשניט פון דער הלכהדיקער מחלוקת. מיר געפינען אין סנהדרין אַז דיני ממונות דנ'ט מען ביום און מ'ענדיקט דעם דין בלילה, אַבי מ'האָט אָנגעהויבן ביום. און טאַקע איז דאָ אין חליצה אַ ממונות'דיקער חלק, װײַל די יבמה נעמט אײַן איר כתובה מיט'ן מקבל זײַן די חליצה. דעריבער איז חליצה בלילה געגליכן צום גמר פון דיני ממונות, און איז כשר.
רבי אליעזר איז חולק און האַלט אַז די גאַנצע חליצה דאַרף געטאָן װערן ביום, װײַל זי איז מער געגליכן צום אָנהייב פון דיני ממונות, װאָס מ'דנ'ט זיי נאָר ביום.
"בשמאל" - חליצה פון לינקן פוס:
פריער האָט זיך די משנה פאַרנומען מיט אַ שוך פון לינקס װאָס איז אָנגעטאָן אויפ'ן רעכטן פוס; דאָ רעדט זיך װעגן אַראָפנעמען דעם שוך פון פונקט דעם לינקן פוס, און אין דעם איז "חליצתה פסולה". דאָס לערנט מען אַרויס מיט אַ גזירה שווה "רגלו" "רגלו" פון מצורע: אין דעם פראָצעס פון טהרה פון אַ מצורע גיט מען דעם דם הקרבן און דעם שמן אויף דעם גראָבן פינגער פון זײַן רעכטן פוס, און פון דאַנען אַז אויך בײַ חליצה דאַרף דער פוס זײַן דער רעכטער.
און רבי אליעזר איז מכשיר: לכתחילה דאַרף מען חלצ'ן פון רעכטן פוס, אָבער אויב מ'האָט געחלצ'ט פון לינקן פוס - בדיעבד איז מען יוצא די חליצה.
לסיכום: אין דער דאָזיקער משנה האָבן מיר געלערנט װעלכע אופנים פון חליצה זײַנען כשר בדיעבד כאָטש זיי זײַנען נישט לכתחילה - אַ געליענער סנדל, אַ הילצערנער סנדל, אַ לינקער שוך אויף רעכטס, אַ גרויסער שוך װאָס מ'קען גיין דערמיט און אַ קליינער שוך װאָס דעקט אָפ דעם רוב פון פוס; די מחלוקת פון דעם תנא קמא און רבי אליעזר בײַ חליצה בלילה, צי איר דין איז װי גמר דיני ממונות אָדער װי דער אָנהייב זייערער; און דעם דין פון חליצה פון לינקן פוס, װאָס איז נפסל געװאָרן פון אַ גזירה שווה "רגלו" פון מצורע, און רבי אליעזר איז מכשיר בדיעבד.