TheWholeTorah.aiBeta

יבמות פרק י' משנה ב': יבמות פרק עשירי משנה ב'

יבמות, פרק עשירי, משנה ב'. די דאזיקע משנה איז אַ דירעקטע המשך פון דער פריערדיקער משנה, און זי שטעלט אַװעק דעם חילוק צװישן אַ פרוי װאָס האָט זיך אויף ס'נײ חתונה געהאַט לויט דער עדות פון איין עד, און צװישן דער װאָס האָט חתונה געהאַט לויט צװיי עדים, און װי אַזוי דער דאָזיקער חילוק װירקט אויף איר חיוב צו ברענגען אַ קרבן חטאת פאַרן האָבן געהאַט אסור'ע אישות באַציאונגען.

די צװיי מצבים אין דער משנה:

  • "נישאת על פי בית דין" - װען זי האָט געהערט די עדות פון בלויז איין עד, און דער בית דין האָבן געמאַכט די אויסנאַם-תקנה און איר דערלויבט חתונה צו האָבן. אויב דער ערשטער מאַן קומט אָן, איז "תצא", אַזוי װי עס איז דערקלערט געװאָרן אין דער פריערדיקער משנה, און זי קען נישט בלייבן חתונה-געהאַט אפילו מיט איר ערשטן מאַן. אָבער זי איז "פטורה מן הקרבן", װײַל זי האָט זיך פאַרלאָזט אויף דער הוראה פונעם בית דין.

  • "לא נישאת על פי בית דין" - נאָר אויפן סמך פון צװיי כשר'ע עדים. אויך דאָ איז "תצא", און זי קען נישט בלייבן מיט אים חתונה-געהאַט, אָבער זי איז "חייבת בקרבן", װײַל זי איז אַ פולשטענדיקע שוגגת. הגם דער מעשה איז געטאָן געװאָרן בשוגג, ליגט די אחריות אויף איר, װײַל זי האָט נישט קיין הוראת בית דין אויף װאָס זיך אָנצולענען.

"יפה כח בית דין":

די משנה זאָגט צונויף: "יפה כח בית דין" - שיין און שטאַרק איז דער כח פונעם בית דין, װאָס ער פטר'ט פונעם קרבן. אַז די פרוי האָט זיך פאַרלאָזט אויף זייער הוראה, איז זי מער נישט חייב אין קרבן.

אָבער די הלכה איז נישט װי די דאָזיקע משנה. להלכה װערט געפסק'נט אַז אויך די װאָס האָט חתונה געהאַט לויט דער הוראת בית דין, זי און איר צװייטער מאַן זענען חייב אין קרבן. די גמרא דערקלערט דעם טעם: דאָס איז נישט קיין הוראה און נישט קיין הלכה'שע הכרעה בכלל, נאָר אַ טעות.

"הורוה בית דין לינשא והלכה וקלקלה":

דער בית דין האָבן געפסק'נט אַז זי מעג חתונה האָבן, און לויט דער מיינונג פון אונדזער משנה איז דאָס גענוג צו איר צו פטר'ן פונעם קרבן. נאָר "שהלכה וקלקלה": אַנשטאָט חתונה צו האָבן מיט אַזאַ צו װעמען זי איז מותר, האָט זי חתונה געהאַט מיט אַזאַ צו װעמען זי איז אסור, למשל אַז איר מאַן איז אַ כהן און זי איז אַ גרושה און דעם גלייכן. אַז זי האָט געטאָן אַ מעשה װאָס פּאַסט נישט מיט יענעם פסק, איז זי "חייבת בקרבן" אויף דעם װאָס זי איז געװען אין אסור'ע אישות באַציאונגען מיט דעם מאַן.

און דער טעם פון דעם: "שלא התירו לה אלא לינשא" - דער בית דין האָבן איר דערלויבט בלויז דעם ראוי'ן זאַך, חתונה צו האָבן מיט אַ מענטש װאָס איז איר מותר. אַז זי האָט חתונה געהאַט מיט אַזאַ װאָס איז איר אסור, איז זי מער נישט גערעכנט װי איינע װאָס הערט זיך צו דער הוראת בית דין, נאָר װי איינע װאָס האַנדלט אויף איר אייגענעם דעת. הגם דער עצם היתר צו חתונה האָבן, מכח דער עדות אויף איר מאַנ'ס טויט, לענט זיך אָן אויפן בית דין, האָט זי זיך דאָך נישט פאַרלאָזט אויף זיי ביזן סוף, װײַל זי האָט װײַטער געטאָן אַ מעשה װאָס פּאַסט נישט מיט יענעם פסק, און דעריבער איז זי חייב אין קרבן.

לסיכום: די דאָזיקע משנה מאַכט אַ חילוק צװישן דער װאָס האָט חתונה געהאַט לויט דער הוראת בית דין, װאָס הגם זי גייט אַרויס איז זי פטור פונעם קרבן, און צװישן דער װאָס האָט חתונה געהאַט לויט בלויז צװיי עדים, װאָס זי גייט אַרויס און איז חייב אין קרבן. דערמיט איז "יפה כח בית דין" װאָס פטר'ט פונעם קרבן, הגם להלכה װערט געפסק'נט אַז אויך אין דעם פאַל זענען זי און איר צװייטער מאַן חייב אין קרבן, װײַל דאָס איז נישט קיין הוראה נאָר אַ טעות. און אויב דער בית דין האָבן איר גע'הורה'ט צו חתונה האָבן און זי איז געגאַנגען און האָט מקלקל געװען, איז זי חייב אין קרבן, װײַל זיי האָבן איר בלויז דערלויבט צו חתונה האָבן װי עס פּאַסט.