TheWholeTorah.aiBeta

סוטה פרק ט' משנה ח': עגלה ערופה ועדות מוכחשת

מיר גייען װײַטער אין די משניות פֿון מסכת סוטה. מיר האָבן געלערנט אַז מען עורף זײַן אַן עגלה ערופה װען מען װײסט נישט װער דער הורג איז, און די משנה װאָס פֿאַר אונדז רעדט אין אַ פֿאַל װוּ עס איז דאָ אַ סתירה צװישן די עדויות אױף דער פֿראַגע אױב מען װײסט װער דער הורג איז אָדער נישט.

אַן עדות מוכחשת צװישן אײן עד און דעם אַנדערן:

די לשון פֿון דער משנה: "עד אחד אומר: ראיתי את ההורג, ועד אחד אומר: לא ראית" - דער אײנער זאָגט עדות אַז ער האָט געזען דעם הורג, און דער צװײטער ענטפֿערט אַז אין דער זעלבער שעה װאָס זײַן חבֿר טענהט אַז ער האָט געזען, איז ער געװען מיט אים אױפֿן אָרט, און ער האָט זיכער גאָר נישט געזען.

און אַזױ אױך: "אישה אומרת: ראיתי, ואישה אומרת: לא ראית" - עס איז נישטאָ קײן חילוק צװישן אַ כשרן עד און אַ פֿרױ, װאָס איז נישט כשר צו עדות אין די איבעריקע דינים; לגבי עגלה ערופה איז זי כשר צו עדות.

װײַל די עדויות זײַנען סותר אײנע די אַנדערע, האָבן מיר נישט קײן מעגלעכקײט צו קלאָר מאַכן די מציאות און װיסן װער עס האָט געזאָגט דעם אמת, און די זאַך בלײַבט אַ ספֿק. דעריבער איז מען עורף די עגלה, װײַל דער ספֿק שטײט אין זײַן אָרט.

די װאָס קומען אײנער נאָך דעם אַנדערן - די דערקלערונג פֿון דער גמרא:

די גמרא מאַכט קלאָר אַז דער דין איז דװקא געזאָגט געװאָרן װען בײדע עדים קומען בבת אחת, אַז דעמאָלט איז דער אײנער נישט מער נאמן װי זײַן חבֿר. אָבער אױב זײ זײַנען געקומען אײנער נאָך דעם אַנדערן - גלײבט די תורה דעם ערשטן װאָס איז געקומען. װאָרעם עס שטײט בײַ עגלה ערופה: "לא נודע מי הכהו", אַז עס איז נישטאָ קײן מענטש אין דער װעלט װאָס װײסט װער דער הורג איז, און פֿון דאָ אַז אַפֿילו אױב אײן מענטש װײסט, איז דאָס נישט גערעכנט אַ ספֿק און דער דין איז נישט נוהג. עס קומט אױס אַז דער ערשטער עד װאָס איז געקומען און האָט געזאָגט "ראיתי את הרוצח" האָט אַ מעמד פֿון צװײ עדים, און דעריבער אױב אַן אַנדער עד קומט דערנאָך און איז מכחיש אים - גלײבט מען אים נישט.

אײן עד קעגן צװײ:

  • "עד אחד אומר ראיתי, ושניים אומרים לא ראית - היו עורפין" - צװײ עדים זײַנען מכחיש זײַנע װערטער, און ממילא קערט זיך די זאַך אום צו אַ ספֿק אַז מען װײסט נישט װער עס האָט געהרגעט דעם הרוג, און מען איז עורף.

  • "שניים אומרים ראינו, ואחד אומר להם לא ראיתם - לא היו עורפין" - צװײ עדים זאָגן עדות אַז זײ האָבן געזען דעם הורג, און אײנער טענהט קעגן זײ אַז ער איז געװען דאָרטן אין דער זעלבער שעה און זײ האָבן גאָר נישט געזען. אין דעם פֿאַל איז מען נישט עורף, װײַל אײן מענטש קען נישט זײַן סותר די עדות פֿון צװײ.

לסיכום: אין דער דאָזיקער משנה האָבן מיר געלערנט אַז װען די עדויות זײַנען מוכחש גלײַך - אַן עד קעגן אַן עד, אָדער אַ פֿרױ קעגן אַ פֿרױ - בלײַבט די זאַך אַ ספֿק און מען איז עורף די עגלה. די גמרא האָט מבֿאר געװען אַז דער דין איז געזאָגט געװאָרן בײַ די װאָס קומען בבת אחת, אָבער דער װאָס קומט ערשטער איז נאמן װי צװײ עדים מכּוח "לא נודע מי הכהו". און אַזױ אױך האָבן מיר געלערנט דעם כּלל אַז אײנער איז נישט סותר די װערטער פֿון די צװײ: אײן עד קעגן צװײ - מען איז עורף, און צװײ קעגן אײנעם - מען איז נישט עורף.