נדרים, פרק י', משנה ז'. די דאָזיקע משנה רעדט וועגן דעם כוח פונעם בעל צו זיין מיפר די נדרים פון זיין ווייב פון פאָרויס, אָדער זיי מקיים זיין פון פאָרויס - נאָך איידער זי האָט זיי גענדרט.
מקיים זיין די נדרים פון פאָרויס:
די משנה הייבט אָן: "האומר לאשתו: כל הנדרים שתדורי מכאן עד שאבוא ממקום פלוני - הרי הן קיימין". דער בעל וואָס גייט אַרויס אויף אַ וועג וויל מקים זיין פון פאָרויס אַלע נדרים וואָס זיין ווייב וועט נדרן פון יענער שעה ביז ער קומט צוריק, און זיי מאַכן פאַר גילטיקע. אויף דעם פסקנט די משנה: "לא אמר כלום" - אין זיינע ווערטער איז ניטאָ קיין ממשות, און די הקמה חל'ט ניט אויף נדרים וואָס זענען נאָך ניט גענדרט געוואָרן.
עס זענען דאָ וואָס דערקלערן דעם טעם: עס קען זיין אַז ווען ער וועט הערן דעם נדר בפועל וועט ער ניט וועלן אים מקיים זיין, און עס געפינט זיך אַז זיין הקמה איז געווען אַ הקמה בטעות, און דערפאַר איז זי ניט גילטיק.
הפרת די נדרים פון פאָרויס - אַ מחלוקת:
און וואָס איז דער דין ווען ער האָט געזאָגט "הרי הן מופרין" - דער בעל וויל אַז אַלע נדרים וואָס זיין ווייב וועט נדרן פון דאַנען ביז ער קומט צוריק זאָלן זיין מופר און זאָלן בכלל ניט חל ווערן?
רבי אליעזר אומר: מופר - די הפרה איז גילטיק פון פאָרויס, אַפילו וואָס די נדרים זענען נאָך ניט גענדרט געוואָרן.
וחכמים אומרים: אינו מופר - ער האָט ניט קיין כוח מיפר צו זיין נדרים וואָס זענען נאָך ניט געקומען אויף דער וועלט.
די טענה פון רבי אליעזר:
האָט געזאָגט רבי אליעזר: "אם הפר נדרים שבאו לכלל איסור, לא יפר נדרים שלא באו לכלל איסור?" - אויב די הפרה ווירקט אַפילו אויף נדרים וואָס האָבן שוין חל געווען און זענען געקומען אין כלל איסור, איז אַ קל וחומר אַז זי זאָל האָבן דעם כוח צו ווירקן אויף נדרים וואָס האָבן נאָך ניט חל געווען, וואָרעם זייער תוקף איז ניט אַזוי שטאַרק ווי די ערשטע.
די תשובה פון חכמים:
האָבן זיי אים געזאָגט: "הרי הוא אומר: אישה יקימנו ואישה יפרנו" - דער פסוק האָט צונויפגעבונדן די הקמה מיט די הפרה, און פון דאַנען זעען מיר אַז זייער דין איז גלייך:
"את שבא לכלל הקם - בא לכלל הפר" - אַ נדר וואָס איז אָנגעקומען צום כלל פונעם מצב וואָס מען קען אים מקים זיין, דאָס הייסט אַז זי האָט אים שוין גענדרט, קען מען אים אויך מיפר זיין.
"לא בא לכלל הקם - לא בא לכלל הפר" - אַ נדר וואָס איז נאָך ניט בר הקמה, קען ער אים אויך ניט מיפר זיין.
לסיכום: אין דער דאָזיקער משנה האָבן מיר געלערנט אַז דער בעל קען ניט מקים זיין פון פאָרויס די נדרים פון זיין ווייב, און לויט די חכמים קען ער זיי אויך ניט מיפר זיין פון פאָרויס. רבי אליעזר האָט געהאַלטן בקל וחומר אַז דער כוח פון הפרה איז גילטיק אַפילו אויף נדרים וואָס האָבן נאָך ניט חל געווען, און די חכמים האָבן געענטפערט פונעם פסוק "אישה יקימנו ואישה יפרנו", אַז די הפרה און די הקמה זענען גלייך איינע צו דער אַנדערער: אַלץ וואָס איז ניט בר הקמה - איז ניט בר הפרה.