TheWholeTorah.aiBeta

נדרים פרק ו' משנה ד': נדרים אין ענין פֿון פֿיש

נדרים, פרק ו', משנה ד'. די משנה רעדט וועגן איינעם וואָס טוט נודר זײַן פֿון פֿיש, און וועגן דער פֿראגע וועלכע מאכלים זײַנען אַרײַנגערעכנט אין דעם לשון פֿון זײַן נדר, און וועלכע נישט.

"דג דגים שאני טועם":

איינער וואָס זאָגט "דג דגים שאני טועם" - אַ נדר נישט צו פֿאַרזוכן קיין פֿיש. דער לשון נעמט צוויי פֿורעמס, יחיד און רבים, און דערפֿאַר איז ער "אסור בהן, בין גדולים ובין קטנים".

דער ר"ן איז מבאר: "דג" אין לשון יחיד מיינט אַ גרויסן פֿיש, וואָרעם גרויסע פֿיש ווערן פֿאַרקויפֿט באזונדער; קליינע פֿיש ווערן פֿאַרקויפֿט אין אַ גרופע און מיט אַ סך, און אויף זיי ווערט געזאָגט דער לשון "דגים". אַז דער נודר האָט גענומען ביידע לשונות, זײַנען אין זײַן נדר אַרײַנגערעכנט די גרויסע און די קליינע צוגלײַך.

און נישט נאָר דאָס, נאָר די משנה פֿאַרברייטערט דעם איסור אויף אַלע אופֿנים ווי מען גרייט זיי צו:

  • "בין מלוחין בין תפלין" - סײַ געזאלצענע פֿיש, סײַ נישט געזאלצענע.

  • "בין חיין בין מבושלין" - סײַ רויע פֿיש, סײַ געקאָכטע פֿיש.

לעומת זה, צוויי זאכן זײַנען נישט אַרײַנגערעכנט אין דעם נדר:

  • "טרית טרופה" - טרית איז אַ מין פֿיש וואָס מען פֿלעגט עס צעשנײַדן אין שטיקלעך, און עס ווערט נישט גערעכנט אין כלל פֿון "דג דגים".

  • "ציר" - די פֿליסיקייט וואָס גייט אַרויס פֿון די געזאלצענע פֿיש, און אויך זי איז נישט אַרײַנגערעכנט אין דעם לשון "דג דגים".

איינער וואָס איז נודר פֿון צחנה:

צחנה איז אַ געמיש פֿון צעשניטענע פֿיש. איינער וואָס איז נודר דערפֿון - "אסור בטרית טרופה", וואָרעם "צחנה" איז אַ כלל־ווארט פֿאַר צעשניטענע פֿיש, און טרית טרופה איז אַ געוויסער סאָרט וואָס איז דאָ אַרײַנגערעכנט.

און פֿון דער אַנדערער זײַט: "ומותר בציר ובמורייס" - ציר איז די פֿליסיקייט וואָס גייט אַרויס פֿון געזאלצענע פֿיש, און מורייס איז די פֿליסיקייט, ווי אַ מין זאָס, וואָס גייט אַרויס פֿון אײַנגעלייגטע פֿיש. ביידע זײַנען נישט אַרײַנגערעכנט אין דעם לשון "צחנה".

איינער וואָס איז נודר פֿון טרית טרופה:

בײַ איינעם וואָס איז נודר פֿון טרית טרופה איז דער דין אַנדערש: "אסור בציר ובמורייס" - ביידע סאָרטן פֿליסיקייטן וואָס גייען אַרויס פֿון געזאלצענע אָדער אײַנגעלייגטע פֿיש זײַנען אים אסור, ווײַל יעדע זאך וואָס איז געמישט מיטן פֿיש איז אַרײַנגערעכנט אין דעם לשון "טרית טרופה".

בקיצור: איינער וואָס איז נודר "דג דגים" - איז אסור אין גרויסע און אין קליינע, אין געזאלצענע און אין נישט געזאלצענע, אין רויע און אין געקאָכטע, און מותר אין טרית טרופה און אין ציר. איינער וואָס איז נודר פֿון צחנה - איז אסור אין טרית טרופה, ווײַל זי איז אַרײַנגערעכנט אין די צעשניטענע פֿיש, און מותר אין ציר און אין מורייס. און איינער וואָס איז נודר פֿון טרית טרופה - איז אסור אַפֿילו אין ציר און אין מורייס, וואָרעם אַלץ וואָס איז געמישט מיטן פֿיש איז אַרײַנגערעכנט אין זײַן נדר.