נדרים, פרק ג׳, משנה ג׳. די לעצטע גרופע פון די פיר סארטן נדרים וואס זענען מותר - דאס הייסט נדרים וואס חלן נישט - איז נדרי אונסים: נדרים וואס עס האט זיך צוגעטראפן צו זיי אן ענין וואס האט פאסירט בעל כרחו פונעם נודר.
לשון המשנה:
די משנה ברענגט א דוגמא: "הדיר אותך חברו שיאכל אצלו" - זיין חבר האט אים מדיר געווען און געזאגט אז אלע זיינע נכסים זאלן זיין אסור אויף אים אויב ער וועט נישט עסן ביי אים; און אויב ער וועט נישט עסן ביי אים, וועט אים ווערן אסור אלץ וואס געהערט צום חבר.
און דעמאלט האבן זיך צוגעטראפן מניעות וואס זענען נישט אין דעם מענטשנ׳ס קאנטראל:
"וחלה הוא" - ער אליין איז קראנק געווארן און איז געלעגן אינ׳ם בעט.
"או שחלה בנו" - זיין זון איז קראנק געווארן.
"או שעכבו נהר" - א טייך וואס איז אנגעשוואלן און האט זיך געשטעלט אין זיין וועג.
"הרי אלו נדרי אונס" - דאס זענען דוגמאות פון נדרים וואס זענען מבטל געווארן בעל כרחו פונעם נודר, ווייל עס איז דאך קלאר אז אין דער צייט וואס ער האט געמאכט דעם נדר האט ער נישט פאראויסגעזען די דאזיקע אומגעריכטע געשעענישן, וואס זענען נישט אין זיין קאנטראל.
קושיית הגמרא:
לכאורה וואלט מען געקענט זאגן אז דער דאזיקער נדר געהערט צו דער ערשטער קאטעגאריע - נדרי זירוזין. ווייל דער חבר האט דאך נישט גע׳נדר׳ט נאר כדי אים צו דרינגען ער זאל עסן ביי אים, און אויב אזוי איז דא בכלל נישט קיין נדר, און מען דארף בכלל נישט קומען צום ענין פון אונס: דער עצם טבע פון דעם נדר איז נישט מער ווי א מיטל אים צו איבערצייגן ער זאל עסן מיט אים.
תירוץ הגמרא:
זאגט די גמרא: אונזער משנה רעדט אין א פאל וואו עס ווערט נישט גערעכנט פאר נדרי זירוזין. עס רעדט זיך פון א פארבעטענעם וואס עס זענען דא אנדערע מענטשן וואס בעטן אים ער זאל עסן אין זייער הויז, און ער וויל דאס נישט. דעריבער האט ער געבעטן דעם דאזיקן חבר ער זאל אים איבערצייגן צו עסן ביי אים, אפילו ביז וואנעט צו מאכן א נדר. דער נדר איז אלזא נישט געמאכט געווארן בלויז אלס א מיטל צו זירוז, נאר כדי צו פארזיכערן אז ער וועט קענען עסן דווקא ביי אים און נישט אין א פלאץ וואו ער וויל נישט עסן.
לסיכום: דער דאזיקער נדר וואלט געווען א גילטיגער נדר, ווען נישט דער אונס וואס האט זיך צוגעטראפן - יענער גורם וואס איז נישט אין זיין קאנטראל און האט אים פארמיטן צו מקיים זיין די פארבעטונג. אבער צוליב דעם אונס איז דער נדר נישט גילטיג, און דאס איז דער גדר פון נדרי אונסים.