מנחות, פרק ד', משנה י"ד. אין דער פריערדיגער משנה האבן מיר געלערנט אז א מנחת חטאת און א מנחת קנאות טאר מען נישט אריינגעבן אין זיי קיין שמן זית און אויך נישט קיין לבונה. אונזער משנה קומט אונז לערנען אז מען רעדט נישט דא פון איין אלגעמיינעם איסור, נאר פון צוויי באזונדערע לאווין, און דער יסוד פון די זאכן איז מפורש אין די פסוקים.
דער מקור פון די צוויי לאווין אין די פסוקים:
מנחת חטאת (ויקרא ה', י"א) - "לא ישים עליה שמן", און דערנאך "ולא יתן עליה לבונה". זעען מיר דא צוויי באזונדערע איסורים.
מנחת קנאות - עס שטייט אויף אן ענליכן אופן "לא יצוק", וואס די כוונה איז צום גיסן שמן, און ווייטער אין פסוק איז מפורש "שמן... לא יתן... לבונה".
און דערפאר זאגט די משנה: "וחייב על השמן בפני עצמו ועל הלבונה בפני עצמה" - ווער עס לייגט שמן זית און לבונה אויף א מנחת חטאת אדער אויף א מנחת קנאות גייט אריבער אויף צוויי באזונדערע איסורים פון דער תורה, און דערמיט ווערט ער חייב אין צוויי סארטן מלקות, אויב מען האט אים כראוי מתרה געווען און עס זענען דארט געווען עדים.
די מפרשים קריגן זיך אין וואס פונקטליך דער חיוב ווענדט זיך: צי אין דעם איסור פון מקריב זיין דעם קרבן נאכדעם וואס עס איז געווארן פסול, אדער אפשר שוין בעצם ביי די נתינה פונעם שמן מלכתחילה. דאס הייסט, צי איז דער חיוב חל אפילו אויב נאכן ארויפלייגן האט דער מענטש חרטה געהאט און געזאגט "מיר האבן עס קאליע געמאכט, לאמיר אנהייבן פונדאסניי", אדער נאר ווען ער האט למעשה מקריב געווען דעם פסול'דיגן קרבן.
נאך א נידון קומט ארויף אין דער שיטה פון רבינו תם, וועלכער האלט אז פון דער מינוט וואס מ'האט אריינגעגאסן דעם שמן אין דער מנחת חטאת אדער מנחת קנאות, איז די מנחה געווארן פסול, ווי די משנה וועט קלאר זאגן ווייטער. און וויבאלד די מנחה איז שוין פסול, איז דאס צולייגן די לבונה דערויף א זאך אן קיין שום באדייט, ווייל דאס איז שוין מער נישט קיין כשר'ע מנחה, און דערפאר איז נישטא דא קיין צווייטער איסור. לויט זיין שיטה, ווער עס לייגט ביידע אויפאמאל קען טאקע ווערן חייב אויף צוויי לאווין, אבער ווער עס לייגט קודם שמן און נאכדעם לבונה ווערט חייב נאר אויף איינס. אבער דער רמב"ם ברענגט נישט אראפ די הלכה, און אזוי אויך רש"י, און עס דרינגט זיך ארויס אז די הלכה איז ווי דער רמב"ם - אז מען קען ווערן חייב אויף צוויי.
דער דין פון דער מנחה נאכן ארויפלייגן:
די משנה גייט ווייטער: "נתן עליה שמן פסלה" - עס איז גענוג מיט איין טראפ שמן וואס ער האט ארויפגעלייגט אויף דער מנחה, סיי ביי א מנחת קנאות און סיי ביי א מנחת חטאת, כדי איר פסול צו מאכן. אבער "לבונה - ילקטנה" - ווער עס לייגט לבונה אויף א מנחה האט געטון אן איסור, אבער אויב ער האט עס אראפגענומען און אפגעקליבן, ווערט די מנחה צוריק כשר. דאס הייסט, מען טאר דאס נישט טון, אבער דאס סתם ארויפלייגן די לבונה מאכט נישט פסול דעם קרבן.
נאך זאגט די משנה: "נתן שמן על שיריה - אין בו לא תעשה" - מען רעדט דא פון איינעם וואס האט מקריב געווען די מנחת חוטא כראוי, און וויבאלד ער האט שוין אראפגענומען דעם קומץ און מקטיר געווען דעם קומץ, זענען די שיריים איבערגעבליבן צו ווערן געגעסן דורכן כהן. אויב דער כהן האט צוגעלייגט שמן צו יענעם מעל פון דער מנחת חוטא, איז נישטא דערין קיין איסור פון דער תורה, ווייל דער קרבן איז שוין מקריב געווארן, און דער איסור איז נאר געזאגט געווארן פארן הקרבה. אויך דא קריגן זיך די מפרשים צי די כוונה איז אז מען מעג דאס טון לכתחילה, אדער נאר בדיעבד איז נישטא דערין קיין איסור.
כלי על גבי כלי:
צום סוף, דער לשון פונעם פסוק איז "לא ישים עליה שמן" - אז מען טאר נישט ארויפלייגן קיין שמן אויף איר. פון דא וואלט מען אפשר געקענט טראכטן אויף א פאל וואס מען האט געלייגט צוויי כלים איינס אויפן צווייטן: אינעם אונטערשטן כלי ליגט די מנחת חטאת, און אינעם אויבערשטן כלי, וואס ליגט דערויף, איז דא שמן. קומט אויס לכאורה אז די כלי מיט שמן ליגט אויף דער מנחת חטאת, און עס איז דא דא "שמן על גבה". קומט די משנה און לערנט אונז אז דאס איז נישט פשט אין פסוק און דאס איז בכלל נישט דער דין: "נתן כלי על גבי כלי - לא פסלה" - דאס ארויפלייגן א כלי פול מיט שמן אויפן כלי וואס דארט ליגט די מנחה מאכט נישט פסול דעם קרבן, און עס איז גענוג אראפצונעמען די אויבערשטע כלי און צו ממשיך זיין די עבודת הקרבן כסדרה.
א סך הכל: אין דעם משנה האבן מיר געלערנט אז ביי א מנחת חטאת און ביי א מנחת קנאות זענען דא צוויי באזונדערע לאווין - אויפן שמן און אויף דער לבונה - ווי עס איז מפורש אין די פסוקים, און ווער עס גיט אריין ביידע איז חייב אויף יעדן איינעם פאר זיך. נאך האבן מיר געלערנט אז דער שמן מאכט פסול די מנחה, ווידער די לבונה קען מען אראפקלייבן און די מנחה ווערט צוריק כשר; אז געבן שמן אויף די שיריים נאכן הקרבה איז נישט אריינגערעכנט אינעם לאו; און אז ארויפלייגן א כלי על גבי כלי הייסט נישט ארויפגעגעבן שמן אויף דער מנחה און מאכט זי נישט פסול.