עדויות, פרק שני, משנה שנייה. די דאזיקע משנה באהאנדלט למעשה א ענין פון מסכת זבחים - דער דין פון די עורות פון קרבנות, און בפרט פון קרבנות אין וועלכע מען האט אנטדעקט א פסול.
דער אלגעמיינער כלל אין די עורות פון קרבנות:
קדשי קדשים (עולה, חטאת און אשם) - נאך דער הקרבה ווערט די עור געגעבן צו די כהנים וואס דינען אין יענער וואך אין בית המקדש.
קדשים קלים (ווי למשל שלמים) - די עור פון דער בהמה קערט זיך צוריק צו די בעלים.
א פסולער קרבן - א בהמה וואס איז ניט מקריב געווארן ווי געהעריג, אדער די שחיטה איז ניט געטאן געווארן כהלכה, ווערט אינגאנצן פארברענט: פלייש און עור אינאיינעם.
די שאלה פון דער משנה:
די בהמה איז געשאכטן געווארן, אפגעפעלט - דאס הייסט די עור איז אפגעטיילט געווארן פון פלייש - און דאס בלוט איז געשפריצט געווארן כדבעי, און אלץ האט אויסגעזען אז עס גייט ווי געהעריג. בשעת מען האט צעשניטן דאס פלייש, האט מען אנטדעקט אז די בהמה איז געווען א טריפה. עס ווערט אלזא ארויסגעוויזן למפרע אז דער קרבן איז ניט געווען כשר, און דאס פלייש וועט דארפן פארברענט ווערן. די שאלה איז, וויבאלד די זאך איז ערשט אנטדעקט געווארן נאכדעם וואס די עור איז שוין אפגעטיילט געווען פון פלייש: מעגן די כהנים (ביי קדשי קדשים) אדער די בעלים אויפהיטן די עור, אדער אפשר מוז אויך די עור ארויסגיין צום פארברענען מיטן פלייש?
די עדות פון רבי חנינא סגן הכהנים:
דאס איז די צווייטע עדות פון די פיר עדויות וואס רבי חנינא סגן הכהנים האט מעיד געווען: "מימי לא ראיתי עור יוצא לבית השריפה" - אלע מיינע טעג פון דינען אין בית המקדש האב איך קיינמאל ניט געזען א עור פון א בהמה אליין, נאכדעם וואס זי איז אפגעטיילט געווארן פון פלייש, ארויסגיין צום בית השריפה, דער ארט וואו מען פלעגט פארברענען דאס פלייש פון די פסולע קרבנות. דאס פלייש פלעגט בדרך כלל ארויסגיין מיט זיין עור צוזאמען, אבער א עור אליין, אן קיין פלייש וואס איז צוגעבונדן צו איר, האט ער קיינמאל ניט געזען.
די באדייטונג פון די ווערטער: פון צייט צו צייט האט זיך זיכער ארויסגעוויזן אז קרבנות זענען געווען טריפות, און די זאך איז ערשט אנטדעקט געווארן נאכן אפפעלן די עור. ווען דער דין וואלט געווען אז די עור ווערט פארברענט, וואלט רבי חנינא געזען עורות ווערן פארברענט באזונדער. פון דעם וואס ער האט דאס קיינמאל ניט געזען, איז מוכח אז דער דין איז אז די עורות בלייבן בהיתר צום ניצן, כאטש דאס פלייש איז פסול און דארף פארברענט ווערן.
דער לימוד פון רבי עקיבא - א בעל מום בכור:
רבי עקיבא האט פון דא געלערנט אפילו נאך מער, אז א ענלעכער דין גילט ביי א בכור בהמה. א בכור איז דער ערשטער מאנספערזאן וולד פון א קו, א ציג אדער א שאף, און ער ווערט געגעבן צום כהן, וואס איז אים מקריב אלס קרבן בכור און היט אויף דאס פלייש פאר זיך. אויב עס איז געפאלן א מום אין בכור בעודו חי, א מום וואס מאכט אים פסול צום מקריב זיין, בלייבט אין אים אן איבערבלייב פון קדושה: מען ארבעט ניט מיט אים און מען שערט ניט זיין וואל, אבער עס איז ערלויבט אים צו עסן כחולין. נאכדעם וואס ער איז געשאכטן געווארן מיט א כשרער שחיטה, איז דאס פלייש מותר, און אויך די עור.
די פאראלעל איז קלאר: ביי א געוויינטלעכן קרבן איז די שפריצן פון בלוט אויפן מזבח וואס איז מתיר די עור, כאטש אין יענער שעה האט מען ניט געוואוסט אז די בהמה איז א טריפה; און ביים בכור איז די שחיטה וואס איז מתיר דאס פלייש און די עור. וואס וועט אלזא זיין דער דין אויב נאכן שחטן א בעל מום בכור און אים אפפעלן געפינט מען אז דאס פלייש איז א טריפה און אסור צום עסן - וואס איז דער דין פון די עור?
לויט רבי עקיבא גילט דא דער זעלבער יסוד: דאס וואס איז מכריע איז ניט די עצם עקזיסטענץ פון דעם פסול, נאר די שעה פון זיין אנטדעקונג. און וויבאלד די זאך איז ערשט אנטדעקט געווארן נאכדעם וואס די עור איז אפגעטיילט געווארן פון פלייש, כאטש דאס פלייש דארף קבורה, בלייבט די עור בהיתרו. און ווי זיינע ווערטער אין דער משנה: "אמר רבי עקיבא: מדבריו למדנו, שהמפשיט את הבכור ונמצא טריפה - שייאותו הכהנים בעורו" - פון די ווערטער פון רבי חנינא סגן הכהנים לערנען מיר, אז ווער עס שעכט א בכור און פעלט אים אפ, און נאכן אפפעלן געפינט מען אז ער איז א טריפה און זיין פלייש איז ניט כשר, מעגן די כהנים הנאה האבן פון זיין עור ("שייאותו" פון לשון הנאה).
די מיינונג פון די חכמים:
די חכמים האלטן אנדערש און זאגן: "לא ראינו אינו ראיה" - די טאטזאך אז רבי חנינא סגן הכהנים האט קיינמאל נישט געזען אז מען פארברענט א הויט אן דעם פלייש וואס איז דערצו צוגעהאנגען, איז נישט קיין באווייז אז דאס איז נישט געשען. ערשטנס, קען זיין אז עס איז געשען פילע מאל און ער האט נישט געלייגט אכטונג דערויף. צווייטנס, אפילו אויב עס איז טאקע קיינמאל נישט געשען, קען זיין אז דער טעם איז ווייל עס האט זיך נישט געטראפן קיין טריפה אין בית המקדש בשעת ער איז געווען אויף זיין משמרת. סוף דבר: פון דעם וואס ער האט נישט געזען, קען מען נישט לערנען נישט אז דאס איז נישט געשען און נישט וואס דער דין איז, און עס איז נישטא קיין ארט צו א אזא מסקנא.
און דעריבער: "אלא יוצא לבית השריפה" - אויב האט זיך געטראפן אז די בהמה איז א טריפה, אפילו די הויט איז שוין אפגעטיילט געווארן פונעם פלייש, גייט די הויט ארויס צו פארברענען ווי דאס פלייש, ווייל זיי זענען איין זאך, און מען טאר נישט האבן קיין הנאה דערפון. און ממילא האבן מיר נישט דעם היקש פון וועלכן רבי עקיבא האט געלערנט צו מתיר זיין אויך די הויט פון א בכור בעל מום.
צוזאמנפאסונג: די תנאים האבן זיך צעטיילט וועגן א הויט וואס איז אפגעטיילט געווארן פונעם פלייש און דערנאך האט זיך אנטפלעקט אז די בהמה איז א טריפה. רבי חנינא סגן הכהנים האט עדות געזאגט אז ער האט קיינמאל נישט געזען א הויט אליין ארויסגיין צו פארברענען, און רבי עקיבא האט דאס פארברייטערט אויך צו א בכור בעל מום וואס האט זיך געטראפן א טריפה, אז די כהנים האבן הנאה פון זיין הויט. די חכמים האבן אפגעווארפן דעם באווייז מיט זיי זאגנדיג "לא ראינו אינו ראיה", און לויט זייער מיינונג גייט די הויט ארויס צו פארברענען מיטן פלייש - און אזוי איז די הלכה.
עס איז כדאי צו באמערקן אז די הלכה למעשה איז א ביסל פארפלאנטערט, ווייל עס זענען פאראן שינויי גרסאות אינעם נוסח פון די משנה. דעריבער, למעשה דארף מען זיך אדורכריידן מיטן ארטיגן רב.