ברכות, פרק ב', משנה ז'. די משנה גייט װײַטער און ברענגט נאָך אַ בײַשפּיל פֿון אַ פֿאַל, װוּ רבן גמליאל האָט זיך געפֿירט ניט אַזוי װי דער געװײנטלעכער װעג אין הלכה.
דער לשון פֿון דער משנה:
"ומת טבי עבדו, קיבל עליו תנחומין" - טבי, דער קנעכט פֿון רבן גמליאל, איז געװען אַ כנעני קנעכט, װאָס איז ניט קיין ייִד אין קיין שום זאַך. װען ער איז געשטאָרבן, האָט רבן גמליאל אויף אים אָנגענומען תנחומין פֿון די מענטשן, אַזוי װי מען טרייסט אבלים.
"אמרו לו תלמידיו: לא לימדתנו רבנו שאין מקבלין תנחומין על העבדים?" - האָסטו דאָך אונדז געלערנט אַז מען נעמט ניט אָן קיין תנחומין אויף די קנעכט און באַדינער.
"אמר להם: אין טבי עבדי כשאר כל העבדים, כשר היה" - טבי, װאָס װערט דערמאָנט אין נאָך ערטער אין דער גמרא און משנה (און דערין אין מסכת סוכה), איז ניט אַזוי װי די אַנדערע קנעכט, װאָרעם ער איז געװען אַ כשרער מענטש.
װאָס איז "כשר היה":
די כװנה איז ניט צו אַ געװײנטלעכן מענטש סתּם. טבי איז געװען אַ געװאַלדיקער למדן, און באמת זײַנען אין אים געװען די אײגענע אײגנשאַפֿטן װאָס מיר געפֿינען אין אַ תלמיד חכם. דערפֿאַר האָט רבן גמליאל געפּסקנט, אַז עס איז ראוי צו אָננעמען תנחומין אויפֿן פֿאַרלוסט פֿון דעם דאָזיקן קנעכט.
דער ביאור פֿונעם גר"א:
דער גר"א איז מבאר, אַז אין דער פֿראַגע פֿון די תלמידים זײַנען אַרײַנגענומען צװײ צדדים:
אַז ער איז אַ קנעכט און באַדינער, אויף װעמען מען נעמט ניט אָן קיין תנחומין.
אַפֿילו װען ער װאָלט געװען אַ געװײנטלעכער ייִד, איז ער ניט פֿון די קרובים, און מען נעמט ניט אָן קיין תנחומין אויף אַ מענטש װאָס איז ניט קיין קרוב.
אין זײַן ענטפֿער "כשר היה" האָט רבן גמליאל געענטפֿערט אויף בײדע צדדים אין אײנעם: װײַל טבי איז געװען אַ כשרער און ערלעכער מענטש, טאָר יעדער מענטש אָננעמען תנחומין אויפֿן פֿאַרלוסט פֿון אַ גוטן און ערלעכן מענטש װאָס איז מיט אים געװען פֿאַרבונדן.
צום סך הכל: אין דער דאָזיקער משנה האָבן מיר געלערנט, אַז רבן גמליאל האָט אָנגענומען תנחומין אויפֿן טויט פֿון טבי זײַן קנעכט, אַפֿילו װאָס מען נעמט ניט אָן קיין תנחומין אויף די קנעכט, װײַל טבי איז "כשר היה" - אַ למדן, אַ מענטש װאָס האָט אין זיך געהאַט די אײגנשאַפֿטן פֿון אַ תלמיד חכם. און לויט דעם ביאור פֿונעם גר"א, זײַנען אין דעם דאָזיקן ענטפֿער געװאָרן געענטפֿערט בײדע חלקים פֿון דער פֿראַגע פֿון די תלמידים: סײַ װאָס ער איז געװען אַ קנעכט און סײַ װאָס ער איז געװען װײַט פֿון זײַן משפּחה, װאָרעם אויפֿן פֿאַרלוסט פֿון אַ כשרן און ערלעכן מענטש טאָר יעדער װאָס איז מיט אים פֿאַרבונדן אָננעמען תנחומין.