בבא בתרא, פרק א', משנה ב'. די משנה גייט ווייטער אן צו רעדן וועגן צוטיילן דעם שטח און בויען ווענט צווישן שכנים, אבער דא רעדט מען נישט פון היזק ראייה און פריוואטקייט, נאר פון א וואנט וואס איז געמאכט צו פארמיידן עין הרע - א פאל וואס א מענטש קוקט אריין אין זיין שכן'ס שטח און ווערט מקנא מיט וואס דארט טוט זיך.
דער קאנטעקסט איז דאס בויען א וואנט ארום א גינה, דאס הייסט א גרינסן-גארטן. די חשש איז אז דער שכן וועט אריינקוקן אויף די גרינסן און זאגן: "זעט נאר ווי שיין זיינע פאטלעזשאנען וואקסן", און מיט דעם וועט ער שאטן מיט אן עין הרע. נישט יעדער פירט זיך דאס צו טון, אבער עס איז אויך נישט קיין פרעמדע זאך: אין אסאך ערטער איז געווען דער מנהג צו בויען א וואנט ארום דעם גרינסן-גארטן, כּדי דער שכן זאל נישט אריינקוקן און גורם זיין דעם היזק.
"וכן בגינה, מקום שנהגו לגדור - מחייבין אותו":
דער זעלבער פרינציפ פון צוטיילן דעם שטח און אפטיילן די הוצאות פארן בויען א וואנט איז חל אויך דא. אין אן ארט וואו מ'האט זיך געפירט צו מאכן א צוים ארום דער גינה, איז די פאדערונג פון די שכנים א נארמאלע בארעכטיגטע זאך - נארמאלע מענטשן פארלאנגען א וואנט, כּדי עס זאלן נישט זיין קיין פרעמדע אויגן וואס קוקן אריין. דעריבער "מחייבין אותו" - איז מען אים מחייב: איין שכן קען צווינגען זיין חבר צו געבן א האלב פון זיין קרקע, און צו באצאלן האלב פון די הוצאות, כּדי צו בויען די וואנט ארום ביידע גרינסן-גערטנער.
"אבל בבקעה, מקום שנהגו שלא לגדור":
בקעה מיינט געווענליך א טאל, אבער דא מיינט עס א פלאץ וואס מען פלאנצט דארט תבואה, דאס הייסט א פעלד, אין קאנטראסט צו א גרינסן-גארטן. די כוונה פון די משנה איז, אז דאס איז א סארט פלאץ וואו מענטשן פירן זיך נישט צו שטיין דערויף אז מ'זאל בויען א וואנט ארום א תבואה פעלד. א גדר (צוים) צו דערווייטערן חיות איז איין זאך, אבער אן אמת'ע וואנט, פיר אמות הויך, איז נישט קיין רגילות דארט. דעריבער "אין מחייבין אותו" - איז מען אים נישט מחייב, און קיינער קען נישט צווינגען זיין שכן צו באצאלן העלפט פון די קאסטן צו בויען א וואנט ארום זיין פעלד.
תוספות ערקלערט דעם חילוק צווישן די גינה און די בקעה:
בגינה: די געוויקסן וואקסן דורכאויס דעם גאנצן יאר - אויב איז עס נישט קיין פאטלעזשאנען, זענען עס פאמידארן אדער אוגערקעס, א.א.וו. די פירות זענען אלעמאל דא פאר די וואס קוקן.
בבקעה: אין רוב טעג פונעם יאר איז נישטא קיין צייטיגע פירות אין פעלד, נאר ארום איין חודש אין יאר וואס די תבואה שטייט אינדרויסן און דערוועקט דעם שכן'ס קנאה. די קורצע צייט איז נישט גענוג מצדיק צו זיין די ריזיגע הוצאות פון בויען א הויכע וואנט ארום א גרויס פעלד.
איינער וואס וויל מאכן א וואנט אין א בקעה:
הגם ער קען נישט צווינגען זיין שכן צו צאלן האלב פון די קאסטן, מעג ער אבער אליין בויען, בתנאי אז ער טוט די קומענדיגע צוויי זאכן:
"כונס לתוך שלו ובונה" - ער דארף אריינגיין אביסל אינעווייניג אין זיין אייגענעם שטח, אזוי אז די גאנצע וואנט זאל שטיין נאר אויף זיין חלק, אן אריבערגיין די גרענעץ ליניע און אן אנקומען אין דעם שטח פונעם שכן.
"ועושה חזית מבחוץ" - ער דארף מאכן א צייכן, א קוואדראט פון טיח (קאלעך), בערך אן אמה אויף אן אמה, אויף די אינדרויסנדיגע זייט פון די וואנט, וואס איז די זייט וואס קוקט צום שכן. דער סימן באווייזט אז די וואנט איז זיינס, ווייל עס איז געמאכט געווארן אויף א פלאץ וואס יעדער קען עס זען.
פארוואס טאקע נאר אויף דעם שכן'ס זייט און נישט אויף זיין אייגענער זייט? ווייל אויב דער שכן זעט נישט וואס מ'טוט, וועט דער וואס בויט די וואנט קענען מאכן די חזית נאכדעם אן דעם שכן'ס וויסן, און טענה'ן אז די וואנט געהערט נאר צו אים, אפי' אין א פאל וואס ביידע האבן זיך באטייליגט אין די הוצאות. אבער ווען דער סימן ווערט געמאכט נאר אויף די זייט פונעם שכן, איז קלאר פאר יעדן אז דער בויער האט עס געמאכט און גענומען אויף זיך די פולע הוצאות. מען איז נישט חושש אז דער שכן וועט אראפקראצן דעם קאלעך, ווייל ס'וועלן אלץ איבערבלייבן סימנים, און יעדער וועט וויסן אז ער איז א רמאי.
"לפיכך אם נפל הכותל - המקום והאבנים שלו" - דער וואס בויט נעמט צו אלע שטיינער אלס בוימאטעריאל, און דאס גאנצע ארט וואס איז אונטער דעם כותל, און ער טיילט זיך גארנישט מיט זיין שכן, וויבאלד ער האט אויפגעוויזן מיט דער חזית אז אלץ איז זיינס.
"אם עשו מדעתן":
וואס איז דער דין ווען די צוויי שכנים ווערן איינשטימיג צווישן זיך צו בויען א כותל צווישן זייערע תבואה פעלדער? אין דעם פאל "בונין את הכותל באמצע" - קערט מען זיך אום צום דין פון בויען א כותל אויפן גרענעץ, און יעדער איינער גיט אפ א העלפט פונעם שטח. "ועושין חזית מכאן ומכאן" - מען מאכט א חזית פון ביידע זייטן פונעם כותל, כדי יעדער זאל האבן א סימן וואס איז מעיד אז ער האט באצאלט א האלב פון די קאסטן.
"לפיכך אם נפל הכותל - המקום והאבנים של שניהם" - עס מאכט נישט אויס אין וועלכע ריכטונג די שטיינער זענען געפאלן, ווייל ס'איז דא אן אנן סהדי: וויבאלד ביידע האבן געמאכט א חזית פון ביידע זייטן, וואס באשטעטיגט אז זיי האבן ביידע אייניג באצאלט אויפצובויען דעם כותל, פאדערט מען פון זיי א זיך צו טיילן אייניג מיטן ארט און מיט די בוימאטעריאלן.
סך הכל: אין דער משנה האבן מיר געלערנט וועגן א כותל וואס ווערט געבויט צו פארמיידן אן עין הרע. אין א גינה, וואס אירע געוויקסן זענען דא א גאנץ יאר, אויף אן ארט וואו מען פירט זיך צו מאכן א צוים - צווינגט מען דעם שכן זיך צו באטייליגן מיט דער ערד און מיט די קאסטן. אין א בקעה, וואס איר תבואה בלייבט דארט נאר א קורצע צייט פונעם יאר, אויף אן ארט וואו דער מנהג איז נישט צו מאכן א צוים - איז מען נישט מחייב דעם שכן; און דער וואס וויל אליין בויען, ציט אריין אינעם אייגענעם שטח און מאכט א חזית פון אינדרויסן, און דערפאר זענען דאס ארט און די שטיינער בלויז זיינע. אבער ווען זיי האבן עס געטון מיט דער צושטימונג פון זיי ביידע, בויען זיי אין מיטן און מאכן א חזית פון ביידע זייטן, און דערפאר זענען דאס ארט און די שטיינער פון ביידע.