בבא בתרא, פרק י', משנה ב'. די דאזיגע משנה אנטהאלט א רייע הלכות אין ענינים פון שטרות. די ערשטע הלכה זעצט פאר די נושא פון דער פריערדיגער משנה: די חילוקים צווישן א גט מקושר און א גט פשוט.
די צאל עדים אין א גט פשוט און א גט מקושר:
"גט פשוט עדיו בשנים" - אין א רעגולערן שטר איז גענוג מיט צוויי עדים וואס זענען חתומים דערויף.
"ומקושר בשלושה" - ביי א גט מקושר פאדערט מען לכל הפחות דריי חותמים. דער יסוד פון דער זאך איז דער כלל פון איין חותם פאר יעדן קנייטש אינעם שטר, און ווען עס זענען דא צען קנייטשן, פאדערט מען צען חותמים; דריי איז דער מינימום.
"פשוט שכתב בו עד אחד, ומקושר שכתב בו שני עדים - שניהם פסולין" - אין ביידע פון די פעלער איז דער שטר אינגאנצן פסול. אז איין עד איז נישט גענוג איז דאך פארשטענדליך אליין, אבער דער עכטער חידוש איז ביים מקושר וואס האט אין זיך צוויי עדים: מדאורייתא וואלט דאס געווען א כשר'ער שטר, און דאך, וויבאלד די חכמים האבן באשטימט אז ביי א מקושר פאדערט מען לכל הפחות דריי, איז זייער כח שטערקער און זיי זענען פוסל דעם שטר.
א סתירה צווישן די סכומים אינעם שטר:
פון דא גייט די משנה אריבער צו רעדן וועגן סתירות אינעם נוסח פון שטר. "כתב בו זוזין מאה דאינון סלעין עשרין" - א שטר הלוואה וואס עס שטייט דערין געשריבן אז די הלוואה באטרעפט הונדערט זוז, וואס זענען צוואנציג סלעים. אבער א סלע איז דאך געווענליך ווערט פיר זוזים, און לויט דעם זענען הונדערט זוז פינף-און-צוואנציג סלעים, בעת וואס צוואנציג סלעים זענען בלויז אכציג זוז. טא, וואס איז דער מחייב'דיגער סכום? פסק'נט די משנה: "אינו אלא עשרין" - דער מלוה איז נאר גובה דעם נידעריגערן סכום, די צוואנציג סלעים, וואס זענען אכציג זוז.
ס'איז כדאי זיך אפצושטעלן דא אויף א וויכטיגע נקודה: דאס איז א מצב וואו מען קען מיישב זיין די צוויי באשרייבונגען איינס מיטן אנדערן. ס'קען זיין אז מ'רעדט פון זוזים פון א שוואכערער קוואליטעט, ווייל די מטבעות זענען געווען געמאכט פון זילבער און האבן זיך אפגעריבן מיט דער צייט; און ווען עפעס זילבער רייבט זיך אפ, אדער ווען דער חותם מיט וואס מ'האט געקלאפט די מטבע ווערט אפגעמעקט און זי ווערט ווייניגער אנגענומען אין די געשעפטן, פאלט איר ווערד למעשה. דערפאר איז מסתבר צו זאגן אז צוואנציג נארמאלע סלעים זענען ווערט הונדערט אפגעריבענע און שוואכערע זוזים.
און ענליך צו דעם: "זוזין מאה דאינון תלתין סלעין" - ס'איז געשריבן אינעם שטר הונדערט זוז וואס זענען דרייסיג סלעים. אויך דא, הונדערט זוז דארפן זיין פינף-און-צוואנציג סלעים, און דרייסיג סלעים זענען געווענליך הונדערט-און-צוואנציג זוז; אלא ס'קען זיין אז מ'רעדט פון אפגעריבענע סלעים פון א שוואכערער קוואליטעט. דערפאר "אינו אלא מנה" - "מנה" מיינט הונדערט זוז, הונדערט דינרים. דאס איז דער כלל אין אלע פון די פעלער: דער מלוה איז גובה דעם קלענערן פון די צוויי סכומים.
א שטר אין וואס די צאל פון די מטבעות איז אפגעמעקט געווארן:
"כסף זוזין דאינון ונמחק" - ס'איז געשריבן אינעם שטר זילבערנע מטבעות אין א צאל פון, און די צאל אליין איז אפגעמעקט געווארן, און מען קען נישט וויסן וויפיל מטבעות מ'האט געבארגט. "אין פחות משנים" - ווייל ס'שטייט "זוזין" בלשון רבים, און דער מינימום פון לשון רבים איז צוויי, און דאס איז אלץ וואס דער מלוה קען זיין גובה.
"כסף סלעים דאינון ונמחק" - ס'שטייט געשריבן זילבערנע סלעים, וואס זענען גרעסערע מטבעות, און די צאל פון זיי איז אפגעמעקט געווארן. אויך דא "אין פחות משנים", וויבאלד "סלעים" איז א לשון רבים.
"דרכונות דאינון ונמחק" - דרכונות זענען טייערע פערסישע גאלד-מטבעות, וואס ווערן דערמאנט אין די פסוקים אין ספר עזרא, און מ'האט שוין גערעדט פון זיי אין מסכת סוכה. כאטש מ'רעדט פון זייער גרויסע מטבעות, איז די הלכה איינס: "אין פחות משתים" - ער איז גובה צוויי, ווייל דאס איז א לשון רבים.
א סתירה צווישן אנהייב שטר (ראש השטר) און דעם גוף פון שטר:
"כתב בו מלמעלה מנה ומלמטה מאתים, מלמעלה מאתים ומלמטה מנה" - דא רעדט מען פון א סתירה וואס מ'קען נישט מיישב זיין, אנדערש ווי די פריערדיגע פעלער וואו מען האט עס געקענט אננענגען אויף שוואכערע זוזים אדער סלעים. אין אנהייב פונעם שטר איז געשריבן, צום ביישפיל, אז ראובן בעט צו בארגן א מנה פון שמעון, אבער שפעטער, אינעם גוף פון דעם שטר וואס רעכנט אויס וואס און וואו און וויאזוי דער חוב וועט אפגעגעבן ווערן, שטייט מאתיים; אדער פארקערט: אין אנהייב מאתיים און אינעם פירוט א מנה.
אין דעם פאל גייט מען נישט נאך דעם ווייניגערן פון די צוויי, נאר מען נעמט אן אז די צווייטע דערמאנונג קומט איבערצוגעבן די פרטים פינקטלעך, און די ערשטע איז געווען א טעות. און דעריבער "הכל הולך אחר התחתון" - גייט מען נאך די דערמאנונג וואס ווערט געשריבן אונטן. און די כוונה איז נישט צו א זאך וואס ווערט געשריבן ממש אין דער לעצטער שורה, ווייל דעמאלט וואלט מען חושש געווען אז אפשר האט מען דאס צוגעלייגט כדי צו טוישן דעם שטר; נאר ווען דער גוף השטר זאגט א סכום וואס איז אנדערש ווי דער סכום אינעם אנהייב, גייט מען נאך דעם גוף השטר, מען האלט עס פאר ריכטיג און לויט דעם פארראכט מען אלעס וואס שטייט פריער.
"אם כן, למה כותבין את העליון?"
וואס איז דער טעם צו שרייבן דעם סכום אויבן, אויב מען רעכנט זיך סייווי נישט דערמיט? ענטפערט די משנה: "שאם תימחק אות אחת מן התחתון - ילמד מן העליון" - אויב איין אות פונעם אונטערשטן וועט אויסגעמעקט ווערן, זאל מען זיך לערנען פונעם אויבערשטן. אויב איין אות פונעם פירוט אין גוף השטר איז אויסגעמעקט געווארן, קען מען ארויסדרינגען פון דעם וואס איז געשריבן אויבן וואס דער פעלנדיגער אות איז געווען. די דאזיגע השלמה איז נאר ערלויבט געווארן ביי איין אות בלויז, צוליב דעם חשש אז דורך משלים זיין מער ווי איין אות וועט מען קענען טוישן דעם באדייט פון גאנצע ווערטער; אבער אן איינציגער אות וואס איז אויסגעמעקט געווארן - קען מען פעסטשטעלן לויט דעם אויבערשטן געשריבענעם.