אין דעם דאָזיקן טייל פונעם קאַפּיטל פאָרזעצט שלמה המלך זיין תוכחה איבער דער נאַרישקייט פון די בני אדם: דאָס יאָגן זיך נאָך תאוות וואָס האָבן נישט קיין גבול, קעגנאיבער דער דערגרייכונג וואָס ליגט אין די מושכלות; און די אילוזיע אַז דער נאָמען און כבוד וואָס אַ מענטש שאַפט זיך אויף דער וועלט וועלן אים עפּעס העלפן. מיר וועלן דורכגיין די פסוקים לויטן סדר, צוזאַמען מיט די פירושים פון די מפרשים און מדרשים.
דער רבי יצחק בן לטיף, וועמען דער 'מעם לועז' ברענגט, ערקלערט אַז דער חוש הראות האָט אַ באַגרענעצונג. עס איז דאָ אַ גבול וויפיל אַ מענטש קען זען און ביז וואו. עס זענען דאָ שטערנס וואָס מיר זעען זיי נישט, נאָר בלויז זייער ליכטיקייט זעען מיר; און עס זענען דאָ ערטער וואָס מיר קענען גאָרנישט זען צוליב זייער ווייטקייט. דער חוש הראות האָט אַ גבול. אָבער צו תאוות און דמיונות איז נישטאָ קיין גבול, ווייל זייער מקור איז אינעם שכל, און דער שכל איז נישט באַגרענעצט. צוליב דעם קען אַ מענטש זיך פאָרשטעלן און גלוסטן אפילו צו אַ זאַך וואָס איז לחלוטין דמיונ'דיק, און אויסמאָלן אין זיך די ווילדסטע זאַכן, ווייל דער כוח הדמיון איז דאָך אומבאַגרענעצט.
(ח) כִּי מַה־יּוֹתֵר לֶחָכָם מִן־הַכְּסִיל מַה־לֶּעָנִי יוֹדֵעַ לַהֲלֹךְ נֶגֶד הַחַיִּים׃ - וואָס פאַר אַ יתרון האָט דער חכם מער פונעם כסיל, וואָס האָט דער אָרימאַן וואָס קען ווי צו גיין קעגן דעם לעבן.
(ט) טוֹב מַרְאֵה עֵינַיִם מֵהֲלָךְ־נָפֶשׁ גַּם־זֶה הֶבֶל וּרְעוּת רוּחַ׃ - בעסער איז וואָס די אויגן זעען ווי דער גאַנג פונעם גלוסט פון דער נפש, אויך דאָס איז הבל און רעות רוח.
דער פסוק גייט ווייטער אויף דעם וואָס איז געזאָגט געוואָרן פריִער: "מה לעני יודע להלוך נגד החיים". דער אָרימאַן זוכט נישט דאָס לעבן פון דער אייביקייט, נאָר גייט דערקעגן, קעגנאיבער זיי, דאָס הייסט ער איז פאַרזונקען אין די ענינים פון גשמיות און ערדישקייט. זאָגט אים דער פסוק: בעסער וואָלט געווען פאַר דיר ווען דו באַשעפטיקסט זיך מיט מושכלות - "מראה עיניים", זאַכן וואָס האָבן אַ גבול - און נישט מיט תאוות, וואָס זיי זענען "הלך נפש", אַ זאַך וואָס האָט נישט קיין גבול. עס איז נישט פאַראַן קיין מציאות אַז אַ מענטש זאָל אָנפילן אַלע זיינע תאוות; קיין מענטש שטאַרבט נישט ווען אַפילו האַלב פון זיין תאווה איז אין זיין האַנט. תאוות זענען אָן אַ גבול, און דעריבער איז נישטאָ קיין שטאַפּל וואו מען קען זאָגן: איך האָב דערגרייכט. קעגנאיבער דעם, אין מושכלות איז דאָ אַן עכטע דערגרייכונג: איך האָב געענדיקט נאָך אַ מסכת, איך האָב קונה געווען נאָך אַ חלק אין דער תורה, און אַלץ וואָס מען האָט קונה געווען איז אַ קניין נצח. ווידער אין די דמיונות, וואָס זענען אומבאַגרענעצט, וועט מען שטענדיק ווייטער פאַנטאַזירן און גלוסטן נאָך און נאָך, און קיינמאָל וועט מען נישט אָנקומען צו דער געוואָלטער אַדרעס. דער דאָזיקער אָרימאַן, וואָס גייט קעגן דעם לעבן און טרעט נישט אויפן וועג וואָס פירט צו חיי נצח, איז אַן עני בדעת; ווען ער וואָלט געהאַט שכל, וואָלט ער נאָכגעגאַנגען נאָך 'מראה עיניים', וואָס דאָס איז די דערגרייכונג אין די מושכלות, און נישט נאָך 'הלך נפש', וואָס דאָס זענען די תאוות וואָס האָבן נישט קיין גבול.
(י) מַה־שֶּׁהָיָה כְּבָר נִקְרָא שְׁמוֹ וְנוֹדָע אֲשֶׁר־הוּא אָדָם וְלֹא־יוּכַל לָדִין עִם שֶׁתַּקִּיף מִמֶּנּוּ׃ - וואָס עס איז געווען איז שוין אָנגערופן געוואָרן זיין נאָמען, און עס איז באַקאַנט געוואָרן אַז ער איז אַ מענטש, און ער וועט זיך נישט קענען דינגען מיט דעם וואָס איז שטאַרקער פון אים.
ווי עס איז שוין פריִער דערמאָנט געוואָרן, ווען די פסוקים זענען סתום - מערן זיך אין זיי די פירושים. דער דאָזיקער פסוק איז אינגאַנצן סתום: ווער איז דער "שתקיף ממנו"? לאָמיר זען עטלעכע ביאורים.
דער מדרש זוטא זאָגט: "מה שהיה כבר נקרא שמו" - דאָס איז אדם הראשון. און וואָס מיינט "ונודע אשר הוא אדם", צי האָט מען דען געדאַרפט לאָזן וויסן אַז ער איז אַ מענטש? נאָר וויבאַלד הקדוש ברוך הוא האָט באַשאַפן דעם מענטש, האָבן די מלאכי השרת געוואָלט זאָגן פאַר אים שירה, ווייל זיי האָבן זיך נתפעל געווען פון זיין כוח, פון זיין גרויסקייט און זיין חכמה. וואָס האָט הקדוש ברוך הוא געטאָן? ער האָט אָנגעוואָרפן אויף אים אַ טיפן שלאָף, כדי צו נעמען פון אים די צלע.
און צו וואס איז די זאך ענליך, א משל? צו א מלך און אן אפרכוס - דאס הייסט א שר - וואס זענען געווען אויף א שיף. האבן די בני המדינה געוואלט זינגען א הימנע און לויבן דעם מלך, אבער זיי האבן נישט געוואוסט צו דערקענען צווישן דעם מלך און דעם אפרכוס: פאר וועמען זאל מען זינגען די הימנע? וואס האט דער מלך געטאן? ער האט אים גענומען און ארויסגעווארפן חוץ לקרונין, אים ארויסגעווארפן פונעם קאבינע, און אלע האבן געוואוסט אז ער איז דער מלך. ווייל אז מען זעט ווער עס איז ארויסגעווארפן געווארן און ווער עס איז געבליבן - פארשטייט מען ווער עס איז דער הערשער.
דאס דערמאנט די מעשה אויף נאפאלעאן. איין מאל האבן זיך נאפאלעאן מיט זיין געהילף פארשטעלט ווי פשוטע בירגער און זענען אריין אין א שטאט מיט וועלכער זיי האבן געהאט א בלוטיגע מלחמה, וואס זיי האבן נישט באוויזן איינצונעמען. זיי זענען אריין כדי צו הערן וואס די פלענער זענען, און האבן געהערט ווי די גענעראלן רעדן אז זיי זענען אינגאנצן צובראכן און מסתמא וועלן זיי זיך מארגן אונטערגעבן; און נאפאלעאן האט זיך געפרייט מיט דער ידיעה כּמוצא שלל רב. פלוצלונג קוקט איינער פון די גענעראלן און זאגט: א מינוט, דער וואס זיצט דארט אין קרעטשמע, איז דאס נישט נאפאלעאן? גלייך האט דער געהילף געכאפט א גלאז ביר, אים אויסגעגאסן אין פנים, אים געגעבן צוויי פליקעס און געשריגן אויף אים: אזוי פירסטו זיך אויף? גיי ארויס! האבן די מענטשן דארט געזאגט: וואסער נאפאלעאן... דאס איז א בעל הבית און דאס איז זיין ארבעטער, ער האט מסתמא עפעס נישט ריכטיג געטאן. און דערנאך האט אים נאפאלעאן באדאנקט פאר'ן ראטעווען זיין לעבן. דאס הייסט: ווען מען זעט איינעם פארשעמט און איינעם מכובד - איז דער מכובד דער מלך און דער פארשעמטער דער קנעכט. דארט איז עס טאקע געווען פארקערט, אבער בדרך כלל איז אזוי די זאך, און דאס איז וואס ער האט ארויסגעווארפן דעם שר פונעם קרונין און דורך דעם האבן אלע געוואוסט אז ער איז דער מלך.
אזוי אויך ווען דער הקדוש ברוך הוא האט באשאפן דעם מענטש, האבן זיך מלאכי השרת אין אים געגרייזט און געוואלט זאגן פאר אים "קדוש", ווייל זיי זענען נתפעל געווארן פון אים. וואס האט דער הקדוש ברוך הוא געטאן? ער האט אראפגעווארפן אויף אים א טיפן שלאף - און זיי האבן געוואוסט אז ער איז א מענטש. א מלך גייט שלאפן? דאס איז דאך ווי אליהו הנביא האט חוזק געמאכט פון די נביאי הבעל: אפשר שלאפט ער, אפשר רוהט ער אינמיטן טאג, רופט בקול גדול אפשר וועט איר אויפוועקן אייער אפגאט - צי גייט דען אן אפגאט שלאפן? וויבאלד זיי האבן געזען דעם מענטש שלאפן, האבן זיי פארשטאנען: "ונודע אשר הוא אדם", ער איז בסך הכל א מענטש, און דאס איז נישט קיין כח אלוקי.
די פסיקתא זוטרתא ערקלערט: "מה שהיה כבר נקרא שמו" - נאך פון ששת ימי בראשית. אלעס וואס איז געווען איז שוין געטאן און מען קען עס נישט צוריקדרייען, און די זאכן זענען ווי א גזירה וואס איז געשריבן פון פריער. און אזוי אויך די בני אדם: דער הקדוש ברוך הוא האט זיי געמאכט, "ונודע לכל אשר הוא אדם" - באשאפן געווארן פון דער ערד און זיין סוף איז צום ערד. דו קענסט נישט טוישן דיין מציאות און פלוצלונג ווערן א מלאך. און נישט דאס בלויז, נאר די שפלות פונעם מענטש איז אויך אין דעם וואס ער "לא יוכל לדין עם שתקיף ממנו": א מענטש קען נישט האבן קיין תרעומות אויף זיין באשעפער, און אויף וואס עס קומט אויף אים דארף ער דאנקען. און ווי די ווערטער פון איוב: "גם את הטוב נקבל ואת הרע לא נקבל?" וואס זאלן מיר קומען מיט טענות צום הקדוש ברוך הוא. א מענטש דארף וויסן אז צום סוף איז אלעס וואס דער אויבערשטער טוט לטובה. און אפילו אויב דו וועסט קלאגן און האבן השגות - וואס וועט עס דיר העלפן? השי"ת איז דאך שטארקער פון דיר, און דאס איז זיין רצון, און דיינע געשרייען און טענות וועלן דיר גארנישט ברענגען. "ולא יוכל לדין עם שתקיף ממנו" - דו קענסט נישט שטיין אין משפט קעגן דעם וואס איז שטארקער פון דיר.
רש"י ערקלערט אז דער פסוק רעדט פון א מענטש וואס יאגט זיך אויף דער וועלט נאך גשמיות'דיגע זאכן, און ביי זיין לעבן האט ער געהאט א גרויסע חשיבות - "כבר נקרא שמו", ער האט א נאמען און שררה, ער איז מפורסם אויף דער וועלט, יעדער קען אים און ווייסט פון אים. אבער מיט דעם אלעם, אלעס איז פארביי: דער מענטש שטארבט, "ונודע אשר הוא אדם", ווייל דאס איז דער סוף פון יעדן מענטש. עס ווערט באקאנט אז ער איז א מענטש און נישט קיין גאט. און צום סוף "לא יוכל לדין עם שתקיף ממנו" - דאס איז מלאך המות. מיט פשוט'ע ווערטער: ס'ווענדט זיך נישט ווי א גרויסן נאמען דו האסט זיך געמאכט אויף דער וועלט, גארנישט וועט דיר נישט העלפן. ווען מלאך המות וועט קומען און זאגן איך בין געקומען נעמען דיין נשמה, וועסטו מוזן צוריקגעבן די נשמה וואס מען האט ביי דיר מפקיד געווען, און דו וועסט נישט קענען משפט'ן מיט דעם וואס איז שטארקער פון דיר.
מען דערציילט אז איין מאל איז מלאך המות געקומען צו א מענטש פארטאגס און אים געזאגט: מיין פריינד, איך בין געקומען נעמען דיין נשמה. האט ער גלייך אויפגעוועקט זיין ווייב און איר געזאגט: נשמה מיין, מען איז געקומען דיך נעמען...
נאך זאגט דער מדרש: "מה שהיה" - דאס איז משה. און בדרך אגב איז אינטערעסאנט אז אינעם פסוק "מה שהיה הוא שיהיה" זענען די ראשי תיבות משה, אבער דא דרש'נט דער מדרש פון די ווערטער "מה שהיה" אליין. "ונודע אשר הוא אדם" - 'אדם' דא איז אן אויסדרוק פון מעלה און גדולה, אז עס איז באקאנט געווארן אז ער איז א נביא, און ווען איז עס באקאנט געווארן? ווען דער הקדוש ברוך הוא האט אים געזאגט "לכה ואשלחך אל פרעה". און מיט דעם אלעם - "ולא יוכל לדין עם שתקיף ממנו": ווען משה האט געזאגט "אעברה נא ואראה את הארץ הטובה", האט אים דער הקדוש ברוך הוא געזאגט "רב לך, אל תוסף דבר אלי עוד בדבר הזה". משה רבינו, מיט זיין גאנצער גדלות, האט נישט געקענט דן זיין מיט דעם וואס איז שטארקער פון אים.
און אזוי אויך ווען עס איז געקומען די צייט אז משה זאל אויך צוריקגעבן זיין נשמה, האט ער זי אויך געמוזט מפקיד זיין. קום און זע: כאטש עס איז באקאנט געווארן אז משה איז אן אדם בתכלית המעלה און א נביא, ווען עס קומט די צייט קען ער נישט דן זיין, און דער מענטש מוז מקבל זיין די גזירת שמים.
עס זענען דא מפרשים וואס ערקלערן, אז דא גייט שלמה המלך ווייטער אן זיך צו באקלאגן אויף דער נארישקייט פון די בני אדם, וועמענס אויגן זענען פארשטעקט פון צו זען, און זיי זעען נישט אז "מה שהיה כבר נקרא שמו" - דאס הייסט, זיין נאמען איז פארשפרייט געווארן צום לויב, ווי דער לשון "ויקרא שמו בישראל". ווען א פשוט'ער מענטש פון דער גאס, אן אדם מן השוק, ווערט נפטר - מאכט די זאך נישט קיין רושם אין די הערצער פון די מענטשן אזוי ווי אן איש המעלה; און די כוונה איז סיי אויף אן איש המעלה האמיתית און סיי אויף אן איש המעלה המדומה, אז ווען זיי ווערן נפטר - מאכט די זאך א רושם.
א פשוט'ער מענטש, ווער קען אים דען? א ביסל די שכנים, די קרובים, די מענטשן ארום. אויב ער איז א גרויסער עשיר, קענט מען אים אויך אין א ברייטערן קרייז. אבער אויב ער איז פון די רמי המעלה, פון די שרים און חשוב'ע לייט - ווערט זיין עקזיסטענץ באקאנט אין אלע עקן וועלט, ובפרט היינטיגע צייטן אין דער עפאכע פון דער מידיא, וואס אין א קורצער צייט ווייסט די גאנצע וועלט ווער ער איז. און נישט נאר אין זיין צייט נאר אויך אין די קומענדיגע דורות: עס זענען דא זינגער און גענעראלן און ענליכע, וואס האבן איבערגעלאזט א חותם און זיי זענען היינט בארימטע נעמען ביי די גוים. אלכסנדר מוקדון - ווער האט נישט געהערט פון אים? נאפאליאן - ווער קען אים נישט?
און דאס זעלבע איז, ועל אחת כמה וכמה, אויף דער זייט פון קדושה: משה רבינו, שלמה המלך, די אבות הקדושים. און פונדעסטוועגן זאגט דער כתוב: אפילו א מענטש וואס איז אן איש המעלה, און ער איז "נודע" - ער איז נתפרסם געווארן איבעראל און אין יעדער צייט - "אשר הוא אדם", אז אין זיין מציאות איז ער א חשוב'ער און נכבדיקער מענטש, מיט דעם אלעם קען ער אויך "לא יוכל לדון עם שתקיף ממנו". 'תקיף' מיינט שטארקער פון אים: דער חכם באזיגט דעם כסיל מיט זיין חכמה, ווייל ער איז קלוגער פון אים; דער עשיר באזיגט דעם ארימאן מיט זיין עשירות; דער גיבור דעם שוואכן מיט זיין גבורה. און דער תקיף מכולם - ווי מיר האבן ערקלערט - איז דער טויט. דער טויט באזיגט יעדן איינעם: דעם חכם, דעם גיבור און דעם עשיר.
אויב דו ביסט אן עשיר, פארזיכערט דאס דיר דען אז דו וועסט לעבן לענגער פון סיי וועמען? אפשר פארזיכערט דאס אז כל זמן דו לעבסט וועט דיין לעבן זיין גרינגער: אן אנדערער מענטש וועט לעבן א לעבן פון יסורים, ווייל אויב ער ווערט קראנק חלילה האט ער נישט קיין געלט צו קויפן א רפואה פאר א האלבן מיליאן שקל, און עס זענען דא אזעלכע פילן פאר ביטערע מחלות; און דער עשיר וועט קענען פארגרינגערן זיין מחלה. אבער צי וועט ער נפטר ווערן איין רגע שפעטער פון וואס מען האט אים אפגעקצוב'ט אין הימל? גארנישט וועט נישט העלפן, אין יענער רגע ממש וועט ער נפטר ווערן פון דער וועלט ווייל אזוי איז נגזר געווארן. האט דען ביי אלכסנדר מוקדון געהאלפן זיין גרויסער נאמען ער זאל נישט נפטר ווערן בדמי ימיו? האבן דען דער נאמען און דער טיטל צוגעגעבן פארן מענטש אריכות ימים? זיי וועלן גארנישט געבן.
עס איז פאראן איינער וואס איז תקיף ממנו, און דאס איז דער מלאך המות, וואס איז תקיף פונעם חכם, פונעם עשיר און פונעם גיבור - ער איז תקיף מכולם. און פון דעם פארשטייט דער מענטש אז ער האט נישט וואס צו זוכן אויף דער וועלט ענינים פון נאמען, כבוד און טיטלעך; וואס וועלן זיי דיר געבן? לעבן וועלן זיי דיר נישט צוגעבן, און חיי נצח זיכער נישט. דערפאר זאל דער מענטש נישט נאכלויפן דעם כבוד און די שררה, ווייל סוף כל סוף וועלן זיך אלע צוזאמקומען אין דעם זעלבן ארט, א בית מועד לכל חי. דער שטן און דער מלאך המות איז תקיף מכולם, און וואס פעלט דיר אויס אנצוזאמלען דא עניני עולם הזה, ווען אלעס וועסטו דא איבערלאזן, און ווען די צייט וועט קומען וועט דער שטן נעמען דעם מענטש און עס וועט גארנישט בלייבן פון אים און פון אלץ וואס ער האט אנגעזאמלט.
דער 'פנים יפות' אויף חומש דברים ערקלערט: "ולא יוכל לדון עם שתקיף ממנו" - א מענטש וואס האט איבערגעגעבן זיין תקיפות פאר א צווייטן, קען זיך מער נישט קריגן און טענה'ן מיט יענעם מענטש, ווייל ער קען שוין נישט צוריקנעמען פון אים די תקיפות וואס ער האט אים איבערגעגעבן. דאס הייסט, "שתקיף ממנו" באטייט אז יענער איז תקיף, און זיין תקיפות האט ער באקומען פון דיר.
מען קען געבן א דוגמא: א מנהל פון מוסדות האט גענומען א פלוני אלמוני און אים אויפגענומען אלס ראש ישיבה, ער האט אים געגעבן פונקציעס און שררה. אין א געוויסן שלב איז ער שוין מער נישט פאראינטערעסירט אין אים, אמאל מיט רעכט און אמאל אומגערעכט, און דעמאלט ווערט ער געוואויר אז עס איז ממש געבונדן אויף אייביג: ער האט נישט קיין מעגלעכקייט זיך צו באפרייען פון אים. ווייל אין די אויגן פון די בחורים אין דער ישיבה איז ער דאך די צענטראלע פיגור, און אויב דו וועסט אים ארויסווארפן - נעמט ער די גאנצע ישיבה מיט זיך. בקיצור: דו האסט אים געגעבן כוחות, און די כוחות קענסטו שוין מער נישט צוריקנעמען פון אים.
דאס איז וואס דער כתוב זאגט: אמאל האט יענער מענטש באקומען זיין תקיפות פון אים, און ער קען זיך שוין מער נישט טענה'ן מיט אים, ווייל ער איז תקיף ממנו. און בנוגע וואס ווערט דאס געזאגט? ערקלערט דער רב, אז דאס איז געזאגט געווארן כביכול אויך בנוגע דעם הקדוש ברוך הוא. די מרגלים האבן געזאגט "כי חזק הוא ממנו", און חז"ל האבן געדרש'נט: אפילו דער בעל הבית קען נישט ארויסנעמען זיינע כלים פון דארט - כביכול אפילו דער אויבערשטער קען נישט בייקומען די איינוואוינער פון ארץ כנען. און די זאך איז גאר וואונדערלעך: ווי איז דאס מעגלעך? נאר שוואכע מוחות קענען זאגן אזא זאך - איז דען פאראן איינער וואס איז שטארקער פונעם אויבערשטן? און עס לייגט זיך דאך נישט אויפן שכל אז זיי זאלן אנקומען צו אזא נארישקייט, מענטשן וואס האבן אליין געזען יציאת מצרים און קריעת ים סוף.
נאר, זאגט דער 'פנים יפות', דאס האבן זיי געמיינט: כביכול נאכדעם וואס דער אויבערשטער האט שוין געגעבן פאר די כנענים די ערד און זייער שטארקייט, גייט ער שוין מער נישט אריין מיט זיי אין א דין ודברים, ווייל זייער שטארקייט האבן זיי באקומען פון אים. "כי חזק הוא" - אויב דו זעסט אז זיי זענען שטארק, איז דאס ממנו יתברך; און וויבאלד זייער תקיפות איז פון אים, נעמט ער כביכול מער נישט צו פון זיי זייער כוח. "ולא יוכל לדון עם שתקיף ממנו" - מען טענה'ט זיך נישט מיט דעם וואס דו האסט אים איבערגעגעבן זיין תקיפות. און כביכול וועט דער אויבערשטער נישט וועלן צונעמען פון זיי וואס ער האט זיי שוין געגעבן, און פארוואס זאל ער פלוצים צונעמען פון זיי און געבן פאר אונז? דאס איז געווען די טענה פון די מרגלים.
מיר האבן געלערנט אין די דאזיגע פסוקים צוויי יסודות. איינס: "טוב מראה עינים מהלך נפש" - אין די מושכלות איז פאראן א גרעניץ און א דערגרייכונג, יעדער מסכת וואס מען האט געענדיגט איז א קנין נצח; בעת די תאוות און דמיונות האבן נישט קיין גרעניץ, און קיינמאל וועט מען ביי זיי נישט זאגן 'איך האב שוין משיג געווען'. און דאס צווייטע: "מה שהיה כבר נקרא שמו ונודע אשר הוא אדם" - סיי אויב מען דרש'נט דעם פסוק אויף אדם הראשון וואס עס איז באקאנט געווארן אין זיין שלאף אז ער איז א מענטש און נישט קיין גאט, סיי אויף יעדן מענטש וואס איז באשאפן געווארן פון דער ערד און זיין סוף איז צו דער ערד, און סיי אויפן בעל שם און בעל שררה וואס זיין סוף איז צו שטארבן - אלע שטייען פאר דעם וואס איז תקיף פון זיי. דער טויט באזיגט דעם חכם, דעם גיבור און דעם עשיר, און אפילו משה רבינו האט נישט געקענט דן זיין מיט דעם וואס איז תקיף ממנו. און פון דא קומט אויס: דער מענטש זאל נישט נאכלויפן כבוד, שררה און די קנינים פון דער וועלט, ווייל אלעס וועט דא בלייבן, נאר ער זאל זיך אנכאפן אין דעם וואס דער טויט קען נישט צונעמען פון אים - אין דער תורה און אין די מושכלות, וואס נאר זיי זענען א קנין נצח.