מיר הייבן אן דעם לימוד אינעם ספר זרע שמשון אויף מגילת שיר השירים. איידער מען גייט צו צום לערנען דעם ספר אליין, פאסט צו מאכן א קורצן איבערבליק אויף זיין מחבר. עס שטייט אין די ספרים אז איידער א מענטש לערנט א ספר, דארף ער וויסן און קענען ווער ס'איז געווען דער מחבר, און דער חזון איש שרייבט אז כלל ישראל דארף קענען דאס הארץ פון זייערע חכמים: צו וויסן ווער איז דער חכם פון וועמען מען נעמט תורה. נישט פון יעדן איינעם נעמט מען תורה, און ס'איז וויכטיג צו וויסן ווער ער איז און וואס איז זיין גדלות. מיר וועלן קודם רעדן איבערן בעל זרע שמשון אליין און זיין תקופה, דערנאך איבער זיינע ספרים, און צום סוף איבער דער באזונדערער סגולה ביים לערנען זיינע ספרים, צוליב וועלכער עס איז לעצטנס אין די לעצטע צענדליגער יארן אנטשטאנען א גרויסע התעוררות צו לערנען אינעם ספר.
ווער איז געווען דער בעל זרע שמשון
דער בעל זרע שמשון איז רבי שמשון חיים נחמני, וועלכער האט געלעבט צווישן די יארן תס"ו ביז תקצ"ט, בערך דריי און זיבעציג יאר, פאר קרוב צו דריי הונדערט יאר צוריק. ער איז געווען אן איטאליענישער אידישער רב און תורה'דיגער שרייבער, וועלכער האט געדינט ברבנות אין די קהילות מודינה, סיינה און רג'יו אמיליה אין איטאליע. ער איז געווען אן אייניקל פון רבי יהודה מצליח פאדאווא, דער רב פון דער קהילה אין מודינה.
זיינע רבי'ס: רבי אפרים הכהן אין מודינה, רבי בנימין הכהן ויטאלי אין רג'יו אמיליה, און אין מאנטאווא די מקובלים רבי דוד פינצי און רבי אביעד שר שלום באזילא. די דאזיגע נעמען זאגן אונז כמעט גארנישט, ווייל זיי אליין זענען נישט באקאנט געווארן דורך ספרים וואס ווערן געלערנט ביי כלל ישראל, נאר בעיקר ביי מקובלים, און דערפאר זענען זיי אונז ווייניגער באקאנט.
בדרך אגב, דאס איז אן אינטערעסאנטע זאך וואס חזר'ט זיך איבער אסאך מאל: גרויסע לייט וואס זענען געווארן זייער בארימט, ווען מען קוקט אריין אין די הסכמות וואס זיי האבן באקומען אויף זייערע ספרים, זעט מען אז די פון וועמען זיי האבן געבעטן אן הסכמה זענען געווען גרעסער פון זיי - ווייל קיין מענטש נעמט דאך נישט קיין הסכמה פון איינעם וואס איז קלענער פון אים - און פונדעסטוועגן, דווקא די בעלי הסכמות קענען מיר נישט, בעת דעם מחבר קענען מיר גאר גוט. ווער ס'וועט קוקן אין די הסכמות אויף די ספרים פונעם חפץ חיים וועט זען אז א טייל פון די רבנים וואס האבן מסכים געווען אויף זיינע ספרים זענען נישט באקאנט, בעת דעם חפץ חיים - ווער קען אים דען נישט. דאס לערנט אונז אז דער פרסום קומט געווענליך דורך דעם ספר וואס איז ארויס לאור עולם און האט זיך פארשפרייט אינעם בית המדרש: משנה ברורה, שמירת הלשון, וכדומה. דורך דעם איז דער מחבר מפורסם געווארן מער ווי רבנים וואס זענען געווען ריזן אין זייער כח, נאר זיי האבן נישט איבערגעלאזט קיין גייסטיגע אוצרות פאר די דורות אין דער געשטאלט פון געשריבענע ספרים, און דערפאר זענען זיי ווייניגער באקאנט געבליבן פאר די קומענדיגע דורות.
זיין גדלות, זיינע תלמידים און זיין וועג אין הלכה
רבי שמשון חיים איז פאררעכנט געווארן פאר א בקי אין אלע חלקים פון דער תורה, אין נגלה און אין נסתר. ער האט אויפגעשטעלט פילע תלמידים, צווישן זיי רבי ישראל בנימין באסאן, דער זון פון רבי ישעיהו באסאן (דער מהר"י באסאן), ווי אויך זיין פלומעניק רבי דוד זכות, וועלכער איז געווען פון די גרויסע רבנים אין איטאליע און א מפורסמ'דיגער מקובל. ער האט געדינט ברבנות אין עטליכע שטעט אין איטאליע, צווישן זיי מודינה און סיינה, און איז געווען דער רב פון דער אידישער קהילה אין רג'יו אמיליה.
אין הלכה האט ער געהאלטן א מחמיר'דיגן קו. זיין שיטה איז געווען אז קולות קומען פונעם כח הטומאה, און דערפאר האט ער גענויגט מחמיר צו זיין. דאס איז אגב דער בליק פון די מקובלים, ווייל דער האר"י הקדוש זאגט דאך אז ווער ס'האט א נטיה צו קולות - איז דאס א צייכן אז זיין נפש איז פגום. דאס הייסט, ווען מען זאגט פאר א מענטש אז אזוי איז די הלכה, און ער פרעגט גלייך: "איין מינוט, איז נישטא קיינער וואס איז מקיל דערין?" - אויף דעם האט דער אר"י געזאגט אז דאס איז א סימן אז זיין נפש איז פגום. די כוונה איז נישט אז עס איז א חוב אויפן מענטש מחמיר צו זיין, נאר אז דער וואס איז מחמיר ווייזט דערמיט אויף דער ריינקייט פון זיין נפש, און דער וואס זוכט אלעמאל מקיל צו זיין ווייזט אויף א פגם אין זיין נפש.
ער האט אויך עוסק געווען אין שירה, און א טייל פון זיינע שירים זענען געדרוקט געווארן דורך זיינע תלמידים. צווישן אנדערע האט ער פארפאסט א שיר לכבוד דער חתונה פונעם רמח"ל.
"זרע שמשון" - דער נאמען וואס אנטפלעקט אלעס
דא קומען מיר צום ענין פון דער סגולה. דער רב האט געהאט איין איינציגן זון, און דער זון איז נפטר געווארן ביי זיין לעבן. קומט אויס אז עס איז נישט געבליבן פארן רב קיין שם ושארית, און דעריבער האט ער א נאמען געגעבן זיינע ספרים נאך דער שארית: זרע שמשון - איך האב נישט קיין זרע, איז דאס מיין זרע; תולדות שמשון - איך האב נישט קיין תולדות, זענען דאס מיינע תולדות. און ער האט צוגעזאגט אז ווער עס וועט לערנען אין זיינע ספרים וועט זוכה זיין צו גרויסע ברכות און ישועות מופלגות, ווי מיר וועלן באלד זען אין זיינע הייליגע ווערטער.
דער חיד"א דערמאנט אים אין זיין ספר שם הגדולים און שרייבט אויף אים אז ער האט געהערט אז ער איז געווען א בקי אין קבלה מעשית, און ער האט געהייסן גונז זיין אלע זיינע ספרים אין זיין קבר. קענטיג איז זיין כוונה געווען אויף זיינע קבלה-ספרים און נישט אויף די ספרים על דרך הפשט וואס זענען שוה לכל נפש, ווייל ביי קבלה-ספרים איז פארהאן א חשש טאמער וועלן מענטשן זיי נעמען און פרובירן צו פועל'ן דורך זיי אויפן אופן פון קבלה מעשית. דער רב איז נטמן געווארן אין דער שטאט רג'יו אמיליה אין איטאליע, וואו ער האט געדינט ברבנות, און נאך דרייסיג יאר האט מען אריבערגעפירט זיינע עצמות צו אן אנדער בית עולם, און זינט דעמאלט איז זיין מקום קבורה פארלוירן געגאנגען און איז היינט נישט באקאנט.
זיינע ספרים
זיינע ספרים זענען: תולדות שמשון אויף מסכת אבות, וואס איז געדרוקט געווארן אין ליוורנו אין יאר תקכ"ו; זרע שמשון אויף חמישה חומשי תורה און חמש מגילות, וואס איז געדרוקט געווארן אין מאנטובה אין יאר תקצ"ח; און קרבן קטורת, א ספר פון זיינע שירים, וואס איז נישט געדרוקט געווארן בחייו חוץ פון א לאנגער קינה פאר תשעה באב. מיר הייבן בעזרת השם אן דעם לימוד אינעם זרע שמשון אויף חמישה חומשי תורה און חמש מגילות, און מיר הייבן אן מיט שיר השירים וואס איז איינע פון די חמש מגילות.
דער נוסח פונעם שער-בלאט פונעם ערשטן דרוק
דער ספר וואס ליגט פאר אונז איז "זרע שמשון המבואר", א ספר וואס קומט מסביר זיין די ווערטער פונעם בעל הזרע שמשון, כדי צו מאכן די זאכן פשוט'ער. ווייל עס רעדט זיך דא פון א איד א תלמיד חכם א גאון וואס האט געשריבן מיט בערך דריי הונדערט יאר צוריק, און זיין לשון איז שווער און נויטיגט זיך אין א ביאור. מיר וועלן לערנען די זאכן אין זייער יסוד, אזוי ווי אונזער שטייגער צו בעפארצוגן צו לערנען די זאכן ווי זיי זענען געשריבן געווארן אינעם מקור און נישט פון די ביאורים, און פון צייט צו צייט וועלן מיר צולייגן די ביאורים כדי קלאר צו מאכן דעם ענין.
און דאס איז דער נוסח פונעם שער-בלאט, אראפגעשריבן פונעם ערשטן דרוק פון יאר תקצ"ח: "זרע שמשון, חיברו החכם המופלא אשר מעייני חוכמתו נפוצו חוצה, ונודע שמו בשערים כאשר הרביץ תורה בעיר מודונה, פאיסה וסיינה, ולעת עתה אור תורתו זורח בקהילה קדושה ריג'יו יגן עליה אלוקים. והוא אשר חיבר ספר תולדות שמשון על מסכת אבות, ומילין לצד עילאה ימלל בחוכמתו ובפלפולו הישר והטוב, הרב הגדול כמהר"ר שמשון חיים בן כמהר"ר חכם רבי נחמן מיכאל נחמני זכרו לחיי העולם הבא".
פון די ווערטער פון דער הקדמה פונעם מוציא לאור
דער מוציא לאור הייבט אן: "ישמחו השמיים ותגל הארץ, ישמחו ויתענגו נשמתו ורוחו של רבנו שמשון חיים בן רבי נחמן מיכאל נחמני נוחו עדן, אשר שפתותיו ידובבו כרצונו ובקשתו בחידושי תורתו אשר כתב בחיים חיותו, למען ייחשבו כבנים לו, כפי שכתב בדמע בהקדמת ספרו. ויגילו הלומדים אשר חיים וקיימים ואת חפצו ותחינתו מקיימים" - דאס הייסט אז מיר לערנען אין זיינע ספרים - "ולכל דברי ברכותיו מייחלים ומצפים". און ער לייגט צו אז מען האט ארויסגעגעבן דעם ספר מבואר מיט א פאסיגן און ריכטיגן ביאור וואס איז שווה לכל נפש, כדי צו העלפן צום לימוד און צום פארשטיין די ווערטער פון רבנו אן קיין שום מכשול ומניעה.
ער דערציילט וועגן אן ארגאניזאציע מיטן נאמען "מפתח של בנים", וואס העלפט פאר פארפעלקער וואס מוטשען זיך אינעם שווערן נסיון פונעם ווארטן אויף זרע של קיימא, און ביי זיי איז בהשגחה פרטית אונטערגעקומען צו וויסן פונעם מסוגל'דיגן ספר זרע שמשון. דער וואס ברענגט די הקדמה איז הרב ישראל זילבערבערג, און ער דערציילט אז דער ענין איז נתחדש געווארן דורך זיין פאטער, הרב הגאון רבי יצחק יוסף זילבערבערג שליט"א, פון די ראשי ישיבה אין ישיבת אוהל שמעון ערלוי, וועלכער האט שטארק מייעץ געווען צו מפרסם זיין פאר די וואס ווארטן אויף א ישועה אז זיי זאלן עוסק זיין אין דער תורה פונעם בעל הזרע שמשון און זוכה זיין צו זיינע ברכות און צו זיינע הבטחות.
און ער פירט ווייטער אויס און וואונדערט זיך: כאטש דער הייליגער מחבר, וואס האט נישט איבערגעלאזט נאך זיך קיין זרע של קיימא, בעט אז מען זאל לערנען אין זיין ספר לזכות און פאר א נחת רוח פאר זיין נשמה, און ער לייגט נאך צו און בענטשט מיט יעדע גוטע זאך די וואס לערנען דערין - דאך איז דער ספר נישט געווען אזוי באקאנט און מצוי ווי מילי דסגולה. לכאורה וואלט ער געדארפט זיין גאר באקאנט און מפורסם, נאר משמעות האט דער ספר געווארט אויף אונזער דור, א דור פון סגולות, און דעמאלט האט מען זיך אויפגעוועקט צו לערנען דערין. "ולאחר חיפוש אחר חיפוש מצאנו את שאהבה נפשנו, והוא ספר נפלא מלא וגדוש בדרושים מתוקים מפז ופנינים, ציצים ופרחים על סדר הפרשיות וחמש מגילות, בלולים מדברי חז"ל בגמרא ומדרשים ומפרשיהם הקדמונים, וגם לרבות דברי הזוהר הקדוש ורבותינו המקובלים, עוקר הרים וטוחנן זה בזה בסברה, מטיב ומפרק כל דבר הקשה, מגלה פנים מאירים בתורה, מעורר ומלהיב במוסר נעים, כל הרואה אומר ברקאי" - דאס הייסט א לשון פון שיינקייט, גלאנץ און פראכט.
ישועות למעשה
דער מוציא לאור דערציילט אז לכתחילה האט מען געגעבן דעם ספר פאר די בני החבורה, יענע חבורה וואס פלעגט מחזק זיין איינער דעם צווייטן אינעם ענין פון ווארטן אויף זרע של קיימא, "ובעינינו ראינו ישועות בפקידה בזרע של קיימא אצל הרבה ידידים מבני החבורה", און בראש פון זיי זייער חבר און שותף פון די ראשי "מפתח של בנים", הרב זכריה דייוויס, וואס נאכדעם וואס מען האט קובע געווען א סדר לימוד אין דעם דאזיגן מסוגל'דיגן ספר, זענען זיי געהאלפן געווארן מיט א ישועה.
און אט איז א מעשה וואס האט פאסירט ממש אין די לעצטע טעג. א טייערער איד, פון די תורמים פון די ספרים דא, א איד וואס טוט און שאפט פאר דעם ענין, האט דערציילט: עס איז דא א מעשה פון היינט וואס ברענגט אן א ציטער. א איד א מקובל און א תלמיד חכם פון ישיבת בית אל, די ישיבה פונעם רב הרב ניסים פרץ זכר צדיק לברכה, פופצן יאר האט ער נישט געהאט קיין קינדער. און נישט בלויז אז ער האט נישט געהאט, נאר ביי וועמען איז ער נישט געווען, און אלע האבן אים געזאגט: נישט נאר אז דו האסט נישט קיין קינדער, דו וועסט אויך קיינמאל נישט האבן - מבחינה טבעית קענסטו נישט האבן קיין קינדער. מען האט אים דערציילט וועגן דער דאזיגער סגולה, צו לערנען אינעם ספר זרע שמשון. ער האט געלערנט אינעם ספר איין יאר, און אים איז געבוירן געווארן א זון אויפן יארצייט פונעם בעל הזרע שמשון! יענעם טאג ממש האט יענער איד פארציילט: איך זאג מיט א ציטער, היינט איז אים געבוירן געווארן א קינד, נאך פופצן יאר וואס די דאקטוירים האבן אים געזאגט אז ער וועט נישט האבן קיין קינד.
מען זעט פון דעם אז מיר לעבן נישט פון זייער מויל, און מען דארף זיך נישט דערשרעקן פון אלערליי רייד פון דאקטוירים - דער וועט לעבן א האלב און דער וועט שטארבן און דאס גלייכן. דער אויבערשטער איז דער וואס פסק'נט לעבן, און ער איז דער וואס גוזר'ט זרע של קיימא און פרנסה און שידוכים און אלע ענינים. "ניתנה רשות לרופא לרפאות" - שטייט אין די ספרים הקדושים: מען האט נישט געגעבן קיין רשות פארן דאקטאר מייאש צו זיין. דעריבער דארף מען זיך נישט איבערנעמען פון זייערע ווערטער; מיר האבן א גרויסן ג-ט אין הימל, און מיר זענען בוטח אין אים און מתפלל צו אים, און מיר האבן אויך וואונדערליכע סגולות און גרויסע הייליגע צדיקים וואס זענען מעתיר פאר אונז.
צוליב דעם האט מען באשלאסן ארויסצוגעבן און דרוקן דעם ספר לאור עולם. עס איז אויך ארויסגעקומען א בארימטער גליון אויף דער פרשת השבוע מיטן נאמען "נפלאות שמשון", עס איז געגרינדעט געווארן א כולל ליל שישי קביעות'דיג צו לערנען אינעם ספר, און דער ספר איז געדרוקט געווארן אין בכבוד'יגע מהדורות, מפורש און מבואר.
פארוואס האט אויסגעפעלט א ביאור
דער מוציא לאור פירט ווייטער אויס: ווען דער ספר איז געווארן א נחלת הכלל, האבן אסאך געזאגט "מי יראנו טוב", ווייל דאס לערנען דערין קומט נישט גרינג - סיי צוליב דעם נוסח פון זיין לשון וואס איז נישט אזוי געוואוינט ביים המון עם, און סיי צוליב דער טיפקייט פון זיינע חידושים און רעיונות, ובפרט אז זיינע ווערטער זענען געבויט אויף דברי חז"ל און די קדמונים וואס זענען צעשפרייט אין אלע חלקים פון דער תורה. ער פארלאזט זיך אויפן לומד אז ער ווייסט שוין די יסודות און מקורות וועגן וואס ער רעדט, אבער דער וואס לערנט און קען עס נישט - דארף אז איינער זאל פאר אים אויסשפרייטן די יסודות. און צומאל ברענגט זיי רבינו אין א קיצור נמרץ, וואס דאס לייגט צו א שוועריקייט פאר די לומדים וואס ווילן פארזוכן פונעם זיסן האניג פון זיינע רייד און קלויבן פון זיינע זיסע פירות. דערפאר האט מען געמאכט דעם חיבור וואס טוט מבאר זיין זיינע ווערטער.
"מיר קומען צו צום ארון הקודש מיט אימה און יראה", שרייבט ער, "וויסנדיג די גרויסקייט פון זיין חכמה און בינה, ער איז נאה לשמו ושמו נאה לו, וואס ער האט אנגעפירט עטליכע קהילות און ישיבות און אויפגעשטעלט תלמידים לרוב, עוקר הרים געווען מיט זיין פלפול און געוואלדיג אין זיין וואונדערליכער בקיאות, ווי אויך די שטארקייט פון זיין קדושה און זיין גרויסער חסידות, ביז גאון עוזנו דער חיד"א האט מעיד געווען אויף אים אז ער איז געווען בקי ברזי רזין און אפילו אין קבלה מעשית".
און ער לייגט צו: צא ולמד פון די גרויסע הפלגות וואס זיין פעטער, זיין מוטער'ס ברודער, האט געשריבן אויף אים אין זיין הסכמה צום ספר תולדות שמשון, איבער זיין גדלות אין תורה און אין חסידות. און צווישן זיינע ווערטער האט ער געשריבן: "אב בחוכמה, חוכמתו בחוץ תרון" (אויפן אופן פון "חכמות בחוץ תרונה"), "אב בתורה ולתורתו איים ייחלו" - מען קוקט ארויס צו הערן זיין תורה, "אב בנביאות" - חכם עדיף מנביא, "הן הן גבורותיו וקדוש ייאמר לו בכל מיני קדושות, וקדושא רבא יתקרי" - דאס הייסט א גרויסער קדוש, א לשון מליצה אויפן נאמען פון קידושא רבא פון שבת צופרי, "תהילתו בקהל חסידים, מידתו מידת איש האלוקים, בהדר המידות במעשה ותלמוד, יגדיל תורתו ויאדיר, ירום ונישא וגבה למעלה למעלה, ונשא ועשה פרי והיה לארז אדיר אדירו, ממנו פינה, ממנו יתד" - אז אלעס ווענדט זיך אין אים.
און דא דארף מען זיך מתבונן זיין: די אלע שבחים זענען געזאגט געווארן דורך זיין פעטער מיט דריי הונדערט יאר צוריק. דאס איז נישט ווי היינטיגע צייטן, וואס דער פעדער איז זייער פריי צו שרייבן דברי הלל ושבח; נאר מען רעדט פון א דור וואס מ'איז געווען מדקדק אין די ווערטער און מען האט נישט געשריבן קיין זאכן וואס זענען בלויז לתפארת המליצה.
און אפילו רבינו אליין האט מעיד געווען אויף זיך איבער דער כוונה פון זיינע חידושי תורה, ווי ער האט געשריבן אין זיין צוואה: "מחשבתי העמוקה שאיני רוצה שום דרוש בהספד", איך וויל בשום אופן נישט קיין שום אנדערן שבח, נאר אז איך האב געהאט א גוטן רצון צו לערנען, און א גוטן רצון מזכה צו זיין דעם רבים, און א גוטן רצון מחדש צו זיין אמת'ע חידושים - און דאס איז אלעס, מער פון דעם זאלט איר נישט שרייבן אויף מיר קיין שום שבחים. און אויף דעם זאגט דער מוציא לאור: אונזער שכל איז צו קורץ דאס צו פארשטיין, און ווי קענען מיר נאכקומען דעם מלך צו זאגן אז מיר האבן משיג געווען די טיפקייט פון זיין כוונה און אלעס וואס ער האט געמיינט אריינצולייגן אין זיין פירוש; נאר מיר האבן געטון וויפיל אונזער האנט גרייכט און געפרואווט מבאר צו זיין זיינע ווערטער.
די ברכות פונעם מחבר און זיינע הבטחות
מיר גייען יעצט אריבער צו דער ברכה און הבטחה פונעם רב המחבר, רבינו שמשון חיים נחמני, אין זיין בקשה און תחינה אין דער הקדמה פון זיינע ספרים, און דאס זענען ציטאטן פון זיין לשון: "למען אחיי ורעיי ותלמידיי, ישאו את שמי על שפתם, ועל טוב ייזכר שמי בפיהם אחרי מותי, כאשר בעשר לשונות של תפילה אני מחלה פניהם, ובעל הגמול ישלם במיטב, חיי אריכי ומזוני טפי לגומלי חסדים טובים". עשר לשונות של תפילה - חז"ל ברענגען אז עס זענען דא צען לשונות פון תפילה: לחלות, לפלל, זעקה און ענליכס צו דעם. און מיט זיי איז ער מחלה אונזערע פנים, און בענטשט אז בעל הגמול זאל באצאלן מיט לאנגע יארן און מיט שפע פון מזונות פאר די וואס טוען גוטע חסדים.
און אויף אן אנדער ארט בעט ער: "כאשר אני מחלה פניהם בעשר לשונות של תפילה לברור המנה היפה אשר ייטב בעיניהם החידושים הללו, ובפרט אחרי מותי, כי לימודם יהיה לי להשיב נפש ולעידון רוח ולזכות נשמתי, וצדקה תהיה להם, וצדקתם תעמוד לעד לאכול בעולם הזה ולשבוע בעולם הבא, ובעל הגמול ישלם בזכות זה שכר טוב לגומלי חסד של אמת, במוטב תלתא, בני חיי ומזוני". דאס הייסט: פון דעם וואס דו וועסט לערנען אין מיינע ספרים, זאג איך דיר צו סיי אויף דער וועלט און סיי אויף יענער וועלט. "במוטב תלתא" איז א לשון מליצה, ענליך צו "במוטב תלתא אמינא" אין די דינים, און זיין כוונה דא איז אז זיי וועלן זוכה זיין צו דריי זאכן: קינדער, לעבן און פרנסה.
און נאך אן ארט וואו דער רב שרייבט איבער דעם ענין: "עתה אחיי ורעיי ואוהביי ומיודעיי, זרע ברוכי השם, הלא לכם זרע, אור זרוע לצדיקים כמותכם, במטותא מנייכו, זרעו לכם לצדקה וקצרו לפי חסד של אמת, וכי מרובה מידת תשלומי חן וחסד ושלמה רבה מן שמיא, ועיניכם תראינה בנים בני בנים כשתילי זיתים סביב לשולחנכם, חכמים ונבונים ובתים מלאים כל טוב". זעען מיר דא אן הבטחה פאר זרע של קיימא, אן הבטחה פאר פרנסה, "גם עושר גם כבוד לא יסופו מזרעכם, עד יתקיים בכם המה יראו כבוד השם הדר אלוקינו, ונישא לגויים ואסף נדחי זרע ישראל במהרה בימינו אמן".
די סגולה ווירקט אין אלע ענינים
למעשה דארף מען וויסן אז די סגולה פון לערנען דעם זרע שמשון ווירקט אין אלע ענינים, אין יעדער זאך וואס א מענטש בעט, און מען האט געזען דורך דעם גרויסע ישועות מופלגות. אויך אין דעם ענין פון זיווגים הגונים איז שוין באקאנט און מפורסם: דרייצן בחורים וואס האבן געלערנט זרע שמשון און קובע געווען דערין א קביעות, און אין משך פון איין יאר האבן זיך עלף פון זיי משדך געווען. און ווער עס וויל קען אריינקוקן ביים סוף פונעם ספר, אינעם חלק "גבורת שמשון", וואו עס ווערן געברענגט פילע מעשיות - און דאס איז בלויז אן אפס קצהו, וואייל די מעשיות ווערן אלץ מער און מער פארשפרייט איבער די גרויסע און געוואלדיגע ישועות וואס קומען דורך לערנען דעם ספר.
און מיר וועלן בעזרת השם מכוון זיין אין אונזערע ווערטער קודם כל אז אונזער כוונה איז צו לערנען תורה צוליב דעם וואס אזוי האט דער אויבערשטער באפוילן. א מענטש דארף וויסן אז דאס לערנען תורה דארף זיין לשם שמים - מיר לערנען ווייל אזוי האט דער אויבערשטער געהייסן. אבער דאס שטערט נישט אז אלס א חלק פון דעם זאל דער קדוש ברוך הוא משפיע זיין אויף אונז א שפע טוב מתוך יענע תורה, און יעדער זאל בעטן ביי זיך אליין פונעם אויבערשטן יתברך.
און נאך א וויכטיגע נקודה וואס דער מחבר אליין באטאנט: ער זאגט נישט "איך גיב", נאר "וצדקתם תעמוד לעד", "ובעל הגמול ישלם בזכות זה", "ובעל הגמול ישלם במיטב" - די גאנצע הבטחה איז דורכן בעל הגמול. חס ושלום מען זאל מיינען אז ער אליין גיט עפעס; נאר איך וועל מתפלל זיין פאר אייך אזוי ווי איך וואלט מתפלל געווען פאר מיינע קינדער און מיין זרע, וויבאלד איך האב נישט קיין אנדער זרע, און דורך דעם וועט דער בעל הגמול באצאלן. און דאס איז א יסוד וואס מען דארף שטענדיג געדענקען, אויך ווען מען גייט צו קברי צדיקים: מען דאוונט נישט צום צדיק און מען בעט נישט פונעם צדיק, נאר מען בעט פונעם אויבערשטן אז ער זאל טאן בזכות דעם צדיק, אדער בעט מען פונעם צדיק ער זאל מעתיר זיין פאר אונז. בשום אופן זאל מען נישט זאגן "רבי שמעון בר יוחאי ראטעווע מיך", און מען זאל נישט זאגן "בעל הזרע שמשון ראטעווע מיך", נאר: דער אויבערשטער זאל מיר העלפן בזכות דער סגולה וואס דער מחבר האט צוגעזאגט פאר די וואס לערנען אין זיין ספר.
איבער דעם לשון המליצה אינעם הקדמה
ווייטער אינעם ספר קומען די "הקדמות מילין" פונעם מחבר. די דברים זענען זייער לאנג, און נישט נאר לאנג נאר אויך די שפראך איז זייער שווער, ביז מען האט געמוזט לייגן נעבן יעדן זאץ א קליינעם אות און אן הערה אונטן כדי צו ערקלערן וואס דער רב רעדט. דער טעם דערפון איז, ווייל די פריערדיגע, ובפרט פון די גדולי איטליה און נאך זיי, און בפרט ביי די ספרדים, פלעגן רעדן בלשון מליצית - א שפראך וואס מען רעדט מיט שברי פסוקים און מאמרי חז"ל, און בלויז ווער עס איז א תלמיד חכם און א בר הכי פארשטייט אויף וואס זיינע ווערטער מרמז זענען; און ווער נישט, קען נישט דעם טייטש פונעם אויסדרוק.
לאמיר ברענגען א קורצע דוגמא פון דער הקדמה: "יסוד התורה וכבוד הדרה על חוג שמיים יתהלך במישרים, אבים סתר לו לגבר אשר דרכו נסתרה בחפיצה בנשיקה בדביקה, השוקד בלימודים בשבילי נהר דעה, נעוץ סופו בתחילת המחשבה, לשים יעקב למישור והרכסים לבקעה, מודע לבינה יקרא, להשיב אמרים אמת יהגה חיכו" און אזוי ווייטער. יעדער אזא זאץ איז א ציטאט פון אן אנדער פלאץ, וואס אויף זיין מקום ווערט עס פארטייטשט מיט א געוויסן באדייט, און דא קומט עס מיטן באדייט וואס דער מחבר האט געוואלט ארויסברענגען. דאס איז געווען זייער איינגעפירט ביי די קדמונים צו שרייבן הקדמות אין דעם דאזיגן סגנון. נאר וויבאלד די הקדמה דא איז זייער לאנג, און עס איז נישטא קיין ענין זיך צו פארטיפן דווקא אינעם הקדמה, וועלן מיר עס אויסלאזן און אריבערגיין בסיעתא דשמיא צום לערנען דעם ספר אליין, צו זיינע דברי תורה.
לסיכום: רבי שמשון חיים נחמני, דער מחבר פונעם זרע שמשון, איז געווען אן איטאליענישער גאון און מקובל פון מיט דריי הונדערט יאר צוריק, וואס זיין איינציגער זון איז ליידער אוועק אין זיין לעבן, און ער האט א נאמען געגעבן זיינע ספרים נאך זיין זרע און תולדות וואס זענען אים נישט געבליבן. אין זיינע הקדמות בעט ער זיך ביי אונז מיט צען לשונות של תפילה אז מען זאל לערנען אין זיינע ספרים און דערמאנען זיין נאמען, און ער פארזיכערט אז דער בעל הגמול וועט באצאלן פאר די לומדים מיטן בעסטן: בני, חיי ומזוני, ברכה אויף דער וועלט און אויף יענער וועלט. אין אונזער דור איז די דאזיגע סגולה נתגלה געווארן און מען האט געזען דערמיט הפלגה'דיגע ישועות, אין זרע של קיימא און אין שידוכים, אבי מען זאל שטענדיג געדענקען אז דער געבער איז דער קדוש ברוך הוא אליין, און אז די כוונה פון אונזער לערנען איז קודם כל לשם שמים, ווייל אזוי האט דער אויבערשטער געהייסן. און פון דא פאנגען מיר אן בעזרת השם צו לערנען זיינע דברי תורה אויף מגילת שיר השירים.