בבא בתרא, פרק ט', משנה י' - די לעצטע משנה אין פרק און די לעצטע אין דער סעריע פון דיני ירושה. אויך דא רעדט די משנה פון צוויי מענטשן וואס זענען געשטארבן אויף איין מאל, נאר דאס מאל רעדט מען פון א מאמע און איר זון. לאמיר אנרופן די מאמע לאה און איר זון ראובן. לאה האט נישט קיין אנדערע קינדער און אויך נישט קיין מאן: זי איז געווען פארהייראט צו יעקב, נאר דערווייליג איז יעקב געשטארבן אדער ער האט איר געגעבן א גט. די פראגע וואס שטייט פאר אונז איז, ווער עס ירשנט די נכסים (פארמעגנס) פון לאה.
די צוויי צדדים וואס קריגן זיך אויף דער ירושה:
לבן, לאהס טאטע: אויב ראובן, איר איינציגער זון, איז געשטארבן דער ערשטער, האט לאה נישט קיין יורש פון אונטן, און איר יורש איז איר טאטע.
יוסף, ראובנס האלבע ברודער: אויב לאה איז געשטארבן די ערשטע, איז איר יורש איר זון ראובן. וויבאלד ראובן איז געשטארבן נאך איר, גייען ארויף די נכסים צו זיין טאטן יעקב, און אז יעקב לעבט שוין נישט, גייען זיי אראפ צו זיין אנדערן זון, יוסף (יעקבס א זון פון אן אנדער פרוי).
קומט אויס אז דער פסק דין ווענדט זיך אין דער פראגע ווער פון זיי איז געשטארבן דער ערשטער. לבן טענה'ט אז זיין אייניקל ראובן איז געשטארבן דער ערשטער, און דעריבער איז לאה געשטארבן נאך אים און ער (לבן) איז איר יורש; און יוסף טענה'ט אז לאה איז געשטארבן די ערשטע, און מכוח ראובן קומען די נכסים צו אים.
לשון פון דער משנה:
"נפל הבית עליו ועל אמו" - א הויז איז ארויפגעפאלן אויף אים און אויף זיין מאמע - לאה און ראובן זענען ביידע געשטארבן אין הויז, און מען ווייסט נישט ווער עס איז געשטארבן דער ערשטער. און דערויף זאגט די משנה: "אלו ואלו מודים שיחלוקו" - סיי די און סיי די זענען מודה אז מען זאל טיילן - בית שמאי און בית הלל זענען איינשטימיג אז לאהס נכסים ווערן צעטיילט אויף האלב צווישן איר טאטן לבן און יוסף, איר זונס האלבער ברודער.
מען דארף באמערקן אז ס'איז נישטא קיין שום פאמיליע פארבינדונג צווישן לבן און יוסף, און דאך זענען זייערע טענות אינגאנצן גלייך: אלעס ווענדט זיך נאר אין דער פראגע ווער עס איז געשטארבן דער ערשטער, און ס'איז דא נישטא קיין צד וואס איז א מוחזק.
מען דארף געדענקען אז אין דער פריערדיגער משנה האבן מיר זיך באשעפטיגט מיט נכסי צאן ברזל, נכסי מלוג און מיט א כתובה; דא זענען די זאכן בכלל נישט פאראן, וויבאלד לאה איז נישט קיין אשת איש, און זי פארמאגט בלויז א דירה. דעריבער טיילן זיי זיך דערין: די טענה פון לבן אויף דער דירה איז פונקט אזוי שטארק ווי די טענה פון יוסף, און קיינער פון זיי האט נישט קיין עדיפות איבערן צווייטן. אפילו בית הלל, וואס אין דער פריערדיגער משנה האבן זיי געהייסן אוועקשטעלן די נכסים אין די הענט פון דעם וואס איז מוחזק דערין, זענען דא מודה (איינשטימיג), ווייל דא איז בכלל נישט פאראן קיין מוחזק - די לעצטע וואס איז זיכער געווען א מוחזק אין די נכסים איז געווען לאה אליין.
די שיטה פון רבי עקיבא:
רבי עקיבא נוצט דא א רעטארישן (מליצה'דיגן) לשון. קעגן דעם לשון פון דער משנה "מודים שיחלוקו", זאגט ער: "מודה אני בזה שהנכסים בחזקתן" - איך בין מודה אין דעם אז די פארמעגנס בלייבן אין זייער חזקה. אין וואס בין איך מודה? אז בית הלל האבן געהייסן איבערלאזן די נכסים אין די הענט פונעם מוחזק דערין. למעשה איז ער בכלל נישט מסכים צו די רייד פון דער משנה, נאר ער קריגט זיך דערויף, נאר וואס דען, ער נוצט א לשון פון אן הודאה ('מודה' זיין). דאס איז א רעטארישער אויסדרוק, וואס עס איז שווער אים איבערצוזעצן פונקטליך.
די סברא פון רבי עקיבא איז אז ס'איז טאקע יא פאראן דא א מוחזק. א משל, צו וואס איז דאס גלייך: לאה האט באלאנגט צו איר טאטנס משפחה - לאמיר איר רופן די קאפולעט משפחה. ווען זי האט חתונה געהאט מיט יעקב איז זי געווארן א טאכטער פון דער מאנטאגיו משפחה, אבער ווען ער האט איר געגט, איז זי צוריקגעגאנגען און האט זיך אידענטיפיצירט אלס א טאכטער פון איר טאטנס משפחה, און זי האט שוין נישט קיין שום שייכות צו איר מאנס משפחה. אין יענער משפחה אריין האט זי חתונה געהאט, און פון איר איז זי שוין אינגאנצן אפגעריסן.
עס שטייען פאר אונז, אלזא, צוויי קאנקורירנדיגע משפחות: לבן איר טאטע, א זון פון דער קאפולעט משפחה, וואס תובע'ט איר דירה, און קעגן אים יוסף, א זון פון דער מאנטאגיו משפחה, וואס איז ווי איר שטיף-זון. וויבאלד ערב איר פטירה האט לאה באלאנגט צו איר טאטנס משפחה, איז דאך די משפחה דער מוחזק אין די נכסים, און די אנדערע משפחה דארף ברענגען א ראיה אפצופרעגן. דערפאר האלט רבי עקיבא אז אפילו בית הלל וועלן פסק'ענען אז די נכסים גייען אריבער צו לבן דעם טאטן, און נישט צו יוסף.
דער ענטפער פון בן עזאי:
"אמר לו בן עזאי: על החלוקים אנו מצטערים" - עס איז אונז גענוג דער צער אז אין די פלעצער וואס בית שמאי און בית הלל זענען מחולק, זענען מיר געצווינגען צו פסק'ענען ווי בית הלל און אפצוווארפן די ווערטער פון די חכמים פון בית שמאי. כאטש להלכה נעמט מען אן ווי בית הלל, איז אבער עצם די הכרעה א צער. "אלא שבאת לחלוק עלינו על השווין" - און דו מאכסט דעם מצב נאך שווערער: אין אונזער משנה האבן מיר געהאט אן איינשטימיגקייט אז אלעס ווערט צעטיילט בשווה, און דו ווילסט אויפוועקן א נייע מחלוקת צווישן בית הלל און בית שמאי אפילו אין א פלאץ וואס זייערע דעות זענען גלייך. דאס איז נישט פאסיג, און מאכט נאך א גרעסערן צער.
להלכה: די ווערטער זענען געזאגט געווארן אויף א רעטארישן אופן, און די הלכה איז געפסק'נט געווארן ווי דער תנא קמא, דאס הייסט ווי בית הלל וואס זענען מודה צו בית שמאי אין דעם פאל: די דירה פון לאה ווערט צעטיילט האלב אויף האלב - איין העלפט פאר איר טאטע לבן, און איין העלפט פאר יוסף, איר שטיף-זון.