לאמיר ממשיך זיין מיטן סך הכל פונעם פריערדיקן שיעור, אין די לשון פונעם אלטן רבי'ן: "ולכן עושים גופם עיקר ונפשם טפלה" (און דערפאר מאכן זיי דעם גוף פאר דער עיקר און די נשמה פאר א טפל) - א איד וואס קוקט אויף זיין גוף ווי אויפן עיקר און אויף זיין נשמה ווי אויף א טפל'דיקע זאך, אזא איד האט נישט געלערנט פרק ל"א. ער בלייבט שטעקן אין נמיכות רוח, אין עצבות און מרירות דערפון וואס ער האט א נבזה'דיקן און נידעריקן גוף, די זעלבע אמת'ע שפלות פונעם גוף וואס דער אלטער רבי האט ברייט ארויסגעשטעלט אין פרקים כ"ט און ל"ד, נאר וואס דערנאך האט ער אנגעוויזן אז מען דארף קוקן אויף דער רוממות פון דער נשמה.
און דער וואס מאכט זיין גוף פאר דער עיקר און די נשמה פאר א טפל: זיין גוף איז דאך נישט דער גוף פון יענעם, און דעם חבר'ס גוף איז נישט זיינער. ממילא קען ער זיך נישט מחבר זיין מיט א צווייטן, ווייל ער שטעלט ארום זיך אויף א וואנט: "איך בין אזוי און דער אנדערער איז אן אנדערער", און אן אמת'ע אהבה און אחוה צווישן זיי איז נישט שייך.
ס'קען נישט זיין קיין אמת'ע ליבשאפט צווישן צוויי וועמענס חיבור קומט נאר פון צד הגוף. און אויב מען געפינט פארט אן אהבה און אחוה צווישן אזעלכע וואס דער גוף איז ביי זיי דער עיקר, איז דאס אן אהבה התלויה בדבר: א חיצון'דיקע ליבשאפט, וואס קומט פון א סיבה און נישט פון דער אמת'ער פנימיות פון זאך. אבער אן אמת'ע ליבשאפט, וואס איז נישט תלוי אין קיין זאך, אן אומבאגרעניצטע ליבשאפט וואס קען זיך נישט מבטל ווערן, וואס קומט פון טיפעניש פון דער נשמה אזוי ווי א מענטש האט ליב זיך אליין, דאס איז נאר דאן ווען די נשמה איז דער עיקר און דער גוף איז טפל.
אמת, אין געוויסע ערטער איז מבואר אז א מאל קען מען דווקא אנהייבן פון דער פארקערטער זייט: אויב א מענטש קען ביי זיך נישט אויפוועקן דעם מצב אז די נשמה איז דער עיקר און דער גוף טפל, כדי צו קומען צו אהבת ישראל, זאל ער אנהייבן פונעם סוף: זיך מחבר זיין מיט נאך א איד און ליב האבן זיין חבר בפועל, און דורך דעם וועט זיך ביי אים אויפוועקן דער גילוי פון דער נשמה און די ליבשאפט וועט זיין אן אמת'ע. דאס הייסט, מען טאר נישט ווארטן ביז מען וועט דערגרייכן די הויכע מדריגה און ביז דאן זיך אפהאלטן פון עבודה אין אהבת ישראל, נאר מען הייבט אן מיט אהבת ישראל, און זי אליין וועט אויפוועקן און אנטפלעקן די פנימיות הנפש.
און אין די לשון פונעם אלטן רבי'ן: "וזהו שאמר הלל הזקן על קיום מצוה זו זהו כל התורה כולה ואידך פירושה הוא כו'" (און דאס איז וואס הלל הזקן האט געזאגט אויף דעם מקיים זיין דער דאזיקער מצוה: דאס איז די גאנצע תורה, און דאס איבעריקע איז איר פירוש), און ער מיינט דעם באקאנטן מעשה וואס ווערט געברענגט אין גמרא מסכת שבת:
א מעשה מיט א נכרי וואס איז געקומען צו שמאי'ן און האט אים געזאגט: "גיירני על מנת שתלמדני כל התורה כולה כשאני עומד על רגל אחת" (מאך מיך פאר א גר אויפן תנאי אז דו זאלסט מיך אויסלערנען די גאנצע תורה בשעת איך שטיי אויף איין פוס). האט אים שמאי אוועקגעשטופט מיט דער אמת הבנין וואס ער האט געהאלטן אין האנט, הייסט עס, ער האט אים אפגעזאגט. איז ער געקומען צו הלל'ן, האט אים הלל מגייר געווען, און ער איז געשטאנען ביי זיין תנאי און האט אים געזאגט: "דעלך סני לחברך לא תעביד" (וואס דיר איז פאריבל, זאלסטו דיין חבר נישט טון), און ער האט פארענדיקט: "זו היא כל התורה כולה, ואידך פירושה הוא, זיל גמור" (דאס איז די גאנצע תורה, און דאס איבעריקע איז איר פירוש, גיי לערן). הייסט עס: אלע איבעריקע פרטים פון דער תורה זענען נאר א פירוש אויף דעם וואס איך האב דיר געזאגט, גיי זיי אויסלערנען, אבער די גאנצע תורה האב איך דיר שוין געזאגט.
פיל דיוקים זענען פאראן אין דעם שטיקל גמרא. לאמיר פריער זען דעם אלטן רבי'נס ביאור דא אין תניא, און דערנאך וועלן מיר צוגעבן נאך ענינים וואס שטייען אין אנדערע ערטער אין חסידות. אבער כדי צו פארשטיין וואס דער פרק איז מחדש געגענאיבער די ווערטער פון גמרא, לאמיר פריער ברענגען די ווערטער פון רש"י וואס איז מבאר דעם הלל'ס לשון.
רש"י'ס קשיא: ווי איז שייך צו זאגן אז די גאנצע תורה איז נאר פרטים אין דער דאזיקער מצוה פון אהבת ישראל? די תורה טיילט זיך דאך בדרך כלל אויף מצוות בין אדם לחבירו און מצוות בין אדם למקום. ווען הלל וואלט געזאגט אז דער יסוד פון אלע מצוות בין אדם לחבירו איז "וואס דיר איז פאריבל זאלסטו דיין חבר נישט טון", וואלט עס געווען פארשטאנדיק, ווייל דאס איז טאקע זייער יסוד. אבער הלל האט נישט באגרעניצט זיינע ווערטער נאר צו מצוות בין אדם לחבירו, נאר ער האט געזאגט בדרך כלל "זו היא כל התורה כולה", און ס'איז משמע אז אויך די מצוות בין אדם למקום זענען פרטים אין דעם ענין. ווי שטימט דאס, וואס איז דער שייכות צווישן דער מצוה פון תפילין, אדער סיי וועלכע אנדערע מצוה בין אדם למקום, און אהבת ישראל?
רש"י ברענגט דערויף צוויי פירושים:
דער ערשטער פירוש: הלל האט בכלל נישט געמיינט "חברך" אין זין פון א צווייטן איד, נאר "רעך" מיינט דעם אויבערשטן, און רש"י ברענגט דעם פסוק אין משלי "רעך ורע אביך אל תעזוב". און לויט דעם האט הלל געזאגט יענעם נכרי: זאלסט נישט אריבערטרעטן די ווערטער פונעם אויבערשטן, פונקט ווי דו ווילסט נישט אז מען זאל אריבערטרעטן דיינע ווערטער. לויט דעם פשט איז בכלל נישטא קיין קשיא, ווייל מלכתחילה רעדט מען פון אלץ וואס דער אויבערשטער באפעלט, און ממילא איז דערין אריינגערעכנט די גאנצע תורה.
דער צווייטער פירוש ("לשון אחר" אין רש"י): "חברך" מיינט ממש דיין חבר, א חבר כפשוטו. און וואס איז דער שייכות צו מצוות בין אדם למקום? זאגט רש"י: "כגון גזילה וגניבה וניאוף ורוב המצוות". אויך אין זיינע ווערטער נעמט רש"י די לשון "רוב המצוות": דעם רוב קען מען מחבר זיין צו די פרטים פון "וואס דיר איז פאריבל", אבער ס'איז דא מצוות וואס ס'איז שווער זיי דערצו צו פארבינדן.
דער אלטער רבי דא אין תניא לערנט אונז אז מען דארף פארשטיין הלל'ס ווערטער כפשוטם. און ווי דער רבי האט אמאל געזאגט אין א שיחה, מען דארף קוקן בפשטות ווי אזוי האט דאס פארשטאנען דער נכרי, ווייל הלל האט דאך צו אים גערעדט. [און מ'קען באטראכטן צי ער האט אים דאס געזאגט פאר דער גירות אדער נאכדעם, אבער אפילו אויב ס'איז געווען נאך דער גירות, דאס איז דאך געווען זיין תנאי]. בפשטות האט ער פארשטאנען אז די כוונה איז צו א חבר כפשוטו, און נישט אז מ'מיינט דעם אויבערשטן. איז דאך, מען דארף אויפשליסן הלל'ס ווערטער לויט זייער פשוט'ן באטייט.
און כדי צו פארשטיין דעם שייכות צווישן דער מצוה פון "וואס דיר איז פאריבל זאלסטו דיין חבר נישט טון" און דעם אז דאס איז די גאנצע תורה, דארף מען פריער פארשטיין וואס איז דער יסוד פון דער גאנצער תורה, וואס איז איר שורש, וואס איז דער מבוקש, דער ציל און די תכלית וואס די גאנצע תורה קומט אויפטון אין א איד. און ווען מיר וועלן פארשטיין די תכלית, וועלן מיר פארשטיין פארוואס די גאנצע תורה איז פרטים אין אהבת ישראל.
און אין די לשון פונעם אלטן רבי'ן: "כי יסוד ושורש כל התורה הוא להגביה ולהעלות הנפש על הגוף מעלה מעלה עד עיקרא ושרשא דכל עלמין" (ווייל דער יסוד און שורש פון דער גאנצער תורה איז אויפצוהייבן און דערהייבן די נשמה איבערן גוף העכער און העכער ביז דעם וואָרצל און שורש פון אלע וועלטן). דאס איז דער גאנג וואס איז בשותפות פאר אלע מצוות, סיי בין אדם לחבירו סיי בין אדם למקום, און דאס איז די נקודה אויף וועלכער מ'קען זאגן אז זי איז דער יסוד פון אלץ. דער ענין ווערט שוין אנגערירט אינעם אנהייב תניא, אינעם ערשטן פרק.
מען קען זיך באנוצן מיט א לשון וואס איז פריער געקומען, אין גמרא סוף מסכת קידושין, א לשון וואס דער רבי פלעגט חזר'ן הונדערטער און טויזנטער מאל: "אני לא נבראתי אלא לשמש את קוני" (איך בין נישט באשאפן געווארן נאר צו באדינען מיין בורא). אמת, אין די פארשפרייטע נוסחאות אין גמרא איז די לשון "אני נבראתי לשמש את קוני", אבער דער רבי ווייזט אן אויף אן אלטן כתב יד פון גמרא וואס געפינט זיך אין וואטיקאן, וואו עס שטייט די גירסא "אני לא נבראתי אלא לשמש את קוני".
און דער באטייט פון די ווערטער: א איד דארף אזוי קוקן נישט נאר אויף זיך אליין און אויף זיין גוף, נאר אויף דער נאנטער סביבה און אויף דער גאנצער וועלט. אלץ וואס מען זעט ארום, אריינגערעכנט דעם מענטש אליין: "אני לא נבראתי", ס'איז נישטא קיין שום ציל און קיין שום תכלית אין דער בריאה פאר זיך אליין, און כאטש מען זעט א גרויסע וועלט און א וואונדערלעכע בריאה, האט זי נישט קיין ענין מצד עצמה, נאר "לשמש את קוני". דאס איז דער ענין פון ביטול כפשוטו, אז דער מענטש בויגט אונטער זיך אליין.
צוויי וועגן ווי אזוי צו קוקן אויף דער מצוה פון תפילין:
דער ערשטער אופן: א מענטש זאגט: איך האב, ברוך השם, א געזונטן גוף, הענט און פיס, הודו לה' כי טוב. איצט וויל איך זיין א ירא שמים, און איך ווייס אז ס'איז דא אין תורה א מצוה פון תפילין, וועל איך נעמען מיין לינקע האנט און ארויפלייגן אויף איר תפילין. ביז אהער זעט אלץ אויס גאר פיין.
דער צווייטער אופן, דער טיפערער: א איד הייבט אן פון דער פארקערטער זייט, וואס איז אין אמת'ן די ריכטיקע זייט. ס'איז דא אין תורה א מצוה פון תפילין, און וואס איז די מצוה פון תפילין? נעמען א קלף, שרייבן דערויף א פרשה און עס ארויפלייגן. און כדי מען זאל קענען מקיים זיין די מצוה דארף מען עטלעכע זאכן: קלף, און דערפאר דארף מען בהמות; טינט, און דערפאר דארף מען די עפצים וואס וואקסן אויף א געוויסן בוים; און הענט, א לינקע האנט, מ'זאל האבן אויף וואס ארויפצולייגן. קומט אויס, אז כדי די מצוה פון תפילין זאל קענען מקוים ווערן האט דער אויבערשטער באשאפן די בהמה, באשאפן די עפצים און באשאפן די לינקע האנט, און אלע זאכן אינאיינעם, צוליב וואס זענען זיי באשאפן געווארן? כדי די מצוה פון תפילין זאל קענען מקוים ווערן.
פון דעם יסוד, אז די גאנצע מציאות פונעם גוף און פון דער וועלט איז נאר א טפל וואס דינט צום מקיים זיין די מצוות און צום אויפהייבן די נשמה, וועלן מיר ווייטער פארשטיין פארוואס די גאנצע תורה איז נאר א פירוש און פרטים אויף דער מצוה פון אהבת ישראל.