הקדמה: דער המשך פון דער חלוקת הארץ צו די זיבן שבטים
פרק י"ט זעצט פאר די אַרבעט פון דער חלוקת הארץ וואָס איז געטאָן געוואָרן אין שילה. נאָך דעם גורל פון יהודה, ווערן דאָ אויסגערעכנט די גורלות פון שמעון, זבולון, יששכר, אשר, נפתלי און דן, און צום סוף פון פרק די נחלה פון יהושע בן נון און דער באַשרייבונג פון סוף חלוקה. מען דאַרף פריער זאָגן: דאָ רעדט זיך וועגן אַ פרק פון רשימות פון נחלות און גבולים, און עס איז זיכער דאָ אַן אָרט צו ווײַזן וואו יעדער אָרט איז געווען און ווי פונקטלעך די גבולים זײַנען דורכגעגאַנגען, נאָר מיר האָבן דאָ נישט קיין מאַפע, און דעריבער וועלן מיר איבערגיין די זאַכן און לייענען זיי, און זיך אָפּשטעלן בײַ די ביאורים וואָס האָבן אין זיך אַ חידוש.
דער גורל פון שמעון אינמיטן פון דער נחלת יהודה
וַיֵּצֵא הַגּוֹרָל הַשֵּׁנִי לְשִׁמְעוֹן לְמַטֵּה בְנֵי־שִׁמְעוֹן לְמִשְׁפְּחוֹתָם, וַיְהִי נַחֲלָתָם בְּתוֹךְ נַחֲלַת בְּנֵי־יְהוּדָה. - און דער צווייטער גורל איז אַרויסגעקומען פאַר שמעון, פאַרן שבט פון די קינדער פון שמעון לויט זייערע משפחות, און זייער נחלה איז געווען אינמיטן פון דער נחלה פון די קינדער פון יהודה.
מיר האָבן שוין געפרעגט אויבן: ווי אַזוי האָט מען צעטיילט די ארץ אויף זיבן חלקים, וואָס שמעון האָט דאָך נישט באַקומען קיין חלק פאַר זיך אַליין, נאָר אַ נחלה אינמיטן פון די קינדער פון יהודה? זאָגט דער מלבי"ם: פון דאַנען איז אַ ראיה צו וואָס מיר האָבן געשריבן פריער, אַז דער גורל האָט בלויז באַשטימט דעם תחום, דאָס הייסט די לאַגע פון יעדער שבט. דער גורל האָט נישט באַשטימט וויפל יעדער שבט וועט באַקומען לויט דעם מספר פון די קעפ, דאָס האָט יהושע באַשטימט דערנאָך לויט דעם ריבוי פון שבט און זײַן מיעוט. דער גורל האָט געזאָגט: דער וועט זײַן אין גליל, דער אין דרום, דער אין צפון, דער אין דעם פונקט און דער אין אַן אַנדער פונקט, אָבער די פונקטלעכע חלוקה וויפל זיי וועלן באַקומען לויט זייערע קעפ האָט יהושע געטאָן.
און אַזוי איז געווען דער סדר: דער גורל וואָס איז געווען אין גלגל האָט אַרויסגעוואָרפן דעם תחום פון יהודה אין דרום פון ארץ ישראל, פון מזרח ביז מערב. יהושע האָט אָנגעהויבן צעטיילן די שטעט לויט דעם מספר פון די מענטשן, און האָט געפונען אַז אין דעם חלק פון יהודה זײַנען אַרײַנגעפאַלן מער שטעט ווי זיי דאַרפן. וואָס האָט ער געטאָן? ער האָט אָפּגעטיילט דעם עודף חלק פאַר אַן אַנדער שבט. נאָר עס איז נאָך נישט געווען באַקאַנט ווער איז דער שבט וואָס וועט דאָרט נוחל זײַן, און דערפאַר דאַרף מען אַ גורל: יהושע טיילט ערשט נאָך דעם ווי דער גורל באַשטימט פאַר יעדן זײַן אָרט. ער טיילט טאַקע לויט די קעפ, אָבער מען דאַרף וויסן ווער דאַרף זײַן אין דעם געגנט. דעם חלק וואָס איז געבליבן פון יהודה, וואָס דעם האָט געירשנט דער שבט שמעון, האָט מען צוגעלייגט צו די זעקס פאַרבליבענע חלקים, און עס זײַנען אַרויס זיבן גלײַכע חלקים, אַז יעדער האָט אין זיי באַקומען זײַן אָרט, און דערבײַ אויך שמעון, וואָס דער גורל האָט באַשטימט אַז ער וועט זײַן מיט יהודה. און יהושע האָט צעטיילט אויף אַזאַ אופן אַז יהודה זאָל האָבן גענוג אָרט פאַר זייערע מענטשן, און אויך שמעון גענוג אָרט פאַר זייערע מענטשן.
און נאָך לייגט צו דער מלבי"ם: דווקא דער גורל פון שמעון איז דער וואָס איז געפאַלן אין אַן אַנדער נחלה, כדי מקיים צו זײַן וואָס עס שטייט "אֲחַלְּקֵם בְּיַעֲקֹב וַאֲפִיצֵם בְּיִשְׂרָאֵל". דאָס הייסט, שמעון באַקומט נישט קיין אָרט פאַר זיך, נאָר אַן אָרט אינמיטן פון אַן אַנדער נחלה, אין דעם שבט פון יהודה.
(2) וַיְהִי לָהֶם בְּנַחֲלָתָם בְּאֵר־שֶׁבַע וְשֶׁבַע וּמוֹלָדָה. (3) וַחֲצַר שׁוּעָל וּבָלָה וָעָצֶם. (4) וְאֶלְתּוֹלַד וּבְתוּל וְחׇרְמָה. (5) וְצִקְלַג וּבֵית־הַמַּרְכָּבוֹת וַחֲצַר סוּסָה. (6) וּבֵית לְבָאוֹת וְשָׁרוּחֶן, עָרִים שְׁלֹשׁ־עֶשְׂרֵה וְחַצְרֵיהֶן. (7) עַיִן רִמּוֹן וָעֶתֶר וְעָשָׁן, עָרִים אַרְבַּע וְחַצְרֵיהֶן. (8) וְכָל־הַחֲצֵרִים אֲשֶׁר סְבִיבוֹת הֶעָרִים הָאֵלֶּה עַד־בַּעֲלַת בְּאֵר רָאמַת נֶגֶב, זֹאת נַחֲלַת מַטֵּה בְנֵי־שִׁמְעוֹן לְמִשְׁפְּחֹתָם. (9) מֵחֶבֶל בְּנֵי יְהוּדָה נַחֲלַת בְּנֵי שִׁמְעוֹן, כִּי־הָיָה חֵלֶק בְּנֵי־יְהוּדָה רַב מֵהֶם, וַיִּנְחֲלוּ בְנֵי־שִׁמְעוֹן בְּתוֹךְ נַחֲלָתָם. - (2) און זיי האָבן געהאַט אין זייער נחלה בּאֵר שבע און שבע און מולדה. (3) און חצר שועל און בּלה און עצם. (4) און אלתולד און בּתול און חרמה. (5) און צקלג און בּית המרכּבות און חצר סוסה. (6) און בּית לבאות און שרוחן, דרײַצן שטעט מיט זייערע דערפער. (7) עין רמון און עתר און עשן, פיר שטעט מיט זייערע דערפער. (8) און אַלע דערפער וואָס זײַנען אַרום די דאָזיקע שטעט ביז בּעלת בּאר ראמת נגב, דאָס איז די נחלה פונעם שבט פון די קינדער פון שמעון לויט זייערע משפחות. (9) פון דעם חבל פון די קינדער פון יהודה איז געווען די נחלה פון די קינדער פון שמעון, ווײַל דער חלק פון די קינדער פון יהודה איז געווען גרעסער ווי זיי, און די קינדער פון שמעון האָבן גענוחלט אינמיטן פון זייער נחלה.
דער דריטער גורל: זבולון
(10) וַיַּעַל הַגּוֹרָל הַשְּׁלִישִׁי לִבְנֵי זְבוּלֻן לְמִשְׁפְּחֹתָם, וַיְהִי גְּבוּל נַחֲלָתָם עַד־שָׂרִיד. (11) וְעָלָה גְבוּלָם לַיָּמָּה וּמַרְעֲלָה וּפָגַע בְּדַבָּשֶׁת וּפָגַע אֶל־הַנַּחַל אֲשֶׁר עַל־פְּנֵי יׇקְנְעָם. (12) וְשָׁב מִשָּׂרִיד קֵדְמָה מִזְרַח הַשֶּׁמֶשׁ עַל־גְּבוּל כִּסְלֹת תָּבֹר, וְיָצָא אֶל־הַדָּבְרַת וְעָלָה יָפִיעַ. (13) וּמִשָּׁם עָבַר קֵדְמָה מִזְרָחָה גִּתָּה חֵפֶר עִתָּה קָצִין, וְיָצָא רִמּוֹן הַמְּתֹאָר הַנֵּעָה. (14) וְנָסַב אֹתוֹ הַגְּבוּל מִצְּפוֹן חַנָּתֹן, וְהָיוּ תֹּצְאֹתָיו גֵּי יִפְתַּח־אֵל. (15) וְקַטָּת וְנַהֲלָל וְשִׁמְרוֹן וְיִדְאֲלָה וּבֵית לָחֶם, עָרִים שְׁתֵּים־עֶשְׂרֵה וְחַצְרֵיהֶן. (16) זֹאת נַחֲלַת בְּנֵי־זְבוּלֻן לְמִשְׁפְּחוֹתָם, הֶעָרִים הָאֵלֶּה וְחַצְרֵיהֶן. - (10) און דער דריטער גורל איז אַרויפגעקומען פאַר די קינדער פון זבולון לויט זייערע משפחות, און דער גבול פון זייער נחלה איז געווען ביז שריד. (11) און זייער גבול איז אַרויפגעגאַנגען צום ים און מרעלה, און האָט אָנגעטראָפן אין דבשת, און אָנגעטראָפן צום נחל וואָס איז פאַר יקנעם. (12) און האָט זיך אומגעקערט פון שריד אויף מזרח, צו זונאויפגאַנג, ביזן גבול פון כסלת תבור, און איז אַרויס צו דברת און איז אַרויף צו יפיע. (13) און פון דאָרט איז ער אַריבער אויף מזרח, צו זונאויפגאַנג, צו גתה חפר עתה קצין, און איז אַרויס צו רמון המתואר הנעה. (14) און דער גבול האָט זיך אַרומגעדרייט אַרום אים פון צפון פון חנתון, און זײַנע ענדן זײַנען געווען דער טאָל פון יפתח אל. (15) און קטת און נהלל און שמרון און ידאלה און בּית לחם, צוועלף שטעט מיט זייערע דערפער. (16) דאָס איז די נחלה פון די קינדער פון זבולון לויט זייערע משפחות, די דאָזיקע שטעט מיט זייערע דערפער.
דער פערטער גורל: יששכר
(17) לְיִשָּׂשכָר יָצָא הַגּוֹרָל הָרְבִיעִי, לִבְנֵי יִשָּׂשכָר לְמִשְׁפְּחוֹתָם. (18) וַיְהִי גְּבוּלָם יִזְרְעֶאלָה וְהַכְּסוּלֹת וְשׁוּנֵם. (19) וַחֲפָרַיִם וְשִׁיאֹן וַאֲנָחֲרַת. (20) וְהָרַבִּית וְקִשְׁיוֹן וָאָבֶץ. (21) וְרֶמֶת וְעֵין־גַּנִּים וְעֵין חַדָּה וּבֵית פַּצֵּץ. (22) וּפָגַע הַגְּבוּל בְּתָבוֹר וְשַׁחֲצִימָה וּבֵית שֶׁמֶשׁ, וְהָיוּ תֹּצְאוֹת גְּבוּלָם הַיַּרְדֵּן, עָרִים שֵׁשׁ־עֶשְׂרֵה וְחַצְרֵיהֶן. (23) זֹאת נַחֲלַת מַטֵּה בְנֵי־יִשָּׂשכָר לְמִשְׁפְּחֹתָם, הֶעָרִים וְחַצְרֵיהֶן. - (17) פאַר יששכר איז אַרויסגעקומען דער פערטער גורל, פאַר די קינדער פון יששכר לויט זייערע משפחות. (18) און זייער גבול איז געווען יזרעאלה און הכסולות און שונם. (19) און חפרים און שיאון און אנחרת. (20) און הרבּית און קשיון און אבץ. (21) און רמת און עין גנים און עין חדה און בּית פצץ. (22) און דער גבול האָט אָנגעטראָפן אין תבור און שחצימה און בּית שמש, און די ענדן פון זייער גבול זײַנען געווען דער ירדן, זעכצן שטעט מיט זייערע דערפער. (23) דאָס איז די נחלה פונעם שבט פון די קינדער פון יששכר לויט זייערע משפחות, די שטעט מיט זייערע דערפער.
דער פינפטער גורל: אשר
(24) וַיֵּצֵא הַגּוֹרָל הַחֲמִישִׁי לְמַטֵּה בְנֵי־אָשֵׁר לְמִשְׁפְּחוֹתָם. (25) וַיְהִי גְּבוּלָם חֶלְקַת וַחֲלִי וָבֶטֶן וְאַכְשָׁף. (26) וְאַלַמֶּלֶךְ וְעַמְעָד וּמִשְׁאָל, וּפָגַע בְּכַרְמֶל הַיָּמָּה וּבְשִׁיחוֹר לִבְנָת. (27) וְשָׁב מִזְרַח הַשֶּׁמֶשׁ בֵּית דָּגֹן, וּפָגַע בִּזְבֻלוּן וּבְגֵי יִפְתַּח־אֵל צָפוֹנָה בֵּית הָעֵמֶק וּנְעִיאֵל, וְיָצָא אֶל־כָּבוּל מִשְּׂמֹאל. (28) וְעֶבְרֹן וּרְחֹב וְחַמּוֹן וְקָנָה עַד צִידוֹן רַבָּה. (29) וְשָׁב הַגְּבוּל הָרָמָה וְעַד־עִיר מִבְצַר־צֹר, וְשָׁב הַגְּבוּל חֹסָה, וְהָיוּ תֹצְאֹתָיו הַיָּמָּה מֵחֶבֶל אַכְזִיבָה. (30) וְעֻמָה וַאֲפֵק וּרְחֹב, עָרִים עֶשְׂרִים וּשְׁתַּיִם וְחַצְרֵיהֶן. (31) זֹאת נַחֲלַת מַטֵּה בְנֵי־אָשֵׁר לְמִשְׁפְּחֹתָם, הֶעָרִים הָאֵלֶּה וְחַצְרֵיהֶן. - (24) און דער פינפטער גורל איז ארויסגעקומען פאר דעם שבט בני אשר לויט זייערע משפחות. (25) און זייער גבול איז געווען חֶלְקַת און חֲלִי און בֶטֶן און אַכְשָׁף. (26) און אַלַמֶּלֶךְ און עַמְעָד און מִשְׁאָל, און ער האט אנגערירט בְּכַרְמֶל צום ים און בְשִׁיחוֹר לִבְנָת. (27) און ער האט זיך אומגעקערט צו זונאויפגאנג בֵּית דָּגֹן, און אנגערירט אין זְבֻלוּן און אין דעם טאל יִפְתַּח־אֵל צו צפון, בֵּית הָעֵמֶק און נְעִיאֵל, און ער איז ארויס צו כָּבוּל פון לינקס. (28) און עֶבְרֹן און רְחֹב און חַמּוֹן און קָנָה ביז צִידוֹן רַבָּה. (29) און דער גבול האט זיך אומגעקערט צו הָרָמָה און ביז דער בפעסטיקטער שטאט צֹר, און דער גבול האט זיך אומגעקערט צו חֹסָה, און זיינע ענדן זענען געווען צום ים פון דעם חבל אַכְזִיבָה. (30) און עֻמָה און אֲפֵק און רְחֹב, צוויי און צוואנציק שטעט מיט זייערע דערפער. (31) דאס איז די נחלה פון דעם שבט בני אשר לויט זייערע משפחות, די דאזיקע שטעט מיט זייערע דערפער.
דער זעקסטער גורל: נפתלי
(32) לִבְנֵי נַפְתָּלִי יָצָא הַגּוֹרָל הַשִּׁשִּׁי, לִבְנֵי נַפְתָּלִי לְמִשְׁפְּחֹתָם. (33) וַיְהִי גְבוּלָם מֵחֵלֶף מֵאֵלוֹן בְּצַעֲנַנִּים וַאֲדָמִי הַנֶּקֶב וְיַבְנְאֵל עַד־לַקּוּם, וַיְהִי תֹצְאֹתָיו הַיַּרְדֵּן. (34) וְשָׁב הַגְּבוּל יָמָּה אַזְנוֹת תָּבוֹר, וְיָצָא מִשָּׁם חוּקֹקָה, וּפָגַע בִּזְבֻלוּן מִנֶּגֶב וּבְאָשֵׁר פָּגַע מִיָּם, וּבִיהוּדָה הַיַּרְדֵּן מִזְרַח הַשָּׁמֶשׁ. (35) וְעָרֵי מִבְצָר: הַצִּדִּים צֵר וְחַמַּת רַקַּת וְכִנָּרֶת. (36) וַאֲדָמָה וְהָרָמָה וְחָצוֹר. (37) וְקֶדֶשׁ וְאֶדְרֶעִי וְעֵין חָצוֹר. (38) וְיִרְאוֹן וּמִגְדַּל־אֵל חֳרֵם וּבֵית־עֲנָת וּבֵית שָׁמֶשׁ, עָרִים תְּשַׁע־עֶשְׂרֵה וְחַצְרֵיהֶן. (39) זֹאת נַחֲלַת מַטֵּה בְנֵי־נַפְתָּלִי לְמִשְׁפְּחֹתָם, הֶעָרִים וְחַצְרֵיהֶן. - (32) פאר די בני נפתלי איז ארויסגעקומען דער זעקסטער גורל, פאר די בני נפתלי לויט זייערע משפחות. (33) און זייער גבול איז געווען פון חֵלֶף, פון אֵלוֹן בְּצַעֲנַנִּים און אֲדָמִי הַנֶּקֶב און יַבְנְאֵל ביז לַקּוּם, און זיינע ענדן זענען געווען דער ירדן. (34) און דער גבול האט זיך אומגעקערט צום ים אַזְנוֹת תָּבוֹר, און איז ארויס פון דארט קיין חוּקֹקָה, און האט אנגערירט אין זְבֻלוּן פון דרום, און אין אשר האט ער אנגערירט פון ים, און אין יהודה דעם ירדן צו זונאויפגאנג. (35) און די בפעסטיקטע שטעט: הַצִּדִּים צֵר און חַמַּת רַקַּת און כִּנָּרֶת. (36) און אֲדָמָה און הָרָמָה און חָצוֹר. (37) און קֶדֶשׁ און אֶדְרֶעִי און עֵין חָצוֹר. (38) און יִרְאוֹן און מִגְדַּל־אֵל חֳרֵם און בֵּית־עֲנָת און בֵּית שָׁמֶשׁ, נײַנצן שטעט מיט זייערע דערפער. (39) דאס איז די נחלה פון דעם שבט בני נפתלי לויט זייערע משפחות, די שטעט מיט זייערע דערפער.
דער זיבעטער גורל: דן, און א נחלה אין עק פון לאנד
(40) לְמַטֵּה בְנֵי־דָן לְמִשְׁפְּחֹתָם יָצָא הַגּוֹרָל הַשְּׁבִיעִי. (41) וַיְהִי גְּבוּל נַחֲלָתָם צׇרְעָה וְאֶשְׁתָּאוֹל וְעִיר שָׁמֶשׁ. (42) וְשַׁעֲלַבִּין וְאַיָּלוֹן וְיִתְלָה. (43) וְאֵילוֹן וְתִמְנָתָה וְעֶקְרוֹן. (44) וְאֶלְתְּקֵה וְגִבְּתוֹן וּבַעֲלָת. (45) וִיהֻד וּבְנֵי־בְרַק וְגַת־רִמּוֹן. (46) וּמֵי הַיַּרְקוֹן וְהָרַקּוֹן עִם־הַגְּבוּל מוּל יָפוֹ. - (40) פאר דעם שבט בני דן לויט זייערע משפחות איז ארויסגעקומען דער זיבעטער גורל. (41) און דער גבול פון זייער נחלה איז געווען צׇרְעָה און אֶשְׁתָּאוֹל און עִיר שָׁמֶשׁ. (42) און שַׁעֲלַבִּין און אַיָּלוֹן און יִתְלָה. (43) און אֵילוֹן און תִּמְנָתָה און עֶקְרוֹן. (44) און אֶלְתְּקֵה און גִבְּתוֹן און בַּעֲלָת. (45) און יְהֻד און בְּנֵי־בְרַק און גַּת־רִמּוֹן. (46) און די וואסערן פון הַיַּרְקוֹן און הָרַקּוֹן מיטן גבול קעגן יפו.
(47) וַיֵּצֵא גְבוּל־בְּנֵי־דָן מֵהֶם, וַיַּעֲלוּ בְנֵי־דָן וַיִּלָּחֲמוּ עִם־לֶשֶׁם וַיִּלְכְּדוּ אוֹתָהּ וַיַּכּוּ אוֹתָהּ לְפִי־חֶרֶב וַיִּרְשׁוּ אוֹתָהּ וַיֵּשְׁבוּ בָהּ, וַיִּקְרְאוּ לְלֶשֶׁם דָּן כְּשֵׁם דָּן אֲבִיהֶם. - (47) און דער גבול פון די בני דן איז ארויסגעגאנגען פון זיי, און די בני דן זענען ארויפגעגאנגען און האבן מלחמה געהאלטן מיט לֶשֶׁם און האבן זי איינגענומען און זי געשלאגן מיטן שווערד און זי געירשנט און זיך באזעצט אין איר, און האבן גערופן לֶשֶׁם דָּן ווי דער נאמען פון דָּן זייער פאטער.
זאגט דער מלבי"ם: מיר זעען אז די בני דן ירשענען אין עק פון ארץ ישראל, ביים ראנד, לעבן דעם גבול, און דער טעם דערפון איז וואס זיי האבן נישט געקענט פארטרייבן דעם אמורי, ווי עס איז מפורש אין שופטים פרק א' פסוק ל"ד. און דאס איז דער פירוש פון דעם פסוק דא "וַיֵּצֵא גְבוּל־בְּנֵי־דָן מֵהֶם": דער גבול איז ארויסגעגאנגען פון זייער האנט, זיי האבן נישט געירשנט זייער גבול, ווייל דער אמורי האט זיי נישט געלאזט אראפגיין אין דעם טאל, און זיי האבן נישט געקענט ירשענען אין יענער צייט.
לויט דעם ווערט אויך פארשטאנדיק וואס עס שטייט אין שופטים פרק י"ח "כִּי לֹא נָפְלָה לוֹ עַד הַיּוֹם הַהוּא בְּתוֹךְ שִׁבְטֵי יִשְׂרָאֵל בְּנַחֲלָה", און לכאורה זעען מיר דאך דא אז יא איז אים אַ נחלה געפאלן. נאר די כוונה פון דעם פסוק איז אז זיין נחלה איז נישט געפאלן צווישן די שבטים נאר בלויז אין דעם מערב'דיקן עק, ביים ראנד לעבן דעם גבול. און דערפאר "וַיַּעֲלוּ בְנֵי־דָן וַיִּלָּחֲמוּ עִם־לֶשֶׁם", וואס איז אין מזרח ארץ ישראל, און דאס איז דער ליש וואס ווערט דארט דערמאנט, און דער מעשה איז געווען אין די טעג פון די שופטים.
(48) זֹאת נַחֲלַת מַטֵּה בְנֵי־דָן לְמִשְׁפְּחֹתָם, הֶעָרִים הָאֵלֶּה וְחַצְרֵיהֶן. - (48) דאס איז די נחלה פון דעם שבט בני דן לויט זייערע משפחות, די דאזיקע שטעט מיט זייערע דערפער.
"ויכלו לנחול" און "ויכלו מחלק": צוויי חלוקות
וַיְכַלּוּ לִנְחֹל־אֶת־הָאָרֶץ לִגְבוּלֹתֶיהָ, וַיִּתְּנוּ בְנֵי יִשְׂרָאֵל נַחֲלָה לִיהוֹשֻׁעַ בִּן־נוּן בְּתוֹכָם. - און זיי האבן געענדיקט צו ירשענען דאס לאנד לויט זיינע גבולים, און די בני ישראל האבן געגעבן א נחלה צו יהושע בן נון צווישן זיי.
דא ווערט געזאגט "וַיְכַלּוּ לִנְחֹל", און אין פסוק נ"א ווערט געזאגט "וַיְכַלּוּ מֵחַלֵּק אֶת־הָאָרֶץ", און נחול און חלק זענען צוויי באזונדערע זאכן. זאגט דער מלבי"ם: דא, "ויכלו לנחול", רעדט מען וועגן דער ערשטער חלוקה וואס איז געווען לויטן גורל, וואס האט באגרעניצט דעם תחום פון יעדן שבט - וואו יעדער שבט זיצט, דער אין גליל, דער אין צפון, דער אין מיטן און אזוי ווייטער. און דערנאך איז געווען די חלוקה לגולגולת, וואס יהושע האט געטאן לויט די מערהייט אדער מינדערהייט פונעם שבט, און דערויף ווערט געזאגט צום סוף פרק "ויכלו מחלק את הארץ".
יהושע'ס נחלה: על פי ה' און נישט מיט א גורל
עַל־פִּי יְהוָה נָתְנוּ לוֹ אֶת־הָעִיר אֲשֶׁר שָׁאָל, אֶת־תִּמְנַת־סֶרַח בְּהַר אֶפְרָיִם, וַיִּבְנֶה אֶת־הָעִיר וַיֵּשֶׁב בָּהּ. - לויט דעם ווארט פון ה' האט מען אים געגעבן די שטאט וואס ער האט געבעטן, תמנת סרח אין בארג אפרים, און ער האט אויפגעבויט די שטאט און זיך באזעצט אין איר.
יהושע'ס נחלה איז אים געגעבן געווארן תיכף נאך די גורלות, נאך פאר דער חלוקה לויט די צאל גולגלות. "על פי ה' נתנו לו" - זאגט דער מלבי"ם אז דאס איז געווען פארבונדן מיטן גורל, ווייל דער גורל אליין איז אויך געווען על פי ה'. דאס הייסט, מען האט נישט געווארט ביז דער צווייטער חלוקה וואס יהושע האט געמאכט, וואס דאס איז די חלוקה לגולגלות, ווייל דא נעמט יהושע כביכול פאר זיך אליין. נאר דאס איז געטאן געווארן אין דער ערשטער חלוקה וואס איז געווען לויטן ארט, און זיין חלק האט מען שוין געגעבן יהושע'ן.
און דאס איז וואס די גמרא זאגט אין בבא בתרא קכ"ב: "אַךְ בְּגוֹרָל יֵחָלֵק אֶת־הָאָרֶץ" - עס זענען ארויסגענומען געווארן יהושע און כלב. באווארט דער מלבי"ם: אמת, די פרטית'ע חלוקה לויט גולגלות איז נישט געטאן געווארן לויטן גורל, נאר יהושע האט עס צעטיילט לויט די מערהייט און מינדערהייט פונעם שבט, אבער פונדעסטוועגן פאר די צווייטע חלוקה איז געטאן געווארן דורך יהושע - וויפל יעדע גולגולת וועט באקומען, פר ראש - איז נישט געווען מעגליך פריער צו געבן יהושע'ן און כלב'ן אן א חלוקה, און דעריבער האט עס געדארפט זיין על פי ה'. און אויב וועסטו זאגן: "על פי ה'" - אפשר איז אויך דערויף געמאכט געווארן א גורל? דערויף זענען געקומען חז"ל און געזאגט אז עס זענען ארויסגענומען געווארן יהושע און כלב, אז ביי זיי איז נישט געווען קיין גורל, נאר מען האט אים געגעבן די שטאט וואס ער האט געבעטן, על פי נביא, על פי ה', און נישט דורך א גורל. און אזוי אויך האט כלב גענומען חברון על פי ה' און נישט דורך א גורל. און דעריבער האבן ביידע געקענט באקומען נאך פאר דער פרטית'ער חלוקה, ווייל די פרטית'ע חלוקה ווערט געטאן דורך יהושע, און יהושע קען באקומען זיין חלק ווייל ער אליין איז דער וואס טיילט צו, און אזוי האבן זיי באקומען פאר די אנדערע האבן באקומען זייער חלק.
דער סיום פון דער חלוקה אין שילה
אֵלֶּה הַנְּחָלֹת אֲשֶׁר נִחֲלוּ אֶלְעָזָר הַכֹּהֵן וִיהוֹשֻׁעַ בִּן־נוּן וְרָאשֵׁי הָאָבוֹת לְמַטּוֹת בְּנֵי יִשְׂרָאֵל בְּגוֹרָל בְּשִׁלֹה לִפְנֵי יְהוָה פֶּתַח אֹהֶל מוֹעֵד, וַיְכַלּוּ מֵחַלֵּק אֶת־הָאָרֶץ. - דאס זענען די נחלות וואס אלעזר הכהן און יהושע בן נון און די ראשי האבות פאר די שבטים פון בני ישראל האבן צעטיילט מיט א גורל אין שילה פאר ה' ביים אריינגאנג פון אהל מועד, און זיי האבן פארענדיקט צו צעטיילן די ערד.
זאגט דער מלבי"ם: דא רעדט מען וועגן דער חלוקה לגולגולת, וואס יהושע האט געטאן לויט די מערהייט אדער מינדערהייט פונעם שבט, ווי מיר האבן ערקלערט.
צום סך הכל:
פרק י"ט ענדיקט אפ די גורלות פון די זיבן שבטים: שמעון, זבולון, יששכר, אשר, נפתלי און דן. דער יסוד וואס קומט דארט ווידער איז די חילוק צווישן צוויי חלוקות: דער גורל וואס האט באשטימט פאר יעדן שבט זיין ארט און זיין תחום, און נאך דעם יהושע'ס חלוקה לויט די צאל גולגלות, לויט די מערהייט און מינדערהייט פונעם שבט. פון דא איז פארשטענדליך פארוואס שמעון האט זיין נחלה באקומען אין תוך דער נחלה פון יהודה, ווייל יהודה'ס חלק איז געווען מער ווי ער האט באדארפט, און דערמיט האט זיך אויך מקויים געווען "אחלקם ביעקב ואפיצם בישראל". דן האט זיין נחלה באקומען ביים ראנד פון לאנד לעבן דער גרעניץ, ווייל ער האט נישט געקענט פארטרייבן דעם אמורי, און דעריבער איז ער ארויפגעגאנגען אין די טעג פון די שופטים און האט אנגענומען לשם און גערופן איר דן. און צום סוף האט יהושע, ווי כלב, באקומען זיין נחלה על פי ה' און נישט דורך א גורל, און דערמיט איז פארענדיקט געווארן די ארבעט פון דער חלוקה פון לאנד אין שילה פאר ה' ביים אריינגאנג פון אהל מועד.