ספר יחזקאל פרק מ"ב. ויוציאני אל החצר החיצונה הדרך דרך הצפון ויביאני אל הלשכה אשר נגד הגזרה ואשר נגד הבניין אל הצפון. דער מלבי"ם דערקלערט אז מיר רעדן דא בעצם אין אלע פסוקים וואס אונזער פרק וועט זיך מיט זיי באשעפטיגן, וועגן די ערטער וואס געפינען זיך צווישן דעם אינערן חצר צום דרויסנדיקן חצר. ווען מיר רעדן וועגן דעם דרויסנדיקן חצר, קומען מיר אריין דורכן מזרחדיקן שער, קומען אריין אין דרויסנדיקן חצר און פון דארט נאכהער האבן מיר א אריינגאנג צום אינערן חצר. דער אינערער חצר איז צעטיילט אין א פירעקיגן חצר וואס אין איר איז געשטאנען דער מזבח, און דער חלק פונעם חצר איז געווען דער חצר וואו עס זענען געווען די כהנים, און פריער איז אויך געווען עזרת ישראל, און נאכהער דער מער אינערער חלק, דאס איז שוין דער ארט וואו עס איז געווען דער אולם, דער היכל און קודש הקדשים. דאס זענען שוין די מער אינערליכע ערטער, און דער מלבי"ם רופט זיי אלע בעצם מיטן אלגעמיינעם נאמען אינערער חצר.
זאגט דער מלבי"ם, דעם חלל פונעם דרויסנדיקן חצר פון צפון צו דרום מאכט ער א חשבון, ווער עס וויל זאל אים באטראכטן אינעווייניג, אבער ער מאכט א חשבון אז עס איז געווען 326 אמה. דאס איז געווען דער חלל פון צפון צו דרום. זאגט דער מלבי"ם, און ווען מיר מאכן א חשבון פון דער זייט פונעם מזרחדיקן חלק צו דער זייט פונעם מערבדיקן חלק, באקומען מיר 313 אמה. אויב מיר וועלן צולייגן דערצו אויך די 13 אמה וואס זענען געווען צום סוף, זענען מיר אויך דא געקומען בסך הכל צו 326 אמה. זאגט דער מלבי"ם, דער חלל פונעם אינערן חצר צום דרויסנדיקן ווענטל, ווי מיר וועלן תיכף זען, איז געווען 113 אמה. באלד וועלן מיר זען ווי אזוי מען רעכנט עס אויס, אבער דער חלל פונעם אינערן חצר צום דרויסנדיקן חצר, צום ווענטל פונעם דרויסנדיקן חצר, איז געווען א חלל פון 113 אמה.
זאגט דער מלבי"ם, יעצט וועלן מיר דערקלערן וואס זענען געווען די בנינים וואס זענען געווען אין חצר, און בעצם איז דאס וואס אונזער פרק וועט אונדז לערנען, וואס איז געווען צווישן דעם אינערן חצר צום דרויסנדיקן חצר, בעצם אין דרויסנדיקן חצר, וואס זענען געווען די בנינים וואס זענען דארט געווען. מיר וועלן זען אז מיר האבן געהאט א לשכה וואס איז געווען 50 אויף 100, מיר וועלן זען אז מיר האבן געהאט נאך א לשכה וואס איז געווען 50 אויף 50, מיר וועלן זען אז עס זענען געווען הבדלים צווישן זיי, עס זענען געווען הפרשים צווישן זיי, עס איז געווען א דרך צווישן זיי, מיר וועלן זען אתיקים, וואס דאס זענען בעצם א מין גאלעריעס וואס האבן זיי פארבונדן פון אויבן און דורך זיי האט מען געקענט ארויפגיין אין דער הייך, אלע די זאכן וועט אונזער פרק אונדז לערנען.
זאגט דער מלבי"ם, מיר האבן שוין געזען אויבן אין פרק מ"א אין פסוק י', אז צווישן די לשכות איז געווען א ברייט פון 20 אמה ארום דעם בית. ארום דעם בית איז געווען א ברייט פון 20 אמה, וואס דאס הייסט בייגעלייגט צום אינערן חצר. ביז 20 אמה און דרויסן זענען געווען לשכות, וואס די לשכות זענען געווען אפן פון איין זייט אינעווייניג און פון דער אנדער זייט ארויס. מען האט געקענט דורך די לשכות ארויסגיין פונעם אינערן חצר ארויס, און מען האט אויך געקענט ארויסגיין פון די לשכות נאך ווייטער ארויס צום דרויסנדיקן חצר. דהיינו, דער וואס גייט ארויס פונעם אינערן חצר צו דער לשכה, און פון דער לשכה ארויס צום דרויסנדיקן חצר. די לשכות זענען גערופן געווארן לשכות העשרים. און דער טעם איז ווייל זייער ברייט, די ברייט פון די ווענט, איז געווען 20 אמה. זייער לענג איז זיך געצויגן לענגאויס די 100 אמה פונעם ווענטל פונעם אולם און היכל, און זייערע פתחים ווי מיר האבן געזאגט זענען געווען אפן, עס איז געווען אפן סיי צום אולם און היכל און סיי אפן ארויס צום דרויסנדיקן חצר.
קעגן די לשכות פון די 20, גיט אכטונג, זענען געשטאנען אין דרויסנדיקן חצר, יעצט גייען מיר מער צו דער זייט מערב. איך רעד יעצט וועגן דער זייט וואס איז מער נאנט צום היכל, קודש הקדשים און אזוי ווייטער. עס איז דארט געווען, ווער עס האט א ציור אין דער האנט קען זען, אז עס איז דארט געווען א לאנגע לשכה וואס איר לענג איז געווען 100 אמה און איר ברייט איז געווען 50 אמה. די לשכה רופט מען לשכת המאה. לשכת המאה, איר לענג 100 אמה און איר ברייט 50 אמה. נאכדעם, א ביסל מער אראפ, ווען מיר גייען א ביסל מער צו דער ריכטונג מזרח, דארט בייגעלייגט צו איר איז געווען לשכת ה-50. ווייל די לשכה וואס איז געווען בייגעלייגט צו איר, איז געווען א לשכה וואס איז געווען קלענער פון איר אין לענג, אבער אין דער זעלבער ברייט. אמת, זיי זענען נישט געווען איינע נאך דער אנדערער, דהיינו אין א גראדער ליניע ממש ווי מיר וועלן זען ווייטער, אבער אויף יעדן פאל פארשטייען מיר אז זייער ברייט איז געווען א זעלבע ברייט.
יעצט, עס איז אויך געווען א דרך פון 10 אמות צווישן לשכת ה-20 און לשכת ה-100. דאס הייסט, לשכת ה-20 איז נישט געווען בייגעלייגט צו לשכת ה-100. די 20 וואס איז געווען בייגעלייגט צום היכל, איז נישט געווען בייגעלייגט צו לשכת ה-100, נאר עס איז דארט געווען א דרך וואס דורך דעם דרך האט מען געקענט אריבערגיין. די דרך איר ברייט איז געווען 10 אמות. דאס איז געווען א דרך, א מין שטעג, וואס האט אויסגעמאכט א דורכגאנג צווישן די לשכות, וואס דאס איז לשכת ה-100, צו לשכת ה-20, וואס לשכת ה-20 איז געווען בייגעלייגט צום היכל און צום אולם און קודש הקדשים.
זאגט דער מלבי"ם, אויף דער אנדער זייט פון לשכות ה-100, וואס איז געווען צו דער זייט פונעם ווענטל פונעם דרויסנדיקן חצר, דאס הייסט, אויב יעצט גיי איך ווייטער און גיי נאך ארויס און דערווייטער זיך פון לשכת ה-100, קום איך צו דער זייט פונעם דרויסנדיקן חצר. איז דער הפרש צווישן לשכת ה-100 צום גאנץ דרויסנדיקן ווענטל, איז געווען א הפרש פון 33 אמה. זאגט דער מלבי"ם, אויב יעצט מאכן מיר דעם חשבון, קומען מיר צו אזא חשבון: פון לשכת ה-100 ביזן דרויסנדיקן ווענטל 33 אמה. לשכת ה-100 אליין, איר ברייט 50, די לענג 100. וויפל איז 33 און נאך 50? באקומען מיר 83. דער דורכגאנג האבן מיר געזאגט איז נאך 10, באקומען מיר צוזאמען 93. און לשכת ה-20 איז נאך א ברייט פון 20, באקומען מיר 113. אט דאס איז וואס דער מלבי"ם האט אונדז געזאגט אין אנהייב, אז פונעם דרויסנדיקן ווענטל פונעם היכל ביזן דרויסנדיקן ווענטל פונעם דרויסנדיקן חצר, האבן מיר פונקטלעך 113 אמה, און דאס זענען די לשכות וואס געפינען זיך צווישן זיי.
זאגט דער מלבי"ם, חוץ פון דעם, אין די פיר ווינקלען פונעם דרויסנדיקן חצר, זענען דא חצרות וואס די חצרות רופט מען חצרות קטורות. מיר וועלן נישט אויספירן און נישט אריינגיין אין זיי יעצט. קטורות מיינט חצרות וואס זענען נישט מקורה, אן א דאך. און אין אלע פיר ווינקלען זענען געווען חצרות קטורות. די גרייס פון די חצרות קטורות איז געווען 30 אויף 40 אמה. דאס וועלן מיר זען אין פרק מ"ו, דארט וועלן מיר זען א התייחסות צו די חצרות, אבער ווער עס קוקט אין ציור קען זען אז אין די פיר ווינקלען זענען דא חצרות קטורות, דאס זענען די חצרות וואס געפינען זיך אין די ווינקלען פונעם דרויסנדיקן חצר.
זאגט דער מלבי"ם, ווען מיר מאכן א חשבון פון די חצרות קטורות, איז די חצרות קטורות דאך 30 אמה. און מיר האבן דאך געזאגט אז פונעם ווענטל פונעם חצר, פון די חצרות וואס מען רופט לשכת ה-100, האבן מיר געזאגט איז דא 33 אמה. אויב אזוי איז דא נאך א יתרון פון דריי אמות, און דאס איז בעצם געווען דער דורכגאנג צווישן די חצרות קטורות צו דער לשכה פון ה-100. לשכת ה-100 איז געווען פון איר צום ווענטל 33, די חצרות קטורות איז געווען 30. איז צווישן זיי געווען א דורכגאנג פון דריי אמות, יא? און אויך דאס אין ציור קען מען זען אז עס איז דא א שמאלער דורכגאנג צווישן די חצרות קטורות צו לשכת ה-100, און דאס זענען די 3 אמות וואס מיר האבן וועגן זיי געזאגט יעצט.
זאגט דער מלבי"ם, נאך א זאך דארף מען וויסן, אז אין ביידע זייטן וואו עס זענען דארט געשטאנען לשכת ה-100, און אויך אין ביידע זייטן וואו עס איז געשטאנען לשכת ה-20, זענען געווען אתיקים. וואס זענען בעצם אתיקים? אתיקים איז ווי מיר האבן דערקלערט, ווען עס זענען דא צוויי בנינים און מיר ציען קורות פון בנין צו בנין, קענען מיר אויף די קורות מאכן א נאך בנין. און דער נאך בנין איז א מין גאלעריע און דומה, דער בנין רופט מען אתיקים. די אתיקים זענען געווען צווישן לשכת ה-100 צו לשכת ה-20. לשכת ה-100 און לשכת ה-20, ביידע זייער לענג איז געווען 100 אמה. צווישן זיי האבן מיר דאך געזאגט איז געווען א ברייט פון 10 אמות. מען האט געצויגן צווישן לשכת ה-100 צו לשכת ה-20, מען האט געצויגן קורות אין אנהייב און אין סוף. גיט אכטונג, די אתיקים האבן נישט צוגעדעקט אלץ, נאר בלויז אין אנהייב און אין סוף, און אויך אין ציור קען מען זען אז עס איז דא א שטריך אין אנהייב און א שטריך אין סוף. דאס זענען געווען אתיקים, די כוונה איז א מין גאלעריע וואס אויף איר האט מען געבויט נאך א בנין. די אתיקים זענען נישט געמאכט געווארן מיט זיילן צום דיל, ווייל אויב עס וואלט געמאכט געווארן מיט זיילן צום דיל, וואלט עס פארשמעלערט דעם דורכגאנג. מיר האבן דאך געזאגט אז דער דורכגאנג איז 10 אמות. אויב מען וואלט געמאכט זיילן און אויף זיי געבויט די גאלעריע, וואלט עס פארשטאפט דעם דורכגאנג. און דעריבער האט מען די גאלעריע, די אתיקים, געבויט בלויז אזוי אז מען האט געלייגט קורות צווישן לשכת ה-100 צו לשכת ה-20, מען האט געצויגן קורות, און די קורות זענען די וואס אויף זיי האט מען געבויט די אתיקים, אבער אן דעם וואס די אתיקים זאלן האבן קורות צום גרונט.
זאגט דער מלבי"ם, און דאס איז וואס עס שטייט ויוציאני אל החצר החיצונה הדרך דרך הצפון. ער נעמט מיך ארויס צום דרויסנדיקן חצר. ווייל ער איז געווען אין אינערן חצר, גייט ער יעצט ארויס צום דרויסנדיקן חצר, אבער ער זאגט, פון וואו גיי איך ארויס? איך גיי ארויס פון זייט צפון. איך קען ארויסגיין צום דרויסנדיקן חצר און גיין צו דער ריכטונג מזרח, איך קען גיין צו דער ריכטונג מערב. ויביאני אל הלשכה אשר נגד הגזרה ואשר נגד הבניין אל הצפון. דאס הייסט, ער נעמט מיך מער צו דער ריכטונג מערב. דער פירוש איז, צו די לשכות ה-20 און די לשכות ה-100 וואס זענען געווען מער געצויגן צו דער ריכטונג מערב. איז ער נעמט מיך ארויס פונעם אינערן חצר ארויס און פירט מיך מער צו דער ריכטונג מערב, צו די לשכות וואס זענען געווען מער געצויגן קעגן דעם היכל. יא, איך ווען איך זאג היכל מיין איך היכל, אולם, קודש הקדשים. איך וויל דאס נישט איבערחזרן אן א שיעור, איז ווען איך מיין דעם לעצטן מער חלק פונעם בית המקדש, רוף איך עס היכל, און די כוונה איז בעצם אלץ וואס איז דארט געווען. און די לשכות, לשכת ה-100 און לשכת ה-20, זענען געווען געצויגן קעגן דעם היכל. און פון דארט נעמט ער מיך צו צפון, דורך פתח חצר, וואס ווי מיר האבן געזאגט איז דאס געווען הינטער דער לשכה. הינטער דער לשכה איז געווען א פתח, און דער פתח איז געווען א שמאלער פתח מיט א ברייט פון איין אמה, פון דארט נעמט ער מיך ארויס צו דער ריכטונג צפון. אל פני אורך אמות המאה פתח הצפון והרוחב חמישים אמות.
ער זאגט פון דארט קום איך אריין אין לשכת ה-100. ווייל אין לשכת ה-100, ווי אין לשכת ה-20 איז געווען א פתח צו דער ריכטונג צפון, איז לשכת ה-100 דאך קעגן איר, איז אויך צו איר געווען א פתח צו דער ריכטונג דרום. איז ווער עס גייט ארויס פון לשכת ה-20, זעט א פתח אים אנטקעגן אין לשכת ה-100, און קומט גראד אריין דארט אין לשכת ה-100 דורכן פתח, ווי מיר האבן געזאגט, א פתח מיט א ברייט פון א טפח.
נגד העשרים אשר לחצר הפנימי ונגד רצפה אשר לחצר החיצונה אתיק אל פני אתיק בשלישים. ער זאגט יעצט, ער דערציילט אונדז אז ער האט געטראפן אז עס זענען דארט פיר אתיקים. און מיר האבן שוין דערקלערט דעם ענין פון אתיק, אז דאס איז בעצם א מין גאלעריע וואס מען בויט אויף אויבן, מען פארבינדט צווישן צוויי פארהאנדענע בנינים. ער זאגט, איך זע אז עס זענען דא צוויי אתיקים וואס זענען געווען קעגן די 20 אשר לחצר הפנימי, און חוץ פון דעם זאגט ער זענען געווען צוויי אתיקים אויך קעגן דער רצפה. וואס איז דער פירוש? ווי מיר האבן יעצט דערקלערט אז עס זענען געווען אתיקים צווישן די 20 צו לשכת ה-100, איז לשכת ה-100 אויך געווען געצויגן, פון איר האט זיך אויך געצויגן אתיקים צום דרויסנדיקן חצר. דאס זענען די אתיקים וואס ציען זיך פון דא. נאר איך פונעם מלבי"ם האב נישט אינגאנצן פארשטאנען, ווייל לשכת ה-100 קעגן איר אין עק זענען געווען די חצרות קטורות. איז מיר איז נישט אזוי קלאר געווען צי די אתיקים זענען געווען איבער די חצרות קטורות, צי די אתיקים זענען געווען פאר די חצרות קטורות, אבער אויף יעדן פאל זאגט ער, אזוי ווי עס זענען געווען אתיקים וואס האבן פארבונדן צווישן לשכת ה-100 צו לשכת ה-20, אזוי אויך זענען געווען אתיקים וואס האבן פארבונדן פון לשכת ה-100 און ארויס צו דער ריכטונג פון דער דרויסנדיקער מויער פונעם בית המקדש, די כוונה איז די דרויסנדיקע מויער פונעם שער פונעם דרויסנדיקן חצר, זענען אויך געווען אתיקים וואס האבן זיך געצויגן צו יענער ריכטונג, אזוי אז עס קומט אויס אז עס זענען געווען פיר אתיקים. יעצט זאלט איר פארשטיין, אלץ וואס איך דערקלער אייך יעצט צו זייט צפון, דער גאנצער חשבון וואס איז געווען פונקטלעך דאסזעלבע אויך צו זייט דרום. ער וועט דאס זאגן בפירוש ווייטער. אבער מיר נעמען פשוט איין זייט און דאסזעלבע דערקלערן, ווייל אזוי טוט דער נביא. און נאכהער וועט ער אונדז זאגן אז אזוי ווי דו זעסט די לשכות און די אתיקים וואס דו האסט אין זייט צפון, אזוי אויך פונקטלעך איז געווען אויך צו זייט דרום.
יעצט זאגט ער אונדז, די אתיקים זענען געווען בשלישים. וואס איז דער פירוש בשלישים? יעדער אתיק איז געווען דריי. ווייל מיר ווייסן דאך אז די לשכות זענען געווען משולש. זיי זענען געווען געבויט דריי גאדנס. איז אזוי אויך זענען די אתיקים געווען אתיקים אין דער הייך פון דריי גאדנס. דאס הייסט, צווישן לשכה צו לשכה איז געווען אן אתיק, פון דער נעקסטער לשכה אויבן איבער איר צווישן לשכה צו לשכה אן אתיק, און אויך די לשכה וואס איבער איר צווישן לשכה צו לשכה אן אתיק. און דעמאלט קומט אויס אז עס זענען אויך געווען דריי גאדנס אין די אתיקים, וואס דאס הייסט די קורות וואס פארבינדן צווישן די לשכות, די גאלעריעס, זענען אויך געווען אין דריי גאדנס.
ולפני הלשכות מהלך עשר אמות רוחב אל הפנימית דרך אמה אחת ופתחיהם לצפון. יעצט דערקלערט ער אונדז וויפל איז געווען דער אפשטאנד צווישן לשכת ה-100 און לשכת ה-20, וואס מיר האבן דערמאנט פריער. מיר האבן דערמאנט די זאכן בעל פה, יעצט זעען מיר זיי אינעווייניג. ער זאגט אונדז, זאלסט וויסן אז צווישן לשכת ה-20 צו לשכת ה-100 איז געווען א הפסק פון 10 אמות, וואס דאס איז 10 אמות וואס דורך זיי האט מען געקענט גיין. און די 10 אמות דורך זיי איז אויך געגאנגען ארויס פון לשכת ה-20 צו לשכת ה-100, דורך א פתח וואס איז געווען א ברייט פון אן אמה. דאס איז וואס ער זאגט, דרך אמה אחת ופתחיהם לצפון. דער פתח פון לשכת ה-20 איז געווען צו דער ריכטונג צפון. און דעם פתח פון זייט דרום, זאגט דער מלבי"ם, רופט מען נישט א פתח ווייל ער איז געווען בלויז א ברייט פון אן אמה, דעריבער דערמאנט ער אים נישט אלס פתח. לעומת זאת, דער פתח פון לשכת ה-20 און ארויס, איז געווען א פתח וואס איז געווען ברייטער.
והלשכות העליונות קצרות כי יוכלו אתיקים מהנה מהתחתונות ומהתיכונות בניין. ווען מיר רעדן וועגן אתיקים, איז דא דערקלערט דער מלבי"ם בעצם אין וועלכן אופן מען האט געבויט די אתיקים. כדי צו בויען די אתיקים, דארפסט זיי בויען אויף די ווענט פונעם בנין. ווי אזוי האט מען עס געבויט? מען האט געמאכט צום ביישפיל, לצורך הענין, דעם אונטערשטן ווענטל א ברייט פון צוויי אמות. און אזוי אויך דעם ווענטל קעגן אים א ברייט פון צוויי אמות. יעצט רעדן מיר אז עס איז דאך געווען דריי גאדנס. איז דער ווענטל וואס איבער אים, גיט אכטונג, איז שוין א ברייט פון אן אמה און א האלב. וואס קומט אויס? קומט אויס אז ער לאזט אונדז איבער א געוויסע מגרעת אין דרויסן, ער לאזט אונדז איבער א געוויסע בליטה אז דער אונטערשטער ווענטל שטעקט ארויס א האלבע אמה מער פונעם אויבערשטן ווענטל. דער ווענטל וואס איבער אים איז שוין נישט א ברייט פון אן אמה און א האלב, ער איז א ברייט פון אן אמה. און דעמאלט קומט אויס אז אויך ער לאזט אונדז נאך א האלבע אמה רווח. יעצט, פון דרויסן זעסט א ארט, אן אונטערשטער ווענטל דיק, אויבערשטער דינער, אויבערשטער דינער. פון אינעווייניג איז אלץ געווען גלייך. פון אינעווייניג איז די ברייט געווען זעלבע. בלויז פון דרויסן זענען געווען די הבדלים. וואס האט אונדז די זאך בעצם געגעבן? עס האט אונדז געגעבן א מעגלעכקייט צו לייגן די קורות פון די אתיקים אויף די בליטות. ווייל בעצם דער ווענטל וואס געפינט זיך אין צווייטן גאדן איז געווען שמאלער, האט מען געקענט לייגן אויף דעם ווענטל פונעם ערשטן גאדן א האלבע אמה, לייגן די קורות, און דעמאלט דורך דעם האט מען געקענט מאכן די גאלעריעס דורך די קורות. אבער אויב נישט, וואלטן מיר מוזן לעכערן די ווענט כדי אריינצולייגן די קורות. כדי נישט צו שאפן אזא מצב, האט ער געשאפן אז דער אונטערשטער ווענטל איז ברייטער, דער אויבערשטער א ביסל שמאלער, דער אויבערשטער א ביסל שמאלער, און אין די ערטער, אין די מגרעות וואס זענען געשאפן געווארן, אויף זיי האט מען געלייגט די אתיקים. זאגט דער מלבי"ם, און אזוי איז געווען דריי גאדנס. בעצם דורך דעם קומט אויס אז מיר האבן אויך שלישים אויך צו די אתיקים, אז אויך די אתיקים זענען געבויט אין א הייך פון דריי גאדנס. און דאס איז וואס עס שטייט כי יוכלו אתיקים מהנה. יוכלו, דערקלערט דער מלבי"ם, פון לשון אכילה. דאס הייסט, דער אתיק האט געגעסן, געגעסן די כוונה איז נעמט א חלק, דאס איז די מיינונג פון געגעסן. דער אתיק האט געגעסן א חלק פון דער לשכה וואס געפינט זיך פון אויבן, און א חלק פון דער לשכה וואס געפינט זיך נאך מער אויבן. וואס מיינט דאס? פארוואס האט ער געגעסן פון אים? ווייל מען האט געדארפט די קורות לייגן אויף דעם ווענטל, האט מען געדארפט צאמנעמען א ביסל די ברייט פונעם ווענטל וואס איבער אים, איז קומט אויס אז דער אתיק האט געגעסן פון אים. דאס איז וואס דא זאגט דער פסוק, והלשכות העליונות קצרות, כי יוכלו אתיקים מהנה מהתחתונות ומהתיכונות בניין. פון די אונטערשטע און פון די מיטלסטע אין א וועג פון בנין, ווי מיר האבן דערקלערט, אז מען האט זיי געבויט א ביסל שמאלער, און דעמאלט דורך דעם איז זיך פארקירצט א ביסל פונעם בנין מכח די אתיקים.
כי משולשות הנה ואין להן עמודים כעמודי החצרות על כן נאצל מהתחתונות ומהתיכונות מהארץ. פארוואס איז מען געצווונגען צו טאן אויף דעם אופן? ער דערקלערט אונדז פארוואס זאל ער נישט בויען די אתיקים ווי מען בויט תמיד? און דער וועג צו בויען דאס איז דורך קורות וואס מען ציט פון דער ערד און אויף זיי בויט מען די גאלעריע. פארוואס דא האט ער געבויט די גאלעריע אויף דעם אופן? די תשובה איז, זאגט ער דיר, כי משולשות הנה, זיי זענען געווען געבויט דריי גאדנס, ואין להם עמודים כעמודי החצרות. זיי האבן נישט זיילן ווי עס איז מקובל צו טאן אין חצרות. און דעריבער נאצל מהתחתונות ומהתיכונות מן הארץ. דאס הייסט, ער האט נישט געוואלט שטעלן זיילן, און דאס האב איך שוין דערקלערט פריער, ווייל אויב ער וואלט געשטעלט זיילן, וואלט ער פארקירצט די ברייט. ווייל די אתיקים רעדן מיר דאך אז זיי געפינען זיך אין א ארט וואס זייער ברייט 10 אמות. און אויך פון חצר ה-100 ארויס צו דער ריכטונג פון דער דרויסנדיקער מויער, כאטש 33 אמה, אבער ער האט אויך דארט נישט געוואלט צאמנעמען די לענג, צאמנעמען די ברייט. און היות אזוי, האט ער בכלל נישט גענוצט זיילן, נאר געבויט די אתיקים ווי איך האב געזאגט דירעקט אויף די ווענט, און ממילא דורך דעם האט מען נישט געדארפט אראפלאזן זיילן צום גרונט, און ממילא איז נישט צאמגענומען געווארן דער בנין. און דעריבער נאצל מהתחתונות ומהתיכונות מהארץ. און דעריבער נאצל, נאצל די כוונה איז נגרע, יא? ווי אזוי ווי צו האציל פונעם רוח, צו געבן און שענקען עמעצן אנדערן. איז אויך דא נאצל, די כוונה איז נגרע, מען האט אביסל אוועקגענומען פון די לשכות, פונעם ווענטל פון די לשכות, כדי מען זאל קענען פארברייטערן די אתיקים, כדי די אתיקים זאלן האבן אויף וואס צו רוען, אויף דער מגרעת, אויף דער בליטה פון די דפנות ווענט.
וגדר אשר לחוץ לעומת הלשכות דרך החצר החיצונה אל פני הלשכות אורכו חמישים אמה. יעצט וועט ער רעדן מיט אונדז וועגן דעם גדר אשר לחוץ לעומת הלשכות, א גדר פון 50 אמה. דאס הייסט, זאגט דער מלבי"ם, כדי צו פארשטיין די זאכן, דארפן מיר פאראויסשיקן א הקדמה. זאגט דער מלבי"ם, אזוי ווי מיר פארשטייען אז מיר האבן דעם חצר, די לשכות וואס דאס איז 50 אויף 100, דארפן מיר וויסן אז אויך איז נאכהער געווען לשכות פון 50 אויף 50. די לשכות פון ה-50 אויף 50, דאס זענען געווען די לשכות וואס זיי זענען געווען מער קעגן עזרת הכהנים. נישט קעגן דעם היכל. די לשכות פון 100 אויף 50 זענען געווען קעגן דעם היכל. די לשכות פון ה-50 אויף 50 זענען געווען קעגן עזרת הכהנים. יעצט, די כהנים האבן געקענט עסן דרויסן פון דער עזרה, כאטש אז אויף א געוויינטלעכן אופן דער ארט וואו עס איז ערלויבט די כהנים צו עסן דאס בשר הקודש איז בלויז אין דער עזרה, קדשי קדשים ווערן געגעסן בלויז אין דער עזרה. פונדעסטוועגן, מען האט מקדש געווען א חלק אויך דרויסן פון דער עזרה מיט א ברייט פון 20 אמה. און דער חלק וואס מען איז מקדש געווען מיט א ברייט פון 20 אמה דרויסן פון דער עזרה, קענען די כהנים עסן אויך אין דעם חלק. און דעריבער, לצורך דעם, האט מען געמאכט גדר אשר לחוץ לעומת הלשכות דרך החצר החיצונה אל פני הלשכות. מען האט געמאכט א גדר וואס דער גדר זאל זיין א ברייט פון 50 אמה, און דער גדר האט אפגעטיילט צווישן דעם מקודשן חלק צו עסן קדשי קדשים צום חלק וואס איז נישט מקודש. איז דער גדר איז בעצם באשטימט געווען אויף דעם חלק וואס איז מער בייגעלייגט צו דער עזרה, צום אינערן חצר, מחיל צו זיין אויף אים, אויף דעם ארט מחיל צו זיין א שם קודש, א ארט וואו מען קען עסן קדשי קדשים, ווייל אין דרויסנדיקן חצר האט מען נישט געקענט עסן קדשי קדשים, בלויז אין אינערן חצר. אבער דורך דעם וואס מען איז מקדש געווען נאך 20 אמה ארום און האט דערצו געמאכט א גדר כדי מען זאל נישט טועה זיין און ארויסגיין מעבר לזה, האט דער גדר געהאט א לענג פון 50 אמה און די ברייט ווי מיר האבן געזאגט דער ארט איז געווען 20, דארט קען מען עסן קדשי קדשים. דעם ארט וועלן מיר זען אז ער וועט גערופן ווערן ווייטער גדרת הגינה. וואס מיינט דאס בעצם? מיר רעדן נישט וועגן א גארטן, עס זענען דארט נישט געווען בלומען. גינה איז פון לשון להגן, צו באשיצן. דער גדר איז געווען א גדר וואס זיין אויפגאבע איז געווען צו באשיצן אז די כהנים זאלן נישט ארויסגיין פון דער אינערער עזרה, נישט ארויסגיין ארויס און זיך דערווייטערן ממש אין דרויסנדיקן חצר. עס איז געווען א גדר וואס האט באשיצט, וואס דער גדר האט געהיט אז נאר ביז 20 אמה זאל מען קענען ארויסגיין, און אין די 20 אמה, ווי איך האב געזאגט, דארט יא איז געווען ערלויבט צו עסן קדשי קדשים, ווייל דאס איז באמת מקדש געווארן מיטן דין פונעם אינערן חצר.
כי אורך הלשכות אשר לחצר החיצונה חמישים אמה והנה על פני ההיכל מאה אמה. יעצט טייטשט ער אונדז אז די לשכות, כאטש זיי זענען ענלעך צו לשכת ה-100 אין ברייט, ווייל אויך לשכת ה-50 איז א ברייט פון 50 און אויך לשכת ה-100 איז א ברייט פון 50, פונדעסטוועגן דער הבדל צווישן זיי איז געווען אין לענג. ווייל די לענג פון די לשכות וואס דאס איז לשכת ה-100, איר לענג 100, און די לענג פון לשכת ה-50 דאס איז 50 אויף 50. איז קומט אויס אז איר לענג ווי איר ברייט 50. אבער לשכת ה-100 איר לענג 100 און איר ברייט 50.
ומתחת הלשכות האלה המביא מהקדים בבואו להנה מהחצר החיצונה. זאגט דער מלבי"ם, מיר האבן שוין געזען אז ווער עס גייט ארויס פון עזרת ישראל דורכן אולם, און גייט, דער מלבי"ם אגב רופט עזרת ישראל דעם גאנצן ארט וואס מען רופט אינערער חצר וואו אויך די כהנים האבן געארבעט, דאס אלץ רופט ער עזרת ישראל, דאס איז נישט דווקא עזרת ישראל דער ארט וואס איז בייגעלייגט צו עזרת ישראל. זאגט דער מלבי"ם, ווער עס גייט ארויס דורכן אולם, גייט ארויס, און גייט פון דרום צו צפון צו לשכת ה-50, האבן מיר געזאגט אז עס איז געווען אפן א ברייט פון איין אמה. און אין ראש פון לשכת ה-50 יא איז געווען אויך א פתח, און פון דארט איז ער אריינגעגאנגען אין לשכת ה-50. און דארט קעגן אים אין לשכת ה-50 אליין איז אויך געווען א פתח, וואס דורך אים איז ער ארויסגעגאנגען צום חצר, צו דער ריכטונג פונעם דרויסנדיקן פתח וואס געפינט זיך אין זייט צפון. יעצט דערקלערט ער אונדז אז ווער עס קומט פון מזרח צו מערב, און קומט אריין אין מזרחדיקן שער און קומט און קומט אריין דורכן מזרחדיקן שער פונעם דרויסנדיקן חצר און גייט צו דער ריכטונג מערב, איז ער געגאנגען צו די לשכות מתחת, דהיינו די כוונה איז פון זייט מזרח וואו דארט זענען זיי געווען אין מורד ההר, ווייל וואס מער מען איז ארויפגעגאנגען צו דער ריכטונג מערב, גייט דער בארג און ווערט העכער, יא? הר הבית איז א בארג. ווען מיר קומען און קוקן, אלע רעדן דאך, ווען איך יעצט קוק פון דער ריכטונג הר הזיתים און איך גיי און שטייג ארויף אויף הר הבית, גיי איך און שטייג ארויף צו דער ריכטונג מערב. זאגט דער מלבי"ם, די כוונה צו דער ריכטונג מערב הייסט צו דער ריכטונג פונעם ים, יא? זאגט דער מלבי"ם, איז פון זייט מזרח וואו דארט זענען זיי געווען אין מורד ההר, איז ער געגאנגען און געשטיגן צו דער ריכטונג מערב, און ומתחת הלשכות האלה המביא מהקדים, די כוונה ווער עס קומט פון דער ריכטונג קדים, ווער עס קומט פון דער ריכטונג מזרח, בבואו להנה מהחצר החיצונה, איז ער געקומען פון דער זייט פונעם דרויסנדיקן חצר.
ברוחב גדר החצר דרך הקדים אל פני הגזרה ואל פני הבניין לשכות. פונדעסטוועגן, ער האט נישט געקענט קומען פון מזרח צו מערב, בלויז אין דער ברייט פונעם גדר חצר. דער פירוש איז, ווי מיר האבן דערקלערט, דא איז דאך געווען א שמאלער ארט, וואס דער שמאלער ארט איז בעצם צווישן לשכת ה-50 צו דער גדרת הגינה, יא? וואס דאס איז געווען א שמאלער ארט. דער שמאלער ארט איז געווען א ברייט פון 10 אמות. און אזוי אויך צווישן לשכת ה-100 צו לשכת ה-20, אויך דארט האבן מיר געזאגט איז געווען א שמאלער ארט, וואס דער שמאלער ארט איז געווען א ברייט פון 10 אמות. יעצט, אויב מיר קוקן, און איר קענט עס זען אין ציור וואס איר האט ביי זיך, איז לשכת ה-50 נישט געווען געצויגן גראד נאך לשכת ה-100. זי איז נישט געווען גראד נאך איר, נאר לשכת ה-50 איז געווען געצויגן א ביסל ארויס. וואס דאס מיינט, אז ווען דו קומסט אריין צווישן לשכת ה-50 צום אינערן חצר, גייסט דו אריבער, אבער דעמאלט קענסט דו נישט ווייטער אריבערגיין אויך צו די 10 אמות וואס צווישן לשכת ה-100 צום היכל. דו קענסט נישט ווייטער אריבערגיין די 10 אמות, דו האסט דעם ווענטל פון דער לשכה פון לשכת ה-100. דו בלייבסט שטעקן אינעם ווענטל פון לשכת ה-100, ווייל לשכת ה-100 איז מער נאנט צום היכל ווי לשכת ה-50. וואס האט מען געדארפט טאן? מען האט געדארפט מאכן א פתח, אז דער פתח זאל אריינגיין דורך דער גדרת הגינה ווי מיר האבן דערקלערט פריער, און דורך דעם פתח וועט ער אריבערגיין און אריינקומען צו די 10 אמות וואס טיילן אפ צווישן לשכת ה-100 צו לשכת ההיכל. איז קומט אויס אז ער גייט און נעמט באלכסון דורכן פתח און גייט אריבער פון דארט צו לשכת ההיכל. ער האט נישט געקענט אריינקומען אויף א דירעקטן אופן, ווייל עס איז נישט געווען א מהלך וואס פירט אים און ברענגט אים אויף א דירעקטן אופן.
דערקלערט דער מלבי"ם, פארוואס איז דאס געווען געבויט אזוי? פארוואס האט מען בעצם נישט געמאכט אז די לשכות זאלן זיין איינע נאך דער אנדערער? פארוואס האט מען געדארפט טאן דאס אז לשכת ה-100 זאל זיין מער נאנט און לשכת ה-50 זאל זיין ווייטער, און דעמאלט האבן מיר א פראבלעם מיטן דורכגאנג, דער דורכגאנג איז נישט אין איין המשך? זאגט דער מלבי"ם, ווייל ווי ער האט שוין דערקלערט אויבן, איז דער דרויסנדיקער חצר געווען ארויסגעשטעקט 13 אמה ארויס מער ווי אין דער זייט פונעם היכל. אין דער זייט פונעם היכל דעם חצר, איז די ברייט געווען מינוס 13 אמה. און לעומת זאת אין דער זייט פונעם אינערן חצר, איז ארויסגעשטעקט מער 13 אמה. וואס די זאך האט געצווונגען, אז אין דער זייט פונעם אינערן חצר, די כוונה איז וואס מען רופט עזרת ישראל, עזרת הכהנים, האט מען געדארפט דערווייטערן לשכת ה-50 נאך 13 אמה ארויס. בו בזמן אז אין דער זייט, ארויס מיין איך צו דער ריכטונג פונעם ווענטל פון דער דרויסנדיקער מויער. לעומת זאת אין דער זייט פונעם היכל, דארט האט מען נישט געדארפט דערווייטערן אים נאך 13 אמה ארויס, ער איז געווען מער אינעווייניג. ער איז געווען מער נאנט צום היכל. און דעריבער האט די זאך געשאפן א מצב אז ווען דו גייסט אריבער צווישן דער לשכה פון ה-50 צו דער עזרה, צו עזרת הכהנים, ווען דו גייסט אריבער אין מיטן אין די 10 אמות, בלייבסט דו שטעקן אינעם ווענטל פון לשכת ה-100, ווייל לשכת ה-100 איז געווען מער נאנט און בייגעלייגט צום היכל ווי לשכת ה-50 איז נאנט און בייגעלייגט צום אינערן חצר. זאגט דער פסוק אין יחזקאל: ודרך לפניהם כמראה הלשכות אשר דרך הצפון כארכן כן רחבן וכל מוצאיהן וכמשפטיהן וכפתחיהן. זאגט דער מלבי"ם, היות ער האט אונדז נאך נישט געלערנט אז אויך צווישן לשכת ה-50 און צווישן דעם גדר אויך איז געווען 10 אמות, וואס מיר האבן דערמאנט פריער בעל פה, אז צווישן לשכת ה-50 און צווישן דעם גדר וואס דער גדר ביז דארט האבן מיר געזאגט איז ערלויבט צו עסן די קדשים, אויך דארט איז געווען 10 אמות. דעריבער זאגט ער ודרך לפניהם כמראה הלשכות. זאלסט וויסן אז עס איז אויך געווען א דרך ווי דאס מראה פון די לשכות וואס מיר האבן גערעדט פריער צווישן לשכת ה-100 צו לשכת ה-20, איז געווען א דרך פון 10 אמות, אזוי אויך דא א דרך צווישן לשכת ה-50 צום אינערן חצר, אויך איז געווען א דרך וואס איר ברייט איז געווען א ברייט פון 10 אמות. בלויז דער הבדל איז געווען אין לענג. אז דער דרך וואס איז געווען אין לשכת ה-100 דאס איז געווען א דרך פון 100. און לעומת זאת אין ה-50 איז דער דרך געווען בלויז א לענג פון 50, ווייל אויך דא איז דאס בלויז לענגאויס די לשכה, און די לענג פון דער לשכה איז געווען 50. חוץ פון דעם זאגט ער, זאלסט וויסן אז אין אלץ זענען זיי געווען גלייך. ער זאגט דיר כאורכן כן רוחבן וכל מוצאיהן וכמשפטיהן וכפתחיהן, די כוונה איז אלץ איז געווען גלייך, ווי מיר האבן געזען אויבן בנוגע די פתחים און ווי מען איז ארויסגעגאנגען פון איינעם צום אנדערן, דאס אלץ איז געווען גלייך סיי אין לשכת ה-50 סיי אין לשכת ה-100.
וכפתחי הלשכות אשר דרך הדרום פתח בראש דרך דרך בפני הגדרת הגינה דרך הקדים בבואם. זאגט דער מלבי"ם, ער האט אונדז געוואלט זאגן דא אז אלץ וואס איז געווען אין זייט צפון פונעם דרויסנדיקן חצר, ווייל אלץ וואס מיר האבן דערקלערט ביז יעצט איז געווען אין זייט צפון, זאלסט וויסן פונקטלעך דאסזעלבע איז געווען אויך אין זייט דרום. אזוי ווי דו האסט געזען לשכת ה-100 און לשכת ה-50, און אזוי ווי מיר האבן גערעדט וועגן חצרות קטורות און וועגן דעם דרך פון 10 אמות וואס טיילן אפ צווישן די לשכות, אלץ וואס דו האסט געזען ביז יעצט וואס איז געווען צו דער ריכטונג צפון, אזוי אין חשבון אז פונקטלעך דאסזעלבע איז געווען אויך פון דער אנדער זייט פון הר הבית צו דער ריכטונג דרום. וכפתחי הלשכות אשר דרך הדרום פתח בראש דרך דרך בפני הגדרת הגינה, ווי מיר האבן דערקלערט אז מען האט געדארפט אריבערגיין דורך דער גדרת הגינה כדי אריינצוקומען צום המשך פונעם דרך וואס איז געווען צווישן לשכת ה-100 צו לשכת ה-20, אלץ איז געווען פונקטלעך דאסזעלבע, ווי עס איז געווען פון צפון אזוי אויך איז געווען פון דרום.
ויאמר אלי לשכות הצפון לשכות הדרום אשר אל פני הגזרה הנה לשכות הקודש אשר יאכלו שם הכהנים אשר קרובים לה' קודשי הקדשים שם יניחו קודשי הקדשים והמנחה והחטאת והאשם כי המקום קדוש. ער דערקלערט אים יעצט צו וואס די לשכות דינען, יא, לשכות ה-20, יא, וואס זענען מקודש געווארן מיט קדושת העזרה, די כוונה איז וואס איז געווען בייגעלייגט צו דער עזרה און מיר האבן געזאגט אז דאס איז מקודש געווארן מיט קדושת העזרה, דאס איז די 20 אמה, פארוואס בעצם זענען זיי מקודש געווארן? ער זאגט אים אז לשכות הצפון און לשכות הדרום אשר על פני הגזרה, דאס איז לשכות ה-20, לאפוקי פון לשכות ה-100 און לשכות ה-50. לשכות ה-100 און לשכות ה-50 זענען געווען חול. לשכות ה-20 וואס זענען געווען צווישן דעם אינערן חצר און ארויס, זענען געווען קודש. קודש וואס מיר זאגן אז מען קען דארט עסן קדשי קדשים. ער זאגט הנה לשכות הקודש אשר יאכלו שם הכהנים אשר קרובים לה' קודשי הקדשים. דארט האבן זיי געגעסן די קדשי קדשים, וואס דאס הייסט א ארט פון קדשים חמורים, וואס דאס הייסט עולה און שלמי ציבור, מנחה, חטאת, אשם, אלע די זענען קדשי קדשים. דארט אין דעם ארט האבן זיי געקענט עסן, ווייל מען האט דעם ארט געגעבן די קדושה פונעם אינערן חצר ווי מיר האבן דערקלערט, און דעריבער האבן זיי דארט געקענט עסן. זאגט דער מלבי"ם, מיר וועלן זען ווייטער אין פרק מ"ד, אז בלויז די כהנים פון בני צדוק וואס האבן נישט געארבעט עבודה זרה, בלויז זיי וועלן זיין כשר צו דער עבודה. די כהנים וואס האבן געארבעט עבודה זרה וועלן נישט זיין כשר צו דער עבודה, ווייל ווי באוואוסט, אזוי ווי א כהן וואס האט גע'רצח'עט אן א נפש איז נישט מער כשר צו דער עבודה, כאטש דאס איז געווען בשוגג, אזוי אויך א כהן וואס האט אמאל געארבעט עבודה זרה, איז נישט מער כשר צו דער עבודה. איז די כהנים זענען שוין נישט כשר צו דער עבודה, בלויז די כהנים פון בני צדוק, זיי האבן נישט געארבעט עבודה זרה. זיי אויך אליין, בלויז זיי וועלן עסן די קדשי קדשים. דעריבער זאגט ער הכהנים אשר קרובים לה'. וואס איז אשר קרובים לה'? דאס איז בני צדוק, די וואס האבן נישט געארבעט עבודה זרה, זיי זענען געווען קרובים פון מאז ומעולם. בלויז זיי וועלן עסן די קדשי קדשים. שם יניחו קודשי הקדשים וכולי. און ווער עס איז נישט ראוי צו ארבעטן ווי באוואוסט, איז נישט ראוי אויך צו עסן. חוץ בעלי מומים. בעלי מומים איז דער יוצא דופן, אז בעלי מומים זענען נישט ראוי צו ארבעטן, אבער זיי זענען יא ראוי צו עסן אין קדשי קדשים. אבער לעומת זאת דער רעשט, ווער עס איז נישט ראוי צו ארבעטן איז נישט ראוי צו עסן, איז קומט אויס אז בלויז די כהנים בני צדוק וואס זענען געווען ראוי צו דער עבודה ווייל זיי האבן נישט געארבעט עבודה זרה, בלויז זיי וועלן עסן דארט די קודש, ווייל בלויז זיי זענען די ערלויבטע אין אכילה. שם יניחו קודשי הקדשים והמנחה והחטאת והאשם כי המקום קדוש, ווי מיר האבן דערקלערט אז די 20 אמה האט מען מקדש געווען מיט קדושת דעם אינערן חצר.
בבואם הכהנים ולא יצאו מהקודש אל החצר החיצונה ושם יניחו בגדיהם אשר ישרתו בהן כי קודש הנה לבשו בגדים אחרים וקרבו אל אשר לעם. נאך א זאך וואס די לשכות האבן געדינט, לגבי דעם אריינגיין פון די כהנים און זייער ארויסגיין. ער זאגט, כדי די כהנים זאלן נישט תיכף ארויסגיין פון קודש, וואס דאס איז דער אינערער חצר, צום חול, וואס דאס איז דער דרויסנדיקער חצר, האט מען זיי געמאכט די לשכות זאלן זיין אין מיטן, כדי דארט זאלן זיי אראפלייגן די בגדים און אנטאן בגדי חול. עס איז אסור פאר א כהן אנצוטאן בגדי קודש ווען ער גייט ארויס. די בגדי קודש זענען באשטימט בלויז כדי צו דינען, און אויב נישט איז ער בעצם מועל אין די בגדים. עס איז אסור פאר א כהן צו נוצן זיי לצורך חול. און דעריבער וואס זיי האבן געטאן, זיי האבן די בגדי קודש געלייגט דארט אין לשכות, איז קומט אויס אז נאך א זאך האבן געדינט די לשכות, לשכות ה-20. און די נאך זאך איז, חוץ אכילה, אויך לצורך אויסטאן די בגדים, דארט לייגן זיי די בגדי קודש, טוען אן די בגדי חול, און דערמיט גייען זיי ארויס. און ווען זיי זענען אריינגעגאנגען, דארט האבן זיי אנגעטאן די בגדי קודש, אראפגעלייגט די בגדי חול, און דעמאלט אריינגעגאנגען אינעווייניג צום אינערן חצר צו ארבעטן עבודה, ווייל ווי באוואוסט א כהן וואס האט געארבעט עבודה אין בגדי חול האט מחלל געווען. דאס הייסט, דער כהן כדי צו ארבעטן עבודה מוז ארבעטן דווקא אין בגדי קודש. און דאס איז באמת איינע פון די פראבלעמען פאר די וואס חלומ'ען תמיד ווי אזוי צו באנייען די עבודה אין בית המקדש, איינע פון די צענטראלע פראבלעמען דאס זענען די בגדים. ווי אזוי, פון וואו האבן מיר בגדים וואס זענען בגדי כהונה? וואס וועסטו זאגן, מיר וועלן מאכן בגדי כהונה? בגדי כהונה דארף דאך זיין אין זיי שעטנז, דאס איז דער ענין, עס דארף זיין שעטנז. איז ווי אזוי וועלן מיר טאן? עס איז דאך דא אן איסור פון טראגן שעטנז, בלויז ווען דער כהן ארבעט אין בית המקדש. ווער האט דיר געזאגט אז דו ביסט א כהן? און ווער האט דיר געזאגט אז דו קענסט טאן אזוי? אפשר ביסטו געבליבן בלויז מיט אן איסור שעטנז? און היות אזוי, איז דער גאנצער נושא א נושא וואס פון א מעשה'דיקן צד זאגן די גדולי ישראל אז עס איז נישט שייך אים אריינצופירן.
וכילה את מידות הבית הפנימי והוציאני דרך השער אשר פניו דרך הקדים ומדדו סביב סביב. זאגט דער מלבי"ם, נאכדעם וואס מיר האבן געענדיקט די מידות פונעם אינערן בית, נעמט ער מיך ארויס דורכן גדר, ווי מיר האבן געזען גדרת הגינה, נעמט ער מיך ארויס דורך דארט ארויס, דורכן מזרחדיקן שער צו דער מויער וואס ארום הר הבית. ער נעמט אים ארויס דורכן מזרחדיקן שער, ווייל אויב איר געדענקט דורך דארט איז ער דאך אריינגעקומען, איז פון דארט נעמט ער אים ארויס, און יעצט וויל ער אז ער זאל מעסטן די מויער וואס ארום בית המקדש. דאס איז וואס ער זאגט, ומדדו סביב סביב. און יעצט זע איך דעם מלאך מעסטן די מויער פון דרויסן.
מדד רוח הקדים בקנה המידה חמש מאות קנים בקנה המידה סביב. ער מעסט די רוח הקדים, און הייבט אן צו מעסטן, ווייל יעצט איז ער ארויס פון זייט מזרח, איז דאס די ערשטע זייט וואס ער מעסט. איז אין אנהייב האט ער געמאסטן די רוח הקדים, און ער מעסט אים פון דרום צו צפון. דאס איז די מזרחדיקע זייט בינתיים. נאכדעם, מדד רוח הצפון חמש מאות קנים בקנה המידה סביב. נאכדעם מעסט ער די צפונדיקע רוח, פון מזרח צו מערב. דאס הייסט, נאכדעם ער איז יעצט מיטן פנים צו מזרח, ווענדט ער זיך צו רעכטס און גייט צו דער ריכטונג צפון, און מעסט יעצט דעם דרויסנדיקן חלק פונעם דרויסנדיקן חצר. את רוח הדרום מדד חמש מאות קנים בקנה המידה. לכאורה נישט פארשטענדלעך, ווייל אויב מיר זאגן אז ער הייבט אן זיך ארומצודרייען, איז דער נעקסטער חלק וואס ער דארף מעסטן געווען דער מערבדיקער חלק. און דא זעען מיר אז דעם מערבדיקן חלק מעסט ער נישט. גראד אין נעקסטן פסוק שפרינגט ער את רוח הדרום מדד. גראד שפרינגט ער צו מעסטן די רוח הדרום. וואס איז מיטן מערבדיקן חלק? זאגט דער מלבי"ם, פון דעם זעען מיר אז אזוי ווי אין דער מויער פון עזרת נשים, איז די צפונדיקע און דרומדיקע און מזרחדיקע רוח געווען גלייך לגבי זייערע שערים און די תאים און די אולמות, און די מערבדיקע רוח איז געווען אנדערש פון זיי, ווייל לגבי דער מערבדיקער רוח איז נישט געווען די תאים און נישט די אולמות און נישט אלץ וואס מיר האבן געזען אין די זייטן וואס מיר האבן געהאט אין דער צפונדיקער, דרומדיקער און מזרחדיקער רוח. זאגט דער מלבי"ם, דעריבער אויך דערמאנט ער אונדז נישט די מעסטונג פון דער מערבדיקער מויער. אויך אין הר הבית איז געווען רוח מערב אנדערש אין זיינע בנינים, אין זיינע שערים. און דעריבער ווען דער נביא מעסט אויך די רעשט ענינים פון דער מויער, גייט ער, שפרינגט איבער זייט מערב און מעסט די רוח דרום, ווייל ער וויל זען צי דרום איז גלייך צו צפון אין אלע זיינע ענינים. און דעמאלט, סבב אל רוח הים מדד חמש מאות קנים בקנה המידה. און יעצט גייט ער נישט ווייטער און קערט זיך אום צוריק פון דרום צו מערב, נאר ער דרייט ארום די מזרחדיקע צפונדיקע רוח ביז ער קומט נאכאמאל צו מערב. דאס הייסט, דער לאגיק איז געווען, נאכדעם גוט, דו ביסט שוין געגאנגען צו דער ריכטונג דרום, קום צוריק צוריק, מעסט וואס דיר פעלט. דיר פעלט די זייט מערב, קער זיך אום צוריק, מעסט אים. פארוואס האט ער אים איבערגעלאזט צום סוף? מיר האבן שוין דערקלערט, ווייל ער איז געווען אנדערש אין זיין מהות פון די רעשט. און ער האט געוואלט זען אז צפון איז גלייך צו דרום. גוט, יעצט האסט געענדיקט מיטן דרום, קער זיך אום צוריק, מעסט דעם מערב. ניין. ווי מען איז מקיף א ספר תורה. ער איז געגאנגען און זיך אומגעקערט צו מזרח, און נאכאמאל צו צפון, און דעמאלט געקומען צו מערב נאכאמאל, און יעצט האט ער געמאסטן דעם מערב. דאס איז וואס ער וויל אונדז זאגן, סבב אל רוח הים מדד חמש מאות קנים בקנה המידה. מען דארף לכאורה פארשטיין יעצט פארוואס, פארוואס זאגט ער סבב בהכרח אין אזא פירוש? לכאורה קען מען אויך זאגן אז סבב די כוונה ער אליין האט זיך געדרייט, דער מלאך האט זיך געדרייט און זיך אומגעקערט צו רוח דרום. אנשיינענד פארשטייט דער מלבי"ם אז סבב איז תמיד אין דער מיינונג פון הקיף, ארומגיין. און דעריבער דערקלערט ער אז סבב דאס איז הקיף, און נישט ווי מיר זאגן און דריקן אויס אין אונזער לשון סבב פון לשון זיך אומדרייען. זיך אומגעדרייט אויף זיין ארט און זיך אומגעקערט צו דרום. ניין, נאר סבב ווי סובב, גייט און איז מקיף.
לארבע רוחות מדדו חומה לו סביב סביב אורך חמש מאות ורוחב חמש מאות להבדיל בין הקודש לחול. אגב, פון דא דער אויסדרוק להבדיל בין קודש לחול, דער מקור איז פון דא. זאגט דער מלבי"ם, לארבע רוחות מדדו. דאס הייסט ער האט געמאסטן די מויער וואס די מויער איז ארומגעגאנגען אלע פיר רוחות, און די לענג איז 500 קנים, און אויב מיר מאכן א חשבון דאס איז 3,000 אמה. קומט אויס, זאגט דער מלבי"ם, אז אויב מיר וועלן דאס צעטיילן אין פאסן, באקומען מיר 36 פאסן פון 500 אויף 500, וואס דאס איז די מידה פונעם ערשטן הר הבית. זאגט דער מלבי"ם, אויב דו מאכסט א חשבון, קומט דיר אויס, אויב מיר האבן געזאגט 36 פאסן, 36 פאסן פון 500 אויף 500, איז קומט אויס אזוי: פאר עם ישראל איין פאס. אויב אזוי וויפל זענען מיר געבליבן? מיט 35 פאסן פון 500 אויף 500. זאגט דער מלבי"ם, 35 איז באשטימט פאר 70 אומות. וואס דאס הייסט יעדע אומה, יעדע צוויי אומות באקומען א פאס. און דעמאלט קומט אויס אז בני בכורי ישראל. עם ישראל איז דער בכור, ער באקומט א פאס פון 500 אויף 500. לעומת זאת די אומות, צוויי אומות באקומען א פאס פון 500 אויף 500, קומט אויס אז זיי באקומען א העלפט פון עם ישראל, ווייל בסך הכל האבן מיר געזאגט זענען דא 36 אזעלכע פאסן, און דעמאלט ממילא זעט מען דא די מעלה פון ישראל אויף די אומות.