תרשיש סחרתך מרוב כל הון. בכסף ברזל בדיל ועופרת נתנו עזבוניך. איצט וועט ער באשרייבן איר האנדל און איר עשירות, ווי אויך זיי זענען נישט געווען פון איר אייגן, נאר אויך זיי זענען צוזאמענגעזאמלט פון אלע בני תבל. און איצט וועט ער באשרייבן פיר זאכן, וואס דאס איז מסחר, מרכולת, עזבון און ערבון. ער דערקלערט אז די גרויסע סוחרים פלעגן ברענגען זייער סחורה, שטענדיק רעדט מסחר וועגן די וואס קויפן אין גרויסע קוואנטומען, סיטונאים. אזוי אז די גרויסע סוחרים פלעגן ברענגען זייער סחורה קיין צור. דארט פלעגן זיי אוועקלייגן די סחורה אין אוצרות ביי די הענט פון די בני צור, דאס רופט זיך עזבון. די כוונה, נישט וואס מיר רופן היינט ירושה, נאר עזבון מיינט די וואס לייגן זייער סחורה אין די הענט פון אנדערע, זיי פארלאזן זייער סחורה ביי אנדערע. דערנאך פלעגן קומען די רוכלים און קויפן פון די סחורה וואס געפינט זיך אין עזבון. דאס איז אזוי ווי א געוויסער ארט וואס מען רופט אים אזוי ווי היינט וואס עס איז דא א האנגר, וואו מען לייגט אריין די גאנצע סחורה למשל א יבואן ברענגט פון חוץ לארץ, און דערנאך קומען די סוחרים און נעמען פון דארט סחורה כדי צו פארקויפן אין זייערע קרעמער צו יחידים, וואס דאס רופט זיך קמעונאים. אויב אזוי, פלעגן די סוחרים ברענגען די סחורה, אוועקלייגן זי אין עזבון, דהיינו פארלאזן זיי, און דערנאך פלעגן קומען די רוכלים און נעמען פון דעם עזבון, פון די סחורה וואס דארט האבן זיי פארלאזט און געלייגט, כדי צו פארקויפן, פון דארט פלעגן זיי נעמען כדי צו פארקויפן צו אנדערע, דאס רופט זיך רוכל, דאס איז רוכלתך. און ווען זיי פלעגן נעמען די סחורה צום מסחר, דארפסטו באצאלן. אבער דאך געווענליך געלט צו באצאלן איז נישט געווען, ווייל ער נעמט א גרויסן סכום אין א גרויסן קוואנטום, פון וואו וועט ער האבן צו באצאלן? אזוי פלעגן זיי ברענגען א ערבון פאר די מעות. און דאס רופט זיך ערבונך, ווי מיר וועלן זען ווייטער, אדער מערב, מערבך, ערבונך, זיי פלעגן געבן א ערבון, אנדערע סחורות און דומה, כדי זיי זאלן אזוי קענען ציען סחורה. וואס היינט טוט מען דורך א טשעק, אין זייער צייט פלעגן זיי געבן סחורה וואס זאל זיין ווי א ערבון. דא איצט באשרייבט ער און זאגט אז תרשיש איז געווען דער גרויסער סוחר. ער האט געברענגט כסף, ברזל, בדיל, עופרת. דאס איז געווען פארהאן פיל אין תרשיש, וואס דאס איז ספרד. וואס איז ספרד? אספמיה, דאס איז ספרד. און זיי האבן געגעבן עזבוניך, זיי האבן אוועקגעלייגט זייער סחורה ביי דיר.
יון תובל ומשך המה רוכליך. בנפש אדם וכלי נחושת נתנו מערבך. יון תובל ומשך, דאס זענען אומות, זיי פלעגן נעמען די סחורות וואס תרשיש האט געברענגט כדי זיי צו פארקויפן אין קמעונאות. און דאס רופט זיך רוכל, המה רוכליך. אזוי אז וואס די סוחרים האבן דארט פארלאזט ביי צור, די כוונה זיי האבן דארט געלייגט, פלעגן קומען און נעמען דאס יון און תובל און משך, זיי פלעגן דאס קויפן און פארקויפן צו יחידים. און זיי האבן געגעבן מערבך, זיי האבן געגעבן מערבך די כוונה זיי פלעגן געבן דעם ערבון, זייער אייגענע סחורה, וואס זאל פארזיכערן אז צום סוף וועלן זיי באצאלן פאר די סחורה וואס זיי נעמען.
מבית תוגרמה סוסים ופרשים ופרדים נתנו עזבוניך. מבית תוגרמה, תוגרמה זאגט תרגום יונתן מדינת גרממיא. עס איז באקאנט אז גרממיא איז דייטשלאנד. אזוי אז מבית תוגרמה, סוסים, פרשים ופרדים, פלעגן זיי ברענגען פערד, פרשים און פרדים. פשוט פערד און פרדים איז פארשטענדליך פון זיך. אבער וואס איז פרשים? אויך די פרשים פלעגן זיי ברענגען? דאך פרשים לכאורה איז נישט קיין זאך וואס ווערט פארקויפט. אזוי וואס, וואס איז די כוונה דא פרשים? דערקלערט דער רד"ק אז די כוונה איז א מין גוטע און גרינגע פערד. אויב אזוי שטייט דא סוסים, פרשים דאס איז גרינגע פערד, און אויך פרדים. קומט אויס אז אלע דריי זענען מיני פערד. און פארוואס רופט ער זיי פרשים? ווייל אזוי ווי די פרשים האבן א מעלה איבער אנדערע מענטשן אין מלחמה, ווייל ער איז אויף א פערד קעגן א פוסגייער, אזוי אויך האבן די פערד א מעלה איבער די אנדערע פערד. מיט אלעם דעם זאגט ער אז מען קען אויך אויסטייטשן כמשמעו, אז פרשים מיינט מענטשן, די וואס רייטן אויף די פערד. ווייל אין יענע ערטער וואס מען פארקויפט מענטשן אזוי ווי מען פארקויפט היינט שווארצע פאר קנעכט, זענען פארהאן פון זיי וואס זענען ראוי צו זיין קנעכט און פארהאן פון זיי וואס זענען ראוי צו זיין פרשים און רייטער אויף פערד. אזוי ווי עס זענען געווען אין זייער צייט ערטער וואו עס איז געווען א מארק פון קנעכט, מען פארקויפט מענטשן, אזוי אויך פלעגט מען פארקויפן פרשים. אויב אזוי איז נישטא, נישטא קיין מאדנע זאך צו זאגן אז פון בית תוגרמה האבן זיי געברענגט פערד און פרשים, די כוונה מענטשן וואס זענען מומחים אין רייטן אויף פערד, וואס זיי זענען קנעכט וואס אויך זיי האט מען זיי פארקויפט, און פרדים. און נתנו עזבוניך, זיי פלעגן דאס ברענגען פון יון, תובל און משך, און זיי האבן געגעבן עזבוניך, יא, אזוי ווי מיר האבן געזאגט, דאס איז געווען די סחורה וואס זיי האבן איבערגעלאזט ביי דיר אין עזבון, ווי מיר האבן דערקלערט אז דאס איז ממש וואס מען לייגט דארט כדי דערנאך זאלן קומען די קלענערע סוחרים, דאס וועלן זיי קויפן און פארקויפן אין זייערע ערטער.
בני דדן רוכליך איים רבים סחורת ידך. קרנות שן והובנים השיבו אשכרך. בני דדן רוכליך, זיי זענען געווען די רוכלים וואס פלעגן נעמען די פערד און די פרשים וואס האבן איבערגעלאזט, מיר האבן געזען, בית תוגרמה, זיי האבן איבערגעלאזט סחורה אין א קוואנטום פון פערד און פרשים, פלעגן קומען בני דדן, די רוכלים, און זיי פלעגן דאס נעמען כדי דאס צו פארקויפן צו יחידים, וואס דאס רופט זיך אין קמעונאות, וואוהין? צו די אינזלען וואס געפינען זיך ארום זיי. אזוי שטייט רוכליך איים רבים. סחורת ידך, זיי פלעגן אויך נעמען די סחורה וואס מען האט געמאכט מיט זייערע הענט, דאס הייסט אחוץ וואס עס האבן געברענגט די אומות ארום, איז אויך געווען סחורה וואס מען האט געמאכט דארט אין צור אליין, די סחורה פון די בעלי מלאכה פון צור, דאס איז סחורת ידך. און זיי פלעגן משיב זיין אשכרך, קרנות שן והובנים. וואס איז דער אשכרך וואס שטייט דא? דער מלבי"ם דערקלערט אז אשכרך איז א ווארט וואס איז אפגעלייגט פון דעם ווארט שכר, דהיינו פון ענין פון שכר און רווח, ווי אשכר יקריבו. דערקעגן דערקלערט דער רד"ק אז אשכרך איז א מנחה. ווי והשיבו למלך אשכרך, און עס זענען פארהאן עטליכע ערטער וואס מען זעט אז דאס איז מלשון מנחה. אבער דער מלבי"ם זאגט, ווי אשכר יקריבו, אזוי לויט דעם רד"ק וועט זיך אויסטייטשן מנחה יקריבו, אבער לויט דעם מלבי"ם וועט זיך אויסטייטשן פון ענין פון שכר און רווח, וואס זיי האבן פארדינט דאס וועלן זיי מקריב זיין. אזוי זענען זיי משיב אשכרך, קרנות שן והובנים. וואס זענען די הובנים וועגן וואס ער רעדט דא? עס איז פארהאן ווער עס זאגט אז די כוונה איז א קרן, א מין פון הערנער פון חיות, יא, דאס זענען די הובנים. עס איז פארהאן וואס זאגן אז די כוונה איז סארטן פון האלץ. אלע די האבן משיב געווען אשכרך, דאס פלעגט מען דיר געבן פאר דיין שכר.
ארם סוחרתך מרוב מעשייך. בנופך ארגמן ורקמה ובוץ וראמות וכדכוד נתנו בעזבוניך. ארם סוחרתך, זיי זענען געווען דיינע סוחרים, און דורך דעם רוב פון דיינע מעשים, די כוונה וואס דו פלעגסט מאכן און פראדוצירן, דורך דעם פלעגן זיי דיר ברענגען אין געטויש דערפאר נופך, ארגמן, זיי פלעגן אוועקלייגן אין עזבוניך זייער סחורה ביי דיר אין עזבון, לצורך אזוי ווי מיר האבן געזאגט, לצורך די רוכלים וואס וועלן קומען און נעמען דעם עזבון און דאס פארקויפן צו יחידים. אזוי איז דאס די סחורה וואס זיי פלעגן ברענגען, בנופך, ארגמן ורקמה ובוץ וראמות וכדכוד. נופך איז א נאמען פון א טייערן שטיין. ארגמן דאס זענען בגדים וואס זענען געפארבט אין קאליר ארגמן, וואס דאס איז א חשובע קאליר, א קאליר פון תכלת. רקמה, דאס זענען בגדים וואס זענען אויסגעצירט מיט מיני קאלירן, די כוונה עטליכע קאלירן. בוץ איז א געוועלטיקן פשתן. און ראמות וכדכוד, די כוונה איז טייערע שטיינער, חשובע שטיינער, ווי ושמתי כדכוד שמשותייך ושערייך לאבני אקדח, וואו די כוונה איז אויף טייערע און באזונדערע שטיינער. דאס אלעס האבן זיי געגעבן בעזבוניך, די כוונה דארט אין יענע ערטער אין צור, כדי דאס צו פארקויפן אזוי ווי מיר האבן געזאגט צו די סוחרים קמעונאים.
יהודה וארץ ישראל המה רוכליך. בחיטי מנית ופנג ודבש ושמן וצרי נתנו מערבך. יהודה וארץ ישראל המה רוכליך. אויך יהודה און ארץ ישראל אויך זיי זענען געווען רוכלים, קומענדיק צו נעמען פון דיר סחורה און נעמען דעם עזבון כדי צו פארקויפן אין די שטעטלעך ביי זיי. און וואס איז געווען דער ערבון וואס זיי פלעגן געבן פאר די סחורה, ווייל אזוי ווי מיר האבן געזאגט האבן זיי נישט געהאט צו געבן ממון, אזוי פלעגן זיי געבן א ערבון, זייער אייגענע סחורה, וואס זאל פארזיכערן אז צום סוף וועלן זיי באצאלן פאר די סחורה וואס זיי נעמען.
וואסער פאר א ערבון. וואס איז געווען דער ערבון? זיי פלעגן ברענגען חיטי מנית ופנג ודבש ושמן וצרי. זיי פלעגן ברענגען חיטי מנית. וואס איז דער חיטי מנית? אזוי זאגט רש"י אז דער ארט רופט זיך מנית, ווי מיר האבן געזען אין שופטים י"א עד בואכה מנית. אויב אזוי איז חיטי מנית ווייצן וואס קומען פון דעם ארט וואס רופט זיך מנית. חז"ל דרשענען חיטי מנית די כוונה איז שיינע און גראבע ווייצן וואס ווערן פארקויפט אין א מנין. דאס הייסט דו קויפסט ווייצן אין א קילא, אבער דארט פלעגט מען זאגן ברענג מיר פיר ווייצן, פון דעם פלעגט ער מאכן ברויט אויף די גאנצע וואך. פארשטייט, עס זענען געווען גרויסע ווייצן, אזוי ווי די גמרא ברענגט אז זיי זענען געווען אזוי ווי נירן, אזוי איז דאס חיטי מנית, ווייצן וואס ווערן פארקויפט פון א מנין, אין א מנין. רש"י זאגט נאך א פירוש, אז מנית איז מלשון מנות, מאכל און מזומן. די כוונה איז א זאך וואס איז מיועד פאר מאכל און מזומן צו עסן. וואס דאס איז אזוי ווי מנות, משלוח מנות, וואס די כוונה איז א זאך וואס איז מיועד, די מנה וואס איז מיועד צום עסן.
ופנג, וואס איז פנג? רש"י ברענגט פון ספר יוסף הכהן, די כוונה פון די ספרים פון יוספוס פלביוס, אז דאס איז דער אפרסמון. דער אפרסמון רופט זיך פנג, און עס איז באקאנט אז דער אפרסמון האט בכלל נישט קיין שייכות צום אפרסמון וואס מיר האבן היינט. דער אפרסמון פון חז"ל איז געווען א סארט פרוכט וואס די פרוכט האט ארויסגעגעבן א ריח א באזונדערן ריח. און רש"י ברענגט אז ער רופט זיך פנג, דאס איז וואס מען רופט דא פנג, און ער געפינט זיך אין יריחו, און דעריבער רופט זיך יריחו אויפן נאמען פון דעם גוטן ריח, און דאס רופט זיך בלסמה אין לעז, יענער באזונדערער ריח פון שמן האפרסמון. אזוי זענען די זאכן געווען פארהאן אין ארץ ישראל, ווי מיר האבן געזען פון יריחו, ווייל דו רעדסט וועגן יהודה וארץ ישראל המה רוכליך, אזוי פלעגן זיי קומען נעמען סחורה, און פון די אנדערע זייט פלעגן זיי געבן אין ערבון, זיי פלעגן געבן חיטי מנית ופנג ודבש ושמן וצרי, דאס אלעס האבן זיי געגעבן, יא צרי אזוי ווי צרי וציפורן וכולי, דאס האבן זיי געגעבן ווי א ערבון.
דמשק סוחרתך ברוב מעשייך מרוב כל הון, ביין חלבון וצמר צחר. דמשק סוחרתך ברוב מעשייך מרוב כל הון. אויך דמשק וואס דאס איז די מלוכה שטאט פון ארם, זיי זענען אויך געווען דיינע סוחרים, וואס דורך דעם רוב פון דיינע מעשים, די כוונה זיי פלעגן ברענגען צמר צחר כדי אז דארט ברוב מעשייך, מעשייך די כוונה מטוה מאכן. א מטוה פלעגסטו מאכן פון דעם צמר צחר, די כוונה צמר צחור, ריין, פון דעם פלעגט מען מאכן בגדים. דורך רוב כל הון פלעגן זיי ברענגען יין חלבון צום טרינקען. באלד וועלן מיר דערקלערן וואס איז צמר צחר, וואס איז יין חלבון. אויף דעם גיט אכט, זאגט דער מלבי"ם, עס שטייט נישט אז זיי פלעגן דאס געבן בעזבוניך. ווייל דאס פלעגן די בני צור אליין ניצן. דאס פלעגן זיי אליין נעמען די עיקר זאכן. אזוי דעריבער זאגט ער נישט אז דאס איז געווען בעזבוניך, וואס בעזבוניך די כוונה אז דאס פלעגט ער ברענגען כדי דארט זאלט איר דאס פארקויפן איר אנשי צור צו די קלענערע סוחרים, ניין, נאר די אנשי צור פלעגן דאס נעמען פאר זיך.
וואס איז יין חלבון וצמר צחר? רש"י זאגט יין חלבון די כוונה ווייסן געקאכטן וויין. דערקעגן ברענגט ער אז מנחם האט פארבינדן דאס ווארט חלבון דא מיט חלב חיטים. די כוונה איז א געוועלטיקן וויין, דאס איז די כוונה יין חלבון, וויין וואס איז אזוי ווי חלב חיטים, דער בעסטער פון די וויינען. צמר צחר, אזוי ווערטליך איז די כוונה צמר צחור. אבער די גמרא זאגט ווי אזוי זיי פלעגן קומען צו דעם, ווי אזוי פלעגט מען מאכן צמר צחר? זאגט די גמרא עמר מילת כבינה. דער פשט איז אין דעם טאג וואס א לעמעלע איז געבוירן געווארן, אזוי די מאמע, ווי ער גייט ארויס פון בויך פון זיין מאמע, פלעגט די מאמע אים לעקן, אים ריין מאכן, און דערנאך פלעגט מען נעמען א געוויסע שטאף און נייען אויף אים. די כוונה מען דעקט צו דעם קערפער פון דעם וולד מיט א שטאף און מען נייט אים. און דעמאלט פלעגט ער וואקסן, די שטאף פלעגט זיך ציען, אבער ער פלעגט וואקסן אויף די אופן, און דערנאך ווען מען פלעגט אים וועלן שערן, נעמט מען אראפ די שטאף וואס וויקלט אים און די וואל איז געווען אינגאנצן ריין. דערקעגן אויב מען פלעגט נישט אזוי טאן, אזוי איז באקאנט אז די שאף גייען און רייבן זיך אין בלאטע און זיצן אויף דער ערד וכולי, און דאס אלעס פארורזאכט אז די וואל זאל ווערן שמוציק. דא פלעגן זיי פארזיכערן אז די וואל זאל בלייבן צחר, יא, ריין, אזוי ווי אתונות צחורות, וואס די כוונה איז ווייסע און ריינע.
ודן ויון מאוזל בעזבונייך נתנו. ברזל עשות קידה וקנה במערבך היה. דדן רוכלתך בבגדי חופש לרכבה. ודן ויון מאוזל. דער פירוש פון דעם ווארט מאוזל, ווי דער רד"ק דערקלערט, אז דאס איז מלשון גיין. און דאס איז א אויסדרוק וואס ערשיינט פיל אין ארמית, ווי אזיל, אזל ואתא, יא, דאס איז מלשון גיין, מלשון גיין. און דאס ערשיינט אויך אין די פסוקים, אזלו מים מני ים ואזלו, יא, מען זעט אז דאס איז די כוונה מלשון גיין. און היינט ניצן מיר דאס ווארט אזל מלשון פארטיק. וואס איז געשען? עס איז נישט געבליבן? זאגסטו אזל. וואס איז אזל? געגאנגען. דאס איז די כוונה אזל, פארטיק, דאס איז דער פירוש פון דעם ווארט אזל. אויב אזוי, אזוי אויך דא זאגט תרגום יונתן אז דאס איז געגאנגען, זיין פירוש איז אזל, אזוי וויל ער זאגן ודן ויון, דן די כוונה דא דדן, יא? ודן ויון מאוזל בעזבונייך נתנו. דער פשט איז, זיי פלעגן שטענדיק גיין אין שיירות, דאס איז די כוונה מאוזל. זיי פלעגן קומען צו דיר און גיין שטענדיק, צו ברענגען דיר אין שיירות סחורה. אזוי אויך טייטשט יונתן, ודן ויון בשיירה. אזוי מאוזל די כוונה איז מלשון גיין אין שיירות.
בעזבונייך נתנו. וואס איז בעזבונייך נתנו? אזוי דערקלערט דער מלבי"ם אז זיי פלעגן ברענגען סחורה צו פארקויפן דארט. אבער דערקעגן דערקלערט דער מלבי"ם אז וואס עס שטייט מאוזל, איז נישט די כוונה צום לשון פון גיין, נאר די כוונה איז געשפונענע זאכן. דאס איז די כוונה מאוזל. און אויב דו ווילסט פארשטיין ווי אזוי דאס איז פארבונדן, ווייל די שפינערייַ, זיי פלעגן ברענגען טייערע געשפונענע זאכן, וואס דאס איז די מטוה פון שיראין, ווי רש"י דערקלערט. און שיראין די כוונה איז זייד, און די זייד ווערט געצויגן פון דעם זייד ווארעם. דעריבער רופט זיך ער אוזל, ווייל ער איז אזוי ווי אזיל מיניה, אזוי ווי עס נעצט און גייט פון זיין קערפער. אזוי דעריבער רופט זיך דאס אוזל. אויב אזוי אז עס שטייט דא ודן ויון מאוזל בעזבונייך נתנו, זיי פלעגן געבן בעזבונייך געשפונענע זאכן. די כוונה איז זיי פלעגן ברענגען שטאפן וואס זענען געשפונען און געוועבט פון זייד. און אויך האבן זיי געברענגט סחורה פאר א ערבון, פאר די מרכולת וואס זיי נעמען. וואס איז געווען די סחורה? די סחורה איז געווען ברזל עשות קידה וקנה. ברזל עשות קידה וקנה, היינו אז יון איז געווען, זיי זענען די רוכלים מיט תובל און משך, און זיי האבן געגעבן אין ערבון מיר האבן געזען נפש אדם וכלי נחושת, דאס אלעס פלעגן זיי געבן אין ערבון. דן פלעגט אויך געבן ברזל עשות, און דדן פלעגן אויך נעמען רוכלתך, זיי פלעגן אויך נעמען סחורה פון צור. און וואס איז געווען די סחורה? בגדי חופש לרכבה. דער פשט איז, זיי פלעגן נעמען באזונדערע בגדים, טייערע בגדים, וואס זענען געווען ראוי פאר חשובע מענטשן. דאס איז די כוונה בגדי חופש, בגדים פון פרייע און בני חורין מענטשן. און דאס זענען בגדים לרכבה. מיט זיי פלעגן זיי מאכן א תיקון פאר די מרכבה. זייער מרכבה פלעגן זיי אין זייער צייט אויסלייגן מיט טייערע שטאפן פון אינעווייניק. אזוי איז די כוונה, פון די בגדים, פון די שטאפן, האבן זיי געמאכט בגדי חופש לרכבה, פון דעם מאוזל און געשפונענעם וואס זיי האבן געברענגט די בני דן, וואס ממש אזוי ווי מיר האבן געזאגט זענען דאס די בני דדן, בני דדן פון דעם האבן זיי גענומען די בגדי חופש וואס איז געמאכט פון דעם מאוזל, אזוי ווי מיר האבן געזען פאר מסחר, כדי צו פארקויפן דארט צו אנדערע. דער אויסדרוק עשת, וואס עס שטייט דא עשות קידה וקנה, ברזל עשות, דערקלערט דער רד"ק אז די כוונה איז ריין אייזן. עס איז באקאנט אז אייזן גייט דורך א רייניקונג. אזוי דאס רופט זיך ברזל עשות, ריין אייזן, דאס איז אזוי ווי עשת שן. און דאס איז דער אייזן וואס מען רופט אים הינדי. יונתן האט געטייטשט בעדקין דברזל. גוט.
קומט לאמיר ווייטער גיין. ערב וכל נשיאי קדר המה סוחרי ידך. בכרים ואילים ועתודים בם סוחרייך. ערב וכל נשיאי קדר המה סוחרי ידך. די כוונה איז דא צו די ערבער. קדר זענען די... דאס איז אן אויסדרוק פאר די ערבער. און זיי פלעגן דיר מאכן א מסחר אין דיר אליין. אין וואס? בכרים ואילים בם סוחרייך. דאס איז די כוונה, דאס פלעגסטו קויפן פאר דיין באדארף מיט פולן געלט לצורך דיין עסן. וואס איז כרים? אזוי דערקלערט רש"י אז דאס איז שאף. דערקעגן ברענגט ער פון תרגום יונתן וואס טייטשט אז די כוונה איז אקסן, און אזוי אויך האט ער געטייטשט מאה אלף כרים וואס ערשיינט ביי מישע מלך מואב, וואו ער דערקלערט אז די כוונה איז אקסן. אבער רש"י דערקלערט אז כרים איז שאף, ווי לבשו כרים הצאן. אויב אזוי מען זעט אז דאס איז מער פארבונדן און צוגעבונדן צום ענין פון שאף.
רוכלי שבא ורעמה המה רוכלייך. בראש כל בושם ובכל אבן יקרה וזהב נתנו עזבונייך. רוכלי שבא ורעמה, בני רעמה שבא ודדן. יא? אויב אזוי איצט גייט ער איבער צו רעדן, נאכדעם ווי ער האט גערעדט וועגן דדן, איצט רעדט ער וועגן שבא, און רעדט וועגן רעמה, וואס זיי זענען כביכול די מאמע. המה רוכלייך, די סחורה וואס אין אנהייב פלעגן זיי קויפן אין שבא, דאס פלעגן זיי קויפן ביי דיר. די סחורה וואס זיי האבן געברענגט פון שבא האבן זיי געקויפט ביי דיר. פארוואס? ווייל בראש, זאגט דער מלבי"ם, בראש כל בושם ובכל אבן יקרה וזהב, וואס דאס אלעס האבן מיר געזען אז די מלכת שבא האט געברענגט צו שלמה, דאס אלעס האבן זיי געגעבן בעזבונייך. וואס עס איז געווען די חשובע זאכן וואס מיר האבן געזען אז עס איז געווען דארט אין שבא, דאס האבן זיי געגעבן ביי דיר אין עזבון, כדי מכוח דעם זאלסטו נעמען און די זאכן וועסטו פארקויפן ווייטער. די רוכלים פלעגן דאס קויפן ביי דיר, וואס אין אנהייב פלעגן זיי קויפן אין שבא. שבא, וואס מען רופט, אנשטאט צו זיין א דירעקטע מארקעטער, האט זי אנגעהויבן מארקעטן דורך סוכני משנה, און די סוכני משנה איז געווען צור. און דעריבער פלעגן זיי דאס ברענגען, רוכלי שבא ורעמה המה רוכלייך, און זיי פלעגן ברענגען אלעס וואס זיי פלעגן קויפן ביי זיי אין שבא, איצט האבן זיי געברענגט קיין צור כדי אז אין צור זאל מען דאס פארקויפן, ווייל אנשיינענד האט צור באוויזן איר כוח אין מארקעטן. און זי האט געהאט אן אגרעסיווע מארקעטן. און היות אזוי, קומען אלע ממילא אהערצו, אזוי יעדער וואס וויל ברענגען זיינע זאכן כדי צו פארקויפן, אזוי איז דער צענטראלער מארק געווען דא.
חרן וכנה ועדן רוכלי שבא. אשור כילמד רוכלתך. חרן וכנה ועדן. אויך זיי זענען געווען רוכלי שבא. גיט אכט, עס איז דא א איבערבליק פון אלע אומות וואס האבן זיך געפונען ארום. איש בל נעדר. חרן וכנה ועדן, זיי זענען אויך געווען רוכלי שבא. אשור כילמד רוכלתך. דער פשט איז, ווען אשור האט זיך אויסגעלערנט און צוגעוואוינט, מלמד די כוונה מלשון מלומד, ווען ער האט זיך צוגעוואוינט צו נעמען דיין מסחר, זייט דעמאלט גייט ער שוין נישט מער קיין שבא, נאר ער פלעגט דאס ברענגען נאר פון צור. וואס אין פאריבער, אזוי ווי מיר האבן געזאגט, שבא זייער וועג איז געווען אז זיי זענען געווען די מארקעטערס, אבער איצט נאכדעם ווי צור האט איבערגענומען דעם מארק, אזוי האט שבא געמארקעט דורך צור. אזוי חרן וכנה ועדן וואס זענען געווען רוכלי שבא, אשור כילמד רוכלתך, אשור האט זיך צוגעוואוינט און האט אנגעהויבן צו נעמען די סחורה און דעם מסחר צו נעמען פון דיר.
המה רוכלייך במכלולים, בגלומי תכלת ורקמה, ובגנזי ברומים, בחבלים חבושים וארוזים במרכולתך. המה רוכלייך, זיי פלעגן נעמען סחורות פון דיר כדי צו פארקויפן צו יחידים, אזוי ווי מיר האבן געזאגט אז דאס רופט זיך רוכל. וואס זענען זיי געווען די סחורות? במכלולים בגלומי תכלת. דערקלערט דער מלבי"ם אז גלומי איז מלשון גלימה. דער פשט איז, די גלימה, ווערט גערעכנט גלימה, די גמרא זאגט ווייל ער שטעלט פאר דעם מענטש ווי א גולמא. וואס איז גולמא? גולמא איז א גולם, גולם זיין פשט איז א זאך וואס מען האט נאך נישט אויסגעפורעמט פון איר א כלי. אזוי דער מענטש וואס טראגט א גלימה, די גלימה איז נישט געווען צוגעפאסט לויט זיין קערפער מאס, נאר זי איז אזוי ווי א פראסטער חלוק וואס איז אויף אים. אזוי דעריבער זעט ער אויס אינגאנצן ווי א גולם, די כוונה יא, איין גולם. גולמי ראו עיניך, ויקח אדרתו ויגלום. דאס איז א מלבוש וואס ווערט געמאכט און מאכט דעם גאנצן קערפער ווי איין גולם. אויף דעם זאגט ער, די סחורות במכלולים האבן אריינגענומען בגלומי תכלת, די כוונה איז באזונדערע גלימות פון תכלת, ורקמה, ובגנזי ברומים. די כוונה איז בגנזי מרומים דער פשט איז באזונדערע בגדים וואס האבן זיך גערופן אין לשון ערבי ברומיא. דאס איז די כוונה גנזי ברומים. די סחורות פלעגן זיי דאס לייגן, בינדן זיי מיט חבלים חבושים וארוזים. דאס הייסט אז דארט איז אנשיינענד דאס דער ערשטער ארט וואס מען האט שוין אנגעהויבן פארקויפן זאכן אין פעקלעך. עס איז נישט געווען סתם, נאר עס איז געקומען אין א אריזה. ער זאגט דיר בחבלים חבושים, די כוונה חבוש איז פארמאכט, מען פלעגט זיי חבש זיין מיט חבלים, אזוי ווי א מענטש טוט אן א תחבושת, אזוי פלעגט מען דאס בינדן מיט חבלים, אזוי פלעגט מען טאן אין דיין מסחר, פלעגט מען דאס פארקויפן ווי געפאקט.
אוניות תרשיש שרותייך מערבך. ותמלאי ותכבדי מאוד בלב ימים. אוניות תרשיש, אלע די שיפן וואס עס זענען געווען, זענען געווען אין שרותייך. וואס איז בשרותייך? שרותייך דערקלערט דער מלבי"ם זיי פלעגן דיר באדינען. און זיי זענען געווען מערבך, דער פשט איז, זיי זענען געווען ערב פאר דיר, זיי אלע זענען געווען דיינע. און דורך דעם און מכוח דעם, פלעגסטו זיך אנפילן מיט סחורות, און דאס איז וואס ער זאגט ותכבדי מאוד בלב ימים. דו ביסט געווען שווער מיט סחורות בלב ימים. עס זענען דא וואס דערקלערן אוניות תרשיש שרותייך, שרותייך דער פשט איז מלשון שיירה, אזוי דערקלערט דער רד"ק. שיירות גייען מיט דיין סחורה. אזוי די אוניות תרשיש זענען געווען שיירות, ארויסנעמענדיק שיירות פון סחורות פון צור. און זי, אויף איר זאגט ער ותמלאי ותכבדי מאוד בלב ימים, זאגט דער רד"ק, ווי דו וואלסט געווען אין מיטן די ימים. די שיפן קומען צו דיר פון אלע ימים, ימים איז ים אין לשון רבים. דו ביסט געווען ווי דו וואלסט דארט געבויט אין מיטן, אז דו ביסט א צענטראלער פונקט וואס אלע קומען אהין כדי צו לייגן ביי דיר סחורות און נעמען פון דיר סחורות. דאס איז א צווייטער פירוש. שרותייך מלשון שיירות. עס איז דא א דריטער פירוש, וואס רש"י דערקלערט אז שרותייך איז מלשון מישור. דער פשט איז, אוניות תרשיש זענען דיר געווען אזוי ווי א ערבה און מישור. אזוי ווי דער מישור איז א געעפנטער וועג צו ברענגען אין אים סחורה, נישט א וועג פון בערג און טאלן, אזוי אויך זענען די אוניות תרשיש געווען ווי א מישור מיט וואס מען פלעגט אריבערפירן די סחורה. וואס מען רופט ווען מען וויל זאגן א זאך וואס גייט גלייך אן א שטער, רגלי עמדה במישור, יא? אדער הולך למישרים, די כוונה א זאך וואס גייט אין מישור איז א זאך וואס פליסט. עס איז נישטא קיין פראבלעם פון ארויף און אראפ, עס זענען נישטא קיין שוועריקייטן, עס איז נישטא קיין מצב וואו מען דארף זיך אנשטרענגען. אזוי אויך זענען די אוניות תרשיש שרותייך אריבער אין מישור, זיי זענען געגאנגען וואס מען רופט מיט לייכטיקייט און אויף א גלאטן אופן כדי אריבערצופירן דיין סחורה.
במים רבים הביאוך השטים אותך. רוח הקדים שברך בלב ימים. במים רבים הביאוך השטים אותך. צידון און ארבד וואס זיי זענען געווען השטים אותך, און דער מלבי"ם דערקלערט אז השטים איז אזוי ווי די וואס טוען דיר מציק זיין, יא? זיי האבן דיך געברענגט אין מים רבים. צידון האט געהאט א שייכות צום ענין פון די מפלה פון צור. אזוי ווי עס שטייט דומו יושבי אי סוחר צידון, בושי צידון. צידון פלעגן מקנא זיין אין די גדולה פון צור. ווי מיר האבן געזען איז צור געווען א וועלט האנדל צענטער, אזוי אדרבה, זיי האבן נאך געהאלפן צו איר נפילה. און דאס איז וואס ער זאגט אז רוח הקדים שברך בלב ימים. ווייל ווען די שיף איז נאנט צום ברעג, אזוי אויב עס איז דא א רוח הקדים אזוי זענען דא נאך מענטשן וואס קענען ראטעווען, מען שיקט גיך שיפעלעך כדי צו ראטעווען. אבער אויב די שיף זינקט בלב ימים, איז נישטא ווער עס זאל זי ראטעווען. אויף דעם זאגט ער אז רוח הקדים שברך בלב ימים, ובמים רבים הביאוך השטים אותך, די וואס האבן דיך פיינט, די וואס זוכן דיין מפלה, וואס דאס זענען די צידונים, האבן נאך געהאלפן צו דיין מפלה צור און האבן דיך געברענגט אין מים רבים כדי אז דיין נפילה זאל זיין א פולשטענדיקע נפילה, א נפילה וואס נאך איר איז נישטא קיין אויפשטעל. דער רד"ק דערקלערט השטים אותך, זאגט דער רד"ק אז זיין ענין איז ביזה און שלל. אזוי ווי ויבז עשיו את הבכורה, זאגט דער תרגום ושט עשיו את הבכורה. אזוי השטים אותך דאס זענען די וואס קומען און נעמען פון דיר דיין שלל. רוח הקדים שברך, זאגט דער רד"ק, אז דאס איז א דימוי צו נבוכדנצר. אז נבוכדנצר מלך דתקיף ברוח קידומא, אזוי דערקלערט דער תרגום יונתן. א קעניג וואס איז געקומען אין א שטארקן ווינט כדי דיך צו כובש זיין.
הונך ועזבונייך מערבך מלחייך וחובלייך מחזיקי בדקך ועורבי מערבך וכל אנשי מלחמתך אשר בך ובכל קהלך אשר בתוכך יפלו בלב ימים ביום מפלתך. דורך דעם, הונך, די כוונה דיין אייגן פארמעג, ועזבונייך, די כוונה וואס די סוחרים האבן געלייגט ביי דיר און פארלאזט ביי דיר, און דאס איז אזוי ווי מיר האבן דערקלערט כדי דו זאלסט דאס פארקויפן צו אנדערע. און אזוי אויך מערבך, וואס אנדערע האבן געלייגט ביי דיר ווי א ערבון כדי צו פארזיכערן אז זיי וועלן צאלן דאס געלט וואס קומט דיר, וואס דאס נעמט ממש אריין דעם גאנצן פארמעג. נישט נאר זיי, נאר אויך די מענטשן. און די מענטשן, אזוי ווי ער האט דאס פארגלייכט אין אנהייב צו א שיף, זעצט ער פאר מיט דעם זעלבן דימוי, און זאגט מלחייך וחובלייך, זיי זענען די מלחים דאס איז די מנהיגים פון די שיף, און חובלייך דאס איז דער רב החובל, דער פשט איז אויך דאס פאלק אויך די שרים, דאס איז וואס ער מיינט צו זאגן אין דעם דימוי דא. און אזוי אויך מחזיקי בדקך, וואס דאס זענען די מנהיגים, ועורבי מערבך, דאס זענען די עשירים. און אזוי אויך אלע אנשי מלחמתך, דאס זענען די גיבורים וואס זיי זענען די אנשי המלחמה. און אזוי אויך כל קהלך, אלע מענטשן וואס זענען געווען אין דיר, אלע קהלים וואס זענען געווען אין דיר, אלע וועלן זיי פאלן אין מים רבים. ווייל אזוי ווי מיר האבן דערקלערט צור איז געזונקען און עס איז נישט געבליבן פון איר גארנישט. אזוי ממילא קומט ער און מודיע זיין, עס וועט נישט בלייבן פון דעם גארנישט. דער ים איז ארויף, האט אלעס אויסגעשוועמט, אזוי אז עס איז נישט געבליבן גארנישט נאר בלויז וואס עס איז געבליבן, ווי מיר האבן געזען אין אנהייב, דאס איז געווען א פעלדז, א טרוקענער פעלדז, אויף וועלכן די פישער וועלן אויסשפרייטן זייערע נעצן כדי זיי צו טריקענען אזוי ווי מיר האבן דעמיט געעפנט. דאס איז וואס וועט בלייבן פון צור.
לקול זעקת חובלייך ירעשו מגרשות. לקול זעקת חובלייך, די כוונה איז ווען עס וועלן שרייען די חובלים, וואס זיי זענען ממש די שרים, לקול זעקתם ירעשו מגרשות. ווער זענען די מגרשות וואס וועלן ירעש זיין? דערקלערט דער מלבי"ם אז די כוונה איז עס איז דא די שטאט און ארום זי זענען געווען מגרשים. אזוי אין לשון חז"ל, דער ליידיקער חלק וואס געפינט זיך ארום די שטאט רופט זיך מגרש. אזוי כביכול זאגט ער אין א מליצישן אויסדרוק, אז ווען מען וועט הערן די שרייען פון די חובלים, ווען עס וועט קומען דער אסון אויף צור, אזוי וועלן די מגרשות וואס ארום די שטאט, נישט נאר די שטאט וועט ירעש זיין, אויך די מגרשות וואס ארום די שטאט וועלן אלע ציטערן, זיי אלע וועלן זיך דערשרעקן פון די שרייען פון די מנהיגים ווען דער ארט דער, ווען צור וועט זינקען, ווען עס וועט קומען דער שבר אויף צור.
וירדו מאוניותיהם כל תופשי משוט, מלחים כל חובלי הים אל הארץ יעמודו. ממילא, ווען עס איז שוין נישטא קיין ארט פון מסחר, אזוי וועלן מענטשן וואס זענען געווען בעלי אוניות אראפגיין פון זייערע שיפן, אדער וואס מען רופט טאן אן איבערבייטן פון פאך. ער איז אראפגעגאנגען פון די שיף, וועט זוכן פאר זיך א ארבעט דא אויף דער ערד. ווייל ביז איצט האט ער געהאט ארבעט אין די שיפן, אז ער האט געפירט סחורה. אבער אויב צור איז געזונקען און עס איז שוין נישטא מיט וואס זיך צו פארנעמען אין מסחר, אזוי לייגט ער אוועק די שיפן, און דעמאלט וירדו מאוניותיהם כל תופשי משוט, מלחים כל חובלי הים אל הארץ יעמודו. זיי וועלן שטיין צו דער ערד, וועלן זוכן פאר זיך מסחר אין מסחר פון דער ערד און נישט אין מסחר וואס איז מסחר פון ים.
וישמיעו עלייך בקולם ויזעקו מרה ויעלו עפר על ראשיהם באפר יתפלשו. וישמיעו עלייך בקולם, זיי וועלן משמיע זיין א קול פון א ביטערן געשריי אויף דיין מפלה. אויך וועלן זיי אויפהייבן ערד אויף זייער קאפ, זייער וועג איז געווען אז די אבל מענטשן, אזוי ווי מיר האבן געזען ביי די חברים פון איוב, די אבל מענטשן פלעגן אויפהייבן ערד אויף זייער קאפ, און פלעגן אויך זיצן אין אפר. און זיי וועלן אראפגיין, אזוי ווי מיר האבן געזען פריער, וירדו מעל כיסאותיהם כל נשיאי הים, די כוונה זיי וועלן האבן א מפלה זייער זייער גרויסע. והקריחו אלייך קורחה וחגרו שקים ובכו אלייך במר נפש מספד מר. והקריחו אלייך קורחה, דאס איז אויך געווען דער וועג ווען מען פלעגט זיך אבל זיין אויף א מיתה פון א געוויסן נאנטן מענטש, פלעגט מען מאכן א קורחה. און די תורה ווארנט שריטה לנפש לא תיתנו ולא יעשו קורחה בראשם. דער ענין פון לא יעשו קורחה ולא ישרטו עצמם, דאס איז געווען דער וועג פון די גויים, און די תורה וויל נישט אז עם ישראל זאלן זיין ווי גויים, אזוי זאגט דער רמב"ן, אז זיי זאלן זיך צערייסן דורך דעם וואס זיי מאכן זיך א קורחה און שריטן זיך, די תורה איז נישט מעוניין אין דעם. און אדרבה, ווען א מענטש איז נפטר געווארן, אזוי פלעגט א מענטש דאס טאן כביכול אויף דעם אבדן פון יענעם נאנטן. אבער אויב א מענטש ווייסט אז אלעס איז פון השם, און דער אייבערשטער האט אים גענומען און ער איז אריבער א פאזע פון דא צו א אנדער מציאות, אזוי פארשטייט ער אז א פטירה איז נישט קיין כיליון, נאר א פטירה איז נאר א מעבר פון א צייטווייליקן עולם צו א נצחיין עולם. אזוי ממילא איז נישטא קיין ארט צו מאכן אזוי שווערע אויסדרוקן פון צער דורך דעם וואס א מענטש שריט זיך און מאכט זיך קורח דעם קאפ, דאס זענען זאכן וואס עס איז נישט ראוי זיי צו טאן. אגב, ביז היינט די לבנונים למשל, ווען זיי זענען זיך אבל אויף זייערע מתים, אזוי טוען זיי. זיי שריטן זיך, זיי טוען אלעס וואס... די גמרא ברענגט ווי די וועגן פון די אומות, ביז היינט זעט מען אז די זאך איז מקובל ביי זיי. עס קען זיין אז אויך אין נאך ערב מדינות, אבער עמעצער וואס איז געווען אין לבנון האט מיר געזאגט אז אזוי האט ער געזען אז זיי טוען אויף לוויות, אויף זייערע לוויות. אזוי והקריחו אלייך קורחה לאבלות, וחגרו שקים, ווען א מענטש איז זיך אבל פלעגט ער חגר זיין א שק, ובכו אלייך במר נפש מספד מר. אין ביטערקייט פון נפש וועלן זיי מאכן אויף דיר א מספד.
ונשאו אלייך בני הם קינה וקוננו עלייך מי כצור כדומה בתוך הים. ונשאו אלייך בני הם קינה. בני הם די כוונה איז מלשון נהי, דאס איז די כוונה בני הם. דאס איז נישט בניהם מלשון בנים, נאר בני הם מלשון נהי און קינה. אזוי וועלן זיי אויפהייבן בני הם, די כוונה אין א לשון וועלן זיי מקונן זיין א קינה. וועלן זיי אויפהייבן אויף דיר בני הם קינה, וקוננו עלייך, וועלן זיי זאגן אויף דיר קינות. און פארוואס רופט זיך דאס בני הם? דערקלערט דער מלבי"ם אז דער וועג איז געווען אז דער איינער פלעגט מקונן זיין א קינה און די צוהערער פלעגן ענטפערן נהי און הוי. און ווער עס ווייסט, אזוי איז געווען דער וועג אמאל, אז מען פלעגט מקונן זיין אין דעם וועג אז איינער זאגט און די אנדערע ענטפערן אים. ביז היינט איז דאס מקובל ביי בני תימן דער ענין דער אז איינער זאגט און די אנדערע ענטפערן אים. און אין חז"ל זעט מען אז זייער איז געווען מקובל דער וועג דער אז איינער פלעגט זאגן און די אנדערע פלעגן אים ענטפערן. ביי די תימנים איז דאס נישט דווקא ביי קינות, דאס איז אויך ביי שירי שבת און נאך, זיי זענען זייער געוואוינט אז עס איז דא איינער וואס זאגט און די אנדערע ענטפערן אים. אין חז"ל זעט מען אויך אז דאס איז געווען זייער מקובל, אז די גמרא זאגט שרי זמרי גברי ועני נשי, זמרי נשי עני גברי, עס איז געווען א מצב אז די מענער זאגן און די פרויען ענטפערן אדער פארקערט, אש בנעורת, ווי די גמרא ברענגט וועגן קול באישה. אזוי אויף אלע פנים, דאס איז וואס עס שטייט דא, עס פלעגט זיין איינער מקונן א קינה און די וואס הערן פלעגן זאגן נהי און הוי, פלעגן זיי זאגן קולות פון צער און עגמת נפש. וואס פלעגן זיי מקונן זיין אויף דיר? מי כצור כדומה בתוך הים. ווער איז געווען דומה צו צור אין איר שלווה, און מי כדומה בתוך הים, ווער איז געווען דומה צו איר ווען זי איז געווארן נדמה אין מיטן ים אין איר חורבן. דומה איז מלשון אזוי ווי שכינה דומה נפשי, אזוי ווי א שטומע זאך. אזוי היינו, ווער איז געווען דומה צו איר אין איר גדלות און ווער איז דומה צו איר אין איר שפלות. עס איז נישט געווען קיין איינער וואס האט דערגרייכט צו איר געוואלדיקן מעלה, און אויך איז נישט געווען קיין איינער וואס איז געפאלן איר גרויסע נפילה. דאס איז וואס ער וויל זאגן. היינו, צור איז געווען קיצוני סיי אין איר מעלה און סיי אין איר שבר.
בצאת עזבונייך מימים השבעת עמים רבים. ברוב הונייך ומערבייך העשרת מלכי ארץ. בצאת עזבונייך מימים, די סחורה וואס איז געווען פון אנדערע, וואס מיר האבן דערקלערט אז די סוחרים פלעגן פארלאזן און דאס לייגן דא כדי דו זאלסט דאס פארקויפן צו די קלענערע סוחרים, פון דארט פלעגט דאס גיין צו די רוכלים און פון דעם פלעגט עס אנקומען צו אלע עקן פון דער וועלט, זאגט בצאת עזבונייך מימים, השבעת עמים רבים. דורך דעם פלעגסטו זעטיקן די רבים אומות, אז די רבים אומות זאלן זעטיקן פון די סחורה וואס איז ביי דיר, און פון וואס דו פלעגסט זיי געבן און פארקויפן, פון דעם האבן זיי זיך אנגעזעטיקט. ברוב הונייך ומערבייך העשרת מלכי ארץ. ברוב הונייך, די כוונה דיין פארמעג, ומערבייך, וואס דאס איז די סחורה וואס מען האט דיר געגעבן פאר א ערבון, אזוי ווי מיר האבן דערקלערט אז מען פלעגט געבן סחורה פאר א ערבון פאר די סחורה וואס דו גיסט, העשרת מלכי ארץ. דא רעדט מען וועגן דעם עשירות ממש פון צור אליין און איר סחורה, מיט דעם האט זי גערייכערט די מלכים. עת נשברת מימים במעמקי מים, מערבך וכל קהלך בתוכך נפלו. איצט קומט ער צוריק צו דערקלערן מי כדומה בתוך הים, די כוונה איז מיט וועמען איז זי אנגעקומען צו א שבר אזוי שרעקליך אזוי ווי צור וואס איצט איז זי געזונקען אין מיטן ים. און ער באשרייבט און זאגט עת נשברת מימים במעמקי מים, אזוי ווי דיין גדולה איז געווען פון ימים, אזוי ווי מיר האבן געזען פריער אז מען פלעגט ברענגען צו מסחר פון אלע ימים, פון אלע וואסערן אין דער וועלט, דער פשט איז שיפן פלעגן אנקומען פון אלע מיני ים אין דער וועלט כדי דיר צו ברענגען דיין סחורה, אזוי אויך איצט ווערסטו צעבראכן פון ימים, פון א סיבה פון ים. ווי? דער ים איז ארויף און האט דיך צוגעדעקט און דו ביסט אריינגעזונקען אין אים. און דארט מערבך, איז דארט געפאלן דיין מערבך וכל קהלך, אלע מענטשן וואס זענען דארט געווען, בתוכך נפלו. זיי זענען דארט אריינגעפאלן און עס איז נישט געבליבן פון זיי גארנישט. און נשברת איז א אויסדרוק, זאגט דער מלבי"ם, וואס מיר זעען אים פילע מאל וואס ערשיינט אויף א שיף. די שיף האט זיך געטראכט צו ברעכן. און אזוי ווי ער האט פארגליכן צור אויף דעם גאנצן וועג צו א שיף וואס אויף איר איז דא א רב חובל און זי פארקויפט סחורות וכולי, אזוי אויך דא פארגלייכט ער זי ווי א שיף וואס האט זיך צעבראכן אין ימים רבים און איז אריינגעזונקען אין די מצולות. כל יושבי האיים שממו עלייך ומלכיהם שערו שער רעמו פנים. כל יושבי האיים שממו עלייך. די באוואוינער פון די אינזלען, וואס מיר האבן געזען אין אנהייב אז דו האסט אנגעזעטיקט רבים אומות, האסט געגעבן שפייז צו רבים אומות וואס זענען ארום דיר ווייל די סחורה פלעגן זיי נעמען פון דיר, איצט כל יושבי האיים שממו עלייך, איצט זענען זיי פארוויסט נאך דיר. עס איז נישטא ווער עס זאל זיי געבן סחורה, אזוי דאך זענען זיי פארוויסט. אזוי ווי מיר האבן געזען פריער, עתה יחרדו האיים יום מפלתך. ווייל אין אנהייב האסטו גערייכערט מלכי ארץ און זיי געגעבן סחורה, איצט ווען די אינזלען וועלן הערן אז צור איז געפאלן, זענען זיי אריין אין א דחק, אזוי פון וואו וועלן מיר עסן און פון וואו וועלן מיר עקזיסטירן. אין אנהייב האסטו גערייכערט מלכי ארץ, אבער איצט די מלכים שערו שער. די מלכים האבן א שער, וואס דער שער מיינט א סערה פון אינעווייניק. דאס איז די כוונה דא שער. זיי זענען געווען אין א שטורעם אויף די נפילה. און אחוץ דעם איז אויך געווען א שער פון אויסן, וואס דאס איז וואס ער לייגט צו רעמו פנים. זייערע פנים האבן זיך אויך רעם געווען, אין זייער אויסערליכקייט האט מען אויף זיי געזען א תרעומת, האט מען אויף זיי געזען אז זיי זענען אין א דחק פון דעם גאנצן ענין, ווען זיי האבן מורא געהאט אז דער שבר וואס איז געקומען אויף דיר זאל נישט קומען אויך אויף זיי. רש"י דערקלערט אז רעמו פנים די כוונה איז זעומי פנים. אזוי ווי עס שטייט ביי וכי עסתה צרתה גם כעס בעבור הרעימה, אזוי דארט איז די כוונה כדי אז אירע פנים זאלן זיין רועם, אז אירע פנים זאלן זיין זעום. און אזוי אויך זאגט רש"י אז אלע תלונה רופט זיך תורעמתה. יא, די כוונה איז מלשון התרעמות און התלוננות. סוחרים בעמים שרקו עלייך בלהות היית ואינך עד עולם. סוחרים בעמים שרקו עלייך. אויך די סוחרים וואס זענען אין די אומות אויך זיי האבן געפייפט אויף דיר. דער פשט איז די פייפעריי קומט צו אויסדרוקן א געוויסן ווייטאג, א געוויסן וואונדער און דערשלאגנקייט. און שטענדיק זעען מיר אויסדרוקן אין די כתובים כל העובר ישום ושרק. יעדער וואס גייט פאריבער וועט זיך וואונדערן און פייפן, ווען די פייפעריי דריקט אויס א געוויסן פחד, א געוויסן דחק פון דעם שרעקליכן מצב. אזוי זאגט ער זיי האבן געפייפט אויף דיר, ווייל איצט די סוחרים אין די אומות איז פארפאלן געווארן זייער מסחר. בלהות היית, בלהות היית, בלהות דאס איז די כוונה אזוי ווי שדים. אז די שדים איז א זאך וואס איז נאר אין דמיון, און מיר האבן שוין געזען פריער בלהות אז עס זענען דא וואס דערקלערן אז דאס איז מלשון בהלות. דאס איז די כוונה בלהות, אזוי ווי א זאך וואס איז מבהיל, א זאך וואס פארורזאכט א פחד. ואינך עד עולם. ווי דו וואלסט געווען א געוויסער שד וואס איז געקומען אויף א רגע און פארשוואונדן געווארן. אזוי ווי שדים, ווייל בלהות דערקלערט דער מלבי"ם דאס איז מלשון שדים. אזוי ווי דער שד אויף א רגע ווערט געזען און דערנאך ווערט ער פארשוואונדן, אזוי אויך בלהות היית ואינך עד עולם. דערנאך וועסטו פארשוואונדן ווערן פון דער וועלט אויף א נצחיין אופן, כן יאבדו כל אויבי השם.