ספר יחזקאל פרק יג. ויהי דבר השם אלי לאמור. בן אדם הינבא אל נביאי ישראל הניבאים ואמרת לנביאי מליבם שמעו דבר השם. דער הייליגער באשעפער איז מתנבא, ער איבערגיט א נבואה צו יחזקאל: הינבא אל נביאי ישראל הניבאים. זאלסט זיך נבאאן צו די נביאי ישראל הניבאים. ווער זענען די הניבאים? מען וואלט געקענט מיינען אז ער רעדט וועגן די אמת'ע נביאים, נביאי האמת. ואמרת לנביאי מליבם, זאלסט זאגן צו יענע וואס טראכטן אויס נבואות פון זייער הארץ, זיי זאגן זאכן וואס זיי האבן נישט געזען. וועגן די נביאי השקר רעדט ער דא, יענע נביאים וואס האבן געשטארקט דעם פאלק אין זייער שלעכטן וועג, און מיר האבן שוין גערעדט דערוועגן אן ציילן מאל אז זיי האבן געגליכן צו די נביאי האמת, סיי אין דער פארעם פון זייער קליידונג, ילבשו אדרת למען כחש, סיי אין דער פארעם ווי זיי האבן זיך אויסגעדריקט, סיי דערין וואס א טייל פון די ווערטער פון די נביאי האמת האבן זיי גענומען און געזאגט און איבערגעחזרט, און דערנאך ווען דאס איז מקויים געווארן, האט ער צוגעגרייט דעם באדן: איך האב זיך גענבאאט אז אזוי וועט זיין, בשעת ער האט דאס גענומען פונעם נביא האמת, ווארום דער האט זיך גענבאאט אין דעם אויבערשטן מארק און דער האט זיך גענבאאט אין דעם אונטערשטן מארק, און אזוי דורך דעם האבן זיי נישט געוואוסט, זיי האבן געמיינט אז דער נביא השקר זאגט דאס, און אזוי האט ער זיך געקויפט א נאמען פון א נביא אמת. אויף יעדן פאל, וועגן די נביאים זאגט השם: איך האב איצט א נבואה וואס איך וויל דו זאלסט איצט איבערגעבן צום פאלק. און די נביאים איז זייער עוון גרויס, ווייל זיי זענען אין דעם גדר פון מסית ומדיח, ווייל דורך די נביאים, די נביאי השקר, טוט דער פאלק נישט תשובה. זיי שטארקן זיי אין זייער פארדארבענעם וועג, און נישט תמיד האט דער פאלק געהאט דעם שכל צו אונטערשיידן צווישן תכלת און קלא אילן, צו אונטערשיידן צווישן דעם אמת און דעם פאלש, און דעריבער האבן זיך פיל נאכגעצויגן נאך זיי. זאגט דער הייליגער באשעפער, אויף זיי האב איך א ספעציעלע גזירה אויף יענע נביאי השקר. און דער מלבי"ם זאגט, נעם אכטונג אז עס שטייט ואמרת לנביאי מליבם, נישט הינבא אל נביאי ישראל הניבאים. זאגט דער מלבי"ם אז שטענדיק ווען דאס שטייט אין לשון מתפעל, איז די כוונה עפעס וואס איז געדמיונ'ט, נישט באמת. יא? זיי זענען זיך נישט מתנבא, זיי זאגן נישט א נבואה באמת, נאר הוא מתנבא. מתנבא איז די כוונה ווי ער זאגט א נבואה, אבער באמת האט ער נישט קיין אמת'ע נבואה. און אזוי דערקלערט דער מלבי"ם דורכאויס דעם גאנצן קו, אז שטענדיק ביי מתפעל איז דאס נישט באמת. יש מתעשר ואין כל, זאגט דער מלבי"ם, נישט אז ער איז געווארן א עושר באמת, נאר ער איז ווי געווארן א עושר, דאס איז מתעשר. אלזא אויך דא מתנבא, דאס איז נישט קיין נביא באמת, ער איז ווי א נביא.
כה אמר השם אלוקים הוי על הנביאים הנבלים אשר הולכים אחר רוחם ולבלתי ראו. הוי איז אן אויסדרוק פון ווייטאג, פון צער, אויף די נבל'שע נביאים. זאגט דער מלבי"ם, דער נביא רימט זיך מיט דער נבואה כדי ער זאל קענען באמת איבערגעבן א געוויסן מסר צום פאלק, א' אז ער זאל זיך נבאאן א נבואה אמת, אז דאס וואס מען האט אים איבערגעגעבן איז באמת א מסר פון השם. די צווייטע זאך, דער תכלית פונעם נבואה איז צו פארריכטן דעם פאלק. אנטקעגן דער ערשטער זאך, אז ער זאל דערגרייכן א נבואה אמת, זאגט ער הוי על הנביאים הנבלים, זיי זענען נבלים, די נבלה איז מיט זיי, השם האט מיט זיי נישט גערעדט. דער נביא, זאגט דער מלבי"ם, דער נביא האמת, האט דערגרייכט זיין נבואה אדער דורך רוח השם, וואס דער הייליגער באשעפער האט אראפגעברענגט זיין רוח אויף אים און איבערגעגעבן זיין ווארט, ער זאגט דיר, קום זע, זיי דאקעגן גייען נאך זייער רוח. זיי האבן נישט קיין רוח השם, נאר די נבל'שע נביאים גייען נאך זייער רוח, נאך דער רוח פון זייער דמיון, פון זייערע הזיות, נישט די רוח השם האט אין זיי גערעדט. נאך א זאך, עס איז זייער מעגליך אז דער נביא זעט גרויסע מחזות אין זיין נבואה, און דעריבער ווערט דער נביא אויך אנגערופן חוזה און ווערט אנגערופן צופה נתתיך לבית ישראל, און דא זאגט ער ולבלתי ראו, זיי זעען גארנישט, קיין שום מחזה האבן זיי נישט געזען. אלזא א' זיי גייען נאך זייער רוח און נישט נאך דער רוח השם וואס אין זיי, און די צווייטע זאך זיי האבן נישט געזען קיין שום מחזה.
כשועלים בחרבות נביאיך ישראל היו. אנטקעגן דער צווייטער זאך וואס מיר האבן געזאגט אז דער תכלית פונעם נביא איז צו פארריכטן דעם פאלק, זאגט ער, קום זע, נביאיך ישראל, די נביאי השקר, זענען ווי פוקסן אין חורבות. דער פוקס האט ליב די לעכער אין דעם פלויט. דאס איז דער טבע פונעם פוקס. און די סיבה איז, א' דורך דעם לאך גייט ער אריין אין דעם וויינגארטן כדי צו פארדארבן דעם וויינגארטן. די צווייטע זאך, דורך דעם לאך אויך, אויב מען וועט קומען און אים כאפן, אויב מען וועט קומען אים שלאגן, אויב מען וועט אים נאכיאגן, גייט ער ארויס דורך דעם לאך כדי צו אנטלויפן. אלזא איז אים גוט ווען עס איז דא עטליכע לעכער, ווייל אויב מען וועט קומען פון דעם לאך, וועט ער קענען ארויסגיין און אנטלויפן פונעם אנדערן לאך. זאגט דער מלבי"ם, אזוי אויך זענען געווען די נביאי השקר. דורך די לעכער וואס זענען געווען אין דעם פאלק, זענען זיי אריין צו זיי, און דער פאלק האט מקבל געווען די ווערטער פון די נביאים, ווייל די נביאים, ווי מיר האבן געזאגט, האבן זיי חנפ'עט, זיי האבן זיי געזאגט אייער וועג איז גוט, אייער וועג איז גלייך. דער פאלק איז געווען פרוץ. פרוץ מיינט, דער פאלק איז געווען פון א רוחניות'דיקן שטאנדפונקט אין א נידעריקן מצב. עס זענען נישט געווען קיין גודרי גדר, דער פאלק איז געווען פרוץ פון א רוחניות'דיקן שטאנדפונקט. עס איז געווען באקוועם פאר די נביאים, די נביאי השקר, דער דאזיקער לאך וואס אין דעם פאלק כדי דורכצודרינגען דורך דעם צו זאגן דעם פאלק אז זייער וועג איז דער וועג פונעם אמת. נאך א זאך, דורך די לעכער האבן זיי אויך אנטלאפן ווען זיי זענען געכאפט געווארן אין א ליגן. דהיינו, אט האסטו געזאגט אזוי און געזאגט אזוי און דו האסט געזען אז דאס איז נישט געשען ווי דו האסט געזאגט. זיי זענען אנטלאפן דורך די לעכער. וואס האבן מיר געזאגט וואס זענען די לעכער? דאס זענען די חסרונות אין דעם פאלק, עס איז דא אין דעם פאלק א ריס. ער זאגט דיר, מיין הער, ווייסטו, דער פאלק, וואס זאל איך דיר זאגן, זיי האבן פארדארבן, דעריבער איז צום סוף נישט געקומען וואס איך האב געזאגט. דו האסט צוגעזאגט גוט, האסט געזאגט ישועה, עס וועלן זיך אומקערן די כלים פון בית המקדש, וועלכע זאכן האבן זיי נישט צוגעזאגט. אט זע, דאס איז נישט געשען. זאגט ער דיר, יא, אבער דער פאלק ווען איך האב געזאגט איז זיין מצב געווען פיל בעסער, איצט האט זיין מצב זיך אראפגעלאזט, זיי זענען שוין נישט געווען ראוי, און דעמאלט מיט דעם האט ער א תירוץ פארוואס זיין נבואה איז נישט מקויים געווארן. אלזא איז אים באקוועם די לעכער פונעם פאלק, ווייל דורך דעם קומט ער און גלעט זיי דעם אגו און באֿרואיקט זיי, און עס איז אים באקוועם דערנאך די נאכאנאנדיקע לעכער וואס זענען דא אין דעם פאלק כדי ווען די נבואה וועט נישט מקויים ווערן וועט ער קענען זאגן, וואס זאל מען טאן, דער פאלק איז פרוץ, און ממילא איז די נבואה נישט מקויים געווארן.
לא עליתם בפרצות ותגדרו גדר על בית ישראל לעמוד במלחמה ביום השם. לא עליתם בפרצות. די נביאי האמת ווען עס זענען דא לעכער, טוען די נביאים ערשט א פעולה אז עס זאל נישט זיין קיין לעכער. דאס איז די ערשטע זאך. צו גודר זיין א גדר כדי עס זאל נישט זיין קיין ריס אין דעם פאלק. די צווייטע זאך, איז צו שטיין אין דעם ריס. אויך ווען עס געפינט זיך א פלאץ וואס איז שוין דורכגעריסן, שטעלן זיי זיך אויף כדי צו גודר זיין דעם ריס, כדי צוצושטאפן דעם ריס. און אויב עס קומט אן אויב, און וואס איז דאס בעצם אן אויב דא ווען מיר רעדן וועגן נביאים? דאס איז א בחינה פון א מקטרג, א רוחניות'דיקער כח וואס פאדערט כביכול א דין פון עם ישראל, זיי זענען געשטאנען אין דעם ריס, זיי האבן געלערנט א זכות אויף עם ישראל, זיי האבן מתפלל געווען אויף עם ישראל, זיי האבן אומגעקערט דעם צארן. עס קומט אלזא אויס אז די נביאים האבן באמת נישט געלאזט דעם ריס זיך צו פארברייטערן, נאר אדרבה נאך געגאנגען און זיך געשטעלט אין דעם פלאץ פונעם ריס און זיך געשלאגן דארט אין זייער גבורה. ווי דער נביא זאגט, מיר וועלן דאס זען ווייטער אין פרק כ"ב, ואבקש איש גודר גדר ועומד בפרץ לפניי. דאס איז וואס השם בעט, אז אויב עס איז דא א ריס אין דעם פאלק זאל זיין א איש גודר גדר ועומד בפרץ. א' גודר גדר אז עס זאל נישט זיין קיין ריס, און אויב עס איז שוין דא א ריס עומד בפרץ כדי זיך צו שלאגן אנטקעגן דעם וואס פרובירט אריינצוגיין דורך די לעכער. און דאס איז אין דעם משל פון א גיבור, זאגט דער מלבי"ם, אז אויב עס איז דא אין דער וואנט א געוויסער פלאץ וואס איז געשפאלטן, שטייט דער גיבור דארט כדי זיך צו שלאגן אנטקעגן יעדן וואס וויל דורכדרינגען דורך יענעם ריס אין דער וואנט. זאגט ער זיי, אבער איר זענט נישט ארויף אין די לעכער כדי אומצוקערן א מלחמה אנטקעגן דעם אויב, לא עליתם בפרצות, נאר אדרבה, זאגט ער זיי, איר זענט נאך געווען ווי פוקסן אין חורבות, אז ווען דער אויב קומט, אנטלויפן זיי נאך דורך דעם לאך. איר האט נישט גודר געווען א גדר אויף בית ישראל ווי מיר האבן דערקלערט אז ווען עס איז דא א ריס דארף מען גודר זיין א גדר, מען דארף פארריכטן, מען דארף צושטאפן. נאר אדרבה, איר זענט געווען ווי פוקסן וואס דער לאך איז זיי גוט ווייל דורך דעם לאך זענען זיי אריין. דורך דער פארדארבונג פונעם פאלק האבן זיי געפונען חן אין זיינע אויגן, זיי האבן געזאגט דעם פאלק, דיין וועג איז ריכטיק און גוט. און אויף דעם זאגט ער לעמוד במלחמה ביום השם. פון די צוויי זייטן פון די דאזיקע זאכן זענט איר געווען מסוגל צו שטיין אין א מלחמה אנטקעגן די כוחות הרע, אנטקעגן די מקטרגים וואס זענען דא אויף עם ישראל, אדער דורך דעם גדר וואס וועט פארמיידן דעם אויב פון קומען, אדער דורך גיבורי כח ווען ער איז שוין געקומען, נישט צו לאזן אים אריינצוגיין אין דעם לאך. און דא נאכאמאל וועט איר פארשטיין, מיר רעדן אין א משל בעצם אין רוחניות. ווייל ווען עס איז דא א רוחניות'דיקער ריס דארף מען אים צושטאפן, און אויב דו וועסט אים צושטאפן וועט נישט קומען דער רוחניות'דיקער מקטרג און מקטרג זיין, ווייל אויב ער וועט מקטרג זיין און זיין קטרוג וועט מקבל ווערן, וועט חלילה וחס עם ישראל אינגאנצן ארויסגיין תיכף אין גלות. איר האט נישט געטאן זאכן וואס וועלן פארמיידן דעם מקטרג פון מקטרג זיין, און נאך מער, איר האט נאך פארדארבן דעם פאלק.
חזו שווא וקסם כזב האומרים נאום השם והשם לא שלחם ויחלו לקיים דבר. חזו שווא וקסם כזב. דער חזון וואס זיי זעען איז שווא, איז ליידיק, האט נישט קיין מציאות, ווי מיר האבן געזאגט, דאס זענען הזיות און דמיון. אלזא וואס זיי זעען איז שווא. און דער קסם וואס זיי טוען, אלערליי קסמים כדי צו זאגן די עתידות, איז כזב. כזב מיינט, א זאך וואס איז נישט מקויים, ווי א נחל אכזב, עפעס וואס זעט אויס ווי עס וועט זיין, אבער עס נארט אפ. ביז אז בעצם איז אין זייערע ווערטער נישטא קיין ממש, נישט פון דער זאך אליין, און נישט פון דעם וואס ער זעט כאטש דעם עתיד וואס וועט זיין, וואס אויך דאס איז כזב ווייל צום סוף געשעט נישט וואס זיי זאגן, אלזא האבן זייערע ווערטער אפגענארט. נאך א זאך, אחוץ דעם, דעם דאזיקן שווא שרייבן זיי צו צו השם. חזו שווא וקסם כזב האומרים נאום השם. אלץ וואס ער זאגט ווייסט ער ווי דער נביא הייבט אן זיינע ווערטער, נאום השם. אלזא הייבט ער אויך אן נאום השם. און דעמאלט מאכט ער אן איינדרוק פון איינעם וואס רעדט באמת אין ווארט פון השם. אבער ער זאגט נאום השם והשם לא שלחם. אבער דער הייליגער באשעפער האט זיי באמת נישט געשיקט. אלזא, היות אז זייערע ווערטער האבן נישט קיין מציאות נישט פון זיך אליין און נישט פון דעם וואס שיקט, ווי מיינט איר אז אייערע ווערטער וועלן מקויים ווערן? ויחלו לקיים דבר, זיי האפן אז די זאכן וועלן מקויים ווערן, אבער גארנישט ווערט מקויים. הלוא מחזה שווא חזיתם ומקסם כזב אמרתם ואומרים נאום השם ואני לא דיברתי. ער זאגט זיי, עס קען נישט זיין אז די זאך זאל מקויים ווערן פון זיך אליין ווייל מחזה שווא חזיתם. און עס קען נישט זיין פון דעם וואס שיקט, אז דער הייליגער באשעפער וועט דאס מקיים זיין, וואס איר זאגט נאום השם, זאגט השם, איך האב דאך נישט גערעדט. אלזא ווי מיינט איר בכלל און האפט צו מקיים זיין א זאך אז די דאזיקע זאכן וועלן מקויים ווערן?
לכן כה אמר השם אלוקים יען דברכם שווא וחזיתם כזב לכן הנני אליכם נאום השם אלוקים. לכן כה אמר השם אלוקים יען דברכם שווא. עס קומט אייך א טאפלטער עונש, זאגט דער מלבי"ם, אויף דעם וואס איר זענט מתנבא אזעלכע זאכן אין נאמען פון השם. ווארום אפילו אויב איר וואלט נישט מחטיא געווען דעם פאלק מיט אייער נבואה, א נביא שקר איז זיין מיתה אין חנק. אפילו אויב ער האט נישט געזאגט קיין שום עוול, אפילו אויב ער האט געזאגט א מצוה. דער דאזיקער נביא שקר קומט צו זאגן א נבואה פון השם אז עס איז דא א שווערע גזירה, מען דארף איצט דריי טעג התמדה, אלע פארלאזן זייערע ארבעטן צו זיצן לערנען תורה. גוט, וואס איז בעסער פון דעם? ער זאגט דאס אין ווארט פון השם און אלע האבן געזעסן און געלערנט תורה, ווונדער איבער ווונדער. דערנאך ווערט קלאר אז ער איז א נביא שקר. וואס טוט מען מיט אים? מען הרג'עט אים. אלזא קומט אלזא אויס אז דעם נביא שקר איז זיין מיתה אין חנק אפילו אויב ער האט געזאגט א גוטע און פאזיטיווע זאך. דאס עצם וואס ער זאגט השם האט מיט מיר גערעדט און השם האט מיט אים נישט גערעדט, די דאזיקע זאך איז שקר, אויף דער דאזיקער זאך שוין איז זיין מיתה אין חנק. אלזא א', וואס איר זאגט אין נאמען פון השם איז שוין א עוון. נאך א זאך, וואס איז נאך ערגער, איר זאגט נישט אין נאמען פון השם צו לערנען תורה, איר זאגט נישט אין נאמען פון השם אפילו סתם ליידיקע זאכן, איר זאגט אין נאמען פון השם צו עובר זיין עבירות. דאס איז פיל ערגער. דו נעמסט כביכול און נוצסט דעם נאמען פון השם כדי צו דערצערענען דעם הייליגן באשעפער, מיר באשטעטיקן פרעכע אין נאמען פון השם. דו זאגסט זיי אז זייער וועג איז ריכטיק און דאס אלץ אין נאמען פון השם. אויף דעם זאגט ער זיי, ערשט אויף דעם עצם פון נבואת השקר יען דברכם שווא וחזיתם כזב. זאגט זיי דער הייליגער באשעפער הנני אליכם. דא האסטו אן עסק מיט דעם רבונו של עולם ווייל די דאזיקע זאך נוגע'ט צום כבוד השם. הנני אליכם ווי דער רד"ק זאגט, ווי עס שטייט ונתתי פני באיש ההוא, דאס איז הנני אליכם. די כוונה איז נקמה אין יענעם מענטש. דער תרגום יונתן זאגט אנא שולח רוגזי עליכון, איך שיק מיין פנים, פנים איז ווי כעס, פני השם, פניי ילכו והניחותי לך, פנים איז כעס. אלזא ונתתי פניי איז די כוונה מיין כעס און מיין רוגז אין יענעם מענטש.
והייתה ידי אל הנביאים החוזים שווא והקוסמים כזב בסוד עמי לא יהיו ובכתב בית ישראל לא יכתבו ואל אדמת ישראל לא יבואו וידעתם כי אני השם אלוקים. אנטקעגן דעם זאגט ער זיי, זיי וועלן האבן דריי עונשים. דער ערשטער עונש, בסוד עמי לא יהיו. זיי וועלן נישט האבן קיין חלק אין דעם סוד פונעם פאלק פון השם. וואס איז דער סוד פונעם פאלק פון השם? דאס איז אונדזער תורה, דאס איז אונדזער קדושה, צוליב דעם זענען מיר זוכה צו זיין דער פאלק פון השם. צוליב דער תורה און דער קדושה. אלזא בסוד עמי לא יהיו. די צווייטע זאך ובכתב בית ישראל לא יכתבו. דער פירוש פון דער זאך, זאגט דער מלבי"ם, זיי וועלן נישט האבן קיין חלק לעולם הבא. און פארוואס? ווייל שטענדיק זעען מיר אז אין דעם לשון פון די נביאים רעדט כתיבה וועגן א חלק לעולם הבא. כל הכתוב לחיים בירושלים. כל הכתוב לחיים אין ספר דניאל, ויכתב בספר זיכרון לפניו וכולי. מיר זעען אז דער ענין פון כתיבה מיינט עולם הבא. דאס איז וואס מיר בעטן, כותבנו בספר חיים וכולי. די דריטע זאך, ער זאגט זיי אז זיי וועלן נישט האבן קיין חלק אין דעם לאנד, ואל אדמת ישראל לא יבואו. און אלזא, זאגט דער מלבי"ם, מיר האבן דא דריי זאכן וואס זענען אנטקעגן די דריי גוטע מתנות וואס דער הייליגער באשעפער האט געגעבן פאר ישראל. תורה און ארץ ישראל און עולם הבא. וואס אלע דריי זענען זיי בעצם די שלמות. ארץ ישראל קומט צו פארריכטן די לעבן פונעם גוף, דאס גשמיות'דיקע לעבן, דאס ערדישע, דאס מדיני'שע. עולם הבא נוגע'ט צו דעם לעבן פון דער נפש. און די תורה איז דער וועג מיט וואס דו קויפסט די צוויי דאזיקע זאכן. ווי קויפסטו די שלמות פון דעם לעבן פונעם גוף און די שלמות פון דעם לעבן פון דער נפש, די תורה איז אור, זי איז דער ליכט וואס לייכט צו די ביידע שלמויות און פארבינדט זיי צוזאמען.
יען וביען התעו את עמי לאמור שלום ואין שלום והוא בונה חיץ והינם טחים אותו תפל. די סיבה דערצו, זאגט השם, יען וביען התעו את עמי. יען וביען, דערקלערט דער מלבי"ם, די כוונה איז אן עונש אין א עונש. א טאפלטער עונש. אן עונש אויף דער פרי המעשה אחוץ דעם מעשה אליין. דאס עצם פונעם מעשה איז א שרעקליכע מעשה, און פרי המעשה איז די כוונה די רעזולטאטן פונעם מעשה. און וואס זענען בעצם די רעזולטאטן פונעם מעשה? איר פארפירט מיין פאלק צו זאגן אז עס איז דא שלום. וואס איז דא שלום? זאגט דער מלבי"ם אז שלום איז אין צוויי באדייטן. שלום סיי פון א אינערליכן שטאנדפונקט, סיי א חיצוניות'דיקן. שלום פנימי, דיין וועג איז שלום, וואס דו טוסט איז אין ארדענונג, דו ביסט הגון, דו ביסט גלייך וכולי, און דו ביסט שלום. חוץ דעם, זיי זאגן זיי צו אויף שלום החיצון, זארגט זיך נישט, די אויבים וועלן נישט אנקומען, עס וועלן נישט זיין קיין מלחמות, נבוכדנצר וועט אייך נישט כובש זיין. דאס איז דער שלום החיצון. דורך דעם שטארקן זיי זיי לאמור שלום ואין שלום. באמת איז נישטא קיין שלום. און דורך דעם זאגט ער, הוא בונה חיץ. וואס איז דאס הוא בונה חיץ? והינם טחים אותו תפל. דאס איז אן אויסדרוק וואס דארף פארשטאנען ווערן, און דעריבער ווי איך האב אייך געזאגט נישט איין מאל, שטענדיק ווען עס איז דא אן אויסדרוק וואס דארף פארשטאנען ווערן, זענען פיל די פירושים אין אים. לאמיר ערשט דערקלערן וואס דער מלבי"ם זאגט. זאגט דער מלבי"ם, עס איז בכלל דא א שאלה ערשט, ווער איז דאס הוא בונה חיץ? צי ער גייט צוריק אויפן נביא, צי ער גייט צוריק אויפן פאלק, ווער איז דאס הינם? לאמיר אלזא ערשט דערקלערן לויט דעם מלבי"ם. דער פאלק כביכול בויט א מחיצה פון שוואכע ראר. דאס איז הוא בונה חיץ. חיץ איז א מחיצה וואס עס איז, ער בויט נישט קיין וואנט, ער בויט נישט קיין חומה, נאר דער פאלק בויט א חיץ. והינם טחים אותו תפל. והינם, די כוונה, די נביאי השקר, שמירן אים מיט תפל. וואס איז תפל? תפלה איז א זאך וואס איז נטפל. און חז"ל נוצן אויך דעם דאזיקן אויסדרוק צו אויסדריקן קאלך און שמיר וואס מען האט געשמירט אויף דער וואנט, טח אותו תפלה. איצט ווען דו שמירסט שמיר און קאלך אויף א וואנט, דורך דעם שטארקסטו די וואנט, דו קלעפסט די שטיינער, דו שאפסט א וואנט וואס זאל זיין איינהייטליך. אבער ווען דו טוסט דאס אויף א מחיצה פון ראר, שטארקסטו זי נישט, אדרבה, דו פועל'סט אז די דאזיקע מחיצה זאל שווערער ווערן, פאלן און צעברעכן. און אלס משל, זאגט דער מלבי"ם, עס איז דא א פנימיות און א חיצוניות. א', די וואנט קומט צו רמז'ן אויף וואס זיי האבן געשטארקט און באפעסטיקט די חומות פון ירושלים פונעם אויב, און זיי האבן געמיינט אז דער אויב וועט זי נישט קענען כובש זיין. זאגט ער זיי, זאלט איר וויסן, דער דאזיקער חיץ איז א מחיצה פון ראר. דו פארלאזסט זיך אויף דער חומה? דאס איז שטרוי און מיסט, דאס איז גארנישט, דאס איז קיין שום זאך. דאס איז א מחיצה פון ראר, עס האט נישט קיין שום תוקף. און זיי שמירן די דאזיקע וואנט כדי זי זאל אויסזען שטארק, איר מיינט זי צו שמירן, נישט אז די וואנט וועט אויסזען מעכטיק, זאגט ער, דאס איז שמיר תפל, נטפל, וואס באשווערט די וואנט, וואס האט נישט קיין מעכטיקייט, א שמיר וואס קען נישט העלפן צו שטארקן די וואנט.
דאס איז אין דעם חיצוניות'דיקן חלק פון דער באדייטונג פון די זאכן. איצט לאמיר נעמען אכטונג, עס איז דא דא אויך א פנימיות'דיקע באדייטונג. די דאזיקע וואנט קומט צו רמז'ן אויף א וואנט וואס איר האט געמאכט, א מחיצה וואס איר האט געמאכט צווישן אייך און דעם מקום. נישט נאר א וואנט צווישן דיר און דעם אויב אז ער זאל נישט אריינגיין, נאר שוין ווי א נמחצה, עס איז אויסגעשפרייט געווארן א מחיצת ברזל צווישן אונדז און השם. עס איז דא א קיר ברזל, ווי מיר האבן געזען אויבן אין פרק ד', שכן קיר ברזל צווישן דעם הייליגן באשעפער און דער שטאט. איר האט געשטעלט א מחיצה, ווי עס שטייט כי עוונותיכם היו מבדילים ביניכם לבין אלוהיכם. אייערע עוונות זענען ווי א חיץ צווישן אייך און השם. ממילא ווערט די תפילה נישט מקבל, ממילא משגיח דער הייליגער באשעפער שוין נישט אויף אייך ווי עס איז געווען פריער. אבער דאקעגן נעמט אכטונג, א גדר מחיצה וואס האט אין זיך שפאלטן. דודי מציץ מן החרכים. אלזא ממילא האט די מחיצת קנים נאך אין זיך א מעגליכקייט צו זען דורך זי, אלזא איז די השגחה פונעם הייליגן באשעפער אפילו אויב זי איז נישט גלוי, אבער נאך איז דא כלכאורה א נסתר'ע השגחה.
אויף דעם זאגט ער דיר, זיי שמירן אים מיט תפל, זיי פועל'ן אז די השגחה זאל אינגאנצן זיך אפקערן פון זיי. זיי פארדארבן דעם וועג פונעם פאלק. וואס טוען זיי? זיי פארשטאפן מיט שמיר. און דורך דעם וואס דו האסט געשטעלט שמיר, וואס האסטו דערמיט געטאן? דורך דעם האסטו פארוואנדלט די מחיצה אין א מחיצה וואס עס איז אוממעגליך צו זען דורך זי, אין א מחיצה וואס ווערט פארשטאפט. אלזא ממילא קומט אויס אז די דאזיקע פעולות פועל'ן אז די השגחה פון השם זאל זיך אינגאנצן בטל ווערן פון אייך.
עס איז דא דא נאך עטליכע ביאורים וואס אלע זענען זיי אויף דעם זעלבן יסוד פון מחיצה און אויף דעם זעלבן יסוד פון טחים אותו תפל, נאר אפשר וועלן מיר דערמאנען נאך איין פירוש, אז טחים אותו תפל איז די כוונה ווי דער רד"ק ברענגט, אז דאס זענען די נביאי השקר אליין. די נביאי השקר אליין, דער נביא איז בונה חיץ והינם טחים אותו תפל, דער פירוש פון דער זאך, נאכדעם וואס ער זאגט זאכן וואס זענען שקר, זאכן וואס האבן אין זיי נישט קיין אמת, שמירן זיי אים מיט תפל, זיי האבן געשמירט זייערע ווערטער, וואס טוט דער שמיר? ער גלעט אויס. זיי האבן אים געשמירט כדי אויסצוגלעטן זייערע ווערטער, אויסצושענען, מוכיח צו זיין ווי זייערע ווערטער זענען אמת, ווי זייערע ווערטער וועלן זיך פארווירקליכן. דאס איז דאס טחים אותו תפל. נאכדעם וואס ער האט געמאכט א מחיצה, האט ער נאך דערנאך געשטעלט אויף איר שמיר און זי אויסגעשענט, כביכול צו ווייזן אז זייערע ווערטער וועלן מקויים ווערן. דער רד"ק ברענגט נאך א ביאור אין נאמען פון זיין פאטער, אז תפל איז ציגל וואס זענען נישט געברענט. און דער געברענטער ציגל האלט זיך. דער ציגל וואס מען האט אים נישט געברענט אין דעם אויוון, דאס איז ווי א ליימענער קרוג וואס מען האט אים נישט געברענט אין דעם אויוון, וואס עס פאסירט מיט אים איז אז מיט א ביסל וואסער צעגייט ער. ער ווערט פארדארבן. אזוי אויך דא, די דאזיקע ציגל האט מען זיי נישט געברענט אין דעם אויוון, און ממילא אין דעם ערשטן רעגן צעגייט אלץ. אלזא איז אלץ דא תפל וואס האט נישט קיין תוקף, האט נישט קיין מעכטיקייט, ווי דער תרגום יונתן זאגט טין פטיר דלא תבן, דהיינו ליים אן שטרוי, האט נישט קיין מעכטיקייט, ער האלט זיך נישט אויף לאנג, און דורך דעם איז נישטא קיין קיום צו דעם וואס די נביאים באֿרואיקן אייך און זאגן אייך אז עס וועט זיין נאר גוט, די דאזיקע זאכן זענען זאכן וואס וועלן נישט מקויים ווערן אין דער מציאות.
אמור אל טחי תפל ויפול היה גשם שוטף ואתנה אבני אלגביש תיפולנה ורוח סערות תבקע. אמור אל טחי תפל, צו יענע וואס שמירן מיט תפל, און מיר האבן דערקלערט אז תפל איז די כוונה א זאך וואס איז נטפל וואס איז בעצם דער שמיר מיט וואס מען שמירט די חומה. ער זאגט זיי, זאג זיי אז דער דאזיקער תפל פון זיך אליין איז נישט קיין בר קיימא זאך, דאס איז א זאך וואס פון זיך אליין פאלט. מכל שכן אויב עס וועט זיין אויף אים א גשם שוטף, אז דער גשם שוטף וועט אים אראפווארפן במהרה. און וועט אפשווענקען דעם דאזיקן שמיר פון דער וואנט. און בפרט, זאגט השם, ווען איך אחוץ דעם נאטירליכן רעגן, אין מיין השגחה וועל איך שטעלן און געבן א זאך וואס איז נישט נאטירליך. דאס איז ואתנה אבני אלגביש תיפולנה. אבני אלגביש תיפולנה, דאס זענען שטיינער וואס צעברעכן די וואנט אליין. און נאך מער, רוח סערות תבקע. א רוח סערות וועט צעשפאלטן די וואנט. אלזא איז דא דא סיי דער נאטירליכער אספעקט און סיי דער רוחניות'דיקער השגחה'דיקער אספעקט, אז צום סוף וועלן אייערע פלענער נישט מקויים ווערן. וואס איר האט געפלאנט אז דורך דעם וועט איר האבן תוקף און מעכטיקייט אין דער חומה, זאלט איר וויסן אז די דאזיקע זאך וועט נישט מקויים ווערן. וואס זענען יענע אבני אלגביש? רש"י ברענגט אבני אלגביש, גרויסע האגל שטיינער. און ער זאגט, איך, ווייל זיי גלאנצן ווי אלע גביש שטיינער, גלייכט ער זיי צו גביש. יא? אבני אל גביש, זיי גלייכן צו גביש. וואס איז גביש? דאס זענען טייערע שטיינער. א גוטער שטיין. ווי עס שטייט ראמות וגביש, אזוי דערשיינט אין איוב. חז"ל דרש'ן אל גביש, אל תקרא אל גביש נאר על גב איש. וואס איז על גב איש? דאס איז משה רבנו, אז ביי משה רבנו ווערט געזאגט ומטר לא ניתך ארצה. יענע וואס האבן אנגעהויבן אראפצוגיין זענען נישט אנגעקומען צו דער ערד. אבער איצט אבני אלגביש תיפולנה. וואס עס איז געהאלטן געווארן אויף גב איש, אויף דעם רוקן פון משה און איז נישט אראפגעגאנגען, איצט וועט דאס אראפגיין און פאלן. והנה נפל הקיר הלוא ייאמר אליכם איה הטיח אשר טחתם. והנה נפל הקיר, ער זאגט דורך דעם, נישט נאר אז דער שמיר וועט פאלן, נאר נפל הקיר אליין. און דעמאלט ייאמר אליכם איה הטיח אשר טחתם? אויב די וואנט איז נישט געשטאנען, כל שכן אז דער שמיר איז נישט מקויים געווארן.
לכן כה אמר השם אלוקים ובקעתי רוח סערות בחמתי וגשם שוטף באפי יהיה ואבני אלגביש בחמה לכלה. כה אמר השם ובקעתי רוח סערות בחמתי. זאגט דער מלבי"ם, נעם אכטונג אז עס שטייט דא צוויי זאכן און בעצם דריי. ובקעתי רוח סערות בחמתי, עס איז דא א חמה. וגשם שוטף באפי יהיה, עס איז דא אן אף. ואבני אלגביש בחמה לכלה. נאכאמאל גייט ער צוריק צו דער חמה. און פארוואס בעצם? וואס איז דער רעיון פון די זאכן? און פארוואס איז דא די חמה א חמה של כליה, חמה לכלה? דערקלערט דער מלבי"ם, א זאך וואס מיר האבן שוין געזען עטליכע און עטליכע מאל אין דעם עבר, און דער מלבי"ם איז זייער עקבי אין דעם ענין, אז די חמה איז א אינערליכער כעס. וחמתו בערה בו. דאס איז עפעס וואס ברענט אינעווייניק. דאקעגן איז אף א חיצוניות'דיקער כעס. כי אש קדחה באפי. ווען א מענטש איז אין כעס, ווערט זיין נאז רויט און הייס, פאנגט אן ארויסצוגעבן דעמפ. אלזא איז דאס א חיצוניות'דיקע זאך, דאס איז די בחינה פונעם אף. ווען דער אף ברענט, מיינט דאס אז עס איז דא אן עונש. ווען עס איז דא נאר חמה, איז דאס נאך אן אינערליכער כעס, אבער דאס איז נאך נישט קיין עונש. ווען דער אף ברענט, מיינט דאס אז מען זעט שוין עפעס גלוי. אש קדחה באפי, דער פירוש פון דער זאך, עס איז דא אן עונש וואס איז גלוי. זאגט דער מלבי"ם, ווען עס איז דא אן אף אן א אינערליכער חמה, איז דאס ווייניקער ערגער, ווייל דער אף איז חיצוניות'דיק. און אדרבה, דורך דעם אף גייט ארויס יענער גאנצער כעס און ווערט פאַרטיק. אבער אמאל, זאגט דער מלבי"ם, עס איז זייער מעגליך אז דורך דעם אף גייט נישט ארויס דער כעס, נאר נאך איז די אינערליכע חמה קיים. אלזא איז דא אן אף, איז דא אן עונש, אבער נאך איז דער אינערליכער חרון נאך קיים. און דעמאלט איז בעצם נישטא קיין האפענונג, ווייל כל זמן אז דער אף גיט ארויס און שטילט די אינערליכע חמה, ווי מיר זעען פיל מאל אז ווען א מענטש גיט ארויס זיין כעס דעמאלט ווערט ער רואיק, ער האט מנוחה. דאס הייסט אז דער חרון איז שוין אראפ. אבער אויב דו זעסט אז די אינערליכע חמה בלייבט נאך, וואס טוט דעמאלט א מענטש וואס איז נאך אין א אינערליכער חמה? ער באנוגנט זיך נישט מיטן אף און מיטן כעס וואס איז א כעס קיין דרויסן און האט געשלאגן אדער באשטראפט אדער געטאן וואס ער האט געטאן, דאס בליעדזשעט און ברענט נאך אין אים. די אינערליכע חמה איז נאך קיים. און דאס איז וואס דער מלבי"ם זאגט, אז דאס איז וואס דער פסוק זאגט. דער פסוק הייבט אן דערמיט לכן כה אמר השם אלוקים ובקעתי רוח סערות בחמתי. זאגט השם, איך וועל פועל'ן די רוח סערות זאל זיך שפאלטן, און דאס וועט זיין מחמת מיין חמה. און ווען די דאזיקע זאך וועט ארויסגיין, דעמאלט וועט זיין אן אף, עס וועט זיך פארווירקליכן צו זיין א גשם שוטף. און דאס איז שוין א חיצוניות'דיקע מציאות פון אן אף, אז א זאך וואס איז נגלה און מען זעט א גשם שוטף וואס שווענקט אלץ און צעשטערט אלץ, און דאס איז מכח דעם אף. וואס וועסטו זאגן? גוט, אלזא לכל הפחות איז די חמה איצט, די חמת המלך האט זיך אפגעשטילט, ווייל זי איז געקומען צו אן אף און דער חיצוניות'דיקער אף האט באֿרואיקט די אינערליכע חמה. זאגט ער, ניין, דא וועט נישט זיין דאס די מציאות. קום זע אז די דאזיקע זאך וועט זיך ווייטער אנהאלטן. נאכדעם וואס גשם שוטף באפי יהיה, ואבני אלגביש בחמה לכלה. ווייל די אינערליכע חמה האט זיך נאך נישט אפגעשטילט, אלזא דערנאך וועט נאך זיך אנהאלטן אן עונש. עס וועט נאך זיין אבני אלגביש. דער רעגן אליין וועט זיך פארפרירן, ווי ער וועט זיך פאראייזן צו ווערן אבני אלגביש, דורך דער חמה וועט ער פועל'ן א כליה, וועט פועל'ן חלילה וחס א כליה, ווייל די חמה האט זיך נאך נישט אפגעשטילט, און ווען די חמה שטילט זיך נישט אפ דעמאלט איז נישט גענוג מיטן אף, און דעמאלט האלט זיך די חמה נאך אן און ברענט און גיט נאך מער רעזולטאטן, גיט נאך מער השלכות.
והרסתי את הקיר אשר טחתם תפל והגעתיהו אל הארץ ונגלה יסודו ונפלה וכליתם בתוכה וידעתם כי אני השם. זאגט דער מלבי"ם, דא באשרייבט ער אונדז דריי זאכן. די ערשטע זאך, די וואנט וועט צעשטערט ווערן. דער פירוש פון דער זאך, די שטאט וועט דורכגעריסן ווערן. די חומת העיר וועט דורכגעריסן ווערן. דאס איז די וואנט וועט צעשטערט ווערן, אויף וואס איר האט זיך פארלאזט אויף דער חומה, זי וועט נישט מקויים ווערן. נאך א זאך, אז איר זאלט נישט מיינען אז דאס וועט זיין א געוויסע לאקאלע צעשטערונג אין די פונקטן. והגעתיהו אל הארץ. דער פירוש פון דער זאך, א גענצליכע פאלונג אז די חומה וועט פאלן. און אז איר זאלט נישט מיינען אז זי וועט נאר פאלן, גייט ער ווייטער און זאגט ונגלה יסודו. ערו ערו עד היסוד בה. דער פירוש פון דער זאך, אויך דער יסוד וועט נישט בלייבן. און מיינט נישט אז די ווענט וועלן פאלן אבער די מענטשן וועלן נישט אנגעצויגן ווערן. ער גייט ווייטער און זאגט ונפלה וכליתם בתוכה. דורך דעם וואס די חומה וועט פאלן אויף די מענטשן וואס זיצן אין איר, דורך דעם וועט חלילה וחס זיין צו זיי א כליה. און נאר דערמיט וועט איר וויסן כי אני השם.
וכליתי את חמתי בקיר ובטחים אותו תפל ואומר לכם אין הקיר ואין הטחים אותו. און דעמאלט מודיע ער זיי אז דער אחרית פון דער חמה, דאס איז וואס מיר האבן פריער דערמאנט אז דאס וועט זיין א חמה עד לכלה, דאס וועט זיין דער אחרית פון דער חמה נאר בקיר ובטחים אותו תפל. וואס די כוונה איז אין ירושלים און אין די נביאי השקר וואס אין איר. נישט אין כלל ישראל. וכליתי את חמתי, און אין וועמען וועט דאס זיין? בקיר ובטחים אותו תפל. אין יענע וואס האבן בעצם פארפירט דעם פאלק. און ווער זענען יענע וואס האבן פארפירט דעם פאלק? ווער זענען יענע וואס מיר האבן געזען אויבן הטחים אותו תפל? דאס זענען די נביאי השקר וואס האבן זיי אויסגעגלעט אלע זייערע מעשים און זיי איבערגערעדט אז זיי קענען ווייטער גיין אין זייער שלעכטן וועג. ער זאגט זיי, מיין חמה וועט זיין אין זיי. ואומר לכם אין הקיר ואין הטחים אותו תפל. וואו איז די וואנט און וואו זענען די וואס שמירן אים מיט תפל? וואו זענען די נביאי ישראל וואס זענען די נביאי השקר וועגן וועמען ער רעדט דא? וואו זענען זיי וואס האבן אייך צוגעזאגט אז עס וועט נישט פאסירן קיין צרה און עס וועט נישט זיין קיין שום אומגליק און אלץ וועט זיין אין ארדענונג? און אויך יענע וואס שטארקן זייערע ווערטער, אלע וועלן זיי אויסגיין אין איר, מיט שווערד, מיט הונגער, מיט מגפה. אלזא אין הקיר ואין הטחים אותו תפל. אלע וואס זאגן אייך צו אויף שקר וועלן נישט מקויים ווערן.
נביאי ישראל הניבאים אל ירושלים והחוזים לה חזון שלום ואין שלום נאום השם אלוקים. דער דאזיקער עונש וועט קומען אויף די נביאי ישראל, מיר האבן געזאגט די נביאי השקר, היות זיי זענען זיך נבאאן וועגן ירושלים און זעען פאר איר א חזון שלום, און דורך דעם פועל'ן זיי אז דער פאלק וואס זיצט אין איר זאל נישט תשובה טאן, ווייל ער איז נישט מתפעל פון די נביאי האמת, ווייל אנטקעגן דעם האט ער די נביאי השקר און די מענטשן פון די מעדיע וואס זאגן אים חזון שלום. עס איז אנגעקומען א נייער מזרח תיכון. חזון שלום ואין שלום נאום השם אלוקים. אין שלום נאום השם אלוקים, ווייל די דאזיקע זאך וואס גיט זיי תיכף די געפיל אז אוט־אוט וועט זיין א ברכה, וועט זיין שלום, די דאזיקע זאך באֿרואיקט זיי, און דורך דעם פילן זיי נישט אז זיי דארפן תשובה טאן. אבער אויב זיי וואלטן צוגעהערט צו די נביאי האמת, האבן די נביאי האמת נישט געזאגט אזעלכע אנגענעמע זאכן. די נביאי האמת האבן זיי מודיע געווען אז עס וועט זיין א גלות, אז עס וועט זיין הרג און שווערד און אונטערגאנג רחמנא ליצלן. און זיי האבן זיי נישט צוגעהערט, און דעריבער דער וואס האט זיי פארפירט וועט צום סוף באצאלן דעם פרייז, און זיי זענען יענע הטחים אותה תפל, זיי זענען יענע הניבאים אל ירושלים והחוזים לה חזון שלום, השם וועט זיך פון זיי אפנעמען.
ביז איצט האט ער גערעדט וועגן די נביאים פון מין זכר. איצט גייט ער אריבער צו רעדן וועגן די פרויען. ואתה בן אדם שים פניך אל בנות עמך המתנבאות מליבהן והינבא עליהן. איצט גייט ער אריבער צו רעדן וועגן בנות עמך וואס זענען זיך מתנבא פון זייער הארץ, און זיי זאגן אז רוח השם האט אין זיי גערעדט, זיי זאגן די עתידות, זיי זענען מודיע און זאגן דער וועט לעבן און דער וועט שטארבן, דער וועט האבן א ברכה, דער וועט האבן א קללה וכולי, און זיי האבן נבואות, און דאס אלץ טוען זיי דורך מעשי כשפים, און דערציילן אז זיי האבן מקבל געווען די דאזיקע זאכן אין א נבואה.
ואמרת כה אמר השם אלוקים הוי למתפרות כסתות על כל אצילי ידי ועושות המספחות על ראש כל קומה לצודד נפשות. הנפשות תצודדנה לעמי ונפשות לכן תחיינה. די פסוקים דא, כמה פסוקים ביז דעם סוף פון פרק, זענען פסוקים גענוג שווער פון זייער פארשטיין, און עס איז דא אין זיי עטליכע ביאורים. מיר וועלן דערקלערן לויט דעם מלבי"ם. ואמרת כה אמר השם אלוקים הוי למתפרות כסתות על כל אצילי ידי. די כוונה איז, זיי נייען כסתות, גלייך וועלן מיר פארשטיין וואס דאס איז, אויף אצילי ידיים, ועושות מספחות, אז די מספחות איז אויך א סארט כמו טיכעלעך ווי מיר וועלן גלייך דערקלערן, און דאס טוען זיי אויף ראש כל קומה. וואס, וואס איז דער רעיון פון די זאכן? דערקלערט דער מלבי"ם, אזוי ווי אין קדושה לייגן מיר תפילין של יד אנטקעגן דעם הארץ, און דער ציל איז משעבד צו זיין די תאוות פונעם הארץ צו השם. און מיר לייגן תפילין של ראש אנטקעגן דעם מוח, כדי משעבד צו זיין דעם שכל און די מחשבה צו דעם קודשא בריך הוא. אזוי אויך אין דעם זעלבן ציור און אין דעם זעלבן דמיון, ווי מיר האבן דערקלערט אז שטענדיק די נביאי השקר, און ביז היינט אלע די פאלשע דתות, די נצרות און דער אסלאם, זיי טוען שטענדיק, כדי צו ציען דאס הארץ פונעם המון, גיין און מאכן א נאכמאך צו וואס עס איז שוין דא אין קדושה, זיי מאכן דאס נאך צו טאן ענליך צו דעם. און אזוי אויך דא, וואס האבן געטאן יענע פרויען וואס זענען געווען מכשפות? זיי האבן געניט כסתות, זיי האבן געניט ווי א סארט כסת, די כוונה א סארט שטאף, זיי האבן דאס גענייט אויף אצילי היד, די כוונה איז אויפן ארעם, און דארט אין דעם פלאץ פון די תפילין של יד האבן זיי געמאכט א סארט נייעריי פון א געוויסן שטאף וואס זיי האבן דאס פארבינדן אהער, און זיי זענען געווען מכשפות וואס פאנגן דארטן די נפשות פון די לעבעדיקע פונעם פאלק און דעם כח פון זייער הארץ אז זיי זאלן זיין שבויים אונטער זייער רשות. דער פירוש פון דער זאך, זיי האבן געטאן מיט דער דאזיקער זאך, ווי איך האב איצט געזאגט, אז זיי האבן זיי געשטעלט א סארט שטאף, זיי האבן געטאן מיט דעם א סארט כישוף כדי דער דאזיקער כישוף זאל ווירקן אויפן הארץ. און דורך דעם וועט דער פאלק זיך ציען צו זימה, צו תאוות, צו ענינים פון שלעכטע ענינים, אין כח פון די כשפים כדי צו שאפן א השפעה פון דער זאך וואס געפינט זיך אנטקעגן דעם הארץ. אלזא וואס דער קודשא בריך הוא האט אונדז געזאגט צו לייגן תפילין אנטקעגן דעם הארץ כדי משעבד צו זיין די תאוות צו דער קדושה, האבן זיי געטאן פונקט פארקערט. זיי האבן געשטעלט אנטקעגן דעם הארץ אלערליי כשפים כדי משעבד צו זיין דאס הארץ צו דער זימה און צו די שלעכטע תאוות. אנטקעגן דעם האבן זיי אויך געמאכט מספחות אויף ראש כל קומה. די כוונה איז, אויפן קאפ האבן זיי געשטעלט מספחות, וואס דאס איז ווי דער רד"ק זאגט א סארט טיכעלעך, וואס דאס האבן זיי געבונדן אויפן קאפ, און דאס איז אנטקעגן די תפילין של ראש. און די תפילין של ראש זענען דאך אנטקעגן דעם מוח, וואו דער כח פון דער מחשבה איז. און דער ציל איז געווען כדי אז זייערע מחשבות זאלן זיי אנבייגן צו עבודה זרה, צו כפירה, צו דעם אפלייקענען דעם אמונה אין דעם איין געטליכן. דורך דעם האבן זיי כביכול מקבל געווען א שליטה אויף דעם כח פון זייער מחשבה. אלזא אויף דעם ערשטן חלק וואס זיי האבן געוואלט שליטהן אויף די תאוות פון זייער הארץ, זאגט ער הנפשות תצודדנה לעמי? צי איז דא אין אייער כח צו פאנגען די נפשות פון מיין פאלק אונטער אייער רשות? און מיט דעם וואס איז אייער מטרה? תחיינה נפשות. ונפשות לכן תחיינה. דער פירוש פון דער זאך, איר ווילט דורך דעם, אלס שכר פון אייערע מעשים, אויפלעבן זיך אליין, אין שפייז, אין מחיה. דהיינו, אלע פעולות פון די מכשפים און קוסמים וכולי, איז פאר איין מטרה. צו באקומען געלט. צו אויפלעבן זייערע נפשות, שפייז און מחיה. אלזא זאגט ער, מיינט איר אז דורך אלע די דאזיקע ענינים נפשות לכן תחיינה? דער רד"ק דערקלערט אז זיי האבן געטאן די דאזיקע זאכן, זאגט דער רד"ק, און זיי האבן אין דעם כח כביכול גזר'ט אויף די רשעים לעבן, און אויף די צדיקים גזר'ט מיתה. אלזא זאגט ער זיי, צי קענט איר מיט אייערע ווערטער, מיט אייערע ווערטער קענט איר גזר'ן אויף דעם לעבן און אויף דעם מיתה? דאך די נפשות פון מיין פאלק קענט איר פארלירן און מקיים זיין? אזוי דערקלערט דער תרגום יונתן, הלא נפשתהון דילהון לא יכלתון לקיימא. דאך אייערע אייגענע נפשות קענט איר נישט מקיים זיין, אלזא ווילסטו מיט דעם הבל פון דיין מויל מיט דיין גזירה גזר'ן דער וועט לעבן און דער וועט שטארבן?
און דאס איז וואס ער זאגט, לצודד נפשות, הנפשות תצודדנה לעמי, איר מיינט צו פאנגען די נפשות פון מיין פאלק, ונפשות לכן תחיינה? איר, אייערע אייגענע נפשות זענט איר מסוגל אויפצולעבן? אלזא אויב אייערע נפשות זענט איר נישט מסוגל אויפצולעבן, ווי ווילט איר באשטימען ווער וועט לעבן און ווער וועט שטארבן דורך אלערליי פעולות פון סארטן כשפים?
ותחללנה אותי אל עמי בשעלי שעורים ובפתוחי לחם להמית נפשות אשר לא תמותנה לחיות נפשות אשר לא תחיינה בכזבכם לעמי שומעי כזב. ותחללנה אותי אל עמי בשעלי שעורים ובפתוחי לחם. איר ברענגט די קדושת שמי אראפ צו חולין, איר פועל'ט צו מחלל זיין מיין נאמען. ווייל אויב פריער האט ער אונדז גערעדט וועגן יענע סארטן קסמים וואס זיי האבן געשטעלט אנטקעגן דעם הארץ, און אויף דעם האט ער געזאגט אז די מטרה איז נפשות לכן תחיינה, קומט ער איצט און רעדט וועגן וואס זיי שטעלן אנטקעגן דעם מוח. יענע מספחות וואס מען שטעלט אנטקעגן דעם מוח, אין כח פון דעם ברענגט איר קדושת שמי אראפ צו חולין, איר זענט מחלל מיין נאמען. און אויך דא, פאר וואס איז דאס? פאר שעלי שעורים ופתוחי לחם. שעלי איז די כוונה ווי א מאס פון א פויסט. מי מדד בשעלו מים. וארץ בזרת תיכן. אויף יעדן פאל בשעלו איז די כוונה זיין פויסט. אלזא איר טוט דאס כביכול פאר וואס? פאר א ריווח פון א פויסט גערשטן, פון א פולן לעפל גערשטן, און פתוחי לחם וואס זיי וועלן אייך געבן? דורך דעם זענט איר גרייט צו מיתה'ן נפשות אשר לא תמותנה? צו מיתה'ן נפשות, מיתת הנפש איז די כוונה אז איר, ווי מיר האבן דערקלערט, דורך די פעולה פון די מספחות וואס מען שטעלט אויפן קאפ, האט איר פארדרייט דעם כח פון דער מחשבה וואס דאס איז דער שכל, און דעמאלט האט איר זיי געברענגט צו כפירה, צו מיתה'ן נפשות מיט מיתת מיתת הנפש. אדער ווי מיר האבן דערקלערט אז איר זענט זיך נבאאן אויף נפשות פון צדיקים אז זיי וועלן שטארבן און אויף רשעים אז זיי וועלן לעבן. אלזא דאס לויט דעם צווייטן ביאור איז דאס להמית נפשות אשר לא תמותנה. איר גזר'ט צו מיתה'ן נפשות ווי אויף עמעצן וואס אויף אים איז נישט געגזר'ט געווארן קיין מיתה. ולחיות נפשות אשר לא תחיינה. פון דער אנדערער זייט, איר גזר'ט אויפצולעבן נפשות אויף וועמען עס איז נישט געגזר'ט געווארן קיין לעבן. דהיינו אויף די רשעים גזר'ט איר כביכול ווי אז זיי וועלן לעבן, דורך דעם וואס איר נארט אפ מיט ווערטער פון כזב און אמונות פון כזב, זיי זענען מקבל אייערע ווערטער, און דורך דעם באקומען די רשעים חיות, איך קען ווייטער גיין אין מיינע פארדארבענע מעשים, און די צדיקים חס ושלום מיתה, ווייל ער זעט כביכול ווי זיינע גוטע מעשים העלפן נישט און זענען נישט מסייע, ווייל אט די פעולות וואס יענע מכשפות האבן געטאן, די דאזיקע פעולות האבן געפועל'ט כביכול צו זען אז עס איז נישטא קיין אמת אין דער עבודת השם און זיך צו קלעפן צו דער עבודת השקר, אלזא איר ותחללנה אותי אל עמי.
לכן כה אמר השם אלוקים הנני אל כסתותיכנה אשר אתנה מצודדות שם הנפשות לפורחות. וקרעתי אותם מעל זרועותיכם ושילחתי את הנפשות אשר אתם מצודדות את נפשים לפורחות. לכן כה אמר השם, אנטקעגן די כסתות וואס מיר האבן געזען אז דאס האבן זיי געשטעלט אנטקעגן דעם ארעם, הנני אל כסתותיכנה, צו אייערע כסתות, אשר אתם מצודדות שם את הנפשות לפורחות. וואו איר פאנגט די נפשות לפורחות, גלייך וועלן מיר דערקלערן וואס דאס איז, וקרעתי אותם מעל זרועותיכם. אלזא די דאזיקע כסתות וועל איך אפרייסן פונעם ארעם. ושילחתי את הנפשות אשר אתם מצודדות את נפשים לפורחות. איך וועל אוועקשיקן די נפשות וואס איר פאנגט, איך וועל פאנגען די נפשים לפורחות. וואס איז דאס את נפשים לפורחות? וואס איז די כוונה פון די ווערטער? איר פאנגט נפשות מיט דער האנט, נפשים. וואס איז די כוונה? זאגט דער מלבי"ם, איר פאנגט כביכול די נפשות און פירט זיי אריבער און פירט זיי צו די כוחות הטומאה. די כוחות הטומאה ווערן אנגערופן נפשים לפורחות. נפשים לפורחות איז די כוונה ווי א נפש פון שדים, פון מזיקים. פארוואס? ווייל ער האט נישט קיין גוף, אלזא וואס איז ער? פליענדיק. וואס טוט איר? איר נעמט און פאנגט די נפשות פון די מענטשן און פירט זיי און פירט זיי צו די כוחות הטומאה און צו דער סטרא אחרא, צו די כוחות הטומאה וואס ווערן אנגערופן נפשים לפורחות. דאס איז א נפש כביכול צו א זאך וואס פליט אין דער לופט, צו א זאך וואס האט נישט קיין קיום, צו די כוחות הטומאה. אלזא אויף דעם זאגט ער זיי, וואס טוט איר? איר פאנגט דארט די נפשות לפורחות. איר פאנגט און כאפט די נפשות און איבערגעבט זיי אין דער האנט פון וועמען? אין דער האנט פון די נפשים לפורחות. אין דער האנט פון יענע וואס זענען די בחינה פון כוחות הטומאה, וואס זיי וועלן כביכול זיין צו זייער חלק און נישט זיין צו דעם חלק פון קדושה און צו דער עבודת השם.
נאכדעם וואס ער האט גערעדט וואס ער וועט טאן אויף וואס זיי האבן געשטעלט אנטקעגן דעם ארעם, איצט רעדט ער וועגן אנטקעגן דעם קאפ. וקרעתי את מספחותיכם והצלתי את עמי מידכן ולא יהיו עוד בידכן למצודה וידעתן כי אני השם. איך וועל אפרייסן אייערע מספחות, וואס איר שטעלט אויף ראש כל קומה, דאס איבעררייסן די כסתות און די מספחות, און דורך דעם וועל איך מציל זיין מיין פאלק. ווייל אין כח פון דעם האבן זיי דאך געגלייבט אין א אמונת כזב, ווייל זיי האבן געהאט מיט דעם א שליטה ווי מיר האבן דערקלערט אויף דעם כח פון דער מחשבה, אלזא איך וועל אפרייסן אייערע מספחות, דורך דעם וועל איך מציל זיין מיין פאלק פון אייער האנט, און זיי וועלן מער נישט זיין אין אייער האנט אז איר זאלט זיי פאנגען מיט דעם, וידעתם כי אני השם. און דורך דעם וועלן אלע וויסן אז איך בין השם און וועלן דערקענען זיין אלוקות יתברך.
יען הכאות לב צדיק שקר ואני לא הכאבתיו ולחזק ידי רשע לבלתי שוב מדרכו הרע להחיותו. אחוץ דעם, איר טוט וויי דאס הארץ פונעם צדיק מיט שקר. להכאות ווי ונכאה לבב, די כוונה איז פון לשון כאב. איר שלאגט דאס הארץ פונעם צדיק מיט שקר, איר שרעקט אים מיט אייערע קסמים און מיט אייערע כשפים אז אויף אים וועט קומען א שלעכטס, אפילו וואס איך האב אים נישט געשראקן, איר זאגט דאס איז פון מיר, אזוי אזוי האט אונדז השם געזאגט אין א נבואה, זאגט השם, דאס איז נישט פון מיר, איך האב אייך נישט איבערגעגעבן אזא זאך, און איך האב אים נישט וויי געטאן. און דעם רשע מונטערט איר אים נאך אויף לבלתי שוב מדרכו הרע להחיותו. די כוונה איז, איר זאגט אים צו לעבן און א ברכה אין זיין פארדארבענעם וועג.
לכן שווא לא תחזינה וקסם לא תקסמנה עוד והצלתי את עמי מידכן וידעתן כי אני השם. דורך דעם וועט איר מער נישט זען מחזות פון שווא, און קסמים אויך וועט איר מער נישט קסמ'ען, און אין כח פון דעם וידעתן כי אני השם, און דורך דעם וועל איך מציל זיין מיין פאלק פון אייער האנט.