אויף יעדן פאל, ווען דאס פאלק געפינט זיך אין א נסיעה, וואס הייסט אין א נסיעה? מיר האבן זיך געפירט פון אונדזער לאנד, מיר געפינען זיך אין גלות, זעט יחזקאל השם רייטן אויף א מרכבה. עס קומט דעריבער אויס אז די גילוי המרכבה וואס יחזקאל זעט איז אן אויסדרוק דערויף אז כביכול מיר זענען היינט אין א מציאות פון נסיעה, ווי אויך ביי מלכים ווען זיי פארן פון א פלאץ צום צווייטן, גרייט מען פאר זיי א מרכבה ווען זיי גייען ארויס אויפן וועג. און דעריבער איז דאס פארשטענדליך אז ישעיהו האט געזען השם, ער האט אים געזען אין א מציאות פון זיצן אויף זיין כיסא. ווייל דאס איז געווען די מציאות, ישעיהו האט מתנבא געווען ווען ער איז געווען דא אין ארץ ישראל און כביכול די ממשלה איז געווען אויף איר סדר. אבער ווען עס איז געווען גלות, דעמאלט דא זעט אים יחזקאל שוין נישט אין א צורה פון זיצן אויף זיין כיסא אין זיין היכל, נאר ער זעט אים ווי א מלך וואס זיצט אין א מרכבה. חז"ל זאגן, אפשר פריער, ער וועט אונדז דערמאשלען אויף א מענטשלעכן שטייגער אז די גשמיות'דיגע מרכבה, ווען עס איז דא א מרכבה, און וואס איז דאס בעצם א מרכבה? דאס איז א גרויסע און פראכטפולע קאלישקע, און ווען מען רעדט וועגן א מרכבה, זאל מען פארשטיין אז מיר רעדן וועגן א מרכבה כפשוטו. אבער דאס איז נאר אין א משל. און מען רעדט וועגן א מרכבה כפשוטו ווייל מיר ווילן פון דעם כח פארשטיין די רוחניות'דיגע אויבערשטע מציאות. אבער ווען מען זאגט מרכבה איז דאס א מרכבה. און די מרכבה איז פארבונדן מיט בעלי חיים וואס פירן איר, און דעריבער וועלן מיר זען אן אויסדרוק פאר פיר חיות, וואס זענען די פיר חיות וואס פירן די מרכבה. און די מרכבה האט אופנים מיט וועלכע די מרכבה קייקלט זיך און גייט פאראויס, און דעריבער וועלן מיר אויך זען אן אויסדרוק פאר אופנים. אבער ווי איך האב געזאגט, דאס אלץ איז נאר אן אויסדרוק פון א משל צו די רוחניות'דיגע אויבערשטע מציאות.
און ווען יחזקאל זעט די מרכבה, וואס דאס איז די מרכבה אין וועלכע עס פארט מלך הכבוד, ווי מיר האבן געזאגט איז דאס די בחינה פון עולם הכיסא, עולם הבריאה, דאס גייט איצט אין גלות, און עס זענען איצט דא פיר חיות וואס טראגן די מרכבה, וואס פיר חיות איז שוין פון עולם היצירה, דאס איז שוין אין א נידעריגערע דרגה. צום פלאץ וואו עס איז דארט דא א רוח צו גיין. חז"ל זאגן, ישעיהו איז געגליכן צו א בן כרך וואס האט געזען דעם מלך. יחזקאל איז געגליכן צו א בן כפר וואס האט געזען דעם מלך. איך וועל פריער אלץ ערקלערן די פשוט'ע פארשטאנד און דערנאך וועלן מיר זען ווי דער מלבי"ם פארבינדט די זאכן. אין די פשוט'ע פארשטאנד, ווען מען רעדט וועגן א בן כפר וואס זעט דעם מלך, איז ער אריינגענומען מיט התפעלות. ער זעט נישט דעם מלך טאג טעגלעך. אלזא ווען ער זעט שוין אמאל דעם מלך, פשש, איך וועל דיר זאגן וואס איך האב געזען, און וואספארא מרכבה ער האט געהאט, און וויפיל פערד, און וואס איז געווען צוגעבונדן צו זיי, און ווי עס זענען געווען גלעקלעך פון פאראויס און פון הינטן און... דאס איז א בן כפר. דער בן כפר איז נתפעל פון יעדע זאך וואס ער זעט, און דעריבער איז זיין באשרייבונג בהאריכות. און דעריבער זעען מיר אז יחזקאל איז מאריך אין זיינע באשרייבונגען, ווייל דאס איז ווי א בן כפר וואס זעט דעם מלך, ער איז אריינגענומען מיט התפעלות. פארקערט איז ישעיה געווען ווי א בן כרך וואס זעט דעם מלך. א בן כרך זעט דעם מלך, נישט נישט צו נתפעל. פון צייט צו צייט גייט די שיירה פון מלך פארביי אים. אלזא פרעגט מען אים וואס האט זיך געטראפן? זאגט ער דער מלך איז דורכגעפארן מיט די שיירה. איר פארשטייט, ער איז נישט מאריך אין באשרייבונגען. איך זע השם זיצן, זיינע ראנדן פילן אן דעם היכל, שרפים שטייען איבער אים. דאס איז אלץ, קיין אריכות דברים און באשרייבונגען זענען נישט דא. דאס איז די פשטן'דיגע פארשטאנד וואס בעצם קומט די פארשטאנד זאגן אז יחזקאל איז געווען אין א נידעריגערע דרגה. ווייל יחזקאל איז געווען ווי א בן כפר, און דעריבער איז ער אויך מרבה אין התפעלות. פארקערט איז ישעיה געווען אין א העכערע דרגה, און דעריבער איז ער נישט מרבה אין התפעלות, ער איז ווי א בן כרך, און שטענדיג ווערן די בני הכרכים גערעכנט פאר מער משכיל'דיג פון די כפריים אדער פון די מושבניקעס, יא, אלזא אזוי אויך כל שכן אין זייער צייט וואס זיי זענען געווען גערעכנט אז א בן כרך ווערט גערעכנט פאר א מער העכערע דרגה. דאס איז די פשוט'ע פארשטאנד. אבער קומט זעט איצט ווי דער מלבי"ם וועט דאס פארבינדן מיט וואס מיר האבן ערקלערט איצט. זאגט דער מלבי"ם, א בן כרך זעט דעם מלך, בדרך כלל אין וואספארא סיטואציע כאפט ער אים? ער זעט דעם מלך ווען ער זיצט אויף זיין כיסא. דאס הייסט דא געפינט זיך דער היכל המלכות און איך גיי דא פארביי און איך זע אים נישט איין מאל און איך קום אריין צו אים און פון צייט צו צייט זענען דא צערעמאניעס און עס זענען דא כל מיני, אלזא קום איך אריין און זע דעם מלך. דער בן כרך, דער בן העיר, זעט דעם מלך אויף זיין כיסא מלכות. פארקערט זעט אים דער בן כפר, גיט אכט, נישט אויף זיין כיסא מלכות. דער מלך האט אים נישט אויפגעבויט קיין מלכות אין כפר. נאר וואס? ער זעט דעם מלך ווען ער פארט דורך אין א קאלישקע. ווען קען ער זען דעם מלך? דער מלך איז אמאל געפארן פון א פלאץ צום צווייטן, אלזא האט דער בן כפר אים געזען פארביי פארן אין א קאלישקע, ער זעט אים פארביי פארן אין א מרכבה. און דאס איז בעצם דער חילוק. נישט נאר ווי מיר האבן געזאגט, איך שטעל נישט אנטקעגן דעם ערשטן פירוש, דא דער פשטן'דיגער פירוש, איך שטעל אים נישט אנטקעגן. אבער נישט נאר אין דעם זין פון התפעלות ווייל זיין דרגה איז נידעריג, נאר אין דעם זין אז אין כרך זעט מען דעם מלך ווען ער זיצט אויף זיין מלכות. אין כפר קען מען אים זען נאר ווען ער איז אויף זיין מרכבה. און דאס איז וואס עס קומט זאגן אז ישעיהו האט אים געזען דא אין לאנד. ער האט געזען די מראות אלוקים ווען די מלכות דלמעלה איז געווען באזעצט, השם איז געזעסן אויף זיין כיסא, ווייל מיר זענען נאך נישט גלות געגאנגען. און פארקערט ווען יחזקאל זעט אים, דאס איז נאך דעם ווי מיר זענען גלות געגאנגען, און דעמאלט איז די הנהגה איבערגעגעבן געווארן נישט אויף א נסים'דיגן שטייגער פון השם זיצט אויף זיין כיסא, נאר אויף א שטייגער וואס זי איז איבערגעגעבן געווארן צו די מלאכים, און דעריבער זעסטו אז ער כאפט אים שוין אין א נידעריגערע דרגה, דאס איז נישט בריאה נאר דאס איז נידעריגער, דאס איז יצירה, וואס דארט זעט מען שוין נישט די הנהגה פון השם אויף א נסים'דיגן און אנטפלעקטן שטייגער נאר מער אויף א טבע'דיגן שטייגער, אויף א שטייגער פון די מערכות הכוכבים און די מלאכים וואס זיי פירן די וועלט.
ארום די לבנה און בעצם דער נוגה איז אזא מין באלייכטונג וואס גייט ארויס פון יענעם גוף און די באלייכטונג ווערט אנגערופן נוגה. דער נוגה באקומט דעם ליכט און לייכט אבער ער ברענט נישט און זיין מדה איז די מדת החסד צו משפיע זיין אינערהאלב די פינסטערניש צו באלייכטן די נאכט. דאס הייסט עס איז דא א מצב פון פינסטערניש, עס איז דא א וואלקן, עס איז דא א נעפל, אבער עס איז דא א נוגה. דאס הייסט פון אינערהאלב די פינסטערניש זעט מען אזא באלייכטונג פון חסד וואס ברענט נישט נאר א באלייכטונג, ווייל מען רעדט דא וועגן ליכט. פון אינערהאלב דעם נוגה, גיט אכט, דארט משיג ער דעם חשמל. וואס איז חשמל? דאס איז דער מחנה שכינה. דער מחנה שכינה וואס זי געפינט זיך כביכול אינערהאלב דעם פייער. וואס איז די כוונה פון די זאכן? די דאזיגע שריפה וועט געטאן ווערן דורך השם. דער בית המקדש גייט פארברענט ווערן, דאס איז פייער, און דער פייער וועט פארברענען זיין היכל. ווער געפינט זיך דארט אינעווייניג? קודשא בריך הוא. השם אליין, דאס ווערט נישט געטאן דורך די מערכה, דאס ווערט נישט געטאן דורך אונטערשטע כוחות נאר דורך אויבערשטע כוחות. און זאלסטו וויסן אז מיט דעם אלעם וואס השם קומט אליין פארברענען, אבער עס איז דא א נוגה ארום. און דער נוגה ארום איז א בחינה פון ליכט וואס ברענט נישט. דאס איז א בחינה פון חסד אינערהאלב די דינים און גבורות. אינערהאלב יענער שווערער מציאות וועט זיין א בחינה פון ליכט וואס וועט באלייכטן די פינסטערניש. און דער דאזיגער ליכט קומט כביכול אויסדרוקן די הצלה פון יענע וואס זענען דבוק אין די קדושה, יענע וואס זענען דבוק אין דעם נוגה ארום, וועלן זיי האבן א הצלה פון דעם ברענענדן פייער.
זאגט דער מלבי"ם זע אויך אז ביי אליהו, אויך אליהו האט ער געזען די מרכבה אויסער איר פלאץ. אליהו איז געגאנגען צום מדבר און דארט אין מדבר אויסער לאנד אויך האט ער געזען די דאזיגע מראה. א רוח גדולה וחזק וואס דאס איז די רוח סערה, נאך דעם רוח א רעש, דער מלבי"ם זאגט אז דער רעש איז געקומען פון דעם וואלקן, און נאך דעם רעש א פייער, וואס דאס איז א פלאמענדיג פייער. דאס אלץ איז נאך נישט קיין מחנה שכינה. נישט אין רוח השם, נישט אין אש השם. נאך דעם פייער א קול דממה דקה. וואס איז א קול דממה דקה? חשמל. חשמל, חש איז מלשון שווייגן, ווי מיר האבן געזאגט להחשות, און מל איז מלשון רעדן. דאס איז די בחינה פון קול דממה דקה. רעדן שטיל. אזוי ערקלערט ער וואס מיר האבן געזען ביי אליהו און אזוי אויך ביי אונדז, דאס איז די בחינה פון חשמל, צוזאמענגעשטעלט פון קול און דממה, ווי עס שטייט דממה וקול אשמע. דאס איז חשמל. און דאס איז די בחינה פון די פיר קליפות וואס ארומרינגלען דעם ניסל. דארט איז פארשטענדליך אז עס איז דא א בחינה פון פיר קליפות ווען די קליפה וואס איז נאנט צום פרוכט איז די מער אויסגעלייטערטע קליפה. און דאס איז די ווייכע קליפה וואס אין איר איז אויסגעמישט גוט און שלעכט. און דאס איז א בחינה פון נוגה. נוגה, זאגט דער מלבי"ם, אזוי זאגן די מקובלים, אז די קליפת נוגה איז אויסגעמישט פון גוט און שלעכט. דאס הייסט זי איז נישט א בחינה פון ממש שלעכט. עס שטייט אז אן אכילה פון וואכעדיגע טעג גייט צו די קליפת נוגה. אן איבעריגע אכילה, וואס א מענטש דארף נישט, דאס גייט צו די קליפת נוגה. דאס הייסט דאס איז נישט ממש א קליפה פון סיטרא אחרא, אבער דאס איז קליפת נוגה וואס אין איר איז אויסגעמישט גוט און שלעכט. און דאס איז די בחינה פון וואס אליהו האט געזען. און דאס איז אויך דא, ווי ער ערקלערט, דאס איז די בחינה פון יענעם כח וואס איז געגאנגען חרוב מאכן דעם בית המקדש און אינערהאלב יענער מציאות האט ער געזען אז עס איז דא א בחינה פון א נוגה ארום, וואס דער דאזיגער נוגה איז א בחינה פון חסד אינערהאלב יענער שווערער מציאות.
און פון אינערהאלב איר די דמות פון פיר חיות. און דאס איז זייער אויסזען, זיי האבן א דמות אדם. און פון אינערהאלב איר די דמות פון פיר חיות. זאגט דער מלבי"ם עס האבן אונדז שוין מודיע געווען די וואס קוקן אין מראות אלוקים, די כוונה איז די מקובלים, אז עס זענען דא פיר מחנות מלאכים וואס ארומרינגלען דעם כיסא. אין עולם הבריאה זענען דא פיר מחנות מלאכים. זייער סימן איז ארגמן. מיר האבן דערויף גערעדט א ביסל ווען מיר האבן גערעדט וועגן נפש החיים, מיר האבן אויך גערעדט ווייל מיר דוכט אין תומר דבורה. ארגמן איז ראשי תיבות אוריאל, רפאל, גבריאל, מיכאל, נוריאל. נאר ווען מיר ציילן זענען מיר אנגעקומען צו פינף. און דאך האבן מיר איצט געזאגט אז עס זענען דא פיר מחנות מלאכים וואס ארומרינגלען דעם כיסא. און מיר האבן ערקלערט אז בעצם זענען אוריאל און נוריאל צוויי בחינות פון איין ענין. ווייל אויך אוריאל איז לשון פייער, אור, און אויך נוריאל איז לשון פייער, נור, און דעריבער זענען זיי ביידע בעצם צוויי זאכן וואס זייער ענין איז איינס. אלזא איז דעריבער בסך הכל האבן מיר פיר מחנות מלאכים. אוריאל נוריאל, רפאל, גבריאל, מיכאל. און ישעיה ווי מיר האבן ערקלערט האט געזען דעם מלך אין זיין הויז. שרפים שטייען איבער אים, אלזא האט ער געזען אין עולם הכיסא, וואס דאס איז עולם הבריאה. און דער רעיון פון די זאכן פון די מלאכים וואס געפינען זיך דארט, אז זיי ווירקן אויף א שטייגער פון נס און טבע. ווי מיר האבן ערקלערט עולם הבריאה איז א הויכע וועלט. דאס איז די צווייטע וועלט פון אויבן, אצילות בריאה. און וויבאלד אזוי איז זייער שטייגער פון ווירקן אז דאס איז נישט דורך די וועלט וואס איז אונטער זיי, דהיינו אופנים. ווייל אונטער עולם הבריאה איז נישט דא דער עולם האופנים. דאס איז זיי ווירקן נישט דורך עולם היצירה, דורך עולם העשייה, נאר זיי זענען דורך עולם היצירה. און מיר וועלן ערקלערן. ווען איך רעד וועגן עולם העשייה איז די ווירקונג גשמיות'דיג. די ווירקונג איז אויף א טבע'דיגן שטייגער. דורך השפעות פון די מערכות הכוכבים און זייערע גלגלים. דאס איז אן השפעה פון עולם העשייה. פארקערט ווען מען רעדט וועגן השפעות פון א הויכע וועלט, פון עולם הבריאה, זענען די השפעות אויף א נסים'דיגן שטייגער. די השפעות זענען נישט דורך די גשמיות'דיגע מציאות אויף א טבע'דיגן שטייגער, נאר אויף א רוחניות'דיגן שטייגער, אויף א ווונדערבארן שטייגער, אויף א נסים'דיגן שטייגער.
פארקערט יחזקאל, מיר האבן געזאגט האט געזען דעם מלך נישט אויף זיין פלאץ. ער זעט די מרכבה. מיר האבן געזאגט אז דאס ווערט אנגערופן עולם המלאכים. עולם המלאכים איז עולם היצירה. אצילות, בריאה, יצירה, עשייה. דאס איז עולם המלאכים וואס דאס איז א מער אונטערשטע וועלט. און אין דער דאזיגער מציאות פון עולם המלאכים איז די שטייגער פון די ווירקונג און די השתלשלות פון יצירה צו עשייה. דהיינו ווי זענען די מלאכים משפיע? דורך עולם המעשה. דהיינו גשמיות'דיגע השפעות. השפעות דורך די טבע, דורך די סדרים פון די מערכה, נישט דורך אן אויסבייג פון די מערכות הטבע, אויף א נסים'דיגן שטייגער וואס איז איבער דער טבע, נישט. נאר דאס איז אן השפעה פון א וועלט וואס איז נידעריגער, דאס איז עולם היצירה, עולם המלאכים, וואס לאזט ארונטער איר שפע דורך עולם העשייה מיט טבע'דיגע השפעות ווי מיר האבן ערקלערט. ווען השם וויל פירן דורך פארבארגענע נסים, דעמאלט באוועגט און פירט דער קדוש ברוך הוא דורך די חיות וואס זיי געפינען זיך העכער עולם האופנים און זיי פירן זיי ענליך צו א מענטש וואס פארט אין א מרכבה. איצט קומט פארשטייט די ענליכקייט צו א מרכבה און דאס וועט אונדז העלפן אין דעם גאנצן משל וואס מיר וועלן זען אין המשך. ווען מיר רעדן וועגן א מרכבה, אויף א מרכבה איז דא א רייטער. דער רייטער איז כביכול קודשא בריך הוא. קודשא בריך הוא, מיר רעדן וועגן עולם הבריאה. עולם הבריאה איז דער כיסא. עולם הכיסא, דארט כביכול אין גענדזעפיסלעך, נישט זיך פארשטעלן אז דאס איז אין דער מציאות, אבער אין גענדזעפיסלעך ווייל מען רעדט דאך אלץ אין משלים, אלזא איז דאס ווי דער רייטער וואס זיצט אויף זיין כיסא. דערנאך האבן מיר די נידעריגערע וועלט, דאס איז עולם היצירה. עולם היצירה איז עולם המלאכים, דאס האט יחזקאל געזען, און באלד ווערט דאס אויך אנגערופן עולם החיות. און באלד וועלן מיר זען זייערע פנים. די פנים פון די חיות וועלן מיר זען פיר פנים האבן זיי געהאט וכולי, דאס אלץ וועלן מיר ערקלערן, אז דאס איז אזוי ווי די חיות וואס פירן די מרכבה. אלזא איז דא דער רייטער און עס זענען דא די חיות וואס פירן די מרכבה. פון וואספארא כח באוועגט זיך די מרכבה? פון כח פון די גלגלים און אופנים. דאס הייסט די חיות וואס זיי ציען און זענען משפיע, וואו גייט דורך דער כח און וואו איז ער בעצם משפיע? דורך די גלגלים, אז די גלגלים איז כביכול די זאך וואס ווערט געשלעפט פון כח פון די חיות. אזוי איז עס אין דעם גשמיות'דיגן משל. און אזוי אויך האט יחזקאל געזען אין די רוחניות'דיגע השפעות וואס קומען מעילא לתתא.
אלזא קומט אונדז אויס אז עולם הכיסא איז עולם הבריאה, עולם היצירה איז עולם החיות, וואס איז די נידעריגערע וועלט, און די דריטע וועלט וואס איז די מער אונטערשטע וועלט איז עולם הגלגלים וואס דאס איז עולם העשייה. ווער עס גיט אכט, אזוי איז אויך די גירסא אין א סך פון די סידורים פון די אשכנזים, וואס זיי זאגן שרפים וחיות ואופני הקודש. פארקערט זאגן מיר ביי אונדז שרפים ואופנים וחיות הקודש. אלזא לויט די מקובלים איז דאס מער פינקטליך. נישט אז איך זאג צו טוישן דעם נוסח פון די סידורים, ווייל דער נוסח פון אונדזערע סידורים בלייבט דאס זעלבע, און דאס איז אינטערעסאנט ווייל דער נוסח הספרדים איז דער נוסח פון די מקובלים. אבער דער רב מזוז ברענגט אויך אזוי אין זוהר אין די תיקונים אז אויך דארט שטייט שרפים וחיות ואופני הקודש. דאס הייסט קודם כל שרפים. שרפים שטייען איבער אים, דאס איז עולם הבריאה, עולם הכיסא, וואס ישעיה האט געזען. עולם היצירה, האבן מיר געזאגט דאס איז חיות הקודש, ווי מיר וועלן באלד זען פיר חיות וואס יחזקאל האט געזען. און אונטער זיי איז אופני הקודש, עולם האופנים און הגלגלים וואס דאס איז עולם העשייה. אזוי אז מען רעדט דא אין א השתלשלות. אבער אויב דו זאגסט שרפים ואופנים וחיות הקודש, האסטו דא איבערגעדרייט דעם סדר. ווייל דו האסט גערעדט וועגן שרפים וואס דאס איז הויך, דאס איז בריאה, נאך דעם ביסטו געשפרונגען ארונטער צו עשייה, צו חיות, און דערנאך רעדסטו וועגן אופנים, אנטשולדיג צו אופנים, און דערנאך רעדסטו וועגן חיות הקודש צום סוף. חיות הקודש איז אין מיטן. ווי איז ער אריבער צום סוף? יא? אזוי אז למעשה דער סדר ווי איך האב געזאגט דער מער לאגישער לויט וואס מיר האבן ערקלערט איצט איז שרפים וחיות ואופני הקודש.
אלזא לאמיר צוריקגיין צום ענין. אין דער צייט פון גלות, ווי מיר האבן געזאגט, טוט השם נישט קיין פעולות אויף א נסים'דיגן שטייגער, נאר דער קדוש ברוך הוא פירט לויט די וועג פון טבע, לויט די מערכות פון הימל, וואס דאס איז די כוונה דורך די אופנים, דורך די גלגלים. ווען השם וויל פירן די מערכה מיט פארבארגענע נסים, פירט ער נישט לויט די אופנים און גלגלים, לויט חיות הקודש. ווי מיר האבן ערקלערט אז די חיות רעדט וועגן עולם היצירה, וואס זיי זענען זיינע משרתים, זיינע וואס טוען זיין רצון, זיי געפינען זיך העכער עולם העשייה, און דאס איז א הנהגה ווי איבער דער טבע. אבער אויף א טבע'דיגן שטייגער השתלשלט זיך די הנהגה דורך די אופנים און דעמאלט איז די הנהגה טבע'דיג, ווי עס ווייזן די גלגלים און אופנים פון די מערכה. ווי א מענטש וואס פארט אין א מרכבה, זאגט דער מלבי"ם, און ער פירט די אופנים פון די מרכבה דורך די חיות וואס זיי זענען די פירער פון די מרכבה. אלזא קומט אויס אז די חיות וואס יחזקאל האט געזען זענען נידעריגער פון די שרפים וואס ישעיה האט געזען. ווייל ישעיה האט געזען די שרפים שטייען איבער אים אין עולם הכיסא, עולם הבריאה. פארקערט די חיות וואס יחזקאל האט געזען איז אין עולם היצירה ווי מיר האבן ערקלערט איצט.
זאגט דער מלבי"ם, וויבאלד די דאזיגע הנהגה צו פירן דורך די מערכה, דהיינו די מערכות הכוכבים און הגלגלים, איז א שטענדיגע הנהגה אין דער צייט פון גלות. דער קדוש ברוך הוא טוט אונדז נישט קיין נסים, פירט אונדז נישט אויף א שטייגער וואס איז איבער דער טבע. וויבאלד אזוי, איצט גיט אכט, זעט יחזקאל דעם אנהויב פון די ממשלה פון די פיר מלכויות וואס וועלן געוועלטיגן ביז דעם סוף פון גאנצן גלות. דאס הייסט איצט הייבט זיך אן א גלות. און אין דעם גלות, וואס דאס איז בעצם דער ערשטער גלות, ווי א מין וואס מיר האבן געזען אין ספר דניאל, וואס דניאל האט געזען, און באלד וועט דער מלבי"ם אונדז ווייזן פאראלעלן, אז דניאל האט געזען די פיר מלכויות וואס וועלן צוקונפטיג געוועלטיגן. און מיר האבן דאס געזען סיי אין דעם חזון פון דעם צלם, וואס דארט האט ער געזען אז ער איז געווען צוזאמענגעשטעלט פון פיר מיני מאטעריאלן וואס זענען געקומען אויסדרוקן די פיר מלכויות וואס האבן געהערשט אין ישראל. מיר האבן דאס אויך געזען דעם צפיר וואס איז ארויפגעגאנגען פון אינערהאלב דעם טייך, וואס אויך דארט האבן מיר געזען אין יענעם חזון ווי מען רעדט וועגן פיר מיני מלכויות וואס וועלן צוקונפטיג הערשן אין ישראל. אזוי אויך דא, זאגט דער מלבי"ם, ווייזט מען אים דעם יחזקאל די וועגן פון די הנהגה, וואס וועט זיין די וועג פון די הנהגה אין גלות, ווי אזוי דער קדוש ברוך הוא לאזט ארונטער די שפע דורך יענע הנהגות פון די מלכויות וואס מיר וועלן באלד זען, און מיר וועלן זען ווי די דאזיגע מלכויות יעדע מלכות שעפט איר כח כביכול פון איין חיה פון די פיר חיות הקודש וואס מיר וועלן באלד זען, פון דארט קומט איר כח און פון דעם כח וועט זיין איר ממשלה.
זאגט דער מלבי"ם, ביז עס וועט זיין דער שם השם שלם און זיין כיסא שלם, וועט די הנהגה זיין דורך די שרפים וואס שטייען איבער אים, און דעמאלט וועט דער מלך זיצן אין זיין כיסא מלכות, אלזא די שלמה הנהגה, דאס איז די הנהגה וואס וועט צוקונפטיג זיין ווען דער קדוש ברוך הוא וועט געוועלטיגן א ממשלת יחיד וואס דאס איז השם שלם און דער כיסא שלם, וועט זיין די וועלט פון הנהגה אין עולם הכיסא, עולם הבריאה. ווייזט מען אים אז מיר געפינען זיך נאך נישט דארט, און איצט קומט די הנהגה פון א נידעריגערע וועלט, פון עולם היצירה, פון די פיר חיות פון די מרכבה וואס זיי פירן כביכול די מרכבה, און פון זיי וועלן משפיע ווערן די שרי האומות, יעדער איינער פון אן אנדער חיה פון וועלכער איז זיין יניקה, און מיר וועלן אויך פארשטיין פארוואס זי איז יונק פון יענעם כח און פארוואס דער דאזיגער כח איז דער וואס איז משפיע אונטן, יעדע חיה איז משפיע אויפן אופן וואס איז אנטקעגן איר. עס זענען דא פיר חיות און עס זענען דא פיר אופנים. די אופנים האבן מיר געזאגט צו זיי זענען די השפעות אין עולם המעשה. אלזא זיי וועלן אויך משפיע זיין יעדער איינער אויף עולם המעשה לויט די כוחות וואס זענען אים מיוחס. זאגט דער מלבי"ם, איך האב שוין מבאר געווען אין נבואת זכריה אז די פיר מלכויות וואס מיר וועלן באלד ציילן זיי, זיי זענען מיוחס צו די פיר רוחות פון הימל. און יעדער איינער האט א ממשלה כביכול און א כח אין איין רוח פון די רוחות פון די וועלט, און כביכול דאס איז ווי א גלגל וואס דער גלגל איז צוטיילט אויף פיר, און יעדע איינע האט וואס מען רופט א שליטה און כח אויף א פערטל פון דעם כח וואס איז אין דער וועלט, אויף א פערטל פון די רוחות פון די וועלט, ווי מיר האבן ערקלערט. אזוי אויך זאגט דער מלבי"ם, דער שר וואס איז משפיע, איז משפיע דורך דעם אופן וואס איז אנטקעגן יענער רוח. ווייל אויב מיר רעדן וועגן פיר חיות, אלזא פיר חיות אנטקעגן זיי פיר אופנים, יעדער שר איז משפיע דורך יענעם מלאך, יענער חיה, אנטקעגן יענעם אופן, און דאס לאזט ארונטער אונטן כביכול א פערטל פון די השפעה וואס איז דא אין דער וועלט, ער איז פון זיין כח. זאגט דער מלבי"ם, ביז עס וועט זיך דרייען און לויפן דער גלגל צו דער גרוב, דאס איז לשון הפסוק, די כוונה איז ביז עס וועט אונטערגיין און ארויפגיין דער אנדערער אופן אויף זיין פלאץ. דהיינו יעדער איינער פון זיי איז אן השפעה אין אן אנדערער צייט. יעדער איינער פון זיי איז אן השפעה וואס דאס גייט ארויף און די איבעריגע גייען ארונטער. דערנאך גייט ארויף דער צווייטער און די איבעריגע גייען ארונטער. באלד וועלן מיר זען אז זיי גייען נישט אינגאנצן ארונטער, אבער אויף יעדן פאל האבן זיי נישט קיין כח און ממשלה אין דער וועלט. ווייל ווען עס האט געהערשט למשל בבל, זענען די איבעריגע מלכויות געווען שפל. ווען עס האט געהערשט יוון, זענען די איבעריגע מלכויות געווען שפל, און אזוי ווייטער אויף דעם וועג.
זאגט דער מלבי"ם, גיב אכט אז ער רופט זיי חיות. פארוואס? ווייל יעדער איינער האט פנים, פני אריה, פני שור, פני נשר. אבער גיב אכט אז ער איז מדגיש מראיהן דמות אדם להנה. אבער איצט האסטו געזאגט חיות. אלזא ווי זאגסטו דמות אדם להנה? וואס איז דאס, זענען דאס חיות אין א דמות אדם? ערקלערט דער מלבי"ם, וויבאלד איינע פון די פיר פנים איז אויך אדם. מיר האבן פנים פון אריה, שור, נשר און אדם. מיר קענען אים נישט רופן אדם פון וועגן די פנים, ווייל עס זענען אויך דא נאך דריי אנדערע פנים. רוף אים אדם, אבער עס איז אויך דא א שור. עס איז אויך דא א נשר, עס איז אויך דא אן אריה. דאס איז פיר פנים. זאגט דער מלבי"ם, ווען מיר רעדן דמות אדם להנה, רעדן מיר וועגן די כלל'דיגע דמות. מיר רעדן נישט וועגן די פנים. ווייל די פנים זענען פיר. אלזא וועגן וואס רעדט מען? וועגן די כלל'דיגע דמות. זאגט דער מלבי"ם, די כוונה פון די זאכן די דמות פון די חיה איז אנדערש אין איר געשטאלט פון די דמות פון די אדם. קודם כל דער מענטש גייט אויף צוויי און די חיה גייט אויף פיר. די חיה איז איינגעבויגן, איר פנים איז אונטן, זי איז אן דעה און שכל. פארקערט דא ווען איך רעד וועגן די דאזיגע חיות, האבן זיי געהאט א דמות און געשטאלט ווי א מענטש. זיי שטייען און שטעלן זיך אויף צוויי פיס און זיי האבן צוויי הענט. באלד וועלן מיר זען צי צוויי הענט אדער מער. ווי אויך איז אין זיי געווען חכמה און פארשטאנד ווי א מענטש. נאר אין די פנים איז געווען א חילוק, אדם, אריה, נשר וכולי. אבער ווען מען רעדט וועגן די כלל'דיגע דמות פון דעם גוף, זאגט ער דיר זייער דמות איז געווען ווי א מענטש, זייער חכמה און בינה ווי א מענטש. דאס איז די כוונה דמות אדם להנה. מען מיינט נישט ווי א מענטש נאר א סך מער, אבער די כוונה איז ווי א מענטש איז בעל בינה און שכל, אזוי אויך זענען זיי בעלי בינה און שכל. אלזא זאלסט נישט מיינען אז מען רעדט וועגן א שור, זאלסט מיינען אז דאס איז בעצם אין די געשטאלט פון א שור און אין די מחשבה פון א שור. נישט. נאר זיי האבן געהאט א דמות פון א מענטש, און אין זיי האט השם געגעבן חכמה און פארשטאנד צו פארשטיין זייער יוצר און אים צו לויבן און צו געבן כבוד צו זיין נאמען.
און פיר פנים פאר יעדער איינער. און פיר פליגל פאר יעדער איינער האבן זיי. קודם כל וועלן מיר זען רש"י. רש"י זאגט און פיר פנים פאר יעדער איינער. גיט אכט אויף וואס עס שטייט דא ווייל דאס איז נישט לויט די רעגלמעסיגע פארשטאנד. זאגט רש"י פיר פנים פאר יעדער איינער, פאר יעדער איינער דהיינו פארן פרצוף אדם אליין. זענען געווען פיר פנים. און אזוי אויך פארן אריה און פארן נשר און פארן שור. אלזא זעכצן פאר די חיה, און אזוי פאר יעדע חיה און חיה. דאס הייסט פיר פנים פאר יעדער איינער, ערקלערט רש"י, און אזוי איז די ערקלערונג פון חז"ל און אזוי אויך דער תרגום יונתן, וואלט מען געקענט פארשטיין אז מיר רעדן וועגן דמותן פון פיר חיות, וואו יעדע חיה האט פיר פנים. אלזא דאס הייסט די חיה זאגן די עקסטרעמע פון רעכטס האט פנים פון אדם, שור, נשר, אריה. די עקסטרעמע פון לינקס אדם, שור, נשר, אריה. און דעמאלט ווען איך וויל מאכן א חשבון, יעדע חיה פיר פנים, ווען איך זאמל זיי אלע צוזאמען האב איך באקומען 16 פנים. 4 מאל 4. קומט רש"י און זאגט נישט דאס איז דער חשבון. זאגט רש"י גיב אכט און פיר פנים פאר יעדער איינער. דאך פריער האבן מיר גערעדט וועגן די פנים. אלזא זאגט ער יעדער פן איז פון פיר פנים. דהיינו, לאמיר נעמען א חיה, און ווי איך האב געזאגט פריער דאס איז ריכטיג, אבער דער חשבון איז נישט פארטיג. דהיינו, אויב איך וועל נעמען די עקסטרעמע רעכטע חיה, אלזא האבן מיר געזאגט אז זי האט פנים פון אדם, שור, נשר, אריה. שטעלט אייך פאר א קוביק, אז דער דאזיגער קוביק האט פיר פנים, כביכול כביכול פון יעדער זייט פון קוביק איז אויסגעמאלן אן אנדער פן. ער זאגט דיר און פיר פנים פאר יעדער איינער. דאס הייסט אויב איך וועל איצט נעמען דעם פרצוף אדם, אלזא אין פשוט'ע ווערטער דער פרצוף אדם האט פיר פנים. און אויב איך וועל איצט נעמען דעם פרצוף שור, אלזא דער פרצוף שור האט פיר פנים. און דער פרצוף אריה אויך ער האט פיר פנים. און דער פרצוף נשר אויך ער פיר פנים. און גיט אכט און דאס אלץ רעדט אין איין חיה. אלזא האבן מיר איין חיה, וואס די דאזיגע חיה האט ווי איך האב געזאגט, די דאזיגע חיה איז צוזאמענגעשטעלט פון פיר ווי א מין פיר קעפ, פיר פנים, דהיינו אדם, נשר, שור, אריה, און יעדער איינער פון זיי איז צוזאמענגעשטעלט פון פיר. אלזא קומט דעריבער אויס זאגט רש"י, אז עס קומט אויס אז פאר איין חיה האבן מיר 16. פאר איין חיה איז דא 16, דאס איז 4 מאל 4. און פיר פליגל פאר יעדער איינער פון די פנים. גיט אכט, דער חשבון איז נישט פארטיג. ווייל אויב מיר זענען אנגעקומען צו 16, ווי מיר האבן געזאגט און דאס איז נאר פאר איין חיה, יעדער איינער פון זיי פון די 16 האט פיר פליגל. אלזא דעריבער וויפיל קומט אונדז אויס בסך הכל? פיר פליגל מאל פיר פנים מאל פיר פרצופים, זענען מיר אנגעקומען צוזאמען פאר איין חיה 64 פליגל פאר א חיה. און וויפיל זענען מיר אנגעקומען בסך הכל? זאגט דער תרגום יונתן, 256 גפין. 64 מאל 4 חיות, 256 פליגל.
דער מלבי"ם ערקלערט, הגם אז יעדער איינער האט בעצם געהאט אנדערע פנים פאר די זייט אין וועלכער ער איז געגאנגען פאראויס, דהיינו דאך אויב דו רעדסט אז דער האט געהאט א פרצוף אריה און דער א פרצוף אדם, דאך מען קען דאס נישט זאגן. ווייל דו האסט געזאגט אז יעדער איינער און איינער האט געהאט פיר פרצופים, און פאר יעדן פרצוף ווי מיר האבן געזאגט פיר פנים וכולי. אבער יעדער איינער האט געהאט פיר פרצופים. אלזא מען קען דאס נישט צוטיילן אויף פיר חיות. ווייל יעדע חיה האט אריינגענומען פיר. אלזא נישט דהיינו אין א פשוט'ע פארשטאנד וואלט מען געקענט פארשטיין, איין חיה איז שור, איינע נשר, איינע אריה, איינע אדם. אבער איצט האבן מיר געזאגט נישט אזוי. איצט האבן מיר געזאגט אז יעדער איינער נעמט אריין פיר פרצופים און יעדער פרצוף נעמט אריין פיר פנים, אלזא אויב אזוי אין וואס זענען זיי אנדערש איינער פון צווייטן? דאס הייסט יעדע חיה נעמט דאך בעצם אריין דאס אלץ. זאגט דער מלבי"ם, יעדער איינער האט געהאט אנדערע פנים אין דער זייט אין וועלכער ער גייט פאראויס. דהיינו, כאטש ווי איך האב געזאגט פריער, לאמיר זיך פארשטעלן א מין קוביק וואס אויף יעדער זייט פון קוביק איז דא אן אנדער דמות, אבער יעדער קוביק גייט מיט אן אנדער פנים פאראויס. דאס הייסט איינער, לאמיר זאגן די בילד וואס איז פאראויס איז א שור, ביים צווייטן איז דאס אן אריה, ביים דריטן איז דאס אן אדם, און ביים פערטן איז דאס א נשר. קומט דעריבער אויס אז כאטש אז אלע האבן זיי פיר פנים, פיר פרצופים, אבער איינע צענטראלע וואס איז בעצם דער פירער. און דאס וועט זיין די ליניע וואס דער מלבי"ם וועט וועלן לויט איר ערקלערן אז בעצם האט יעדער איינער געהאט אלע פיר כוחות, אבער אויף יעדן פאל איז געווען איין דאמינאנטער כח. וואס ער איז געווען דער פירנדיגער כח. ער איז געווען דער עיקר כח, און דער עיקר כח איז געווען דער כח וואס האט כביכול געהערשט. און ער זאגט דאס איז וואס ער זאגט דיר, מיט דעם אלעם וואס דער צענטראלער פן וואס איז אין דער דאזיגער זייט גייט, למשל איז געווען פני שור, האט ער אויך געהאט די דריי פנים, ביז אז יעדער איינער האט געהאט פיר פנים.
זאגט דער מלבי"ם, דאס איז בעצם די סצענע. דער מלבי"ם וועט אין יעדער זאך וועלן אונדז ערקלערן וואס איז די מליצה. די מליצה די כוונה איז בעצם וואס איז דער נמשל. וואס בעצם ווייזן די זאכן אויף די וועגן פון הנהגה. זאגט דער מלבי"ם, די זאך קומט אונדז לערנען אז יעדער איינער האט אן אפגעטיילטע הנהגה, אן אפגעזונדערטע הנהגה, איינע צו חסד, איינע צום שטעקן, איינע צו רחמים. מיט דעם אלעם, אין יעדער איינער זענען כלול אלע איבעריגע. נאר וואס מען רעדט וועגן די הנהגה איז דאס פון די צענטראלע ליניע וואס פירט אים. אבער אז דו זאלסט נישט מיינען אז אין אים איז נישט דא די איבעריגע מדות. אין אים איז דא די איבעריגע מדות, אבער עס איז דא די מדה וואס איז די מער דאמינאנטע. דאס ווערט אנגערופן די פנים. די פנים איז דער מער צענטראלער חלק, און אלע איבעריגע זענען ווי צוגעלייגטע חלקים. דהיינו, אז אויב מען רעדט בעצם למשל וועגן א בחינה פון חסד, אלזא ווען עס גובר איז דער חסד, זענען די איבעריגע מדות צוגעלייגט צו אים. ווי עס איז באקאנט אז אין יעדע מדה און מדה זענען כלול אלע מדות. ווי מיר זאגן חסד, ווי זאגט מען אין ספירת העומר? חסד שבחסד, גבורה שבחסד, תפארת שבחסד, נצח שבחסד. עס איז אויך דא די איבעריגע מדות פון די בחינה פון חסד. אלזא ער כאטש אויב מיר וועלן פרעגן וואס איז די דאזיגע ספירה? זי איז חסד. אבער וואס נעמט זי אריין אין זיך אויך? די איבעריגע מדות. גבורה, אלזא דאס זעלבע, עס איז דא גבורה שבגבורה און חסד שבגבורה און תפארת שבגבורה און נצח. וואס איז די מדה? זי איז גבורה. אבער וואס נעמט זי אריין אין זיך אויך? די איבעריגע מדות. אזוי אויך די מלכויות, וואס די מלכויות זענען געווען משפיע פון זיי, אלע זענען געווען א געוויסער כח וואס נעמט אריין אין זיך די איבעריגע מלכויות. דהיינו, זאגט דער מלבי"ם למשל, ווען עס האט געהערשט מלכות בבל, זענען אויך געווען מלכות פרס, אויך מלכות יוון, אויך מלכות רומי. נישט זיי זענען נישט פארדעמפט געווארן פון דער וועלט. זיי זענען געווען פארהאן. אבער ווער איז געווען די דאמינאנטע? דהיינו זי האט געהערשט, ווער האט געגעבן דעם טאן? בבל. זי איז געווען צום ראש פינה, זי איז געווען די וואס גייט אין ראש. און דעמאלט אויך איז די השתלשלות פון שפע געווען אויף דעם וועג. דער שר פון בבל ער איז געשטאנען אין ראש, ער האט געצויגן דעם שפע פון אויבן און האט דאס אראפגעברענגט צו אונטן צו די איבעריגע פנים וואס זענען כלול, ווייל אין פני שור אלזא זענען כלול אויך אריה און אדם און נשר. אלזא בעצם דער מקבל שפע איז כביכול פני השור איצט, ווייל ער גייט אין ראש, אבער אויך די איבעריגע באקומען פון אים.
און פיר פליגל פאר יעדער איינער האבן זיי. זאגט דער מלבי"ם, מיר האבן שוין מבאר געווען אין ספר ישעיה אז די מלאכים ווערן שטענדיג געמאלן מיט פליגל. אויך אין ישעיה האבן מיר געזען זעקס פליגל זעקס פליגל פאר איינעם. און אויך ביי אונדז פיר פליגל פאר יעדער איינער האבן זיי. קומט דעריבער אויס אז די מלאכים מאלט מען מיט פליגל. און פארוואס? זאגט דער מלבי"ם, ווייל די פליגל דייטן אן אויף א פלי, אויף א פלאטערן. זאגט דער מלבי"ם, דאס ווייזט אז זיי האבן צוויי פליגל צו פליען יעצט אין יעדן פלאץ וואו זיי וועלן געשיקט ווערן פון זייער יוצר. מען רעדט וועגן מלאכים. א מלאך איז בעצם א שליח. ער באקומט הוראות פון זיין יוצר און זיי ברענגט ער ארויס אל הפועל. די פעולות טוט ער אין א רגע. אלזא כדי צו טאן פעולות אין א רגע דארף ער פליגל. נאך א זאך, דער פליגל ווייזט אויף באהעלטן און פארשווינדן. און דער פליגל, ווי עס שטייט לא ייכנף עוד מוריך. ייכנף די כוונה איז וועט זיך באהאלטן. און מען רעדט וועגן פליגל ווייסן מיר אז די פליגל האבן פארבארגן. אויב די פליגל האבן זיי זיך אליין פארבארגן. אלזא זעט מען אויך אז פליגל דייט אן אויף אן ענין פון הסתר. זאגט דער מלבי"ם, דעריבער האבן זיי געהאט נאך צוויי פליגל. פיר פליגל. צוויי פליגל האבן מיר געזאגט צו ווייזן אויף די גיכקייט און זריזות אז זיי טוען דעם רצון פון זייער קונה. צוויי נאך פליגל כדי צוצודעקן זייערע לייבער. וואס איז בעצם דער רעיון אין דעם וואס ער מיט די פליגל באדעקט זיך אליין? די דאזיגע זאך קומט אויסדרוקן אז זייער עצמיות פארשווינדט און פארבארגט זיך פון א השגה. מיר האבן קיין השגה נישט אין זיי. די פליגל זענען ווי א דעקונג און באדעקן זייער מהות וואס מיר האבן קיין השגה נישט צו פארשטיין איר. ישעיה האט געזען פאר יעדער איינעם זעקס פליגל. מיט צוויי דעקט ער צו זיין פנים און מיט צוויי דעקט ער צו זיינע פיס און מיט צוויי פליט ער. ער האט געזען זעקס פליגל. פארקערט דא זעען מיר פיר פליגל. וואס איז דער חילוק? הערט אזא וואונדערליכן ביאור זאגט דער מלבי"ם. זאגט דער מלבי"ם, דאך האבן מיר ערקלערט אז ישעיה האט געזען די שרפים שטייען איבער אים, דאס איז איבער דעם כיסא. און ער האט דאך געזען די וואס שטייען אין עולם הבריאה. עולם הכיסא איז עולם הבריאה. דארט זאגט דער מלבי"ם האבן זיי צוויי מיני העלמות און דעקונגען. א', זיי באקומען דאך די השפעה פון א וועלט וואס איז העכער זיי. וואס איז די וועלט וואס איז העכער בריאה? דאס איז אצילות. עולם האצילות איז א העכסטע וועלט, בעצם די העכסטע, דאס איז די מציאות וואס זי איז נאצל און אפגעזונדערט פון די פארשטאנד און פון די תפיסה אפילו פון די מלאכים. דערויף דייט ער אן ובשתיים יכסה פניו. גיט אכט, די פנים איז דער אויבערשטער חלק וואס דורך דארט באקומט ער דעם שפע פון אויבן. ער מיט צוויי באדעקט זיין פנים כביכול זאגט ער איך האב קיין השגה נישט אין דעם מקור פון וועלכן איך באקום דעם שפע. ער דעקט צו זיין פנים. ער קען כביכול נישט קוקן ארויף. ער קען נישט משיג זיין ארויף. דאס איז א הויכע וועלט, דאס איז עולם האצילות. ער דעקט צו זיין פנים אז ער איז כביכול נישט משיג דעם פלאץ פון וועלכן ער באקומט דעם שפע פון עולם האצילות. און דעריבער זאגן זיי איה מקום כבודו. זיי זענען נישט משיג, איה מקום כבודו. פון דער אנדער זייט איז אויך דא ובשתיים יכסה רגליו. די פיס זענען די וואס גייען ארונטער. די פיס לאזן ארונטער דעם שפע פון עולם הבריאה צו עולם היצירה. דערויף קומט ער אנדייטן אז מיט צוויי דעקט ער צו זיינע פיס, אז אפילו אז די מלאכים וואס באקומען די מהות פון שפע, ווי וואס איז די כוונה ווי אזוי זיי באקומען, דאס יא זענען זיי משיג, זאגט ער מיט דעם אלעם זענען זיי נישט משיג די מהות פון די זאך פון איר אייגענער זייט. און איך וועל ערקלערן. אמאל קען איך דיר געבן עפעס א זאך, קענסטו איבערקוקן וואס דו האסט באקומען, קענסטו נישט משיג זיין דעם געבער. דער געבער ער איז נישט משיג. אבער וואס האב איך באקומען דאס יא קען איך איבערקוקן און זען וואס וואס איך האב באקומען. ווי איך וויל געבן א דוגמה, אויב מיר ווי אויב מיר געפינען למשל א ולד פון עפעס א באשעפעניש. אלזא איצט קען איך אויספארשן וואס איך האב באקומען. איך קען אויספארשן וואס וואס איז די דאזיגע זאך. אבער איצט אז איך פון די דאזיגע ביי, למשל, וועל פרובירן פארשטיין וואס איז דער בעל חי וואס האט זי געלייגט? נישט אומבאדינגט אז איך וועל אנקומען צו א מסקנה אויב איך קען אים נישט און איך האב אים קיינמאל נישט געזען. אלזא אזוי אויך דא להבדיל, ווען מיר רעדן וועגן עולם הבריאה, האבן מיר געזאגט די שרפים זענען משפיע אונטן צו עולם היצירה. עולם היצירה איז חיות, חיות הקודש. חיות הקודש באקומען שפע. וואס זיי באקומען זענען זיי משיג. אבער דעם געבער פון שפע זענען זיי נישט משיג. דהיינו די חיות זענען נישט משיג די שרפים וואס געפינען זיך העכער זיי. און די שרפים האבן מיר אויך געזאגט זענען נישט משיג די אצילות וואס געפינט זיך העכער זיי. אלזא קומט דעריבער אויס ווי וואונדערליך, די שרפים וואס ישעיה האט געזען האבן פארבארגן זייער פנים ווייל זיי זענען נישט משיג דעם שפע וואס גייט ארונטער צו זיי פון אצילות. און זיי באהאלטן זייערע פיס ווייל די חיות וואס געפינען זיך אונטער זיי אויך זענען נישט משיג די שרפים וואס זענען משפיע צו זיי. אלזא דאס בעצם באדעקן זיי סיי פון די פנים וואס באקומען סיי פון די פיס וואס זענען משפיע. פארקערט זאגט דער מלבי"ם, גיב אכט אז די חיות אונטן, חיות הקודש וואס אין עולם היצירה, זיי באהאלטן נישט זייער פנים. ווייל זיי באמת יא זענען משיג דעם שפע. דעם שפע זענען זיי משיג. די געבער זענען זיי נישט משיג. אבער דעם שפע זענען זיי משיג. און וויבאלד אזוי, אלזא זע אז אין די חיות וואס געפינען זיך אונטן, וואס יחזקאל האט געזען, זענען דא פיר פליגל. צוויי פליגל מיט וועלכע ער וועט צודעקן זיין פנים איז נישטא. ווייל באמת דעם שפע וואס ער באקומט דאס יא איז ער מסוגל צו משיג זיין. זאגט דער מלבי"ם ביי יחזקאל, גיב אכט אז עס שטייט נישט אז זיי באדעקן זייערע פיס. און פארוואס? ווייל דעם שפע וואס זיי לאזן ארונטער צו אונטן צו עולם האופנים וואס דאס איז עולם העשייה וואס געפינט זיך אונטער זיי, באהאלטן זיי נישט, זיי באהאלטן נישט זייער השפעה. אלזא ווי די גשמיות'דיגע לייבער זענען משיג די השפעה פון די נפש וואס באלעבט זיי, אזוי אויך דא איז די אונטערשטע וועלט משיג, עולם האופנים איז משיג דעם שפע וואס קומט פון העכער אים, פון דעם שפע פון עולם החיות. און פארוואס? ווייל די דאזיגע בחינה איז שוין נענטער צו זיי, שייך אין איר מער השגה. וואס יא האבן זיי? צוויי פליגל צו צודעקן זייערע לייבער. זיי דעקן נישט זייערע אויגן, נישט זייער פנים, דהיינו און זיי דעקן נישט זייערע פיס, נאר צוויי פליגל וואס דעקן זייערע לייבער. וואס הייסט דאס? זייער מהות, ווי זיי זענען פאר זיך אליין דאס איז א פארבארגענע זאך. ווי דו וועסט פרובירן משיג זיין די מהות פון די נפש, וועסטו נישט קענען משיג זיין איר. וואס איז יענע מהות פון די נפש ווי זי איז פאר זיך אליין איידער זי האט זיך פארבונדן מיט דעם גוף צו משיג זיין איר מהות, דאס איז א פארבארגענע זאך. אבער פארקערט משיג זיין אירע השפעות אין דעם גוף, דאס יא זענען מיר משיג. אונדזער נשמה און אונדזער נפש איז משפיע אין דעם גוף, עס זענען דא רצונות, דער כח פון פעולה פון די נפש, דאס יא זענען מיר משיג. און דעריבער בערך צו עולם האופנים איז נישטא קיין דעקונג פון פיס, ווייל דאס יא זענען מיר משיג. וואס יא? זיי דעקן, די חיות דעקן זייער גוף. ווייל משיג צו זיין דעם גוף פון די זאך און איר עצם אין עולם האופנים וואס דאס איז עולם העשייה, דאס זענען מיר נישט משיג. חז"ל זאגן פון דעם טאג וואס דער בית המקדש איז חרוב געווארן זענען פארמינערט געווארן די פליגל פון די חיות. וואס איז די כוונה פון די זאכן? פון דעם רגע וואס דער בית המקדש איז חרוב געווארן דאך האבן מיר געזאגט די חיות זענען משפיע אויף א נסים'דיגן אופן. פארקערט די אונטערשטע וועלט, דאס איז עולם היצירה, די אונטערשטע וועלט וואס דאס איז עולם העשייה, דאס איז טבע'דיגע השפעות לויט די גלגלים. אבער פון דעם טאג וואס דער בית המקדש איז חרוב געווארן זענען פארמינערט געווארן די פליגל פון די חיות, דהיינו די השפעות זענען שוין נישט אין כח פון די פליגל פון די חיות, נישט אויף א נסים'דיגן אופן, נאר די השפעות זענען אויף א טבע'דיגן שטייגער. פארמינערט געווארן די פליגל פון די חיות און די הנהגה איז מער לויט די אופנים, וואס די אופנים איז א הנהגה לויט די מערכה, לויט די טבע, און נישטא אלע יענע דעקונגען פון די פליגל פון די חיות וואס שאפן א דעקונג און א הסתר צו א נסים'דיגער הנהגה. נאר די הנהגה איז טבע'דיג, אנטפלעקט, דו קענסט געבן טבע'דיגע ערקלערונגען פאר אלץ וואס קומט פאר אין דער מציאות, אזוי אז בעצם די פליגל וואס דעקן און שאפן א פארבארגענע הנהגה פון נס, די דאזיגע פליגל זענען פארמינערט געווארן און די גאנצע הנהגה איז אן אנטפלעקטע און טבע'דיגע הנהגה לויט עולם האופנים.
און זייערע פיס א גלייכער פוס. און זייער פוסזויל ווי א פוסזויל פון א קאלב. און זיי בליצן ווי א מין נחושת קלל. און זייערע פיס א גלייכער פוס. רש"י זאגט איין פירוש, זייער ריכטונג, זיי זענען געריכטעט איינער אנטקעגן צווייטן. די פיס פון די חיות זענען געריכטעט איינער אנטקעגן איין פוס אנטקעגן זיין חבר. א נאך פירוש זאגט רש"י און דאס איז דער מער באקאנטער פירוש, גלייך אז זיי האבן נישט קיין קפיצים. גלענקן צו בייגן זייערע שוקן. קפיצים איז ווי צונויפדריקן זיין האנט. צונויפדריקן זיין האנט פון וואספארא כח דריקן מיר צונויף די האנט? פון כח פון דעם וואס מיר האבן געלענקן. זיי האבן נישט קיין קפיצים די כוונה איז זיי האבן נישט קיין געלענקן. און דעמאלט איז דער פוס א גלייכער פוס. זיי האבן נישט קיין קפיצים דהיינו גלענקן צו בייגן זייערע שוקן, וויבאלד זיי האבן נישט קיין זיצן, ווער עס זיצט דארף בייגן די פיס. זיי האבן נישט קיין ליגן, און זיי דארפן נישט זיין קפיצים ווי עס האט א בהמה א קפץ עליון און א קפץ תחתון זאגט רש"י, מיט וועלכע זי בייגט אירע שוקן צו ליגן. אבער די מלאכים וויבאלד זיי שטייען תדיר, ממילא דארפן זיי נישט יענע גלענקן צו בייגן זייערע פיס און דעריבער האבן זיי נישט קיין קפיצים. און זייער פוסזויל ווי א פוסזויל פון א קאלב. די פשוט'ע פארשטאנד אז זייער פוסזויל איז געגליכן צו א פוסזויל פון א קאלב. און אזוי וועלן מיר זען אין המשך אז אזוי איז דער מלבי"ם נוטה צו ערקלערן. אבער פארקערט ערקלערט רש"י רגל עגל ווי דער תרגום יונתן איז מבאר, אז עגל איז מלשון קייקלדיג. נישט עגל מלשון קאלב. דער תרגום זאגט רגלין סגלגלין. סגלגלין סגלגל די כוונה איז קייקלדיג. יא? אלזא דאס הייסט זייער פוס איז א געקייקלטער פוס. און זיי בליצן ווי א מין נחושת קלל. פון זייער שיין זעט מען ווי אויב עס גייען פון זיי ארויס פונקען. ווי מיר האבן געזען וועגן הילני המלכה וואס האט געמאכט א לוסטער פון גאלד וואס ווען די זון האט געשיינט זענען פונקען ארויסגעגאנגען פון איר. עס האט אויסגעזען ווי עס איז דא א פונק. אלזא אזוי אויך דא, זענען זייערע פיס געווען שיינענדיג און בליצנדיג ווי עס גייען פון זיי ארויס פונקען ווי א מין נחושת קלל. וואס איז נחושת קלל? נחושת קלל די כוונה איז אויסגעלייטערט און שיינענדיג. אויסגערייניגט קופער וואס איז בליצנדיג און שיינענדיג. א נאך ביאור ערקלערט ער, אזוי ברענגט רש"י בשם מנחם, אז קלל איז מלשון געברענט אין פייער. מיר וועלן זען אין המשך אז רש"י איז מער נוטה, דער מלבי"ם איז מער נוטה צו דער דאזיגער ריכטונג. די כוונה איז מלשון נחושת וואס איז ווי מיט א ברענענדיג פייער, אזוי אויך זענען זיי געווען בליצנדיג.
קומט זען ווי דער מלבי"ם ערקלערט איצט דעם המשך. זאגט דער מלבי"ם און זייערע פיס א גלייכער פוס. די פליגל זענען באשטימט געווארן כדי אז ער זאל הויך פליען אונטן. און דעמאלט ווען די חיות וואס דאס איז עולם היצירה, זיי הייבן זיך ארויף, הייבן זיי צוזאמען מיט זיך אויך עולם העשייה. די פליגל הייבן זיך ארויף, זיי הייבן זיך ארויף און הייבן ארויף וואס איז אונטער זיי. דאס וועלן מיר זען אין המשך אין פסוק י"ט. די פיס פארקערט, זיי דייטן אן אויף דעם אונטערשטן חלק, אויף די צייט און אויף די שטאפל אין וועלכער מען גייט אויף דער ערד. דער פלאץ וואס איז די ערד פון די חיות, וואו קומען אן זייערע פיס? העכער די אופנים. דאך עולם החיות אונטער אים איז עולם האופנים. אלזא אויב איך קוק דעם פוס פון די חיות וואו ליגט ער? אויף עולם העשייה, וואס דאס איז די בחינה פון עולם האופנים. און דעריבער אויב אזוי קומט אויס זאגט דער מלבי"ם, אז די פליגל דייטן אן אויף די ארויפהייבונג צו אויבן, און דאס קומט אנדייטן ווען די אופנים וועלן נישט גיין אויף א שטייגער פון די הנהגה פון די מערכה און די הנהגה פון די טבע, נאר זיי פירן ארויף איבער די וועג פון טבע לויט דעם רצון פון השם, דאס איז די הנהגה פון די פליגל. די הנהגה פון די פליגל די כוונה איז נישט לויט דעם טבע'דיגן גאנג נאר לויט דעם רצון פון אויבן, דעם אויבערשטן רצון. און די הנהגה פון די פיס ווייזט ווען זיי פירן די אופנים לויט די טבע פון די מערכה. יא, א מענטש וואס גייט מיט זיינע פיס. און דעמאלט קומט דאס אנדייטן אז אלץ פירט זיך דא אויף א טבע'דיגן שטייגער, אויף א שטייגער וואס די מערכות הכוכבים און די אופנים וכולי ווייזן איר צו אונטן. זאגט דער מלבי"ם גיב אכט, א פוס אין רוחניות קומט אנדייטן אויף וואס ווערט פארורזאכט פון זיי. אזוי ברענגט ער פון מורה נבוכים פרק כ"ח פון דעם ערשטן און פרק ד' פון דעם דריטן. איך אבער האב געפונען לכאורה א מער פשוט'ע אנדייטונג דערויף, אז א פוס ווייזט אויף וואס ווערט פון אים פארורזאכט. די פשוט'ע דוגמה איז וואס לבן האט געזאגט צום נחש נחשתי ויברכני השם לרגליך. השם האט מיך געבענטשט לרגליך, צוליב דיר. וואס איז דער פירוש פון די זאך? דו זעסט אז א פוס איז די סיבה. לרגליך בין איך אנגעקומען אהער. לרגל המלאכה און די קינדער. וואס הייסט דאס? צוליב. אלזא דאס הייסט וואס איז דער פארורזאכטער? א פוס קומט אנדייטן אויף די פארורזאכטע זאך, וואס נעמט זיך פון דעם. זאגט דער מלבי"ם, א פוס אין רוחניות ווייזט אויף וואס ווערט פון זיי פארורזאכט. דעריבער זאגט ער זייערע פיס א גלייכער פוס. ווען זיי פירן די וועלט לויט די הנהגה פון די מערכה, און די הנהגה פון די מערכה די כוונה איז די טבע'דיגע הנהגה, זאגט ער דאס ווערט אנגערופן א גלייכער וועג. וואס הייסט דאס א גלייכער וועג? עס זענען נישטא קיין ענדערונגען. עס זענען נישטא קיין קרומקייטן און קאמפראמיסן. א גלייכער וועג דאס הייסט די וועלט פירט זיך לויט איר מנהג. די סיבות פון די טבע, די געזעצן פון די טבע זענען קבוע, פון די בריאה און ביז היינט. דאס ווערט אנגערופן זייערע פיס, וואס ווערט פון זיי פארורזאכט, א גלייכער פוס. דאס איז א טבע'דיגע הנהגה וואס פירט זיך תמיד'דיג אן ענדערונגען. שמש בגבעון דום וירח בעמק איילון דאס איז נישט א גלייכער פוס. דאס איז א הנהגה וואס גייט ארויס פון די גדרים פון טבע. זי איז נישט די סטאטישע קבוע'דיגע הנהגה. און דערויף זאגט ער, זיי די פיס פירן לויט דעם סדר פון די מערכה, און זיי באוועגן לויט די סיבות וואס זענען קבוע, לויט דעם וועלן גיין די פארורזאכטע. וואס איז דער פירוש פון די זאך? לויט די הנהגה פון סדר פון די מערכה, אזוי וועלן אויך זיין אלע רעזולטאטן. און דאס איז וואס ער זאגט, א גלייכער פוס, עס זענען נישטא קיין גלענקן אין די פיס. א גלענק דייט אן אויף א דריי. ווען איך האב א גלענק אין די האנט, קען איך דרייען די האנט. אויב איך וואלט נישט געהאט קיין גלענקן אין די הענט וואלט איך נישט געקענט דרייען זי. ווען מיר רעדן וועגן די הנהגה וואס איז די טבע'דיגע קבוע'דיגע הנהגה, זענען אין איר נישטא קיין גלענקן. וואס הייסט אין איר זענען נישטא קיין גלענקן? זי איז א גלייכע הנהגה. זי איז א קבוע'דיגע הנהגה. די געזעצן פון די טבע זענען קבוע, זיי טוישן זיך נישט. אלזא די דאזיגע הנהגה ווערט אנגערופן א קבוע'דיגע הנהגה ווייל א גלענק שאפט בעצם א דריי און ער איז אויך אן אפשטעל. עס איז נישטא קיין פליסונג. עס איז דא א גלענק וואס שטעלט אפ אין מיטן. די הנהגה פון די טבע איז א גלייכע הנהגה אן אפשטעלן. און זייער פוסזויל ווי א פוסזויל פון א קאלב. די פשוט'ע פארשטאנד אז זייער פוסזויל איז געגליכן צו א פוסזויל פון א קאלב. און אזוי וועלן מיר זען אין המשך אז אזוי איז דער מלבי"ם נוטה צו ערקלערן. אבער פארקערט ערקלערט רש"י רגל עגל ווי דער תרגום יונתן איז מבאר, אז עגל איז מלשון קייקלדיג. נישט עגל מלשון קאלב. דער תרגום זאגט רגלין סגלגלין. סגלגלין סגלגל די כוונה איז קייקלדיג. יא? אלזא דאס הייסט זייער פוס איז א געקייקלטער פוס. און לויט רש"י איז די כוונה א קייקלען, יא? עגל איז מלשון קייקלען ווי עס זאגט דער תרגום יונתן. דהיינו זיי זענען משפיע די קבוע'דיגע באוועגונג צו אלע אופנים אז דער שורש פון די דאזיגע באוועגונג איז פון די חיות וואס איבן וואס זיי באוועגן די גלגלים. און זיי בליצן ווי א מין נחושת קלל. די פונקען וואס גייען ארויס פון די פיס זענען געגליכן צו די פונקען פון נחושת קלל. די כוונה אין דער דאזיגער וועלט, עולם העשייה, וואס דאס איז עולם הגלגלים, זאגט ער דער נחושת ערקלערט דער מלבי"ם דייט אן אויף אן ענין פון א נחש. דהיינו די השפעה דא איז צו די מציאות פון נחש, נחש הנחושת. דאס איז א חומר'דיגע וועלט, דאס איז א צוזאמענגעשטעלטע וועלט, דאס איז א וועלט אין וועלכער עס איז דא סיטרא אחרא, וואס סיטרא אחרא ווי באקאנט איז די בחינה פון דעם נחש. ער זאגט דיר די פונקען וואס קומען אן צו עולם העשייה פון די פיס פון די חיות, דאס איז פון דעם ריינעם און אויסגעבליצטן נחושת, וואס דאס איז דער ריינער און קלארער פון די נחושת. וואספארא נחושת? נחושת קלל. די ריינע און קלארע פון די נחושת. דהיינו עס איז דא דא אונטן א בחינה פון א טריבער נחושת, וואס דאס איז א נחש, וואס דאס קומט אנדייטן אויף דעם כח פון סמ און סיטרא אחרא. און פארקערט איז דא דער ריינער און אויבערשטער נחושת, וואס דאס איז דער נחושת וואס איז משפיע דא אונטן כדי צו לייטערן דעם טריבן כח פון נחש הנחושת וואס געפינט זיך דא אונטן. מען קען זאגן אז דאס איז אויך אנגעדייט אין דעם נחש וואס משה האט געמאכט, וואס ער האט זיי געזאגט צו קוקן אויף די בחינה פון דעם אויבערשטן נחש, וואס דאס איז נחושת קלל אין קדושה, כדי צו מבטל זיין דעם אונטערשטן נחש, דעם סמ, וואס דאס איז א נחש דקליפה וואס געפינט זיך דא אונטן. זאגט דער מלבי"ם, אז עץ הדעת טוב ורע וואס זיי האבן געגעסן אין דעם חטא פון נחש געפינט זיך א טייל דערפון אין עולם היצירה און אין די השפעות וואס גייען פון דארט ארונטער צו אונטן. און דעריבער איז פארשטענדליך פארוואס ער ברענגט דא אריין דעם דאזיגן ענין פון דעם נחש, ווייל דער נחש אזא בחינה פון א נחש און נחושת געפינט זיך אויך אין עולם היצירה. ער ברענגט א מדרש חז"ל אז חז"ל זאגן אז קלל לערנט אויף א שריפה, ווי מיר האבן ערקלערט פריער אין רש"י. וויבאלד זייער ענין איז דעמאלט געווען חרוב מאכן דעם בית המקדש און אים פארברענען, דעריבער זעט ער פונקען וואס זענען משפיע פון כח פון דעם נחש, וואס דאס איז געווען די מלכות וואס האט דעמאלט געהערשט ווי מיר וועלן זען אין המשך, צו ווארפן גיפט און א פארצערנדיג פייער אין די קדושה. דעריבער האט ער דאס געגליכן צו א נחש, אז א נחש קלל, קלל די כוונה איז מלשון געברענט, מלשון שריפה, אז זיי זענען געגאנגען און האבן פארברענט דעם בית המקדש. און הענט פון א מענטש פון אונטער זייערע פליגל אויף זייערע פיר זייטן און זייערע פנים און זייערע פליגל פאר אלע פיר. און הענט פון א מענטש פון אונטער זייערע פליגל, רש"י ברענגט קודם כל דעם מדרש וואס דאס איז דער תרגום, למחתה בהון גומרין דאשא. די כוונה איז מיט די הענט האבן זיי צוגעגרייט די קוילן פון דעם פייער ווי מיר וועלן זען אין המשך אז דאס זענען די קוילן פון פייער וואס זאלן פארברענען ירושלים.