TheWholeTorah.aiBeta

זבים פרק ד, משנה ג: אָנקלאפן אויף נישט-פעסטע זאכן

זבים, פרק ד, משנה ג. דער יסוד וואָס גייט דורך דעם גאנצן פרק איז היסט, די טומאה וואָס א זב איז מטמא דורך רוקן א זאך פון איר אָרט, נישט דורך אנרירן. אויב א זב באוועגט עפעס, ווערט אלץ וואָס ליגט אויף דעם טמא פונקט ווי ער וואָלט עס אליין אנגענומען אין די הענט. אונזער משנה נעמט דאָס אן אויף א זב וואָס קלאפט אָן אָדער שטעלט זיך אָן אויף א זאך וואָס אויף איר ליגט א ברויט פון תרומה, און דאָס ברויט פאלט אַראָפּ אויף דער ערד.

דער מכריע איז צי די זאך אליין האָט זיך גערירט. ווען די זאך וואָס ער האָט אנגעקלאפט איז שטארק באפעסטיגט און שווער, מאכט דער זב'ס קלאפ נאָר א ציטער וואָס גייט דורך איר; דאָס ברויט איז אַראָפּגעפאלן פון דעם ציטערניש, נישט פון קיין באוועגונג וואָס דער זב האָט געמאכט, און די תרומה בלייבט טהור. אָבער ווען די זאך איז לויז, לייכט אָדער נישט באפעסטיגט, רוקט דער זב'ס קלאפ עס טאקע אָפּ פון אָרט, און דאָס פאלן פון ברויט איז זיין אייגענע מעשה. דאָס איז היסט, און די תרומה ווערט טמא. די משנה רעכנט אויס די זאכן פון דעם צווייטן סאָרט.

די רשימה פון נישט-פעסטע זאכן

"הקיש על הדלת": ער האָט אנגעקלאפט אויף א טיר, וואָס דרייט זיך פארשטייט זיך.

"ועל הנגר": דער ריגל פון דער טיר.

"ועל המנעול": דער שלאָס; ביידע זענען באוועגליכע צוגעהערן און נישט קיין פעסטע בנינים.

"ועל המשוט": דאָס רודער פון א שיף.

"ועל הקלת": דער געשטעל פון דער מיל, וואָס האָט געשטאנען אויף דער ערד און דורך וועלכן די תבואה איז דורכגעגאנגען, און וואָס מען האָט לייכט ארומגערוקט.

"ועל אילן שכחו רע": א בוים וואָס זיין כח איז שוואך, א דינער און שוואכער בוים.

"ועל סוכה שכחה רע", און ווייטער: "על אילן יפה": דאָ איז דער צווייג דאָס שוואכע. דער שטאם אליין קען זיין גאנץ געזונט און שטארק, אָבער דער ספעציפישער צווייג אויף וועלכן די תרומה האָט געלעגן האָט ווייניג כח פאר זיך. ווען דער זב קלאפט זיך אָן אין אים, רוקט זיך דער צווייג, און דאָס ברויט פאלט אַראָפּ.

"על סולם מצרי", מיטן תנאי "בזמן שאינו קבוע במסמר": די מצרישע לייטער איז געווען דער קליינער, לייכטער סאָרט וואָס א מענטש טראָגט פון אָרט צו אָרט, און זי געהערט אין דער רשימה נאָר אין א פאל וואו קיינער האָט זי נישט באפעסטיגט מיט א נאָגל. שטייענדיג לויז, גיט זי זיך נאָך גלייך ווי דער זב קלאפט אָן.

"על הכבש": א שיפער אַרויפגאנג אָדער בריק, א פּלאטפאָרמע פון דעם סאָרט.

"ועל הקורה, ועל הדלת": א באלקן און א טיר וואָס ליגן פשוט וואו זיי ליגן, נישט פעסט געשטעלט.

"בזמן שאין עשויין בטיט, טמאין": דאָס איז דער תנאי פון דער משנה, און דער שליסל צו דער גאנצער רשימה. די באלקנס און טירן ווערן גערעכנט צווישן די נישט-פעסטע זאכן דווקא ווען מען האָט זיי נישט באפעסטיגט און פארקלעפט מיט ליים. אזוי ווי זיי זענען נישט געהאלטן פעסט, רוקט זיי דער זב'ס קלאפ אָפּ, און ס'איז כמעט ווי ער וואָלט אליין אַראָפּגעשטופּט דאָס ברויט. דעריבער איז תרומה וואָס ליגט אויף זיי און פאלט אַראָפּ, טמא. וואָס האָט עס קאלע געמאכט איז נישט קיין ציטער נאָר דער זב'ס אייגענער קלאפ.

שידה, תיבה און מגדל

"על השידה, התיבה והמגדל, טמאין": אויב דער זב האָט אנגעקלאפט אויף א שידה (א קאסטן), א תיבה (א קעסטל) אָדער א מגדל (א שאפע), איז די תרומה וואָס ליגט אויף זיי אויכעט טמא, פון דער זעלבער סברא: די זאכן זענען נישט באפעסטיגט, אלזאָ איז זיין קלאפ א היסט, און די תרומה ווערט טמא.

"רבי נחמיה ורבי שמעון מטהרין באלו": רבי נחמיה און רבי שמעון האלטן אנדערש אין די לעצטע דריי. לויט זיי, אויב תרומה האָט געלעגן אויף א שידה, א תיבה אָדער א מגדל און איז אַראָפּגעפאלן ווען א זב האָט זיך אנגעקלאפט, בלייבט די תרומה טהור.

פארשטיין די מחלוקה

רבי נחמיה און רבי שמעון האלטן אז דאָס זענען גרויסע, שווערע מעבל שטיקער. א זב וואָס קלאפט זיך אָן אין א שידה אָדער אין א מגדל רוקט עס טאקע נישט אָפּ. אזוי ווי גאָרנישט האָט זיך גערירט, איז נישט דא קיין היסט, און קיין טומאה איז נישט אריבערגעגאנגען. ביי זיי איז דער תנאי גענוי: דער זב מוז די זאך טאקע באוועגן, און דאָ האָט ער דאָס נישט געטון.

דער תנא קמא, די חכמים, האלטן אנדערש. לויט זיי איז נישט מכריע צי דאָס שטיק איז צו שווער אָפּצורוקן. דער עיקר איז אז א שידה, א תיבה אָדער א מגדל איז בכלל נישט באפעסטיגט אין דער ערד. אזוי ווי זיי זענען פארהעלטניסמעסיג קליין און נישט צוגעבונדן, זענען זיי נישט אין דער קאטעגאָריע פון א פעסטן בנין, און דער זב'ס קלאפ אויף זיי רעכנט זיך ווי א מין דירעקטער שטופּ און נישט ווי א בלויזער ציטער וואָס גייט דורך א באפעסטיגטן בנין. דעריבער ווערט די תרומה וואָס ליגט אויף זיי טמא.

אלזאָ, די מחלוקה קומט אַרויס אין דעם ווי מען דעפינירט היסט: צי מען דארף טאקע א באוועגונג פון דער זאך אליין, ווי רבי נחמיה און רבי שמעון האלטן, אָדער צי ס'איז גענוג אז די זאך וואָס ער האָט אנגעקלאפט איז נישט באפעסטיגט, און דעריבער רעכנט מען דעם קלאפ ווי דעם זב'ס דירעקטע מעשה, ווי די חכמים האלטן. און דערמיט לאָזט זיך אויס די משנה.