עוקצין, פרק א, משנה ה. מסכת עוקצין טיילט אויס די פארשידענע נישט-עסבארע חלקים וואס זענען צוגעהאנגען צום געוואוקס אין באזונדערע קאטעגאריעס. עטליכע דינען אלס א שומר, זיי היטן דאס עסן פון פארדארבן ווערן. עטליכע דינען אלס א יד, א האנטהאלט מיט וואס מען האלט, הויבט אדער טראגט דאס עסן; א יד ווערט טמא ווען דאס עסן ווערט טמא, און זי איז מטמא דאס עסן ווען מען רירט זי אן, אבער זי ווערט קיינמאל נישט אריינגערעכנט אין די כביצה וואס מען דארף אז דאס געוואוקס זאל קענען מטמא זיין ווייטער. אונזער משנה ברענגט די דריטע קאטעגאריע: חלקים וואס זענען טאקע צוגעהאנגען צום גרינס און דינען פונדעסטוועגן צו גארנישט, נישט אלס שומר און נישט אלס יד.
די ערשטע ווערטער שטעלן אוועק דריי פטורים איינער נאך דעם אנדערן: "אלו לא מיטמאין", אזעלכע חלקים ווערן נישט טמא; "ולא מטמאין", זיי זענען אויך נישט מטמא; "ולא מצטרפין", און זייער מאס ווערט קיינמאל נישט צוגערעכנט צו די מאס פון דעם עסן. אין דער וואוקס זענען זיי טאקע נאך צוגעהאנגען צום גרינס, אבער די הלכה וויל זיי נישט אנקוקן אלס א טייל דערפון. ווערט דאס גרינס טמא, בלייבן זיי טהור; קומט די טומאה אן צו זיי, ווערט דאס גרינס דערפון נישט אנגערירט.
די רשימה
- "שרשי כולסי הכרוב": די וואָרצל-עקן פון די קרויט-שטענגלעך.
- "וחלפות תרדין": די אויסוואוקסן וואס שפראצן ארויס פון בוריקעס.
- "והלפת": און דאס זעלבע ביי ריבן (לפת).
"אשר דרכן לגזוז": דאס זענען זאכן וואס מען שנייט זיי געווענליך אראפ און וואַרפט זיי אוועק. "ונעקרו": און די משנה רעדט אין א פאל וואו מען האט זיי אויסגעריסן פון דער ערד צוזאמען מיט זייערע וואָרצלען. אפילו דאן קומען זיי נישט אריין אין די דינים פון טומאה, און דער טעם איז א פשוטער: מען נעמט נישט אן דאס געוואוקס בייַ זיי, און זיי געבן דעם גרינס אויך נישט קיין שוץ.
די מיינונג פון רבי יוסי
"רבי יוסי מטמא בכולן": רבי יוסי פסקט אז אלע די זאכן זענען יא נוגע צו טומאה. לויט זיין מיינונג, ווייל א מענטש קען טאקע אמאל אנהאלטן א גרינס ביי די וואָרצלען, ווערן זיי דורכאויס גערעכנט אלס א יד, און דעריבער ווערן זיי אריינגעצויגן אין די טומאה פון דעם עסן און זענען אויך מטמא דאס עסן צוריק.
"ומטהר בשרשי כולסי הכרוב והלפת": רבי יוסי איז יא מודה אין צוויי פעלער, די וואָרצל-עקן פון די קרויט-שטענגלעך און די פון די ריבן. דארט האלט קיינער נישט אן דאס גרינס אין אזא פלאץ, דעריבער איז דארט נישט קיין דין פון א יד, און זיי בלייבן טהור.