TheWholeTorah.aiBeta

עוקצין פרק ג, משנה ג: נבילות וואָס דאַרפֿן מחשבה אָבער נישט קיין הכשר

עוקצין, פרק ג, משנה ג. דער גאַנצער פרק דרייט זיך אַרום צוויי תנאים וואָס קענען אַריינברענגען אַ זאַך אין דער וועלט פון טומאת אוכלין, די טומאה פון עסן וואַרג. דער ערשטער איז מחשבה, ווען אַ מענטש טראַכט אויף אַ זאַך און מאַכט זי צו עסן וואַרג, און דאָס איז נויטיג ווען די זאַך ווערט געוויינטלעך נישט געגעסן. דער צווייטער איז הכשר, אַז די זאַך זאָל אָנקומען אין וואַסער אָדער אין אַן אַנדער געטראַנק, וואָס דאַרף מען געוויינטלעך איידער אַ שפייז קען ווערן טמא. אונזער משנה לערנט אונז אַ מין זאַכן וואָס דאָרט פאַלט אַוועק דער צווייטער תנאי אין גאַנצן, ווייל די זאַכן טראָגן די טומאה אין זיך אַליין.

די משנה הייבט אָן: "נבלת בהמה טמאה בכל מקום, ונבלת העוף הטהור בכפרים, צריכין מחשבה ואינן צריכין הכשר". אַ נישט כשרע בהמה וואָס איז געפאַלן, אין וועלכן פלאַץ עס זאָל נאָר זיין, און דערצו אַ כשרער עוף וואָס איז געשטאָרבן אָן שחיטה און מען טרעפט אים אין די כפרים (די דערפער): ביי ביידע דאַרף מען מחשבה, אָבער קיין הכשר דאַרף מען נישט.

פאַרוואָס דאַרפן די דאָס אַ מחשבה? ווייל דאָס איז נישט די סאָרט זאַך וואָס מענטשן שטעלן געוויינטלעך אויפן טיש. אַ נבילה פון אַ נישט כשרע בהמה איז נישט פאַסיג פאַר אַ מענטשנס געוויינטלעכן עסן, און אויך אַ כשרער עוף וואָס איז נישט געשאָכטן געוואָרן ווערט נישט גערעכנט פאַר עסן וואַרג אין די כפרים, וואו עס זענען נישט דאָ קיין סך מענטשן וואָס וואָלטן דאָס וועלן. אַ זאַך וואָס ווערט געוויינטלעך נישט געגעסן קומט אַריין אין דעם געדער פון אוכל נאָר ווען אַ מענטש באַשליסט אַז דאָס וועט אים דינען פאַר עסן. אָבער נאָכן דעם באַשלוס דאַרף מען שוין קיין הכשר נישט. די נבילות דאַרפן נישט אָנקומען אין קיין געטראַנק, ווייל אַ נבילה האָט שוין אין זיך אַן אייגענע טומאה, אַ טומאה וואָס אַרבעט פון אינעווייניג אין דער זאַך אַליין און וואַרט נישט אַז וואַסער זאָל איר עפענען די טיר.

איצט קומט אַ צווייטע רשימה: "נבלת בהמה טהורה בכל מקום, ונבלת העוף הטהור והחלב בשוקים, אינן צריכין לא מחשבה ולא הכשר". אַ כשרע בהמה וואָס איז געשטאָרבן אָן שחיטה, אין וועלכן פלאַץ עס זאָל נאָר זיין, און דערצו אַ כשרער עוף וואָס איז געשטאָרבן, און חלב, דאָס פעטס פון אַ כשרע בהמה וואָס די תורה פאַרביט, ווען מען טרעפט זיי אין די שווקים (די מערק): ביי די דאַרף מען נישט קיין מחשבה און אויך נישט קיין הכשר.

דער חילוק דאָ ליגט אינעם פלאַץ און אין דער זאַך אַליין. אין די מערק, וואו המונים מענטשן גייען אַדורך, ווערן אַזעלכע זאַכן גערעכנט פאַר עסן וואַרג; עס זענען אימער דאָ אָפנעמער, און דעריבער האָבן זיי פון זיך אַליין דעם שטאַנד פון אוכל. מען דאַרף נישט קיין באַזונדערע מחשבה פון אַ יחיד כדי צו מאַכן פון זיי עסן וואַרג, ווייל אין די אויגן פונעם ציבור זענען זיי שוין עסן וואַרג. און ווידער דאַרף מען נישט קיין הכשר, ווייל די טומאה פון נבילה קומט פון אינעווייניג און איז בכלל נישט תלוי אין קיין געטראַנק.

די משנה ענדיגט מיט די מיינונג פון רבי שמעון: "רבי שמעון אומר, אף הגמל והארנבת והשפן והחזיר". רבי שמעון לייגט צו דעם קעמל, דעם אַרנבת, דעם שפן און דעם חזיר צו דער רשימה פון זאַכן וואָס דאַרפן נישט קיין מחשבה. הגם דאָס זענען נישט כשרע חיות, ווערן זיי פונדעסטוועגן געגעסן ביי אַ סך מענטשן, און אַ זאַך וואָס אַ סך מענטשן עסן איז שוין באַשטעטיגט אַלס עסן וואַרג. דעריבער, לויט רבי שמעון, דאַרף מען נישט קיין מעשה מחשבה פון אַ יחיד כדי זיי צו מאַכן פאַר אַן אוכל.

דער פאָדעם וואָס גייט אַדורך די גאַנצע משנה איז איין יסוד: צי אַ זאַך דאַרף מחשבה הענגט אָפ ווי מענטשן באַציען זיך צו איר, בשעת דער פטור פון הכשר קומט פון דער נאַטור פון נבילה טומאה, וואָס דאַרף נישט קיין הילף פון דרויסן כדי זיך אָנצוכאַפן.