TheWholeTorah.aiBeta

עוקצין פרק ב, משנה א: וועלכע עוקצים זענען ידות און וועלכע זענען אויך שומרים

עוקצין, פרק ב, משנה א. די גאנצע מסכתא רעדט זיך וועגן די טיילן פון א מאכל וואס מען עסט נישט: די עוקצים, די שטענגלעך און די שויטן וואס זענען צוגעטשעפעט צו פירות און גרינצייג. אזא טייל קען זיין א יד, א האנטהאלט, און דעמאלט נעמט ער אן טומאה צוזאמען מיטן מאכל און גיט אויך איבער טומאה צום מאכל, און ער קען אויך זיין א שומר, א היטער פונעם מאכל, און דעמאלט שליסט ער זיך אפילו צונויף מיטן מאכל צו משלים זיין דעם שיעור פון טומאה. אונזער משנה רעכנט אויס וועלכע עוקצים געהערן צו וועלכע קאטעגאריע.

"עוקצי תאנים והגרוגרות והכלוסין והחרובין, הרי אלו מטמאין ומיטמאין ומצטרפין". אן עוקץ מיינט דאס קורצע האלצענע שטענגל וואס שטעקט ארויס פון א פרוכט. דא ווערן אויסגערעכנט: די שטענגלעך פון פרישע פייגן; פון גרוגרות, פייגן וואס מען האט אויסגעטריקנט; פון כלוסין, א סארט פייג וואס איז אסאך זיסער; און פון חרובין, וואו א מענטש האלט זיך אן אין דעם דינעם שטיקל האלץ וואס גייט ארויס פונעם בוקסער בשעת ער עסט אים. יעדער איינער פון די אלע האט דעם דין פון א יד. און דאס ארבעט אין ביידע ריכטונגען: א טומאה וואס קומט אן אויפן שטענגל גייט אריבער אויפן פרוכט, און א פרוכט וואס האט אנגענומען טומאה מאכט אויך זיין שטענגל טמא. נאך א זאך לערנט אונז דאס ווארט "ומצטרפין": אזא שטענגל האט אויך דעם דין פון א שומר, דעריבער רעכנט מען צו זיין גרייס צום פרוכט ווען מען מעסט דעם שיעור פאר טומאה. פארוואס איז דאס אזוי? נעם אראפ דאס דינע שטענגל, און דער פרוכט הייבט אן פוילן פריער, און אלץ וואס היט אפ דעם מאכל פון קאליע ווערן, ווערט גערעכנט פאר א שומר.

רבי יהודה וויל צולייגן נאך איין זאך צו דער ליסטע, "אף עוקץ דלעת", דער שטענגל פון א דלעת (קירבעס), וואס לויט אים דינט ער סיי אלס א יד סיי אלס א שומר.

"עוקצי האגסים והקרוסטמלין והפרישין והעוזרדין": דא קומט א צווייטע ליסטע, וואס באשטייט פון די שטענגלעך פון באַרן, פון קרוסטמלין, א קלענערער סארט באר, פון פרישין, וואס מען איז מזהה אלס די קוויטן־פרוכט, און פון עוזרדין, וואס עטלעכע דערקלערן אז דאס זענען ווילדע עפעלעך. נאך צוויי זאכן קומען מיט א באגרעניצונג: "עוקץ דלעת טפח, עוקץ קונרס טפח", דער שטענגל פון א דלעת און דער שטענגל פון א קונרס (מען האלט בדרך כלל אז דאס איז אן ארטישאק), וואו יעדער איינער ווערט גערעכנט אלס א יד ביז א טפח, ארום פיר צאל, פון זיין לענג. רבי אלעזר בן רבי צדוק האלט אז מען גייט ביז "טפחיים", טאפלט אזויפיל.

"הרי אלו מטמאין ומיטמאין ולא מצטרפין": די צווייטע גרופע נעמט אן טומאה און גיט איבער טומאה צום פרוכט און פונעם פרוכט, פונקט ווי די ערשטע גרופע, נאר מיט איין חילוק: זיי שליסן זיך נישט צונויף מיטן מאכל. מען רעכנט זיי נישט אריין אין שיעור פון א כביצה, ווייל כאטש זיי דינען אלס ידות, זענען זיי נישט קיין שומרים פונעם פרוכט.

"ושאר כל העוקצין לא מטמאין ולא מיטמאין": אלע איבעריגע עוקצים, הייסט עס, אלע שטענגלעך וואס שטעקן ארויס פון פירות און גרינצייג וואס זענען דא נישט אויסגערעכנט געווארן, ווערן בכלל נישט גערעכנט פאר א יד. אזא שטענגל נעמט נישט אן קיין טומאה און גיט אויך נישט איבער קיין טומאה, און פארשטייט זיך אז ער איז אויך נישט קיין שומר, דעריבער שליסט ער זיך נישט צונויף מיטן מאכל צו משלים זיין דעם שיעור פון טומאה וואס וואלט געמאכט אז דער מאכל זאל קענען מטמא זיין א צווייטע זאך.

די משנה האט אזוי ארום אוועקגעשטעלט דריי מדריגות: א שטענגל וואס איז סיי א יד סיי א שומר, א שטענגל וואס איז בלויז א יד, און א שטענגל וואס איז נישט קיין איינס פון ביידן. אלץ הענגט אין דעם ווי אזוי א מענטש באנוצט זיך טאקע מיט יענעם קליינעם שטיקל האלץ: צי ער האלט זיך אן דערין ווען ער נעמט דעם פרוכט, און צי דער פרוכט דארף עס כדי צו בלייבן גאנץ.