תמיד, פרק ז', משנה ב'. אונזער פרק גייט נאך די לעצטע שטאפלען פון דער שחרית עבודה אין בית המקדש, און די משנה ברענגט אונז צו דעם מאמענט וואס אלעס איז שוין פארטיג געווארן, און די כהנים דרייען זיך אום צו בענטשן דאס פאלק מיט ברכת כהנים.
לאמיר קורץ איבערחזרן ווי מיר זענען אנגעקומען אהער. פרק ה' האט אנגעהויבן מיט די כהנים וואס האבן געדאוונט שחרית אינעווייניג אין לשכת הגזית. דערנאך זענען זיי ארויסגעגאנגען אין דער עזרה צו פארענדיגן וואס איז נאך געבליבן פון דער עבודה פונעם תמיד. פינף פון זיי האבן געהאט זייערע אויפגאבן אינעם היכל: אויפראמען דעם גאלדענעם מזבח פון די אשעס, ריכטן די מנורה, און מקריב זיין די קטורת. די אנדערע כהנים פונעם משמר זענען פארנומען געווען אינדרויסן, טראגנדיג די שטיקער פונעם קרבן תמיד צום גרויסן מזבח וואס האט געשטאנען אין דער עזרה, דעם הויף פונעם מקדש. דאס ארויפלייגן פון די שטיקער אויף יענעם מזבח וועט די קומענדיגע משנה באשרייבן. געדענקט אויך, אז די אברים זענען אפגעשטעלט געווארן אין מיטן פונעם כבש, דעם ראמפ, און זענען נאך נישט געבראכט געווארן צו זיין שפיץ.
נאכדעם וואס אלע די ארבעטן זענען שוין געווען פארטיג, האבן זיך די כהנים אויפגעשטעלט אויף די טרעפ וואס האבן געפירט צום אולם, דער אריינגאנג זאל וואס פירט צום היכל, און דארט האבן זיי צוזאמען געזאגט ברכת כהנים.
אנקומען צו די מעלות
די משנה הייבט אן: „באו ועמדו על מעלות האולם‟, זיי זענען געקומען און האבן זיך אויפגעשטעלט אויף די מעלות פונעם אולם. מיט זייער ארבעט שוין הינטער זיך, האבן זיך די כהנים אויסגעשטעלט אויף די צוועלף טרעפ וואס האבן זיך געהויבן צום אולם.
„עמדו הראשונים לדרום אחיהם הכהנים‟: די ערשטע גרופע האט זיך געשטעלט צו דרום פון זייערע ברידער די כהנים. ווען די רייען זענען אויסגעשטעלט געווארן אויף די טרעפ, איז דער בכבודסטער פלאץ געגעבן געווארן די פינף וואס האבן געטון די עבודה אינעם היכל, ביי דער קטורת, ביים גאלדענעם מזבח און ביי דער מנורה. עבודה אינעווייניג אין היכל איז אן אויסצייכנונג פון דער העכסטער מדרגה, און יענע אויסצייכנונג האט זיי פארדינט דעם דרומדיגן פלאץ ביי די אנדערע. דרום מיינט דא די רעכטע זייט אין פארהעלטעניש צו די איבעריגע, און רעכטס גייט אלעמאל פאר לינקס, מיט דעם גרעסערן כבוד.
די פינף כלים
„וחמשה כלים בידם‟, און פינף כלים זענען געווען אין זייערע הענט. די משנה רעכנט זיי אויס איינציגווייז:
- „הטני ביד אחד‟: איין כהן האט געטראגן דעם טני, דאס געפעס אין וועלכן די אשעס פונעם גאלדענעם מזבח זענען אריינגעזאמלט געווארן.
- „והכוז ביד אחד‟: א צווייטער האט געטראגן דעם כוז, דעם קרוג מיט וועלכן מען האט אויפגערוימט די אש און דאס אויל פון דער מנורה.
- „והמחתה ביד אחד‟: א דריטער האט געטראגן די מחתה, די פאן מיט וועלכער מען האט אריינגעבראכט די קוילן אין היכל.
- „והבזך ביד אחד‟: א פערטער האט געטראגן דעם בזך, דאס כלי וואס האט געהאלטן די קטורת.
- „וכף וכיסויה ביד אחד‟: א פינפטער האט געטראגן דעם כף מיט זיין דעקל, מיט וועלכן מען האט אריינגעטראגן די קטורת אין היכל.
די פינף האבן אוועקגעשטעלט זייערע כלים אויף דער ערד איידער זיי האבן אנגעהויבן בענטשן דאס פאלק.
די איבעריגע כהנים האבן דערווייל פארענדיגט די ארבעט פון ארויפלייגן די שטיקער פונעם תמיד אויפן מזבח, א שטאפל וואס די קומענדיגע משנה דערציילט בפרטיות. ווען דאס איז געווען פארטיג, זענען זיי געקומען און זיך געשטעלט צוזאמען מיט די ערשטע פינף אויף די טרעפ פונעם אולם, און האבן מיט זיי געזאגט ברכת כהנים.
איין ברכה אדער דריי
„וברכו את העם ברכה אחת‟: זיי האבן געבענטשט דאס פאלק מיט איין ברכה, הייסט עס, די איינציגע ברכה פון ברכת כהנים. „אלא שבמדינה‟, נאר וואס אין דער מדינה, „אומרים אותה שלש ברכות‟, זאגט מען עס אלס דריי באזונדערע ברכות: די כהנים שטעלן זיך אפ נאך יעדן פסוק, כדי דער ציבור זאל קענען ענטפערן אמן. „ובמקדש ברכה אחת‟: אינעם מקדש האט עס געגאלטן פאר איין ברכה. די פסוקים זענען געזאגט געווארן אין איין צוג, אן קיין אפשטעל פאר אמן, און דאס גאנצע איז באטראכט געווארן ווי איין דורכגייענדיגע ברכה.
די משנה ברענגט יעצט נאך א פאר חילוקים צווישן ברכת כהנים אין בית המקדש און ברכת כהנים אנדערש וואו.
דער נאמען פון השם
„במקדש היו אומרים את השם‟, אינעם מקדש האט מען ארויסגעזאגט דעם נאמען, „ככתבו‟, פונקט ווי ער שטייט געשריבן אין דער תורה: יו״ד, ק״א, וא״ו, ק״א. מיר וועלן דעם נאמען אפילו נישט אויסבוכשטאבירן, אזוי גרויס איז זיין קדושה; פונדעסטוועגן, אזוי האט מען עס דארט טאקע ארויסגערעדט. לויט איין מיינונג איז דאס דער שם המפורש, די פארבארגענע ארויסרעדונג וואס בלויז די כהנים האבן געוואוסט.
„ובמדינה בכינויו‟: אנדערש וואו, מיטן אנשטאט נאמען. אויסער דעם מקדש האבן די כהנים געזאגט דעם נאמען פון אדנות, אל״ף, דל״ת, נו״ן, און נישט יו״ד ק״א וא״ו ק״א. די תורה האט געגעבן רשות ארויסצוזאגן יענעם באזונדערן נאמען בלויז פאר כהנים וואס בענטשן דאס פאלק אינעם מקדש אליין; אין יעדן אנדערן ארט וואו מען זאגט ברכת כהנים, קומט אויף זיין פלאץ דער נאמען פון אדנות.
ווי הויך מען האט געהויבן די הענט
„במדינה הכהנים נושאים את כפיהם‟, אין דער מדינה האבן די כהנים אויסגעשפרייט זייערע הענט, „ידיהם כנגד כתפותיהם‟, זייערע הענט האבן דערגרייכט נאר ביז די אקסלען און נישט העכער. די פסוקים זענען דער מקור פאר דעם.
„ובמקדש על גבי ראשיהן‟: אינעם מקדש אבער האט מען געהאלטן די הענט איבער די קעפ. דארט, וואו מען האט ארויסגעזאגט דעם באזונדערן נאמען פון השם, האט די שכינה גערוט אויף די פינגער פון די כהנים, און וויבאלד מען מוז מכבד זיין די שכינה, האבן זיי אויסגעשטרעקט זייערע ארעמס אזוי הויך ווי נאר מעגליך, איבער זייערע קעפ, מפני כבוד השכינה.
דער כהן גדול און דער ציץ
„חוץ מכהן גדול שאין מגביה את ידיו למעלה מן הציץ‟: דער כהן גדול איז דער אויסנאם, ווארום ער הויבט נישט זיינע הענט העכער פונעם ציץ. אפילו אינעם מקדש, ווען דער כהן גדול האט געזאגט ברכת כהנים, זענען זיינע הענט געבליבן נידעריגער פונעם ציץ, דעם גאלדענעם בלעך וואס ער האט געטראגן אויף זיין שטערן. וויבאלד דער נאמען פון השם איז געווען אויסגעקריצט דערויף אין די ווערטער „קודש לה'‟, וואלט עס נישט געווען פאסיג אז זיינע הענט זאלן זיין העכער פון יענעם נאמען.
רבי יהודה האלט פארקערט. „רבי יהודה אומר‟, זיין פסק איז: „אף כהן גדול מגביה את ידיו למעלה מן הציץ‟, אויך דער כהן גדול הויבט זיינע הענט העכער פונעם ציץ, איבער זיין קאפ. ער ברענגט א ראיה פון א פסוק אין ויקרא: „שנאמר‟, ווי עס שטייט געשריבן, „וישא אהרן את ידיו‟, אהרן האט אויפגעהויבן זיינע הענט, „אל העם ויברכם‟, צום פאלק, און האט זיי געבענטשט. פון די ווערטער „אל העם‟, צום פאלק, לערנען מיר אז אהרן, וואס איז אליין געווען א כהן גדול, האט געהאלטן זיינע הענט איבער זיין קאפ בשעת ער האט זיי געבענטשט. דעריבער פסק'ט רבי יהודה, אז יעדער כהן גדול מעג הויבן זיינע הענט איבער זיין קאפ בשעת ער בענטשט דאס פאלק, על אף דעם ציץ.