נדה, פרק ט', משנה ז'. אונדזער משנה גייט ווײַטער אין דער סוגיא פון כתמים, פלעקן וואָס מען געפֿינט אויף א בגד און מען ווייסט נישט פון וואנען זיי קומען. א פרוי געפֿינט א פלעק אויף איר קלייד, און די שאלה איז: איז דאָס בלוט, וואָס וואָלט זי מאכן טמאה, אָדער איז דאָס בלויז א פארב וואָס איז שוין פריער געלעגן אין דעם געוועב. די משנה גיט אונדז דא א פראקטישן טעסט, כמעט ווי אין א לאבאראטאריע.
די משנה רעכנט אויס א פעסטע גרופע ריינוואש-מיטלען: "שבעה סמנים", זיבן מאטעריאלן, וואָס מען איז "מעבירים על הכתם", מען רײַבט זיי אריבער איבערן ספֿק-פלעק. יעדער איינער פון זיי האָט די כעמישע קראפט צו צעברעכן בלוט. דערפֿאר גיט די בדיקה א קלארן אויסזאָג אין ביידע ריכטונגען: א פלעק וואָס גיט זיך אונטער און פארשווינדט אונטער זיי, האָט זיך ארויסגעוויזן צו זײַן בלוט. און א פלעק וואָס בלײַבט שטיין גאנץ און אומבארירט נאָך אלע זיבן, האָט קיינמאָל נישט געקענט זײַן בלוט, און מוז זײַן א פארב וואָס האָט זיך פריער אײַנגעזאפט אין דעם טוך.
די זיבן סמנים
- "רוק תפל": שפײַעכץ אָן א טעם, פשוטער שפײַעכץ.
- "מי גריסין": וואסער אין וועלכן מען האָט צוגעברייט געשראָטענע באָבלעך.
- "מי רגלים": אורין.
- "נתר": לויג.
- "בורית": זייף.
- "קמוניא": א מין ערד אָדער לײם וואָס מען האָט געניצט אלס ריינוואש-מיטל.
- "אשלג": אן אלקאלישער מינעראל, אזא פאטאש-ארטיקע זאך, אויך געניצט צום וואשן.
דער פאל וואָס די משנה ברענגט
די משנה נעמט יעצט דעם טעסט און שטעלט אים צו א פאל מיט אמתע נפקותות. "הטבילו": איינער האָט דאָס טוך געטובלט אין א מקווה כדי עס זאָל ווערן טהור, "ועשה על גביו טהרות": און דערנאָך האָט ער מיט דעם טוך געארבעט מיט זאכן וואָס דארפֿן בלײַבן טהור, און זיי אויפגעלייגט דערויף. שפעטער געפֿינט מען א פלעק אויפן טוך, און יעצט הענגט אלץ אויף א האָר: איז דאָס טוך געווען טמא די גאנצע צײַט, און דעמאָלט איז אלץ וואָס איז דערויף געלעגן אויך געוואָרן טמא?
דא אנטשיידן די זיבן סמנים די גאנצע זאך.
לאָמיר ערשט נעמען דעם פאל וואָס לאָזט זיך אויס לקולא. "העביר עליו שבעה סמנים", מען האָט אריבערגערײַבט די זיבן סמנים אויפן פלעק, "ולא עבר", און ער האָט זיך געהאלטן שטארק און איז נישט אראָפ. אין אזא פאל, "הרי זה צבע": פסקנט די משנה אז די פלעק איז נישט מער ווי א פארב. דערפֿון קומט אויס אז "הטהרות טהורות": אלע טהרות וואָס מען האָט אויפן בגד באהאנדלט בלײַבן טהור ווי פריער. און "ואינו צריך להטבילו": מען דארף דאָס טוך נישט נאָכאמאָל טובלען, ווײַל קיין טומאה איז דערויף בכלל נישט געקומען.
"עבר, או שדיהה": אָבער אויב דער פלעק איז אראָפגעגאנגען, אָדער אפילו ער איז נישט לגמרי פארשוואונדן נאָר בלויז שוואכער און בלאסער געוואָרן, "הרי זה כתם": האלט מען אים פאר אן אמתן בלוט-פלעק. ממילא, "והטהרות טמאות": אלץ וואָס מען האָט אויף דעם טוך צוגעברייט איז למפרע טמא, "וצריך להטבילו": און דאָס טוך מוז מען נאָכאמאָל טובלען אין א מקווה.
דער לימוד פון דער משנה איז די ערלעכקייט פון אן אמתע בדיקה. די חכמים האָבן נישט געלאָזט די שאלה פון א ספֿק-פלעק אויף שאצונגען און השערות. זיי האָבן אויסגעפֿונען מאטעריאלן וואָס בלוט קען זיי נישט אויסהאלטן, און געלאָזט דעם בגד אליין זאָגן עדות: וואָס די זיבן קענען נישט רירן, איז קיינמאָל נישט געווען בלוט.