נדה, פּרק ג', משנה ד'. דער פּרק רעדט וועגן א פֿרוי וואָס איז מפּילה, און פרעגט ביי יעדן פאַל וואָס פאַר א מצב עס לאָזט איר איבער: איז זי טמא ווי א נדה, איז זי טמא ווי א יולדת (א פֿרוי וואָס האָט געבוירן), אָדער איז זי בכלל נישט טמא? אַלץ הענגט אָפּ אין דעם וואָס איז פון איר אַרויסגעקומען. אונדזער משנה רעדט וועגן א זעקל אָדער א הייטל וואָס איז פון איר אַרויסגעקומען, און מאַכט א חילוק צווישן איינס וואָס איז ליידיק פון קיין עובר, און איינס וואָס האָט אין זיך א געפורעמט קינד.
א זעקל אָן א קינד אין זיך
די משנה הייבט אָן: "המפלת שפיר" (Hamapeles shaprir), א פֿרוי וואָס איז מפּילה א שפיר, דאָס הייסט א הייטל אָדער א זעקל. די משנה רעכנט אויס דריי מעגלעכקייטן וואָס אַזא זעקל קען אין זיך האַלטן. עס קען זיין "מלא מים" (malei mayim), אָנגעפילט מיט וואַסער; "מלא דם" (malei dam), אָנגעפילט מיט בלוט; אָדער "מלא גנונים" (malei genunim), אָנגעפילט מיט קליינע שטיקלעך פלייש. אויף אַלע דריי איז דער פסק "אינה חוששת לולד" (einah chosheshes levlad): מען דאַרף נישט חושש זיין אַז דאָ איז אַמאָל געווען א קינד. דעריבער איז אויף איר בכלל קיין טומאה נישט, נישט די טומאה פון א נדה און נישט די פון א פֿרוי וואָס האָט געבוירן.
ווען דער זעקל האָט אין זיך א געפורעמטן עובר
"ואם היה מרוקם" (Ve'im hayah merukam): אויב אָבער דער שפיר איז געווען מרוקם, דאָס הייסט מען זעט אין אים א געפורעמטן עובר, איז דער גאַנצער בילד אַנדערש. יעצט ווערט זי יא טמא מיט טומאת לידה, די טומאה פון א פֿרוי וואָס האָט געבוירן.
די משנה פּסק'ט "תשב לזכר ולנקבה" (teishev lezachar velanekeivah): ווייל דער עובר איז אינעווייניק אין דעם הייטל און מען קען נישט פעסטשטעלן צי ער איז א זכר אָדער א נקבה, מוז זי אָנהאַלטן די חומרות פון ביידע, פון א געבורט פון א זכר און פון א געבורט פון א נקבה. כדי צו פאַרשטיין וואָס דאָס מיינט, לאָמיר זיך דערמאָנען די צוויי חשבונות. ביי א זכר האָט א פֿרוי זיבן טעג טומאה און דערנאָך דריי און דרייסיק טעג טהרה, אין גאַנצן פערציק טעג. ביי א נקבה האָט זי פערצן טעג טומאה און דערנאָך זעקס און זעכציק טעג טהרה, אין גאַנצן אַכציק טעג.
שטעלט מען צוזאַמען די חומרות פון ביידע, קומט אַרויס פערצן טעג טומאה, די לענגערע צייט פון טומאה וואָס געהערט צו א נקבה, און דערנאָך זעקס און צוואַנציק טעג טהרה, אַזוי אַז אירע טעג פון טהרה לאָזן זיך אויס אויפן פערציקסטן טאָג, גענוי ווי ביי א זכר. פערצן און זעקס און צוואַנציק איז פערציק, און פון דעמאָלט אָן קען זי זיך מער נישט פאַרלאָזן אויף דער קולא פון די טעג פון טהרה.