נגעים, פרק ב, משנה ד. דער פרק שטעלט אוועק די באדינגען וואס מאכן מעגליך א געהעריגע באזיכטיגונג פון א נגע: די הויטפארב פון דעם מענטש וואס ווערט באזיכטיגט, די שעה און די באלייכטונג, און דא אין אונזער משנה, די ראיה פונעם כהן אליין און די באלייכטונג פון א הויז וואס מען באזיכטיגט.
א כהן וואס האט א חסרון אין די אויגן
די משנה הייבט אן: "כהן הסומא באחת מעיניו, או שכהה מאור עיניו, לא יראה את הנגעים", א כהן וואס איז בלינד אויף איין אויג, אדער דאס ליכט פון זיינע אויגן איז שוואך געווארן, איז נישט פאסיג צו באזיכטיגן נגעים. דער תוספות יום טוב מאכט א קלארן חילוק צווישן די צוויי פסולים. שוואכקייט אין זען פסל'ט אים בלויז ווען זי האט זיך אנגעכאפט אין ביידע אויגן; ווען איין אויג איז שוואך און דאס אנדערע זעט נאך פול, האלט זיין באזיכטיגונג. בלינדקייט איז שטרענגער, און אפילו אין איין אויג מאכט זי אים אונפאסיג.
"שנאמר לכל מראה עיני הכהן": דער פסוק מאכט דעם פסק אפהענגיג פון אלעס וואס די אויגן פונעם כהן קענען אריינכאפן, און א ראיה וואס איז אפגעשוואכט קומט נישט צו יענער שלימות. די זעלבע ווערטער טראגן אויך נאך א תנאי, וואס איז געלערנט געווארן אין די משנה גלייך פאר אונזערער: דאס טאגליכט אין וואס די באזיכטיגונג ווערט געטון מוז זיין אין זיין פולן כח, און דערפאר זענען נאר באשטימטע שעות פאסיג צו זען נגעים. די שלימות ווערט געפאדערט צוויי מאל, אין דעם אויג וואס קוקט און אין דעם ליכט וואס לאזט אים קוקן.
א פינסטער הויז
"בית האפל, אין פוסקין בו חלונות", אין א פינסטער הויז שניידט מען נישט אויס קיין פענסטער. דא רעדן מיר פון נגעי בתים, וואו די תורה אין פרשת מצורע באשרייבט די מראות פון ירקרק און אדמדם, א גרינליכער אדער רויטליכער שיין, וואס ווייזט זיך אויף די וואנט פונעם הויז. נישט ווי א מענטש אדער א בגד, וואס מען ברענגט ארויס אין טאגליכט און מען באזיכטיגט זיי קיינמאל נישט אין שטוב, א הויז קען מען נישט ריקן: דער כהן האט נישט קיין ברירה נאר אריינגיין און קוקן אויף די וואנט וואו זי שטייט. לערנט אונזער משנה, אז אפילו אזוי פארבעסערט מען נישט פאר אים די באלייכטונג.
דער רב ערקלערט דאס פון די לשון פון די תורה, "כנגע נראה לי", ווי א נגע ווייזט זיך מיר אויס: לי ולא לנרי, מיר און נישט מיין לאמפ. דער פסק מוז זיך שטעלן אויף וואס דעם כהן'ס אייגענע אויג זעט אין דעם נאטירליכן ליכט פון דער שטוב, און נישט אויף א באלייכטונג וואס ער ברענגט אריין פון דרויסן. פון דעם האבן די חכמים געזאגט: אין א פינסטער הויז מאכט מען נישט אויף קיין פענסטער פאר אים.
דער תוספות יום טוב ברענגט א צווייטן פשט אין נאמען פונעם מהר"ם. לויט זיינע ווערטער ווייזט זיך אויס דער פשט אזוי: אויב די פענסטער זענען צוגעמאכט זאל דער כהן נישט קוקן אויפן נגע ביז ער מאכט זיי אויף, און אזוי איז טאקע מרומז אין דער תוספתא, וואס זאגט: א פינסטער הויז וואס זיינע פענסטער זענען פארשטאפט, מאכט מען אויף די פענסטער און מען זעט זיין נגע. וואס מיינט דעמאלט אונזער משנה ווען זי זאגט אז מען שניידט נישט אויס קיין פענסטער? לויטן מהר"ם רעדט אונזער משנה פון א הויז וואס האט בכלל נישט קיין פענסטער, און זי לערנט אז מען טאר נישט מאכן נייע. אבער וואו פענסטער זענען פארהאן און זענען בלויז יעצט צוגעמאכט, מאכט מען זיי אויף און מען באזיכטיגט דעם נגע. דער רב, ווי מיר האבן געזען, פארשטייט די משנה אנדערש און ערלויבט נישט אויפצומאכן די פענסטער פאר די באזיכטיגונג.
די משנה מאכט אזוי צו דעם קרייז וואס זי האט אויפגעעפנט: דער כהן מוז ברענגען גאנצע אויגן צום נגע, און ער מוז אים זען אין דעם ליכט וואס איז דארט פון נאטור, נישט געהאלפן פון זיין לאמפ, און לויטן רב אויך נישט פון פענסטער וואס מען עפנט אויף פאר דער געלעגנהייט.