נגעים, פרק י"ב, משנה ז'. דאס איז די לעצטע משנה פונעם פרק, און זי הייבט זיך אן פונקט דארט וואו די פריערדיגע משנה האט זיך אפגעשטעלט. דארט האט די משנה אויסגערעכנט וואס פאר א באהאנדלונג דער כהן הייסט טאן מיט א שטוב וואס איר נגע איז שוין געווארן א נגע וואס מען מוז אויף אים טאן, סיי ווייל דער פלעק האט זיך פארשפרייט נאכן ערשטן וואך, סיי ווייל ער איז נאכן צווייטן וואך געבליבן שטיין אזוי ווי ער איז געווען.
עס איז כדאי איבערצוחזר'ן יענעם סדר. ווען עס קומט די צייט צו טאן, נעמט מען ארויס פון דער וואנט די שטיין אדער די שטיינער וואו דער נגע געפינט זיך. די פארבייטונג ווערט געטאן פונקטליך אין דער זעלבער מאס: אויף איין שטיין ברענגט מען איין שטיין, און אויף צוויי אדער מער ברענגט מען די זעלבע צאל. מען לייגט נישט אריין צוויי אנשטאט איינע, און נישט איינע אנשטאט צוויי. צוזאמען מיט דעם ארויסנעמען (חליצה), הייסט דער כהן אפשארן דעם ארום פונעם נגע (קצייה), מען שטעלט אריין נייע שטיינער, און דערנאך שמירט מען איבער די וואנט. איין זאך טאר מען נישט נוצן פאר דעם שמירן: סיד, קאלך. נאכן פארריכטן רירט מען די שטוב מער נישט אן; די זאך בלייבט שטיין ביז די קומענדיגע באזיכטיגונג ווייזט וואס האט פאסירט.
ווען דער נגע קומט צוריק
פונקט דארט הייבט זיך אן אונזער משנה. "בסוף שבוע": מען ציילט נאך א וואך פון דער צייט וואס מען האט ארויסגענומען, פארביטן און איבערגעשמירט, און ווען די וואך לאזט זיך אויס קומט דער כהן ווידער צו דער שטוב, "ובא וראה", ער קומט און באקוקט זי. "אם חזר", אויב דער נגע איז ווידער צוריקגעקומען טראץ אלע די ארבעט, דעמאלט "ונתץ את הבית": מען ברעכט אפ די שטוב.
גארנישט בלייבט אויף איר פלאץ. די משנה רעכנט אויס יעדן טייל: "את אבניו" מיינט די שטיינער, "ואת עציו" די בעלקעס און דאס איבעריגע האלץ, און "ואת כל עפר הבית" נעמט אריין יעדן שטיקל ערד און גרוזן וואס האט געהערט צום בנין. אלץ מוז מען ארויספירן, "והוציא אל מחוץ לעיר", אינדרויסן פון די גרעניצן פון דער שטאט, "אל מקום טמא", צו א פלאץ וואס איז אפגעטיילט אלס טמא. קיין שום זאך פון דער ארבעט פאלט נישט אויפן כהן אליין; דאס אפברעכן און דאס ארויסטראגן טוען אנדערע, און זיין ראלע איז ארויסצוגעבן דעם פסק אז מען דארף עס טאן.
אפילו א שטאט אן א מויער
דער תוספות יום טוב לערנט ארויס א נוצליכן פרט פון די ווערטער "אל מחוץ לעיר": דער דין גילט פונקט אזוי אין א שטאט וואס האט נישט קיין מויער ארום זיך. מען וואלט גרינג געקענט מיינען אנדערש, פון צוויי טעמים. ערשטנס, שטעט מיט א מויער שטייען העכער אין די מדריגות פון קדושה וואס גילטן אין ארץ ישראל ווי שטעט אן א מויער, און מען וואלט געקענט זאגן אז נאר דארט מאנט די תורה אז מען זאל ארויספירן אזא זאך אינדרויסן פון דער שטאט. דערצו, א שטאט אן א מויער האט נישט קיין קלארע גרעניץ, אזוי אז עס איז נישט קלאר וואוהין מען זאל טראגן די גרוזן. פונדעסטוועגן איז די הלכה אז יעדער ארט, מיט א מויער אדער אפן, האט געהאט א שטח אינדרויסן פון די וואוינערטער וואו מען האט ארויסגעווארפן טמא'נע זאכן, און אהין קומען די שטיינער, דאס האלץ און דער שטויב פון דער אפגעבראכענער שטוב.
דריי שיעורים פאר דריי מצבים
די משנה שליסט זיך מיט א ריי שיעורים. געדענקט אז ווען דער כהן באקוקט די שטוב דאס ערשטע מאל, מערקט ער אפ דעם ערשטן פלעק פון דער פארב, דאס אדמדם אדער ירקרק, וואס איז די "אם", די מוטער, דער יסוד לגבי וועלכן מען מעסט יעדע שפעטערדיגע פארשפרייטונג.
- "הפסיון הסמוך, כל שהוא": אויב די פארשפרייטונג איז נעבן דער אם, זי וואקסט ארויס פונעם ערשטן פלעק אליין, דארף מען נישט קיין מינימום גרייס. יעדע פארשפרייטונג וואס מען קען זען, דאס קלענסטע ביסל וואס דאס אויג נעמט אויף ווי א וואוקס, רעכנט זיך פאר פסיון. אן ענליכער לשון איז שוין פריער געקומען אין דער מסכתא ביי נגעי בגדים.
- "והרחוק, כגריס": אויב דער כהן קומט צוריק און געפינט א נייעם פלעק וואס רירט נישט אן די אם נאר שטייט אפגערוקט פון איר, רעכנט זיך יענע ווייטע פארשפרייטונג נאר אויב זי איז גרויס ווי א גריס.
- "והחוזר בבתים, כשני גריסים": א נגע וואס קומט צוריק אין א שטוב נאכן גאנצן סדר פון ארויסנעמען, אפשארן, פארבייטן און איבערשמירן, מוז זיין ווייניגסטנס גרויס ווי צוויי גריסים. דעם גרעסערן שיעור לערנט מען ארויס פון דעם וואס די תורה שרייבט דאס ווארט "נגע" צוויי מאל אין דעם ענין.
מיט די דריי שיעורים לאזט זיך אויס די משנה, און מיט איר דער צוועלפטער פרק: א שטוב וואס מען האט שוין באהאנדלט און זי ווייזט ווידער דעם נגע, ווערט נישט נאכאמאל פארריכט, נאר מען ברעכט זי אפ און טראגט זי ארויס צו א טמא'נעם פלאץ אינדרויסן פון דער שטאט.