מקוואות, פרק ב, משנה ח. דער הינטערגרונט דא איז דער עיקר יסוד פון אונזער מסכתא: א מקווה מוז ווערן געמאכט פון מי גשמים, רעגן וואסער וואס קומט אן פון זיך אליין, און נישט פון מים שאובים, וואסער וואס מען האט אריינגעזאמלט אין א כלי אדער אריינגעברענגט מיט מענטשליכע הענט.
די פאל וואס שטייט דא פאר אונז איז אן ארבעטער: הסייד, דער קאלך-אַרבעטער, וואס איז געווען אינעווייניג אין דער גרוב פון דער מקווה און האט אויסגעשמירט די ווענט, מסתמא כדי דאס וואסער זאל נישט ארויסרינען. ששכח עציץ בבור, ער האט דארט אין דער גרוב פארגעסן אן עמער פון זיינע, און ונתמלאו מים, דאס וואסער פון דער מקווה איז אריינגערונען אין דעם און האט אים אנגעפילט. יעצט שטייט א כלי אין זיין מקווה, פול מיט וואסער. וואס איז דער דין פון יענעם וואסער?
דער פסק פון רבי אליעזר
רבי אליעזר הייבט אן מיט דעם פאל וואו דאס וואסער פון דער מקווה שטייט העכער פון דעם ראנד פון עמער: אם היו המים צפים על גביו, כל שהן, אזוי לאנג ווי דאס וואסער דעקט אים אפילו מיט די קלענסטע שיעור. דארט איז דער פסק ישבר, ער צעברעכט דעם כלי, און דאס וואס איז געווען אינעווייניג גיסט זיך אויס אין דעם ארומיגן וואסער. יענעם וואסער האט קיינמאל נישט באקומען דעם פסול פון שאובים, און דאס פון צוויי טעמים. דער עמער איז אהין געקומען דורך פארגעסן, ששכח, אן קיין שום כוונה צו זאמלען אין דעם עפעס, און, נאך וויכטיגער ביי רבי אליעזר, דאס וואסער וואס איז געשטאנען אין דעם איז פון די ערשטע רגע אן געווען צוגעטשעפעט צום גוף פון דער מקווה, און זיי האבן געמאכט איין המשך. וואסער וואס איז קיינמאל נישט געשטאנען אפגעטיילט פון דעם וואסער פון דער מקווה, רעכנט מען נישט פאר שאוב.
ואם לאו, אבער אויב דער ראנד פון עמער שטייט העכער פון דער וואסער-ליניע פון דער מקווה, דאן לא ישבר, מיט צעברעכן וועט ער גארנישט אויספירן. וויבאלד די מקווה האט נאך נישט קיין פערציג סאה, וואלט דאס צעברעכן פון עמער אין דעם מצב געמיינט אז ער ברענגט אריין מים שאובים אין דער מקווה. דא איז דאס וואסער אין עמער געשטאנען פאר זיך אליין, אפגעטיילט פון דעם גוף וואסער אונטן, נישט אזוי ווי אין דעם ערשטן פאל וואו די צוויי זענען שטענדיג געווען איינס.
דברי רבי אליעזר, דאס איז די שיטה פון רבי אליעזר, און דאס גייט אינגאנצן צוזאמען מיט זיין דרך אין אנדערע ערטער: וואסער וואס איז אריינגעקומען אין א כלי שלא לדעת, אן קיין כוונה צו אנפילן דעם כלי, איז פארט מים שאובים.
דער פסק פון רבי יהושע
רבי יהושע אומר, רבי יהושע איז נישט מסכים, און ער פסקנט בין כך ובין כך: די הייכן מאכן גארנישט קיין חילוק. סיי אויב דער ראנד פון כלי שטעקט ארויס העכער פון דער אויבערפלאך, סיי אויב ער איז אונטערגעטונקען אונטן, איז דער דין דער זעלבער, ישבר: ער מעג צעברעכן דעם עמער, און דאס וואס גיסט זיך פון דעם ארויס שליסט זיך צו צו דער מקווה אן דעם אז דאס זאל זי פסול מאכן.
דער טעם פון רבי יהושע איז, וויבאלד דער עמער איז נתמלא שלא לדעת, ער האט זיך אנגעפילט אן קיין שום כוונה. דער כלי איז דארט געבליבן דורך אן אומגליק פון פארגעסן, און האט אליין אריינגענומען וואסער; דער מענטש האט קיינמאל נישט געוואלט זאמלען אין דעם קיין וואסער. וואו עס איז נישט דא אזא כוונה, איז די הלכה אז דאס וואסער ווערט נישט מים שאובים, און עס איז נישט פסול פאר א מקווה.
דער לימוד פון דער משנה איז אלזא, ווי פיל הענגט אפ אויף די כוונה פון א מענטש. ביי רבי אליעזר איז דער מכריע דבר צי דאס וואסער אין כלי איז געבליבן צוגעטשעפעט צום וואסער פון דער מקווה; ביי רבי יהושע איז דער מכריע דבר וואס קיינער האט קיינמאל נישט געהאט אין זינען אויסצושעפן דאס וואסער בכלל.