קינים, פרק א, משנה ג. מסכת קינים הײבט זיך אן מיטן דין װי אזוי מען באהאנדלט קינים פֿויגלען װאס װערן צעמישט און מען קען זײ מער נישט דערקענען, און די משנה גײט װײטער אין דעם ענין מיט א קלארן חילוק צװישן צװײ גאנץ פֿארשידענע סארטן צעמישונג: א צעמישונג פון חובה-קינים מיט א נדבה-עולה, און א צעמישונג פון חובה-קינים אײנס מיטן אנדערן.
געדענקט דעם דין פון דער פֿריערדיקער משנה. אן עולה װאס איז שוין מיוחד געװארן איז אריינגעפֿאלן אין א גרופע חובה-קינים װאס זײערע פֿויגלען זײנען נאך נישט צוגעטײלט געװארן צו חטאת אדער צו עולה. דארט האבן מיר געפסקנט אז מען מעג מקריב זײן אלס עולות בלויז די צאל עולות װאס איז שוין פֿארהאן אין די חובה-קינים אליין. הײסט עס, מיר נעמען אן דעם ערגסטן פֿאל און מקריב זײן בלויז דאס װאס איז זיכער מותר, אזוי אז קײן קרבן זאל קײן מאל נישט געבראכט װערן אויף אן אופֿן װי ער דארף נישט געבראכט װערן. אויב א פֿרוי האט געהאט צען חובה-קינים און אײן מיוחדע עולה האט זיך צעמישט צװישן זײ, מעג מען איצט מקריב זײן צען פֿויגלען אלס עולות, װײל יעדער אײנער פון די צען איז אדער די עולה-העלפֿט פון אײנעם פון די חובה-קינים אדער די פֿארבלאנדזעטע עולה אליין. װײטער פון דער צאל איז שוין גאר נישט זיכער װאס ליגט אויפֿן מזבח, דעריבער גײען מיר נישט װײטער.
װוּ דער פֿריערדיקער דין איז נוהג
די משנה גײט װײטער און שטעלט א גדר ארום דעם פֿריערדיקן דין. „במה דברים אמורים", אין װעלכן פֿאל איז דאס געזאגט געװארן? „בחובה ונדבה", דאס איז געזאגט געװארן בלויז װעגן חובה-קינים װאס האבן זיך צעמישט מיט א פֿויגל װאס איז געגעבן געװארן אלס א נדבה-עולה. נאר אין דעם צוזאמענשטעל שטימט די צאל עולות װאס מעג ארויף אויפֿן מזבח מיט די עולות װאס זײנען שוין אײנגעבויט אין די חובה-קינים אליין.
חובה-קינים װאס האבן זיך צעמישט מיט חובה-קינים
„אבל בחובה שנתערבה זו בזו", װען חובה-קינים אליין האבן זיך צעמישט אײנס מיטן אנדערן, קומט אן א גאנץ אנדער דין. די משנה רעכנט אויס די פֿעלער אײנציקװײז: „אחת לזו ואחת לזו", די פֿרוי האט אפגעשײדט אײן קן און אזוי אויך די אנדערע; „שתים לזו ושתים לזו", יעדע אײנע האט אפגעשײדט צװײ קינים; „שלש לזו", דרײ קינים פון דער אײנער, „ושלש לזו", דרײ קינים פון דער אנדערער. מערקט װאס אלע די פֿעלער האבן בשותּפֿות: די צװײ צאלן זײנען גלײך. בײדע פֿרויען האבן געבראכט די זעלבע צאל קינים, קײנער פון די פֿויגלען איז נאך נישט מיוחד געװארן, און דערנאך האט זיך אלץ צעמישט.
דא פסקנט די משנה „מחצה כשר ומחצה פסול", אײן העלפֿט פון דער צעמישונג מעג געבראכט װערן און די אנדערע העלפֿט מעג נישט. די העלפֿט װאס מעג, װערט דערנאך גלײך צעטײלט צװישן די צװײ סארטן, א טײל אלס חטאות און א טײל אלס עולות. אין בריכן: א פֿערטל פון דער גאנצער צאל קומט ארויס אלס חטאת, א פֿערטל אלס עולה, און די איבעריקע פֿופֿציק פראצענט זײנען סתם פֿארלוירן פֿארן מזבח.
לאמיר דורכגײן דעם לעצטן פֿאל אין דער רשימה. דרײ קינים זײנען געקומען פון יעדער פֿרוי, דאס גיט אונדז א צאל פון צװעלף פֿויגלען, קײנער פון זײ מיוחד, זעקס װאס שטאמען בעצם פון יעדער פֿרוי. װען נישט די צעמישונג, װאלטן די זעקס פון יעדער פֿרוי געגעבן דרײ חטאות און דרײ עולות. אבער װײל מען קען איצט קײן פֿויגל נישט צושרײבן צו זײן בעל, מעג מען פון די צװעלף בלויז ברענגען דרײ חטאות. פֿארװאס בלײבן מיר בײ דרײ און נישט בײ פֿיר? װײל עס איז מעגלעך אז אלע פֿיר פֿויגלען שטאמען פון אײן און דער זעלבער פֿרוי, און איר חיוב איז בלויז דרײ חטאות. איר פֿערטע חטאת װאלט געװען א קרבן װאס זי איז אויף אים גאר נישט מחויב, און ער װאלט געװען פסול. די זעלבע סברא באגרעניצט די עולות אויף דרײ, װײל א פֿערטע עולה קען אויך ארויסקומען פון די זעקס פון אײן פֿרוי, און זי איז נישט מחויב מער װי דרײ. הײסט עס, בײדע פֿרויען צוזאמען ברענגען דרײ חטאות און דרײ עולות, און די איבעריקע זעקס פֿויגלען קען מען נישט נוצן. אויך דא פֿירט אונדז די משנה אויפֿן װעג פון דעם קלענסטן ספֿק, און דערלויבט בלויז דאס װאס איז אן א שום ספֿק.
װען די גרופעס זײנען נישט גלײך
אלץ ביז אהער האט אנגענומען אז די צװײ מקורות האבן בײגעשטײערט גלײכע צאלן. איצט נעמט די משנה אויף אומגלײכע צאלן: „אחת לזו", אײן קן פון דער פֿרוי, „ושתים לזו", צװײ קינים פון א צװײטער, „ושלש לזו", דרײ קינים פון א דריטער; „ועשר לזו", צען קינים פון אײן פֿרוי, „ומאה לזו", הונדערט פון אן אנדערער. אין אלע די צוזאמענשטעלן איז דער דין „המועט כשר", מיר גײען לויט דער קלענערער צאל, זי מעג געבראכט װערן און װערט גלײך צעטײלט, אײן טײל אלס חטאת און אײן טײל אלס עולה.
שטעלט זיך פֿאר אײן פֿרוי װאס האט אפגעשײדט אײן קן, צװײ פֿויגלען, לעבן א פֿרוי װאס האט אפגעשײדט צװײ קינים, פֿיר פֿויגלען, אין גאנצן זעקס. די קלענערע צאל איז מכריע, דאס הײסט דער אײנציקער קן פון דער ערשטער פֿרוי. דעריבער מעגן צװײ פֿויגלען ארויף, אײנער אלס חטאת און אײנער אלס עולה. אפֿילו לויט דער ערגסטער השערה, אז בײדע פֿויגלען זײנען געקומען פון דעם קן פון דער פֿרוי װאס האט געבראכט בלויז אײן קן, שטײען בײדע קרבנות, װײל אײן קן גיט פונקט אײנעם פון יעדן סארט. װאס מען מעג נישט צולײגן איז נאך א חטאת אדער נאך אן עולה, װײל יעדע אײנע פון זײ קען אויך קומען פון דעם זעלבן קן פון דער פֿרוי, און איר קן קען נישט געבן צװײ פון קײן סארט. נאך א מאל װײזט אונדז די משנה דעם סדר װאס האט אין זיך קײן שום הלכישן ספֿק.
װי װײט דער דין רײכט
װאס די משנה האט אונדז געלערנט איז װי אזוי מען באהאנדלט גרופעס קינים װאס מען קען נישט באהאנדלען אלס אײן צוזאמענגעשטעלטע גרופע, און זי האט דאס אילוסטרירט מיט צװײ פֿרויען װאס זײערע קינים האבן זיך צעמישט. אבער די דוגמא איז נישט די גאנצע זאך. דער זעלבער דין איז נוהג אין יעדן פֿאל װוּ עפעס פֿארמײדט אז די צעמישטע פֿויגלען זאלן געצײלט װערן אלס אײן פֿאראײניקטע גרופע.
„בין משם אחד", סײ די קינים זײנען מיוחד געװארן פֿאר אײן סארט חיוב, „בין משני שמות", סײ פֿאר צװײ באזונדערע סארטן, שטײט דער כלל אז יעדע גרופע דארף באטראכט װערן באזונדער. קינים װאס זײנען אפגעשײדט פֿאר צװײ באזונדערע חיובים קענען אװדאי קײן מאל נישט אײנגערעכנט װערן אין אײן גרופע. און אפֿילו קינים װאס זײנען אפגעשײדט פֿאר אײן און דעם זעלבן חיוב בלײבן באזונדערע גרופעס, אויב די פֿרויען װאס האבן זײ מיוחד געמאכט זײנען נישט די זעלבע, אדער אויב דער ייחוד איז געשען אין באזונדערע צײטן. „בין מאשה אחת", סײ אײן פֿרוי האט זײ אפגעשײדט, „בין משתי נשים", סײ צװײ פֿרויען. די קומענדיקע משנה װעט די פרטים אויסשמועסן.