כלאים, פרק ט, משנה ח. די דאָזיקע משנה לערנט אונדז עטלעכע פֿון די כּללותדיקע כּללים פֿון דעם איסור כּלאַים, און װי אַזױ מען דאַרף באַהאַנדלען די פֿעדעם כּדי דער עבֿירה פֿון כּלאַים זאָל אױף זײ חל זײַן.
די ווערטער פֿון דער משנה:
"אין אסור משום כלאים אלא טווי וארוג" - עס איז ניטא קיין איסור פון כלאים אַחוץ אין פֿעדעם וואָס האָבן דורכגעגאַנגען צוויי פּראָצעסן:
"טווי" - די פֿאָדעמער וואָס זײַנען פֿאַרמישט ווי כּלאים דאַרפֿן זײַן געשפּונען אין פֿאָדעם.
"וארוג" - זיי דאַרפֿן זײַן צונויפֿגעוועבט, דאָס הייסט, פֿאַרבונדן איינער צום אַנדערן דורך וועבן אָדער דורך אַן אַנדער פּראָצעס פֿון פֿאַרבינדונג. עס איז ניט גענוג אַז זיי זאָלן פּשוט ליגן איינער אויפֿן אַנדערן; מען דאַרף אַן אמתדיקע פֿאַרבינדונג פֿון עפּעס אַ סאָרט.
"שנאמר: לא תלבש שעטנז":
די משנה טייטשט אויס דאָס וואָרט "שעטנז" און לערנט אַרויס דערפֿון ווײַטערדיקע פּרטים וועגן דעם וואָס איז געזאָגט געוואָרן אין אָנהייב. "שעטנז" איז אַ צונויפֿשטעל פֿון דרײַ ווערטער:
"שוע" - די וואָל אָדער דער פּשתן דאַרף אויסגעקעמט ווערן.
"טווי" - דערנאָך דאַרפֿן די פֿעדעם געשפּונען ווערן.
"נוז" - און צום סוף דאַרפֿן זיי פֿאַרבונדן ווערן איינער צום אַנדערן דורך וועבן אָדער אויף אַן אַנדערן אופֿן.
די דרײַ ווערטער זײַנען אָנגעדײַט אין דעם וואָרט "שעטנז": "שוע", דער אות טי"ת פֿון "טווי", און "נוז", וואָס איז דאָס פֿאַראייניקן די באַשטאַנדטיילן צוזאַמען.
די מחלוקת צווישן די ראשונים:
די ראשונים האַלטן נישט אין איינעם צי די דאָזיקע פּראָצעסן דאַרפֿן געטאָן ווערן צו דער וואָל פֿאַר זיך און צו דעם פֿלאַקס פֿאַר זיך, אָדער צי לויט דער תּורה דין מוזן זיי געטאָן ווערן צו ביידע אין איינעם - זיי צוזאַמען קעמען, זיי צוזאַמען שפּינען און זיי צוזאַמען פֿאַרבינדן.
די דרשה פון רבי שמעון בן אלעזר:
ר' שמעון בן אלעזר גייט צו אויף א מער דרשה'דיגן אופן צום צווייטן טייל פונעם ווארט "שעטנז" - "נז". לויט אים טייטש עס אן דעם ווארט "נלוז", וואס מיינט קרום, "ומליז הוא את אביו שבשמים עליו" - ער דרייט זיין פאטער אין הימל קעגן אים. דאס הייסט, דורכ'ן באגיין די עבירה האנדלט ער קרום, און ער פאראורזאכט אז דער הייליגער בורא-עולם, כביכול, זאל דרייען די זאכן קעגן אים צוליב דער עבירה פון שעטנז.
בקיצור: אין דעם דאזיקן משנה האבן מיר געלערנט אז דער איסור פון כלאים חל איז נאר אויף פעדעם וואס זענען געוואָרן געשפּונען און צוזאמענגעבונדן, און אז עס איז ניט גענוג אויב זיי ליגן בלויז איינער אויפן אנדערן. מיר האבן געזען דעם דרש פונעם ווארט "שעטנז" - שוע, טווי און נוז, וואס זענען קעמען, שפּינען און צוזאמענבינדן; דעם מחלוקת צווישן די ראשונים צי די דאזיקע פעולות דארפן געטאן ווערן צו דער וואל און דעם פשתן צוזאמען אדער צו יעדן איינעם באזונדער; און דעם דרש פון רבי שמעון בן אלעזר אויף "נוז" פונעם ווארט "נלוז," אז דער וואס עובר איז אויף דעם דאזיקן איסור מאכט זיין פאטער אין הימל אנטקעגן אים.