TheWholeTorah.aiBeta

כלאים פרק ז' משנה ח': דער דורכגעלעכערטער טאָפּ אין ווײַנגאָרטן

כלאים, קאפיטל 7, משנה 8. די דאזיקע משנה באהאנדלט דעם סטאטוס פון א טאפ אין וועלכן עפעס וואקסט ווען עס שטייט אין א ווײַנגארטן, און דעם חילוק צווישן א דורכגעלעכערטן טאפ און איינעם וואס איז נישט דורכגעלעכערט.

אַ דורכגעלעכערטער טאָפּ און אַ נישט־דורכגעלעכערטער טאָפּ:

  • "עציץ נקוב מקדש בכרם" - אַ טאָפּ מיט אַ לאָך אין זײַן דנאָ, אָנגעפֿילט מיט ערד און מיט תבואה וואָס וואַקסט אין אים, קען פֿאַרורזאַכן אַן איסור אין ווײַנגאָרטן: סײַ ווען מען שטעלט אים אַראָפּ אין ווײַנגאָרטן גופֿא, סײַ ווען ער שטייט אין די פֿיר אמות אַרבעטס־פּלאַץ פֿונעם ווײַנגאָרטן וואָס אַרומרינגלען דעם ווײַנגאָרטן. דער טעם: אַ מאָל וואָס ער האָט אַ לאָך, ווערט ער באַטראַכט ווי צוגעהאָנגען צו דער ערד.

  • "ושאינו נקוב אינו מקדש" - אַ טאָפּ אָן אַ לאָך פֿאַרורזאַכט נישט קיין איסור, מחמת וואָס עס וואַקסט אין אים ווערט נישט באַטראַכט ווי געפֿלאַנצט אין ווײַנגאָרטן, נאָר ווי אַ באַזונדערע איינהייט וואָס שטייט פֿאַר זיך.

די מיינונג פֿון רבי שמעון:

רבי שמעון האַלט אַנדערש און מיינט אַז עס איז ניטאָ קיין חילוק צווישן די צוויי: סיי אויב דער טאָפּ האָט אַ לאָך און סיי אויב ער האָט ניט קיין לאָך, טאָר מען ניט פֿאַרפֿלאַנצן אין אים לכתחילה בשעת ער שטייט אין אַ ווײַנגאָרטן. פֿונדעסטוועגן, אַפֿילו דער דורכגעלעכערטער טאָפּ שאַפֿט ניט קיין אמתדיקן איסור, און וואָס עס וואַקסט אין אים איז ניט פֿאַרבאָטן, אַפֿילו כאָטש ער האָט אַ לאָך.

טראָגן אַ דורכגעלעכערטן טאָפּ דורך אַ ווײַנגאָרטן:

די משנה שליסט אָפּ מיט אַ מענטש וואָס טראָגט אַ דורכגעלעכערטן טאָפּ מיט אַ געוואַקס וואָס וואַקסט אין אים דורך אַ ווײַנגאָרטן: אויב דאָס געוואַקס אין טאָפּ איז געוואַקסן מער ווי איין צוויי־הונדערטסטל - "אים הוסיף במאתיים - אסור". די ווײַנשטאָקן זעלבסט, אָבער, זײַנען נישט פֿאַרבאָטן, ווײַל ער האָט נישט אַראָפּגעשטעלט דעם טאָפּ אויף דער ערד נאָר בלויז געטראָגן אים דורך דער לופֿט.

די ווערטער פונעם תוספות יום טוב:

די תוספות יום טוב האַלט אַז אֲפֿילו דער איסור פֿון די תבואה וואָס וואַקסט אינעווייניק אין טאָפּ, ווען עס איז געוואַקסן מער ווי איין צוויי-הונדערטסטל, איז נישט קיין אמתּן דין־ענין, נאָר אַ תּקנת חכמים וואָס איז אַרויפֿגעלייגט געוואָרן ווי אַ קנס און אַ עונש. די חכמים האָבן נישט געוואָלט אַז אַ מענטש זאָל זיך קלייניקן מיט כִּלְאֵי הַכֶּרֶם; נאָר ער זאָל זיך מַחמיר זײַן דערמיט. דעריבער האָבן זיי געזאָגט אַז אֲפֿילו טראָגן דעם דורכגעלעכערטן טאָפּ דורך דער לופֿט שאַפֿט אַן איסור - אָבער ווידער אַמאָל, דאָס איז נאָר אַ קנס און אַ עונש, און נישט קיין איסור לויט דעם דין.

בקיצור: אין דער דאָזיקער משנה האָבן מיר געלערנט אַז אַ דורכגעלעכערטער טאָפּ ברענגט אַן איסור אין ווײַנגאָרטן, ווײַל ער ווערט באַטראַכט ווי צוגעבונדן צו דער ערד, בעת אַן אומדורכגעלעכערטער טאָפּ איז אַ באַזונדערע אײַנהייט און ברענגט נישט קיין איסור; רבי שמעון האַלט אַז אין ביידע פאַלן טאָר מען נישט פֿלאַנצן לכתחילה, און אַז אַפֿילו דער דורכגעלעכערטער טאָפּ פֿאַרווערט נישט בפועל; ווער עס טראָגט אַ דורכגעלעכערטן טאָפּ דורך אַ ווײַנגאָרטן - די פֿלאַנץ ווערט פֿאַרווערט אויב זי איז געוואַקסן מער ווי איין צוויי־הונדערטסטל, אָבער די ווײַנשטאָקן ווערן נישט פֿאַרווערט; און לויט די תוספות יום טוב, איז אַפֿילו דער דאָזיקער איסור נישט קיין ענין פֿון דין נאָר אַ קנס וואָס די חכמים האָבן אײַנגעפֿירט, כדי אַ מענטש זאָל נישט קומען צו זײַן מקיל אין כלאי הכרם.