TheWholeTorah.aiBeta

כלאים פרק ג' משנה ה': פֿלאַנצן אוגערקעס און קירבעסן אין איין גרוב

כלאים, קאפיטל ג, משנה ה. אין דער פריערדיקער משנה האבן מיר געלערנט אז די בלעטער פון אוגערקעס, האפ, קירבעס און פאמפקינס זענען זייער לאנג און ווערן איינגעפלאכטן איינער מיטן אנדערן. פונדעסטוועגן, ווי אונזער משנה באשרייבט, איז דא אַ סיטואציע וואו מען מעג זיי פלאנצן אין גאנצן נאענט איינער צום אנדערן: ווען אַ מענטש שטעלט אַוועק אַ היכר, אַ באמערקבאר צייכן וואס מאכט קלאר אַז זיי ווערן נישט צוזאמען געפלאנצט, נישט געקוקט ווי נאענט זיי זענען.

דער לשון פון דער משנה:

  • "נוטע אדם קישות ודלעת לתוך גומא אחת" - מען מעג פֿלאַנצן אַן אוגערקע און אַ קירבעס אין איין גרוב, אָן קיין שום אָפּשטאַנד צווישן זיי.

  • "ובלבד שתהא זו נוטה לצד זה וזו נוטה לצד זה" - די צוויי געוויקסן זײַנען געריכטעט צו פֿאַרשיידענע זײַטן.

  • "ונוטה שער של זו לכאן ושער של זו לכאן" - די משנה גייט ווײַטער און לייגט צו אַז די בלעטער פֿון דעם איין געוויקס זײַנען אויך געדרייט אין איין ריכטונג, און די בלעטער פֿון דעם אַנדערן געוויקס אין דער אַנדערער ריכטונג.

ווען די זאַך איז קלאָר פֿאַרן אויג, און די געוויקסן זײַנען אַרויסגעשטופּט צו פֿאַרשידענע זײַטן פֿון דעם הוילקייט, דאָס לאָך אין וועלכן זיי זײַנען געפֿלאַנצט, איז עס דערלויבט.

דער טעם פֿון דער קולא:

די דאזיקע הקלה איז מעגלעך, דערקלערט די משנה, ווייל "שכל מה שעשו חכמים וגזרו עליו מפני מראית העין" - אַלץ וואָס די חכמים האָבן פֿאַרבאָטן אין ענינים פֿון כלאים איז נאָר אַ גזירה צוליב דעם ווי די זאַך זעט אויס. דעריבער, ווען אַ מענטש שטעלט צו אַ היכר, אַ צייכן וואָס מאַכט די זאַך באַמערקבאַר, ווי צום ביישפּיל אויסדרייען די בלעטער אין פֿאַרשידענע ריכטונגען, און עס ווערט קלאָר אַז די פֿלאַנצונג ווערט ניט געטאָן מיטן כוונה צו מישן די געוויקסן צוזאַמען, איז עס דערלויבט.

בקיצור: אין דער דאזיקער משנה האבן מיר געלערנט אז מען מעג פֿלאנצן אַן אוגערקע און אַ קירבל אין איין גריבל, אויב יעדער איינער נייגט זיך צו אַן אַנדער זײַט און זײַנע בלעטער זײַנען פֿאַרקערעװעט אין אַן אַנדער ריכטונג, װײַל די רבנן־איסורים פֿון כּלאים זײַנען געװען אַ גזירה װעגן װי די זאַך זעט אויס, און דער דערקענצייכן נעמט אַװעק דעם אויסזען און דערלויבט דאָס פֿלאַנצן.