TheWholeTorah.aiBeta

כלים פרק כ״ד, משנה ד׳: דרײ סארטן הילצערנע קאסטנס

כלים, פרק כ״ד, משנה ד׳. דער פרק גייט דורך א לאנגע ריי זאכן פון טאג טעגלעכן געברויך, און יעדע משנה טיילט איין איין זאך אין דרײ קאטעגאריעס, לויט וואספארא טומאה זי קען אננעמען. אונדזער משנה נעמט דעם זעלבן סדר און לייגט עס אן אויף א הילצערנעם קאסטן.

די משנה הייבט אן: ״שלש תיבות הן״, עס זענען דא דרײ סארטן קאסטנס, און יעדער איינער שטייט אין אן אנדער האלאכישן פלאץ.

״תיבה שפתחה מצדה, טמאה מדרס״, ווען דער אריינגאנג פון קאסטן איז אײנגעשטעלט אין דער זײט, קען דער קאסטן אננעמען טומאת מדרס. טומאת מדרס איז די טומאה וואס קומט אן אויף א זאך וואס איז מיוחד צום זיצן אדער צום אנלענען זיך, ווען א זב אדער א זבה לייגט אן אויף איר זײן געוויכט. נאר א זאך וואס איז באמת פאסיג צום זיצן קומט אריין אין דער קאטעגאריע, און דער קאסטן איז יא פאסיג: וויבאלד מען גרייכט אריין פון דער זײט, בלייבט די אויבערשטע פלאך פרײ, און א מענטש קען זיך אויף איר באזעצן בשעת דער קאסטן טוט ווײטער זײן ארבעט אן קיין שום שטערונג. דאס זיצן און דאס אײנפאקן גייען דא צוזאמען, און דערפאר ווערט דער קאסטן אנגעזען ווי א כלי וואס איז געמאכט צום זיצן, און טומאת מדרס חל אויף איר.

״מלמעלן טמאה טומאת מת״, ווען מען גייט אריין אין קאסטן פון אויבן, קען זי אננעמען טומאת מת, אזוי ווי יעדער כלי. עס איז א הילצערנער כלי וואס האלט זאכן אינעווייניק, און אזעלכע כלים ווערן טמא אויפן געווענליכן וועג. אבער טומאת מדרס קומט נישט אן אויף איר, און פון א גאנץ פראקטישן טעם: א מענטש וואס זיצט אויף אזא קאסטן פארשטעלט דעם דעקל, און ווען דער דעקל איז פארשטעלט קען מען שוין נישט צוקומען אין קאסטן, וואס איז דאך פונקט צוליב וואס דער קאסטן איז געמאכט געווארן. א זאך וואס איר עיקר תכלית ווערט בטל בשעת עמיצער זעצט זיך אויף איר, ווערט נישט גערעכנט פאר א כלי צום זיצן, און דערפאר האט מדרס דא נישט קיין פלאץ.

״והבאה במדה טהורה מכלום״, א קאסטן וואס קומט אין א מאס, הייסט צו זאגן א זייער גרויסער קאסטן, איז טהור פון יעדער סארט טומאה. כלים פון אזא גרויסן שיעור זענען בכלל נישט מקבל טומאה, ווײל זיי זענען נישט זאכן וואס א מענטש הייבט אויף און טראגט ארום. א כלי וואס מען קען נישט ריקן ווערט נישט גערעכנט פאר א כלי לגבי די האלאכות, און אזוי שטייט דער דריטער קאסטן גאנץ אינדרויסן פון דעם סיסטעם: נישט מדרס, נישט טומאת מת, טהור פון אלץ.

אלזא, דרײ קאסטנס, און דער חילוק צווישן זיי ווערט אויסגעטיילט דורך אזא פשוטע זאך ווי וואו די עפענונג געפינט זיך, און ווי גרויס דער קאסטן איז. די האלאכה קוקט אויף ווי אזוי א מענטש נוצט די זאך באמת: א קאסטן אויף וועלכן מען קען באקוועם זיצן אן פארשטערן זײן תכלית, ווערט אין די אויגן פון האלאכה א זיצפלאץ; א קאסטן וואס מוז בלייבן פרײ כדי מען זאל קענען עפענען, בלייבט בלויז א כלי צום אײנפאקן; און א קאסטן וואס איז צו גרויס אז מען זאל אים קענען ריקן, ווערט בכלל נישט גערעכנט פאר א כלי.